Làng tôi có một khu ruộng trũng, rộng chừng năm, sáu mẫu Bắc bộ, quanh năm chỉ trồng được một vụ màu, còn bỏ hóa-là nơi sinh trưởng của châu chấu, cà cuống... Mùa mưa, nước ngập trắng. Chúng tôi thường rủ nhau ra đây bắt châu chấu về rang ăn.
Những con châu chấu to bằng ống rạ lúa nếp. Đầu hình ô-van, phía trên nổi lên là đôi "cần ăng ten" (râu) màu nâu, đôi mắt hạt kê màu vàng lấp lánh, phía dưới là đôi hàm răng, màu nâu đen, chắc khỏe. Thân châu chấu màu vàng lúa, cánh nâu nhạt và rất mỏng... Đặc điểm nổi bật của châu chấu là cặp giò, phía trên mập, phía dưới có hàng răng cưa nhọn, sắc. Cặp giò này châu chấu dùng để đá nhau và làm "đòn bẩy" mỗi khi nhảy, chuyển chỗ đậu... Những hôm trời mưa to đôi cánh ướt, châu chấu không bay được, đậu bất động trên những ngọn cỏ ống, cây ngổ. Năm, sáu đứa trẻ chúng tôi dàn hàng ngang, dễ dàng bắt cho vào chai. Chỉ cần lượt đi, lượt quay lại, mỗi đứa bắt được chặt hai chai châu chấu. Mang châu chấu về chế biến...
Đầu tiên là róc vào chai nửa ca nước sôi, xóc mạnh. Trước khi chết, châu chấu giẫy, đạp nhau làm cho cánh, càng rụng ra. Chừng mười phút sau, đổ châu chấu ra chậu nước lã, vớt sạch cánh, càng, vặt đầu, rút ruột bỏ đi. Rắc vào ít muối, xóc đều, chừng năm phút sau rửa lại bằng nước sạch, vớt ra, để róc nước, cho vào chảo rang. Trước khi rang, chảo được tráng qua một lớp mỡ lợn mỏng, đỡ bị xát. Rang một lúc thấy châu chấu từ màu vàng chuyển sang màu nâu, có mùi thơm đặc trưng, cho vào một chén nước cà muối (hoặc nước dưa muối) cho đậm đà khi ăn. Đảo đều tay tới khi cạn hết nước, khô cong, bắc chảo ra. Lá chanh thái chỉ rắc lên đĩa châu chấu.
Văn hóa xứ người
Châu chấu ăn với cơm không hoặc cơm chan nước rau muống luộc rất ngon-nhất là lại được ăn nó trong bầu không khí dịu mát nhờ có cơn mưa sau những ngày nắng, nóng, bức bối, rôm sẩy mọc dày như kê trên người. Châu chấu hâm nóng hàm răng để kịp thưởng thức vị béo, bùi của châu chấu, hương thơm mát của lá chanh vườn nhà...
Thiết nghĩ, có lẽ món châu chấu rang cũng là một trong số món ăn đặc sản quê tôi. Châu chấu có thế mạnh là dễ tìm, dễ kiếm, dễ chế biến mà mùi vị béo, bùi của nó rất khó có cơ hội cho các bác đầu bếp cự phách ở các khách sạn chế biến được... Thật đặc biệt biết bao quê hương chúng ta...
Văn hóa nghệ thuật ăn uống
Những con châu chấu to bằng ống rạ lúa nếp. Đầu hình ô-van, phía trên nổi lên là đôi "cần ăng ten" (râu) màu nâu, đôi mắt hạt kê màu vàng lấp lánh, phía dưới là đôi hàm răng, màu nâu đen, chắc khỏe. Thân châu chấu màu vàng lúa, cánh nâu nhạt và rất mỏng... Đặc điểm nổi bật của châu chấu là cặp giò, phía trên mập, phía dưới có hàng răng cưa nhọn, sắc. Cặp giò này châu chấu dùng để đá nhau và làm "đòn bẩy" mỗi khi nhảy, chuyển chỗ đậu... Những hôm trời mưa to đôi cánh ướt, châu chấu không bay được, đậu bất động trên những ngọn cỏ ống, cây ngổ. Năm, sáu đứa trẻ chúng tôi dàn hàng ngang, dễ dàng bắt cho vào chai. Chỉ cần lượt đi, lượt quay lại, mỗi đứa bắt được chặt hai chai châu chấu. Mang châu chấu về chế biến...
Đầu tiên là róc vào chai nửa ca nước sôi, xóc mạnh. Trước khi chết, châu chấu giẫy, đạp nhau làm cho cánh, càng rụng ra. Chừng mười phút sau, đổ châu chấu ra chậu nước lã, vớt sạch cánh, càng, vặt đầu, rút ruột bỏ đi. Rắc vào ít muối, xóc đều, chừng năm phút sau rửa lại bằng nước sạch, vớt ra, để róc nước, cho vào chảo rang. Trước khi rang, chảo được tráng qua một lớp mỡ lợn mỏng, đỡ bị xát. Rang một lúc thấy châu chấu từ màu vàng chuyển sang màu nâu, có mùi thơm đặc trưng, cho vào một chén nước cà muối (hoặc nước dưa muối) cho đậm đà khi ăn. Đảo đều tay tới khi cạn hết nước, khô cong, bắc chảo ra. Lá chanh thái chỉ rắc lên đĩa châu chấu.
Văn hóa xứ người
Châu chấu ăn với cơm không hoặc cơm chan nước rau muống luộc rất ngon-nhất là lại được ăn nó trong bầu không khí dịu mát nhờ có cơn mưa sau những ngày nắng, nóng, bức bối, rôm sẩy mọc dày như kê trên người. Châu chấu hâm nóng hàm răng để kịp thưởng thức vị béo, bùi của châu chấu, hương thơm mát của lá chanh vườn nhà...
Thiết nghĩ, có lẽ món châu chấu rang cũng là một trong số món ăn đặc sản quê tôi. Châu chấu có thế mạnh là dễ tìm, dễ kiếm, dễ chế biến mà mùi vị béo, bùi của nó rất khó có cơ hội cho các bác đầu bếp cự phách ở các khách sạn chế biến được... Thật đặc biệt biết bao quê hương chúng ta...
Văn hóa nghệ thuật ăn uống