(*) Tốn Phong thị nằm mộng ghi lại mang cho xem, nhân đó ghi, thuật lại bằng thơ



(*) Họa nguyên vần Tống Phong thị

(*) Tặng chàng Tốn Phong ,(Họa thơ ở phần sau). Tuy đầu đề ghi vậy, nhưng không thấy bài thơ họa. Bài thơ như còn dang dở. Thể thơ ít gặp. Có thể là một điệu ca từ nào đó? Hai chữ bơ bải chỉ là phiên âm tạm.

BẠCH ĐẰNG GIANG TẶNG BIỆT(*)

Khấp khểnh đường mây bước lại dừng,
Là duyên là nợ phải hay chăng.
Vin hoa khéo kẻo lay cành gấm,
Vục nước xem mà động bóng giăng.
Lòng nọ chớ rằng mây nhạt nhạt
Lời kia này đã núi giăng giăng,
Với nhau tình nghĩa sao là trọn,
Chớ thói lưng vơi cỡ nước Đằng(1)

(*) Tặng bạn khi chia biệt ở sông Bạch Đằng.
(1) Lưng vơi cỡ nước Đằng là một nước nhỏ ở thời Xuân Thu Chiến Quốc, bị ép giữa hai nước lớn là Tề, Sở nên luôn phải gữ gìn. Đây chỉ là sự lúng túng của người đa thê.

(*) Ghi lại lúc chia tay tại An Quảng, An Hưng.

CẢM CỰU KIÊM TRÌNH CẦN CHÁNH HỌC SĨ NGUYỄN HẦU(*)
(Hầu Nghi Xuân Tiên Điền nhân)

Dặm khách muôn nghìn nỗi nhớ nhung
Mượn ai tới đấy gửi cho cùng
Chữ tình chốc đã ba năm vẹn,
Giấc mộng rồi ra nửa khắc không.
Xe ngựa trộm mừng duyên tấp nập,
Phấn son càng tủi phận long đong
Biết còn mây chút sương siu(1) mấy
Lầu nguyệt năm canh chiếc bóng chong.


(*)Nhớ người cũ, viết gửi Cần chánh học sĩ Nguyễn Hầu, (Hầu người xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân) - tức Nguyễn Du (1765-1820) tác giả Truyện Kiều.
(1) Sương siu: bịn rịn.

(*) Đêm thu, nhớ Mai Sơn Phủ, gởi bài này.
(1) Nguyên chú:"ĐÃ giải kết đưa tình". Giải kết, theo Đào Duy Anh, là:"Gởi mối tình kết buộc với nhau (dénoeur). Còn giải kết đưa tình là gì? chưa rõ lắm

(*) Họa thơ Mai Sơn Phủ. Chưa rõ Mai Sơn Phủ là ai.

Phiên âm

NGUYỆT DẠ CA
I

Lộ như châu hề nguyệt sai,
Thúc vãng lai hề chiếu dư hoài
Uyển cố nhân hề thiên nhai
Ai bất kiến hề tâm bồi hồi
Đài hoang Thần Nữ miếu
Vân tán Sở Vương đài
Minh nguyệt quang như thử,
Ngã tư chi nhân hề, yên tại tai.


Dịch nghĩa:


(1) Thần nữ miếu: Ở phía đông Vu Sơn, tỉnh Tây Xuyên. Con gái của Xích Đế là Giao cơ chết, chôn ở bắc Vu Sơn. Sở Hoài Vương đi chơi ở Vu Sơn, tới Dương Đài nằm mở giao hoan cùng nữ thần, bèn lập miếu thờ.

Phiên âm:
NGUYỆT DẠ CA
II

Hoan kì tự hề ba kì thi
Hà vi thường hề vân vì y
Diệc kí cấu chí hề ngã tâm tắc di
Ngữ hạt kí hề thê trì
Sàu lưu Tương Thủy thính
Muộn áp thục sơn đê
Nhật ngưyệt hề có căn hề
Tình chi sở chung
Bất tri kì kì.

Dịch nghĩa:
BÀI CA ĐÊM TRĂNG
II

Hoa là chừ chừ, nhụy là thơ
Dáng làm xiêm chừ, mây làm áo.
Cũng là gặp nhau chừ. lòng ta thảnh thơi
Lời ta đã chừ chậm trễ
Nghe sầu trôi trên sông Tương
Nén nỗi buồn dưới núi Thục(1)
Tháng ngày không gốc rễ chừ
Nơi tình hội tụ
Biết hẹn khi nào.


(1) Sông Tương (Tương thủy): còn gọi là Tương Giang, bắt nguồn từ núi Duyên huyện Hưng Yên, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Núi Thục (Thục sơn) ở phía đông nam huyện Tuyên Hưng, tỉnh Giang Tô (Trung Quốc), là những danh lam thắng cảnh nổi tiếng.

THỆ VIẾT HỮU CẢM(*)

Mười mấy năm trời một chữ tình
Duyên tơ này đã sẵn đâu đành
Mái mây cắt nửa nguyền phu phát
Giọt máu đầy hai chén tử sinh
Một kiếp đã thề cùng dạ thắm
Trăm thân đừng phụ với đầu xanh
Mai sau lòng chẳng như lời nữa
Đao búa nguyền xin lụy đến mình.


(*) Lời thề

(*) Tự than thân

NĂM BÀI THƠ ĐỀ VỊNH HẠ LONG
Phiên âm
I. ĐỘ HOA PHONG
Phiếm phàm vô cấp độ Hoa Phong
Tiễu bích đan nhai xuất thủy trung
Thủy thế mỗi tùy sơn diện chuyến.
Sơn hình tà kháo thủy môn thông
Ngư long tạp xứ thu yên bạc,
Âu lộ tề phi nhật chiếu hồng
Ngọc động vân phòng tam bách lục,
Bất tri thùy nhị Thủy Tinh cung.
Dịch thơ
Lá buồm thủng thỉnh vượt Hoa Phong
ĐÁ dựng bờ sơn mọc giữa dòng
Dáng nước lần theo chân núi chuyển
Mình lên nghiêng để lối duyền thông
Có rồng lẩn nấp hơi thu nhạt,
Âu lộ cùng bay bóng xế hồng
Băm sáu phòng máy cùng động ngọc
Đâu nào là cái Thủy Tinh cung?
(Hoàng Xuân Hãn dịch)