Hỏi : Tôi thường bị khô da, về mùa đông, da khô bong vảy trắng, nhiều nhất là ở tay, ống đồng chân, bàn chân, thường bị nứt thành đường trên da, bong vảy (như lúc mặt ruộng bị khô). Đặc biệt khi trời rét có cảm giác nóng ran, ngứa, rất khó chịu, có khi chảy máu. Xin hỏi tôi bị bệnh gì và cách chữa như thế nào?
Đáp: Theo mô tả của bạn, có thể nghĩ bạn bị một bệnh mà dân gian gọi là bệnh da cá (hoặc da mốc, da rắn).
Bệnh có tính di truyền, bẩm sinh sớm hoặc muộn, xuất hiện từ khi lọt lòng hay từ 2-3 tuổi. Nhẹ, chỉ biểu hiện bằng da khô ráp, róc vẩy mỏng (da mốc), nhất là về mùa đông. Nặng thì toàn thân da khô ráp, nổi vảy hình tròn hoặc hình trám, giữa các khe ngang dọc, như da cá, da rắn, màu nâu xám. Rõ nhất ở vùng da dày: lưng, mông, mặt ngoài các chi; vùng da mỏng như nách, bẹn, khuỷu tay chân, cổ mặt thường không bị. Chức phận tiết mồ hôi và chất nhờn trên da giảm rõ rệt so với người bình thường.
Mùa đông bệnh nặng hơn mùa hè, gây cảm giác khô, cǎng ngứa, khó chịu. Những hôm trời hanh, da mặt, rìa lòng bàn tay chân thường bị nẻ, một số vùng do gãi, chà xát mạnh dễ bị xây xước thành nhiễm khuẩn thứ phát, nổi mụn nhọt, chốc lở, vì sức đề kháng của da vốn đã suy giảm.
Đây là một tật da bẩm sinh tuy lành tính, không ảnh hưởng gì đến sức khỏe toàn thân, nhưng trở ngại không nhỏ đến sinh hoạt, tâm lý, giao tiếp xã hội, nhất là ở thanh niên nam nữ khi phải mặc quần áo ngắn ống.
Khả nǎng của y học hiện nay đối với bệnh này còn hạn chế. Chỉ có thể giải quyết phần nào trạng thái khô, cǎng da, róc vẩy bằng các thuốc kem dịu da, bạt sừng (có axit salixitic, axit lactic, retinoid...) kết hợp uống vitamin A, C, D, E từng đợt trong mùa đông.
Có một số điều cần thiết thầy thuốc có thể khuyên bạn là:
- Không nên lo lắng bi quan vì đây là bệnh lành tính. Tránh chà xát kỳ cọ mạnh lên vùng bệnh khi tắm rửa, dù mùa đông cũng chỉ nên dùng nước ấm vừa phải, không nên lạm dụng xà phòng ở các vùng da có vảy: nước quá nóng, xà phòng càng tẩy hết lớp nhờn trên da, làm da thêm khô, cǎng dễ nứt nẻ, giảm sức đề kháng.
- Nên tǎng cường ǎn rau, quả tươi (giá đỗ, cà chua, bắp cải, rau ngót, cam bưởi, đu đủ, gấc...) để bổ sung nguồn vitamin cần thiết cho da.
GS. Nguyễn Xuân Hiền
Đáp: Theo mô tả của bạn, có thể nghĩ bạn bị một bệnh mà dân gian gọi là bệnh da cá (hoặc da mốc, da rắn).
Bệnh có tính di truyền, bẩm sinh sớm hoặc muộn, xuất hiện từ khi lọt lòng hay từ 2-3 tuổi. Nhẹ, chỉ biểu hiện bằng da khô ráp, róc vẩy mỏng (da mốc), nhất là về mùa đông. Nặng thì toàn thân da khô ráp, nổi vảy hình tròn hoặc hình trám, giữa các khe ngang dọc, như da cá, da rắn, màu nâu xám. Rõ nhất ở vùng da dày: lưng, mông, mặt ngoài các chi; vùng da mỏng như nách, bẹn, khuỷu tay chân, cổ mặt thường không bị. Chức phận tiết mồ hôi và chất nhờn trên da giảm rõ rệt so với người bình thường.
Mùa đông bệnh nặng hơn mùa hè, gây cảm giác khô, cǎng ngứa, khó chịu. Những hôm trời hanh, da mặt, rìa lòng bàn tay chân thường bị nẻ, một số vùng do gãi, chà xát mạnh dễ bị xây xước thành nhiễm khuẩn thứ phát, nổi mụn nhọt, chốc lở, vì sức đề kháng của da vốn đã suy giảm.
Đây là một tật da bẩm sinh tuy lành tính, không ảnh hưởng gì đến sức khỏe toàn thân, nhưng trở ngại không nhỏ đến sinh hoạt, tâm lý, giao tiếp xã hội, nhất là ở thanh niên nam nữ khi phải mặc quần áo ngắn ống.
Khả nǎng của y học hiện nay đối với bệnh này còn hạn chế. Chỉ có thể giải quyết phần nào trạng thái khô, cǎng da, róc vẩy bằng các thuốc kem dịu da, bạt sừng (có axit salixitic, axit lactic, retinoid...) kết hợp uống vitamin A, C, D, E từng đợt trong mùa đông.
Có một số điều cần thiết thầy thuốc có thể khuyên bạn là:
- Không nên lo lắng bi quan vì đây là bệnh lành tính. Tránh chà xát kỳ cọ mạnh lên vùng bệnh khi tắm rửa, dù mùa đông cũng chỉ nên dùng nước ấm vừa phải, không nên lạm dụng xà phòng ở các vùng da có vảy: nước quá nóng, xà phòng càng tẩy hết lớp nhờn trên da, làm da thêm khô, cǎng dễ nứt nẻ, giảm sức đề kháng.
- Nên tǎng cường ǎn rau, quả tươi (giá đỗ, cà chua, bắp cải, rau ngót, cam bưởi, đu đủ, gấc...) để bổ sung nguồn vitamin cần thiết cho da.
GS. Nguyễn Xuân Hiền
www.pwd.vn - www.nguoikhuyettat.org