Trời đã mờ mờ sáng khi Luxia vươn vai, mở mắt và bừng tỉnh giấc, cô vùng ngồi dậy:
- Đến lượt tôi gác chưa?
- Cô trông kìa. Rạng đông rồi.
- Ồ! … Anh để tôi ngủ suốt đêm à?
Cô bực mình. Ăngtoan mỉm cười trả lời:
- Cô có vẻ ngủ ngon quá nên tôi không muốn đánh thức. Vả lại, tôi cũng đã ngủ trên ghế rồi.
Luxia giụi mắt và vuốt lại mớ tóc vàng rủ xuống trán:
- Trông tôi ra sao nhỉ? – Cô hỏi với vẻ băn khoăn rất phụ nữ về hình thức của mình.
Thực ra trông cô đầu tóc rối tung nhưng rất trẻ và xinh đẹp.
- Hầu tước thế nào?
- Khá hơn một tý, tôi nghĩ thế. Đêm qua Hoàng hậu đến nhiều lần.
- Và người thấy tôi ngủ? Người đã nghĩ như thế nào nhỉ?
Tiếng rên từ phía giường đưa hai người ra khỏi các băn khoăn riêng tư và cả hai vội vàng đến gần người bệnh. Đôn Pêđrô đã mở mắt. Ông nhận ra Luxia, môi ông động đậy nhưng tiếng ông chỉ thều thào:
- Cô Luxia! Điều gì đã xảy ra thế?
- Ông đã bị tấn công và bị thương, thưa hầu tước.
Một cơn đau nhói lên, ông cắn môi để khỏi rên.
- Cô đã gõ đúng tín hiệu và tôi mở cửa, - ông nói.
- Có người đã phát hiện tín hiệu và dùng nó để vào định ám sát ông.
- Cô có thực hiện được kế hoạch không?
- Được một phần thôi, thưa hầu tước, - Luxia lưỡng lự. – Chúng tôi bị ngắt quãng.
Ăngtoan bứt rứt vì hối hận, anh hiểu rằng việc can thiệp đột ngột của anh đêm qua đã làm ảnh hưởng đến những kế hoạch bí mật ấy.
Cặp mắt bừng bừng vì đang sốt của Đôn Pêđrô nhìn về phía Ăngtoan. Luxia nói:
- Đây là bác sĩ Ăngtoan Xecvêtut, thầy thuốc riêng của chú tôi. Thật may mắn là ông ấy ở rất gần đây, ông ấy đã cứu chữa cho hầu tước. Ngài có thể tin ở ông ấy như Hoàng hậu đã tin.
Nghe những tiếng sau, mắt Pêđrô ánh lên một niềm tôn kính làm rạng rỡ bộ mặt không còn máu của ông giống như ánh mặt trời đã soi thủng đám mây che. Ăngtôniô thầm nghĩ rằng ánh sáng này nhắc anh nhớ đến một cách lạ lùng cảm giác đã tràn ngập trong anh khi anh phát hiện bức Thần vệ nữ của Bôtixeli. Đồng thời, anh hiểu tại sao anh không cảm thấy khinh bỉ hay giận dữ đối với đôi tình nhân này dù rằng theo nhận định của Nhà thờ thì sự say mê của họ thuộc về loại bị phản đối. Tuy hãy còn chất phác về mối quan hệ nam, nữ nhưng anh linh cảm rằng có những trường hợp tình yêu của hai người đối với nhau bất chấp mọi luật lệ của con người và phải coi nó như một sức mạnh gần như thần thánh.
Luxia hai mắt long lanh, khẽ nói:
- Chắc Hoàng hậu nóng lòng biết tin ngài đã tỉnh lại, tôi xin đi báo để Người biết.
Khi cô đi khỏi, Đôn Pêđrô nhìn thẳng vào mắt Ăngtoan hỏi:
- Tôi sắp từ giã cõi đời, phải không bác sĩ?
Hầu tước không phải là người có thể lừa dối được trong trường hợp này, và Ăngtoan thừa nhận:
- Vết thương của người nguy hiểm vì không khí thoát ra ngoài cùng với máu nhưng tôi đã bịt được miệng lại. Nếu không bị biến chứng…
- Ông vẫn chưa thể chắc chắn được?
- Chưa, - Ăngtoan Xécvê thú nhận.
Che dấu không có lợi vì còn nhiều nguy hiểm.
Dịch chảy ra và ứ tràn trong phổi, chảy máu bên trong đột ngột, ứ máu, sốt, có hàng tá biến chứng mà biến chứng nào cũng có thể gây nguy hiểm.
Luxia đã trở lại, Hoàng hậu cùng đến. Ăngtoan kín đáo cùng với cô lui sang phòng khách kề bên và anh khép cửa lại để cho đôi tình nhân tâm sự với nhau. Luxia thở dài và mơ màng nói:
- Thật là tuyệt diệu khi yêu và được yêu như thế.
- Cô có còn quá ít tuổi để quan tâm đến những việc như thế không? – Ăngtoan ôn tồn nói.
- Quá trẻ à? Tôi hai mươi tuổi rồi. Vào tuổi tôi, bà tôi đã có chồng và đã là mẹ!
- Tôi nghĩ rằng cô cũng không chậm lấy chồng đâu, - anh nói đùa cô.
Nét mặt cau có của Luxia dịu lại:
- Tại sao anh lại chắc như thế?
- Thấy là biết thôi. Gia đình cô quyền thế và danh tiếng, cô sẽ có nhiều của hồi môn.
Anh trông thấy dông tố đã nổi lên trong mắt cô nên khôn ngoan nói thêm:
- Và, điều không có gì tai hại là cô đẹp lắm.
Cô hiểu rằng anh muốn trêu cô nhưng vẫn có vẻ vui lòng:
- Chà, ông thì biết gì về phụ nữ, hở ông thầy tu?
- Mọi người đã đồng ý xác nhận rằng tôi là nghệ sĩ kiêm bác sĩ, thưa tiểu thư!
- Đúng rồi, - cô chế giễu trả lời. – Bây giờ tôi mới nhớ lại rằng Thần vệ nữ của Bôtixeli thể hiện người lý tưởng của anh.
Vẫn như mọi khi, anh cảm thấy cần phải bảo vệ Nữ thần, Nữ thần của anh:
- Ở trên đời này có người nào trông đáng yêu hơn thế không?
Cô nhìn anh không kém phần tinh quái:
- Làm thế nào mà biết thế được, hở ông bác sĩ? Phụ nữ chúng tôi, những người biết hổ thẹn, không thể biện luận cho mình trong những trò cạnh tranh như vậy. Chúng tôi không quen đi chơi mà không mặc quần áo…
Ăngtôniô đỏ mặt lặng thinh. Luxia chiếm ưu thế thừa dịp tiến công anh:
- Có đúng là đàn ông trông chờ nhân tình của mình làm như thế phải không?
- Tại sao lại hỏi tôi điều đó? – Ăngtoan nghiêm khắc hỏi. Tôi không có tình nhân.
Anh cắn môi lại. Trả lời như thế là nói dối. Đã có một đêm nào đó, khi ở chỗ Hành lễ đen rủi ro ấy trở về…
- Anh không phải là đàn ông hay sao? – Luxia hỏi một cách dịu dàng, quá dịu dàng để có thể gọi là chân thực, đúng như thế.
- Người ta không thể là đàn ông mà không là người phóng đãng hay sao hả cô? – anh nói một cách căng thẳng. – Và nếu cô muốn biết, thì đúng là tôi đã có tình nhân.
Anh hài lòng xác nhận rằng lần này thì thế trận đã thuận lợi về phía anh. Hai mắt Luxia giương to. Anh nói tiếp:
- Cô đã đọc luận văn của Paraxen chưa?
Cô lắc đầu tỏ ý chưa đọc nhưng vẫn không rời mắt khỏi Tôniô, mắt cô lộ rõ một quan tâm mới:
- Trong Paraxen có một đoạn gần như thế này: “Chúng ta biết rằng người đàn ông sẵn sàng đi đến đâu cũng được để gặp người đàn bà mình yêu. Người yêu sự uyên bác còn làm hơn như thế nhiều, để tìm người tình tuyệt vời của mình!”.
- Người tình tuyệt vời của anh ta! – Cô nhẹ nhàng nhắc lại và mắt cô bắt đầu long lanh. – Câu nói hay biết chừng nào, Tôniô. Anh có phải là thi sĩ không?
Hơi lúng túng, anh vội sửa lại ngay:
- Không phải, thưa cô. Tôi chỉ đọc lời Paraxen
Luxia không nghe thấy gì cả. Cô bối rối nói tiếp:
- Điều đó có thể liên quan đến Nữ thần của anh trong tranh. Và trong khi đi tìm sự uyên bác, anh sẽ tìm được một người thật mà anh cũng yêu như thế…
Ánh sáng của mắt cô, sắc đẹp tươi trẻ, sự xúc động của cô trong khi cô quay về phía anh đã gợi lên trong anh một sự ấm áp lạ lùng:
- Bỗng như bị thôi thúc, anh khẽ nói – Luxia, cô có cho rằng cô và tôi đã gặp nhau ở một chỗ nào, vào một lúc nào đó rồi không? Hay là ở một kiếp khác, có lẽ thế chăng?
- Thật là điên rồ! Tại sao anh lại nói thế?
- Tôi vẫn bị ám ảnh bởi một cảm giác mà tôi không thể giải thích được, Luxia ạ, cảm giác là không biết ở đâu và có lẽ trước đây nhiều thế kỷ, chúng ta đã tất cả vì nhau.
Cửa phòng bỗng mở, đưa họ ra khỏi bầu tâm sự say mê ấy, và Hoàng hậu bước vào, hai tay giơ ra, một nụ cười tươi như hoa nở trên môi.
- Không biết ta sẽ làm như thế nào nếu không có các người, các bạn trung thành của ta ơi. Ông ấy đỡ rồi, có đúng thế không, bác sĩ Ăngtoan Xecvêtut?
- Thưa Hoàng hậu, đỡ nhiều rồi. Tuy vậy vẫn còn sợ biến chứng.
Bà bĩu môi quở anh:
- Thầy thuốc các ông người nào cũng giống nhau. Chỉ luôn sợ ảnh hưởng đến mình. Ta tin chắc sẽ không có biến chứng.
- Cầu chúa cho lời của Hoàng hậu thành sự thực.
Nét mặt bà Hoàng hậu trẻ bỗng sầm xuống.
- Ôi! Bác sĩ Xecvêtut ơi, biến chứng không phải là cái ta sợ nhất đâu, đáng sợ hơn là những kẻ định ám sát hầu tước, họ vẫn đang tự do và có thể lặp lại ý đồ đã bị thất bại…
- Cảnh sát (Ăngtoan phát âm một cách chập choạng vì chưa quen)…Cảnh sát…không tiến hành truy lùng họ hay sao?
Hoàng hậu lắc đầu:
- Trong lúc này thì chúng tôi không cần đến cảnh sát…
- Nhưng thưa Hoànghậu, - Luxia phản đối - chắc rằng họ không dám tấn công Đôn Pêđrô ngay ở đây đâu.
- Ta chưa dám chắc như thế. - Hoàng hậu thở dài – Và cũng không phải là không thể có việc họ muốn can thiệp đến cách điều trị của ông đâu, bác sĩ ạ.
Ăngtoan nói rõ ý nghĩ làm anh lo lắng từ hôm trước:
- Thưa Hoàng hậu, như Hoàng hậu đã rõ, tôi là người nước Ý và như vậy tôi không được thừa nhận như thầy thuốc ở Mađơrit này. Chính vì thế mà đã hai, ba lần tôi cố đề nghị Hoàng hậu cho gọi một thầy thuốc hợp pháp đến khám.
- Chỉ có bác sĩ Vêdan là ta có thể tin cậy được, - Hoàng hậu lo âu nói, - nhưng ông ấy đang ở xa…
Luxia gợi ý:
- Có lẽ bác sĩ Ăngtoan Xecvêtut cần có một bằng chứng cụ thể về lóng tin mà Hoàng hậu đã ban cho ông ấy.
Hoàng hậu vỗ hai tay vào nhau và vui vẻ như một đứa trẻ con!
- Đúng rồi! Ta có thể phong cho ông ấy là thầy thuốc riêng của ta. Tại sao lại không nghĩ đến điều đó sớm hơn nhỉ…Ta sẽ cho chuẩn bị một tờ dụ và ông sẽ nhận được ngay, ông sẽ được thừa nhận là thầy thuốc riêng của Hoàng hậu.
- Hoàng hậu ban cho tôi nhiều vinh dự quá, - anh ấp úng nói.
- Đây không chỉ là vinh dự, bác sĩ ạ. – Hoàng hậu nghiêm giọng nói. – Có lẽ ông sẽ cần phải dùng quyền hành ấy sớm hơn ông tưởng đấy.
Ăngtoan cúi thấp xuống:
- Tôi xin cố xứng đáng với cả vinh dự và nguy hiểm, thưa Hoàng hậu.
- Ta tin rằng ông hoàn toàn làm được như thế, Luxia làm ơn đi với ta.
Ở lại một mình, Ăngtôniô quay lại gần giường và trầm ngâm nhìn hầu tước đang ngủ thiếp đi. Có điều gì xảy ra ở nơi này? Họ nói đến nguy hiểm mà anh không xác định được nguồn gốc, nói đến âm mưu và không nói rõ kẻ âm mưu. Nhưng thực sự có nguy hiểm, không còn nghi ngờ gì nữa, vì hầu tước suýt nữa đã từ bỏ cõi đời và bà Hoàng hậu trẻ đã đặt lòng tin một cách kỳ lạ vào một người mà bà quen biết chưa được một ngày.

Không bao lâu Ăngtoan đã hiểu rõ nỗi lo âu của Hoàng hậu, vì các sự kiện đã dồn dập tới.
Đôn Pêđrô vẫn ngủ và người thầy thuốc trẻ thiu thiu trên chiếc ghế bành để cạnh giường khi tiếng gõ mạnh và quả quyết ở ngoài cửa phòng làm anh giật mình tỉnh giấc.
Một người cao lớn, da xăn, trang phục lịch sự, đứng trên ngưỡng cửa, hai mắt xanh nhạt láo xược nhìn anh từ đầu đến chân. Đằng sau người này, một nhân vật vẻ mặt xấu xí, đi lắc lư, tay ôm sát bụng một hộp nhỏ giống như hộp các thầy thuốc thời ấy dùng để xếp dụng cụ và thuốc men. Một chi tiết nữa khẳng định với Ăngtoan nghề nghiệp của vị khách lịch sự ấy là cái quả tròn lớn dùng thay chỗ tay cầm chiếc gậy chống. Ăngtoan biết rõ rằng nhiều thầy thuốc đã dùng quả tròn này đựng long não hoặc một thứ dầu thơm nào đó rất thông dụng để ngửi đề phòng bệnh dịch hạch.
- Bác sĩ Ăngtoan Xecvêtut?
Người mới đến kiểu cách nhấn mạnh danh hiệu để tỏ ý hoài nghi không biết có thực không.
- Tôi đây.
Người khách cùng với người hầu của ông ta khệnh khạng bước vào phòng.
- Tôi là Giuăng Anvarê, uỷ viên của đại học y khoa ở Mađơrit và Pari, thầy thuốc danh dự của Đức Hoàng thượng Philip đệ nhị rất sùng đạo. Và đây là tên hầu của tôi là Vanđê.
Ăngtoan chào nhưng không hề bị ảnh hưởng bởi sự phô trương danh hiệu ấy. Anh từ Ý đến và rất hiểu rằng những thầy lang băm tệ hại nhất đôi khi cũng luồn lọt để đạt được ân huệ của các hoàng thân và vua, họ cầu cạnh được danh dự và danh vị rồi họ tự tô điểm để làm loá mắt công chúng dễ tin.
Không hề được mời vào, người thầy thuốc da nâu rám cứ đi qua phòng khách và tiến đến phòng Đôn Pêđrô đang nghĩ.
- Ông có bằng tốt nghiệp ở một trường đại học nào không? – Ông ta hỏi.
Lời xỉ nhục đã được tính toán để hạ thấp Ăngtoan và làm cho anh tức giận. Anh mỉa mai:
- Có lẽ ngài đã nghe nói đến trường Đại học Pađu rồi chứ? Tôi nhận bằng thầy thuốc của tôi ở đấy và cũng giảng dạy môn cơ thể học và ngoại khoa ở đấy, cách đây chưa lâu.
Anvarê trúng đòn. Hắn mất kiêu ngạo giây lát nhưng trấn tĩnh rất nhanh và nấp sau một bức bình phong cỡ lớn, hắn nói:
- Vị quốc vụ tổng trưởng của Đức Vua là Đức cha giám mục ở Tôledơ cử tôi đến chữa vết thương cho hầu tước Đơ Grigianva
- Thật à? Tại sao giám mục ở Tôledơ lại biết hầu tước Đơ Grigianva bị thương?
Người thầy thầy thuốc của cung đình làm như không nghe tiếng gì và đến gần giường. Đứng gần người bị thương, ông ta thận trọng xem xét.
- Chà! – ông ta kêu lên. - Thở rất khó, chắc chắn là bị ứ dịch rồi.
- Có thể như thế,- Ăngtoan thừa nhận và đến đứng cạnh ông bạn đồng nghiệp, trong khi tên hầu cùng kiếm cách đến đứng gần người Ý trẻ tuổi.
Với danh vị bác sĩ, Ăngtoan hoàn toàn có quyền đuổi cả chủ và tớ nhưng anh thấy cần thận trọng khi chưa biết có thể trông cậy vào sự giúp đỡ như thế nào. Anh đành lịch sự nói:
- Ông bạn đồng nghiệp có cho rằng lúc này nói đến tác hại của chất dịch là quá sớm không?
- Đúng thế. Nhưng ông có trích huyết để tránh bị ứ huyết không?
- Hầu tước đã mất quá nhiếu máu trong tình trạng này rồi, - Ăngtôniô vắn tắt trả lời.
Trước khi anh kịp ngăn lại, Anvarê đã mở cổ áo ngủ của Đôn Pêđrô:
- Băng chặt à! – ông ta kêu lên giọng hoảng sợ. - Trời ơi! Ông phải biết rằng đối với những vết thương loại như thế này, cần phải để cho dịch chảy ra.
- Tôi không nhớ rằng đã nói rõ với ông về tính chất vết thương, ông Anvarê ạ, - Ăngtôniô nhận xét thẳng cánh. - Vải băng lại phủ kín toàn bộ vết thương…Tôi thấy ông được thông báo thật tường tận, quá tường tận đấy.
Màu đỏ sẫm lan trên gò má của Anvarê, ông ta nhìn đi chỗ khác, mắt ông ta đầy dối trá và quỷ quyệt. Tôniô nhẹ nhàng gợi ý:
- Có lẽ kẻ hành hung đã nói rõ với ông về tính chất vết thương hắn gây ra cho hầu tước?
Toát mồ hôi vì căm giận đến điên cuồng, Anvarê lắp bắp:
- Cái đó có quan hệ gì đến ông? Việc chữa cho hầu tước Grigianva, ngài Tổng trưởng của Đức vua đã uỷ thác cho tôi.
Mọi sự trở thành rõ ràng với Ăngtoan: bọn giết người đã biết việc mưu sát của chúng thất bại và dùng chiến thuật mới. Vấn đề là giành lấy người bị thương từ tay viên bác sĩ người Ý. Sau đó chuyển từ sống sang chết dễ như chơi. Trích huyết, một vấn đề mà các thầy thuốc còn bất đồng ý kiến thời bấy giờ, - rồi nới lỏng băng, lấy cớ là để cho dịch tiết ra, không thiếu gì cách để giết mà không ai có thể kêu là giết người. Bằng bất cứ giá nào, Ăngtoan phải giữ vững và giữ cho được người bị thương để mình chăm sóc.
- Thế nào bác sĩ? - Anvarê nóng nảy nói, ông ta đã ra quân chủ bài và trở lại thái độ cố ý láo xược.
- Hầu tước Đơ Grigianva là bệnh nhân của tôi. Tôi giữ ông ấy cho đến khi tự ông ấy cho thôi việc, - Ăngtoan điềm đạm nói.
Nhưng Anvarê càng kiêu ngạo hơn bao giờ hết:
- Ngược lại, vì hầu tước không ở tình trạng tự quyết định được việc ấy, người đại diện của Vua phải quyết định cho ngài.
- Nếu tôi từ chối không tuân theo?
Ăngtoan thất vọng cố trì hoãn thời gian, hy vọng rằng Luxia sẽ trở lại và có thể đi mời Hoàng hậu đến cứu vãn tình thế.
Anvarê nhún vai:
- Vanđê sẽ đưa anh ra khỏi nơi này và bắt anh, theo lệnh giám mục tỉnh Tôledơ. Vanđê!
Tên bụng phệ ti tiện đã đến gần Ăngtoan khi một giọng nói trong trẻo dõng dạc cất lên:
- Dừng lại ! Nhân danh Hoàng hậu!
Luxia đây rồi! Trong khi hăng hái tranh cãi, không ai nghe tiếng cô vào. Chưa bao giờ Ăngtôniô thấy sung sướng khi trông thấy cô bằng lúc này
- Cô hãy đi báo để Hoàng hậu biết ngay, - anh vội vã nói. - Người thầy thuốc này đòi chữa bệnh cho bệnh nhân.
- Lệnh của giám mục Tôleđơ, - Anvarê quát, mắt như nẩy lửa.
Luxia cúi chào rất nghiêm chỉnh và ngọt ngào nói:
- Lệnh mà bác sĩ Ăngtoan Xecvêtut nhận được từ nơi cao hơn. Tôi cho rằng cái này sẽ làm ông quan tâm, bác sĩ Anvarê ạ.
Cô rút trong áo ra một tờ giấy gấp lại và đưa cho người Tây Ban Nha. Anvarê lưỡng lự, rồi đưa lên mắt đôi kính gọng bạc đeo ở cổ bằng một sợi dây bạc nhỏ, và bằng những động tác cầu kỳ, ông ta ngắm nghía tờ giấy rồi đọc. Thế là cặp kính trên tay rơi xuống và như cám tuôn ra từ con búp bê bị xé rách bất thình lình, thái độ láo xược và hách dịch của ông ta đang bốc cao bỗng biến mất trong chớp mắt, thân hình to lớn của ông ta còng xuống.
Tuy vậy ông ta cũng trấn tĩnh tinh thần đủ để cúi chào và nói bằng một giọng khản đi:
- Nếu tiểu thư cho phép, chúng tôi xin rút lui
- Ông được phép, - Luxia nói, vẫn rất duyên dáng
Người thầy thuốc Tây Ban Nha quay lại phía Ăngtoan:
- Vô cùng xin lỗi bác sĩ vì đã lầm một cách quá đáng tiếc. Có lẽ sau này chính tôi sẽ được giới thiệu tên ông ở trường đại học y khoa, và tôi sẽ lấy thế làm vinh dự.
Ăngtôniô không hiểu gì về cảnh này ngoài việc Đôn Pêđrô đã thoát nạn. Khi cửa đã đóng sau lưng Anvarê và linh hồn tội lỗi của ông ta, cô thiếu nữ bật cười khẽ:
- Thật vô cùng hài hước! Những chú gà chọi đang sẵn sàng chồm lên và mổ xẻ lẫn nhau.
- Có lẽ, - Ăngtoan nghiêm nghị nói, - có lẽ cô nên cho tôi biết cái bí mật của sự vui thích của cô thì đúng hơn.
Luxia nghiêm lại và giơ cho anh tờ giấy đã tác động đến bác sĩ Anvarê mạnh như thế. Tờ giấy có in phù hiệu của Hoàng hậu, văn bản vắn tắt nhưng rõ ràng:
“Cùng bầy tôi trung thành của ta.
Bằng văn bản này, ta phong bác sĩ Ăngtôniô Xecvêtut là thầy thuốc riêng của ta và yêu cầu các bầy tôi trung thực của ta tôn trọng ý muốn và quyền hành của ông cũng như của ta ban ra.
Elidabet
Hoàng hậu Tây Ban Nha”
- Cô đã xin Hoàng hậu giấy này khi nào và ở đâu thế?
- Giấy giả đấy, - Luxia trả lời trắng trợn một cách tuyệt vời
- Thật phi lý! Tại sao cô lại biết…
- Tôi trở về cách đây mấy phút, rất có thể chỉ sau lúc bác sĩ Anvarê đến đây một chút; Tôi đã nghe rõ chuyện mà không ai trông thấy và hiểu rằng hầu tước đang gặp nguy hiểm hơn bao giờ hết. Tôi chạy vào phòng cầu kinh của Hoàng hậu, lấy một tờ giấy, và… anh đã biết đoạn dưới…
Trong khi Ăngtoan nhìn cô, cô kết luận rất hồn nhiên:
- Nói cho cùng thì chỉ giả có một nửa thôi. Người đã chẳng phong anh làm thầy thuốc riêng cho Người bằng lời nói rồi còn gì. Tôi chỉ làm trước việc anh chính thức được phong thôi, bác sĩ rất tôn kính ạ.

Luxia quyết định trông người bị thương thay cho Ăngtoan để anh có thể nghỉ ngơi đôi chút vì anh đã quá mệt.
Còn ba giờ nữa mới tới nửa đêm, cô đã đánh thức anh dậy và đưa cho anh một lá thư, anh đọc ngay tức thì. Lời trong thư vắn tắt và bí mật.
“Ăngtôniô.
Mình vừa đi săn về và vô cùng cần cậu. Xin cậu hãy đến ngay quán ăn Ba Thầy Dòng. Mình trông cậy ở cậu.”
- Ai mang thư này đến đây? – Tôniô hỏi
- Người coi ngựa của quán. Tên hầu nói như thế. Anh có cho rằng Giăng đã bị thương trong khi đi săn không?
Ăngtôniô trầm ngâm nói:
- Thật kỳ lạ. Cậu ấy không biết tôi đã đến Mađơrit. Thế thì bức thư này…
- Nhưng, - Luxia cãi, - anh ấy dễ biết lắm, có lẽ cả Mađơrit đã biết rồi.
- Cứ cho rằng thế đi. Nhưng điều lạ lùng là đây không phải là chữ của Giăng.
Luxia xem xét cẩn thận lá thư:
- Cai này có vẻ như viết rất vội, có lẽ do một người bạn nào của anh ấy. Nếu Giăng cần anh, Tôniô, anh phải đến đấy thôi.
- Phải, tất nhiên rồi. – Ăngtoan nói không sốt sắng.
Dù Luxia nói như thế nhưng anh vẫn ngờ bức thư giả:
- Đúng thế, lời bức thư không thật giống lời của Giăng!
- Tôi ở lại với Đôn Pêđrô, nếu anh bận tâm điều đó, - Luxia ôn tồn nói. – Anh hãy lấy chìa khoá chiếc cửa bên đối diện với quán ăn. Đường ấy gần nhất.
Khi Ăngtoan bước vào gian phòng lớn của quán Ba Thầy Dòng, anh thấy nhiều người quyền thế đang ngồi ăn, nhưng tuyệt nhiên không có dấu vết của Giăng.
Anh từ tốn hỏi thăm chủ quán:
- Ông Giăng Xavarinô có ở phòng ông ấy không?
- Không đâu, thưa ngài. Ngài Xavarinô đi săn chưa về.
- Ông có chắc thế không?
- Rất chắc chắn, thưa ngài. Chúng tôi cũng đợi ông ấy từ lúc hoàng hôn xuống. Có việc gì thế ạ, nếu ngài cho phép hỏi?
- Tôi không rõ, - Ăngtoan bối rối nói. – Có người nào đó gửi cho tôi bức thư bảo tôi cấp tốc đến đây gặp ông ấy. Người coi ngựa của ông đem vào cung.
- Thề có Chúa! Tôi không cử ai vào hoàng cung cả. Lại một trò xấu chơi rồi đây!
- Ông chắc chắn như thế?
- Đúng thế, thưa ngài, - chủ quán vội nói. – Nếu thế thì tôi phải biết chứ. Chuyện gì xảy ra thế, nếu tôi được phép hỏi.
Ăngtoan rất phiền lòng nếu nói ra điều đó, anh cũng đang tự đặt câu hỏi với mình. Với câu hỏi này anh chỉ có một câu trả lời, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng nữa. Những kẻ gửi thư cho anh biết rằng chỉ có tiếng gọi cấp tốc của Giăng mới quyết định được người bác sĩ trẻ rời việc canh gác bệnh nhân, và họ không hề ngần ngại dùng ngay âm mưu ấy để cho Đôn Pêđrô chỉ có một cô thiếu nữ canh giữ.
Nếu thế thì mạng sống của hầu tước đang bị đe doạ - và tính mạng của Luxia cũng bị đe doạ theo. Nguyền rủa tính cả tin ngu ngốc đã làm cho mình mắc vào cái bẫy thô thiển ấy, Ăngtoan quay gót và rời quán ăn.
Trong sân, anh gặp một đoàn kỵ sĩ bụi bặm, ồn ào, cáu kỉnh đang cố len lỏi để ra phố. Một giọng nói vui vẻ làm anh đứng lại khi anh đang chen ra:
- Tôniô! Đúng là cậu đấy à?
Ăngtoan cười vui vẻ. Giăng! Giăng đây rồi!
Trên khuôn mặt đầy bụi trắng xoá, hai mắt Giăng sáng lên vui mừng vì gặp lại bạn. Giăng nhảy xuống ngựa và ôm chặt lấy Ăngtôniô. Anh lập tức hỏi ngay:
- Cậu cho người đến gọi mình đấy à, Giăng?
- Đâu có. Cậu thấy đấy, mình vừa về đến đây.
Ăngtoan ngắt lời anh:
- Xem đây! – anh giơ tờ giấy cho bạn.
- Trời ơi! Mình chưa bao giờ viết thư thế này.
Bằng những lời nói lộn xộn, Ăngtoan kể với bạn câu chuyện tối hôm trước và Giăng lo lắng, quyết định ngay:
- Vậy thì chúng mình phải đến chỗ hầu tước trợ lực với Luxia cấp tốc! Nếu chưa quá chậm!
Anh lấy thanh kiếm treo ở yên ngựa:
- Cậu có vũ khí không, Tôniô?
- Không, Giăng ạ, mình có bao giờ mang vũ khí đâu, cậu cũng biết đấy.
- Hãy tin mình. Lúc này cậu cần có đấy.
Giăng thường rất tươi cười nhưng lúc này lại nghiêm nghị. Anh thọc tay vào túi yên lôi ra một khẩu súng ngắn và thô:
- Cậu biết sử dụng súng ngắn không?
- Mình chỉ biết dùng súng trường có bánh xe, nhưng có cần thiết không?
- Có lẽ chúng mình còn cần nhiều hơn như thế này! – Giăng lẩm bẩm và xem lại thuốc nạp ở súng.
Anh quay cơ bẩm, chiếc lò xo bánh xe căng ra. Ăngtôniô hiểu rằng, khi bấm cò, bánh xe hoạt động sẽ chạm phải miếng đá lửa làm tung hàng loạt tia vào ổ thuốc và đốt cháy liều thuốc trong súng.
Giăng đưa cho bạn khẩu súng đã lên đạn và khoác dây kiếm lên vai mình:
- Đi thôi! – Anh nói. - Cầu chúa cho chúng mình đến kịp!
Vô cùng thận trọng, họ khẽ mở cái cửa nhỏ và vào vườn hoàng cung không gặp trở ngại gì. Giăng thì thầm nhắc:
- Nhìn cẩn thận. Chúng có thể để người của chúng ở đây để rình mò.
Có tiếng lách cách sắt thép chạm vào nhau, - một lưỡi kiếm đang được tuốt khỏi vỏ tưởng như xé không khí. Giăng quay phắt lại đúng lúc một người tay cầm vũ khí trong bóng tối xông vào tấn công. Ăngtôniô thoáng thấy người ấy bóng dáng gầy gò, mặc áo đen, mặt che kín mít bằng một chiếc mặt nạ. Giăng đã kêu lên:
- Để mặc mình. Nhanh lên, Tôniô! Đến chỗ hầu tước đi.
Kẻ tấn công rõ ràng định đưa nhát kiếm về phía Ăngtôniô, Giăng dùng mũi kiếm ngáng lại trong khi Ăngtôniô ra sức chạy thật nhanh về chỗ người bị thương. Chỉ trong mấy giây, anh đã vụt qua hành lang, qua phòng khách, anh ngừng lại ở bậc cửa, thở dốc. Chậm quá rồi!
Một người vóc dáng to lớn đang cúi xuống giường người bị thương, mặt hắn trùm vải đen. Dưới sánh sáng ngọn nến, Ăngtoan trông thấy tay hắn cầm con dao găm sáng loáng khi hắn quay lại để xem tiếng động từ đâu đến.
Luxia ở đấy nhưng bị bịt miệng và trói chặt trên đi văng. Cô vẫn sống, tạ ơn Chúa! Vì cô đang cố giãy giụa trong dây trói. Trước khi Ăngtoan kịp hành động người kia đã chồm đến anh, dao giơ lên. Lúc đầu, Ăngtoan luống cuống lùi lại, hoảng sợ. Ký ức và thân thể anh vẫn còn nhớ cảm giác đau đớn ghê gớm khi một mũi dao cũng như thế đâm vào anh lúc anh chống chọi với giáo sĩ Phêlíp Xăngtôt ở tu viện Pađu. Ngày hôm ấy anh suýt nữa bỏ mạng, người đang đe doạ anh hôm nay còn to lớn, vạm vỡ, nặng nề và khỏe hơn lão tu viện trưởng.
Bỗng anh chợt nhớ đến khẩu súng cầm tay mà anh đã quên khuấy đi mất. Khẩu súng bé nhỏ một cách lố bịch so với kẻ thù to lớn như kia, nhưng Ăngtoan không có quyền lựa chọn. Anh thầm cầu nguyện Chúa rồi bóp cò. Nếu phát súng này không bốc cháy - sự cố ấy thỉnh thoảng vẫn xảy ra – thì anh chỉ có việc sám hối tội lỗi. Cả Luxia cũng thé. Không còn gì có thể cứu nổi họ nữa.
Hình như cả một thế kỷ đã trôi qua từ khi anh bóp cò và trong suốt thế kỷ ấy, lò xo vẫn cưỡng lại sức ép. Rồi bộ phận bánh xe chuyển động, lò xo giãn ra đẩy chiếc bánh xe răng cưa xát mạnh vào đá lửa. Hàng loạt tia lửa bắn như mưa vào thuốc, thuốc cháy bùng lên, một mùi cay lạ lùng thốc vào mũi Ăngtôniô, cùng lúc ấy anh cảm thấy khẩu súng nhỏ giật mạnh trong lòng bàn tay. Một tiếng nổ như sấm làm rung chuyển căn phòng. Người đeo mặt nạ dừng lại như có một bàn tay khổng lồ đột ngột đẩy hắn ra. Hai tay giơ lên, hắn đứng sững một lát như bị treo trên cây thánh giá vô hình. Rồi tiếng thét của người hấp hối vang lên trong phòng, một luồng máu đỏ thẫm phụt ra và nhuộm đỏ ngực hắn. Hắn vẫn đứng, loạng choạng một giây, rồi đổ ập xuống chân Ăngtôniô.
Anh chỉ có một ý nghĩ: Luxia. Anh chạy đến chỗ cô định gỡ vải bịt miệng cô, nhưng để cho nhanh hơn, anh nhặt ở dưới đất con dao của kẻ giết người và cắt vải bịt mồm, cắt dây trói chặt hai cổ tay mảnh dẻ, dây trói chân và nâng cô gái đang khóc nức nở lên.
Vẫn ôm cô sát ngực, anh cúi xuống giường. Không biết gì về cuộc náo động, hầu tước vẫn ngủ, hơi thở của ông rất đều đặn. Tôniô tạ ơn Chúa đã ban ơn cho ông tránh khỏi vụ xâm phạm hèn hạ vừa xảy ra. Tựa vào người anh, Luxia vẫn khóc ngất.
- Lỗi tại tôi! Tại sao tôi có thể ngu ngốc thế nhỉ? – Cô rền rĩ.
- Cô làm thế nào mà ngăn chặn được việc này, - Ăngtoan nói để an ủi cô.
- Ít ra tôi cũng đã cào cấu và cắn được hắn, tôi đạp vào hắn cho đến lúc hắn trói được tôi.
- Như thế thì gần như cô đã cứu sống hầu tước rồi còn gì! – Ăngtôniô nói. - Nếu tên khốn khiếp ấy không mất bấy nhiêu thời gian để khống chế cô, hắn đã hoàn thành nhiệm vụ khủng khiếp của hắn.
Giăng đầu tóc rối tung, kiếm cầm tay, hiện lên bậc cửa.
- Tôniô! Có chuyện gì thế? Trông thấy một cơ thể bất động trên đất, anh quỳ xuống xem. Chà ! Mình có lời khen! Cậu đã bắn một phát thật đẹp, ông bạn Tôniô ạ. Xuyên thẳng qua tim!
- Hắn gần như đã chồm lên mình trước khi mình nhớ là có khẩu súng trong tay, - Ăngtoan khiêm tốn nói. – Còn cậu? Cậu đã làm gì tên kia rồi?
- Hắn đánh dữ như một con quỷ. May cho mình. Khi ở Vơnidơ mình đã dành thời gian tập đánh kiếm. Khi tiếng súng của cậu nổ, tên khốn nạn đâm cuống. Hắn quàng chân lên cổ chạy, đúng là tư cách của một tên hèn nhát, mình không tìm được hắn vì tối quá.
Anh dùng mũi kiếm rạch mặt nạ của người ngã dưới đất và thốt ra:
- Trời! Chỉ trông mặt hắn cũng biết trên khốn kiếp này vô cùng xấu.
- Nó đúng là thằng hầu của tên bác sĩ đây mà! – Luxia kêu lên.
- Bác sĩ nào? – Giăng cau mày hỏi.
- Bác sĩ Anvarê. Hắn đến đây sáng hôm nay định giành hầu tước không cho anh Ăngtôniô trông nom.
Vanđê không cần được cứu chữa nữa vì quỷ đã bắt mất linh hồn xấu xa của hắn. Ăngtôniô chỉ đưa mắt nhìn qua hắn rồi chạy đến chỗ Đôn Pêđrô. Anh không thấy gì chứng tỏ rằng Vanđê đã gây tai hoạ - tất nhiên là do thiếu thời gian – nhưng các triệu chứng sốt và xung huyết vẫn chưa mất. Trong khi anh lo lắng đứng đấy thì Hoàng hậu chạy vào và thốt ra một tiếng gọi lo âu:
- Bác sĩ….
Ăngtoan lập tức nói cho bà yên tâm:
- Thưa Hoàng hậu, Đôn Pêđrô an toàn.
- Ôi! Tạ ơn Chúa! – Bà khẽ nói và đứng tựa vào giường, người trắng bệch như riềm đăng ten đang phập phồng ở cổ bà. Lúc ấy bà mới nhìn thấy cái xác đẫm máu, bất động ở dưới đất và giật mình kinh sợ.
- Hắn chết rồi, - Ăngtoan trịnh trọng nói. – Sáng hôm nay hắn đã đến đây giả danh người hầu của bác sĩ Anvarê.
- Anvarê! – Hoàng hậu nói và gục mặt vào hai bàn tay. – Đó là một trong những kẻ thù ghê gớm nhất của ta.
- Tôi sẵn sàng làm cho hắn không còn tác hại được nữa, thưa Hoàng hậu. – Giăng hăng hái thốt lên.
Nhưng bà lắc đầu một cách đau đớn:
- Không! Ta không cho phép một ai trong các người mạo hiểm đời mình hơn nữa vì ta.
- Tâu Hoàng hậu. – Giăng quỳ một gối nói.- Ít ra tôi cũng xin được phép ở lại đây để giúp ông Xécvê trông nom Đôn Pêđrô?
- Điều đó thì ta vui lòng chấp nhận, - bà tỏ vẻ biết ơn rồi lui ra.
Bọn người hầu đã đem xác Vanđê đi, và sau khi suy nghĩ một lúc, Ăngtoan quay về phía Luxia:
- Cô có thể sang phòng khách với tôi không? Chúng ta có một số điểm cần làm sáng tỏ.
Luxia ngước mắt ngạc nhiên nhìn anh nhưng khi cô trả lời thì tiếng cô cộc lốc và giọng gay gắt:
- Tôi không thầy cần làm sáng tỏ bất cứ cái gì cả.
Tuy vậy, thất nét mặt cương quyết của người thầy thuốc trẻ, cô tuân theo không cãi lại nữa.



Những người bạn của Ăngtoan không quen thấy anh tỏ vẻ quyền hành. Lần này anh nói không lưỡng lự, cũng không lưỡng lự, anh đã gần như triệu tập họ sang phòng khách nhỏ.
- Hai cuộc mưu sát đã xảy ra trong hai mươi bốn tiếng đồng hồ, nhằm vào con người của Đôn Pêđrô, và đêm nay chúng ta cũng đã rất có thể bị giết cả ba. Tôi thấy rằng đã đến lúc cần cho tôi biết rõ câu chuyện mà chúng ta đang dấn thân vào.
- Anh không tin tưởng ở Hoàng hậu hay sao? – Luxia hỏi, giọng bực bội.
- Tôi chưa biết gì về Hoàng hậu cả. Cô đừng quên rằng tôi mới chỉ gặp Hoàng hậu tối hôm qua, - Ăngtoan kiên quyết nói.
- Ít ra anh cũng có thể tin tưởng ở tôi chứ? – Luxia phật ý khẽ nói.
- Xin hỏi cô một câu trước đã. Ông Belacmi có biết rằng cô dính líu vào những âm mưu như thế này không?
- Kh…ông, - Luxia nói và cặp mắt sáng của cô nhìn xuống.
- Ông ấy có tán thành để cô mạo hiểm tính mạng trước lưỡi dao của bọn giết người không?
Cô gái bắt đầu đỏ bừng mặt lên. Cô trả lời, bướng bỉnh và kiêu hãnh:
- Tại sao không?
- Còn cậu, Giăng? Cậu nhận phần việc gì trong câu chuyện này?
- Nếu anh sợ, - Luxia cay đắng ngắt lời, - anh có thể tự do quay lại quán ăn.
- Chỉ có một thằng ngốc vô ý thức hay một thằng điên khi dấn thân một cách mù quáng ào một việc mạo hiểm loại này mới không thấy sợ. – Ăngtoan tức giận nói. - Dù sao thì chúng ta cũng đã suýt bị giết cả ba, và về phần tôi, tôi không biết tại sao…
Giăng đặt bàn tay anh lên cổ tay Luxia để cô bình tĩnh lại:
- Tôniô nói phải, - anh trang trọng nói. – Anh có quyền biết….
Nhưng Luxia vẫn chưa chịu nhượng bộ. Cô trả lời một cách khó chịu:
- Có ai mời anh ấy can thiệp đâu? Rõ rằng là anh ấy đã phá rồi khi chúi đầu lao vào những việc không liên quan đến mình…Vậy thì anh ấy còn phàn nàn cái gì?
- Cô đã sai, cô Luxia ạ, khi cô phàn nàn sự can thiệp của anh ấy! Không có sự giúp đỡ của anh ấy, người bị thương của cô sẽ ra sao? Nhưng thôi, cả hai hãy cố lặng im, - Giăng ra lệnh. – Mình sẽ cố giải thích để cậu rõ chúng mình đang chui và một tổ ong như thế nào đây, Ăngtôniô ạ. Sau đó, nếu cậu muốn rút lui, hoàn toàn tuỳ ý cậu.
Bộ mặt xinh đẹp của Luxia vẫn giữ vẻ khó chịu trong khi Giăng nói tiếp:
- Ăngtôniô, cậu biết gia đình Luxia đã cộng tác với dòng họ Mêđixi trong lĩnh vực ngân hàng và thương mại chứ?
- Trời ơi! – Ăngtoan khẽ nói và ngước mắt nhìn lên trời. – Làm sao mình lại không biết sau số lần mà cô ấy đã tử tế cho mình biết về dòng dõi của cô ấy.
Cô gái nắm chặt hai bàn tay lại nhưng im lặng và Giăng tiếp theo:
- Catơrin Đơ Mêđixi, Hoàng hậu nước Pháp là mẹ của Elidabet, Hoàng hậu Tây Ban Nha. Cô Luxia là bà con họ xa của các Nữ hoàng.
- Nước Pháp có cái gì liên quan đến câu chuyện này? – Tôniô hỏi.
- Nước Pháp, về mặt chính trị và tôn giáo, đã chia làm hai: một bên là Gia tô giáo và dòng họ Đơ Ghidơ, một bên là những người theo Tôn giáo.
- Đó là sự bất đồng về tôn giáo
- Chính trị và tôn giáo, - Giăng nhấn mạnh. – Dòng họ Buốcbông – Tân giáo và dòng họ Ghidơ – Gia tô giáo đều muốn ngai vàng của nước Pháp. Hoàng thái hậu phải làm thế nào để giữ được thế cân bằng giữa đôi bên - nếu bà muốn giữ ngôi Vua cho các con trai của bà, các anh của bà Elidabet.
- Catơrin của nước Pháp là người sùng đạo Gia tô. Bà sẽ không thể ủng hộ dị giáo.
- Bà tin ở sự tự do tín ngưỡng hay ít ra bà cũng tỏ vẻ tin như thế trong lúc này, - Giăng giải thích, - Điều rủi ro là Philip đệ nhị là người đã ủng hộ tuyên bố của Gia tô giáo chống Tân giáo. Không chỉ ở Tây Ban Nha mà trong toàn châu Âu, các giám mục Gia tô giáo của Tây Ban Nha muốn can thiệp đến nước Pháp và dùng ảnh hưởng của Người tạo trọng lượng nghiêng về phía Gia tô giáo.
Đến đây, Luxia mới chêm một câu:
- Vì vậy Nữ haòng Elidabet cố giữ Người ở thế trung lập…
Ăngtôniô bắt đầu hiểu, anh hỏi:
- Vậy thì tại sao Đôn Pêđrô lại bị coi như nạn nhân của bọn giết người?
- Trước hết do ông là người được Hoàng hậu sủng ái. Sau nữa ông là người cầm đầu phái của Hoàng hậu, phái ấy khuyến khích Tây Ban Nha theo một đường lối chính trị tuyệt đối trung lập đối với mọi việc của nước Pháp. Nhưng giám mục tỉnh Tôledơ, Tổng trưởng quốc gia của Philip đệ nhị vô cùng muốn giúp nước Pháp tiêu diệt hết phái Huygơnô(3), như vậy nghĩa là ủng hộ nhà Đơ Nhidơ coi như họ có quyền đòi ngai vàng của nước Pháp.
Giăng ngắm Tôniô bằng con mắt thân ái, anh trả lời:
- Có lẽ không giết người bằng chính tay ông ta. Nhưng này, giáo sĩ Phêlíp đã tự tay muốn giết cậu, chẳng phải là gì?
- Đấy lại là việc khác. Hắn là người của Toà án tôn giáo.
- Cậu hãy đợi rồi sẽ thấy giáo sĩ Inhaxiô Môlina, Pháp quan của Toà án tôn giáo ở Mađơrit! Hôm nữa, Toà án tôn giáo phát sinh chính ở Tây Ban Nha, ở đây nó còn quyền thế và ghê gớm hơn ở bất cứ nơi nào trên thế giới.
Ăngtôniô rùng mình lo âu. Anh sẽ không bao giờ thoát khỏi cái bóng đen theo đuổi anh hay sao? Nó sẽ luôn ám ảnh cuộc sống của anh sao? Anh đã trốn khỏi nước Ý vì giáo sĩ Phêlíp và cơ qua trừng phạt của Nhà thờ, vậy mà từ thuở thơ ấu anh đã coi nhà thờ như nơi gửi lòng tin chân chính. Và bây giờ do sự xoay vần của một số phận mà anh bất lực không chống lại được những gì nó đã ấn định, anh lại đang dấn mình vào giữa một cuộc phiêu lưu mới, dính vào đó có cả Toà thánh và những con người sắt đá phục vụ nó.
- Bây giờ anh đã biết mọi sự việc rồi đấy, Ăngtôniô, anh quyết định thế nào? – Luxia hỏi.
Ăngtoan đã bước sang phòng bên. Đến ngưỡng cửa, anh trả lời không quay đầu lại:
- Tôi phải chăm sóc bệnh nhân của tôi, thưa cô. Đây là nhiệm vụ đầu tiên của người thầy thuốc.

Ăngtoan thực tình không dám trông mong rằng Đôn Pêđrô khỏi mà không bị biến chứng, vì với một vết thương nghiêm trọng như vậy, phải luôn thấy trước được rằng sự ứ đọng của các loại dịch sẽ gây ra sốt. Nhưng khi thấy đã qua mấy ngày mà tình trạng của hầu tước chỉ xấu đi, anh cho rằng phải có vấn đề khác với sự phản ứng bình thường.
Anh xem xét vết thương cực kỳ cẩn thận. Sẹo đã gần hình thành hẳn nhưng dưới phổi phải có một chỗ phồng đội sườn nhô lên và làm phồng chỗ lõm thường thấy ở khoang liên sườn.
Anh băng lại cẩn thận nhưng băn khoăn lộ ra mặt.
- Có biến chứng hay sao? – Luxia hỏi, mắt lo âu.
- Có đấy, thưa cô. Tôi sẽ vẽ cho cô xem, như thế tôi dễ giải thích mà cô cũng dễ hiểu hơn.
Anh lấy một cục than đã tắt trong lò sưởi và phác hoạ rất nhanh trên một tờ giấy trắng một bộ ngực trông rõ những đường sườn và đường viền của phổi.
- Tôi không ngờ rằng anh vẽ được như thế đấy, - cô gái nói.
- Đã có lúc tôi tưởng mình sẽ thành hoạ sĩ đấy, thưa cô. Nhưng thôi, cô trông đây.
Anh chỉ chỗ vết thương ở trạng thái ban đầu:
- Dao đã đâm vào ngực từ chỗ này và xuyên vào trong khoang màng phổi được cấu tạo bởi phổi và màng phổi bao quanh. Nhu mô phổi cũng có thể bị đâm thủng ở chỗ dưới này vì như thế nên máu và các chất dịch đã tiết ra và đọng lại trong khoang màng ở phía dưới đáy phổi.
- Có phải anh sợ chỗ ấy sẽ gây ra xung huyết bên trong không?
- Đúng, nhưng như thế chưa nghiệm trọng bằng điều tôi sợ. Máu và các chất dịch bị hãm ở đây hình như đang bị hoại, do đó sinh ra sốt và mê man. Trạng thái ấy gọi là tràn dịch màng phổi.
- Nhưng tại sao các chất dịch ấy không chảy ra từ chỗ đao đâm?
- Tôi bắt buộc phải khép kín vết thương để không cho không khí vào. Bây giờ lớp thịt tái tạo dưới da đã đây rồi, không có lối thoát ra nữa.
Cô nhìn bức vẽ:
- Anh đã thấy những trường hợp như thế này chưa?
- Có, nhưng ít. Bác sĩ Vêdan, chính ông ấy, đã miêu tả được nhiều trường hợp khác nhau.
- Bây giờ anh sẽ làm như thế nào?
Vấn đề này làm Tôniô băn khoăn đã mấy hôm, từ khi anh nghi có hiện tượng tràn dịch màng phổi.
- Chỉ có thể có hai giả định. Một là chờ đợi, hy vọng, đồng thời cầu chúa cho người bị thương có đủ sức để có thể vượt qua tác hại do sự tích tụ độc tố gây ra.
- Nhưng ông ấy mỗi lúc một yếu đi. Ngay tôi cũng thấy rõ.
Ăngtoan buồn rầu gật đầu:
- Giả định nữa là mở một chỗ mới ở ngực để thấm khô dịch. Việc đó gọi là phẫu thuật.
Luxia trợn tròn mắt:
- Nhưng liệu bệnh nhân còn sống được sau những phẫu thuật như thế không?
- Có những người sống chứ. Độ một nửa.
- Đôn Pêđrô có thể chịu đựng được không?
- Tôi cho là đựơc. Nhưng tôi chắc chắn rằng nếu không mổ ông ta sẽ chết.
Luxia rùng mình:
- Thật khủng khiếp, Tôniô ạ! Tất cả chỉ vì tham vọng và tính biển lận của những kẻ muốn chiếm lấy thứ họ không có quyền. Tại sao mọi người lại không tốt…như anh?
- Tôi không xứng đáng lời khen ấy. Hai hôm trước tôi đã giết một người, - anh nói và cúi đầu xuống.
- Hắn đáng chết. Vì hắn là kẻ giết người.
- Chúng ta có quyền gì mà phán xử? Nếu cô và Giăng đã giải thích đúng thì một mục sư, một người phụng sự Chúa đã cử hắn đến đây.
Anh quay lại nhìn cô, mắt anh u ám:
- Từ thuở thơ ấu, tôi đã được rèn luyện để tuân theo định luật của Chúa. Tôi đã có lúc, ở một mức độ nào đó, cho rằng cái chết của anh tôi là đúng vì anh đã phạm vào luật ấy…Thế mà trong mấy tháng tôi đã giết chết một người và gần như giết chết một người khác…Điều nghiêm trọng hơn cả là, đối với cả hai người ấy, tồi đều giết có ý thức.
Cô rùng mình và nắm chặt hai bàn tay vào nhau:
- Ôi! Tôi vô cùng mong muốn rằng anh đã diệt được tên giáo sĩ Phêlíp Xăngtốt ghê gớm ấy.
- Bây giờ thì. – anh lơ đãng nói, - tôi đang sắp sửa nắm trong tay tính mệnh của một người khác nữa.
- Người mà anh định cứu sống!
- Phải, đúng như thế. Nhưng mọi sự đều quá phức tạp. Một người có quyền giết người khác trong bất cứ trường hợp nào không? …Tôi không biết, Luxia ạ, tôi không biết nữa…
Anh hất vai như để vứt cái khối buồn nặng nề đi
- Tôi nghĩ rằng hãy để cho số phận quyết định. Cô mời giúp Hoàng hậu đến để bà cho ý kiến, nếu bà có thì giờ.
Hoàng hậu đến ngay nhưng bà có thể giúp được gì cho Ăngtoan trong tình trạng tiến thoái lưỡng nan khốc liệt này? Sau cùng, anh hỏi:
- Ai là họ hàng gần nhất của hầu tước Đơ Grigianva?
- Đôn Raphaen Grigianva, cháu trai và người thừa kế của ông ấy.
- Nhưng thưa Hoàng hậu, - Luxia phản đối. – Ông Raphaen là…
Hoàng hậu quàng tay qua vai người nữ cận thần của mình:
- Đúng đấy em ạ. Raphaen thuộc số những người không muốn điều gì tốt cho ta, tuy vậy, trong trường hợp nghiêm trọng này cần phải hỏi ý kiến ông ta. Ta sẽ cho người đưa tin cho ông ta.
Khi Hoàng hậu đi khỏi, Luxia nói rõ ý của cô:
- Tôi không hiểu nổi quyết định của Hoàng hậu. Trên đời này không có gì làm cho Raphaen dễ chịu bằng thấy chú hắn chết. Chắc chắn hắn sẽ từ chối không cho phép nếu hắn chắc chắn rằng không mổ ông Pêđrô sẽ chết.
- Đa số thầy thuốc ở Tây Ban Nha cũng sẽ phản đối, - Tôniô thừa nhận. – Cho đến nay, ít nhà ngoại khoa đã tiến hành việc ấy thành công.
- Vậy thì hắn sẽ để cho chú hắn chết. Anh có thể chắc chắn như thế trước đi. – Luxia chán nản nói.
- Có kẽ Đôn Raphaen không đến nỗi xấu xa như người ta nói về hắn?
- Hắn còn xấu hơn là anh có thể tưởng tượng. Tôi biết hắn sẽ chiếm lấy ưu thế. Anh thật là…
Cô cắn môi và im lặng. Ăngtoan tiếp lời cô không một chút mếch lòng:
- Cô muốn nói rằng tôi ngốc nghếch về cách xử thế trong xã hội chứ gì?
- Đúng, phải đấy! Anh hẳn phải biết như thế chứ, Tôniô ạ.
Anh cúi chào:
- Cô đã tặng tôi một lời khen vô cùng đẹp đẽ.
Mắt Luxia như toé lửa:
- Trời! Chúng ta lại bắt đầu cãi nhau rồi! Tại sao chúng ta lại cứ phải cãi nhau nhỉ?
- Tuổi trẻ nóng nảy trước sự chậm trễ của người lớn tuổi, - anh nói vì không cưỡng lại được ý muốn trêu cô để nhìn cô nổi cơn sấm sét.
- Ông cũng chẳng hơn tôi bao nhiêu tuổi, ông bác sĩ ạ, - cô phật ý nói.
Ăngtôniô đưa tay nâng cằm cô lên, nhìn vào trong cặp mắt sẫm của cô, ngắm vẻ đẹp hoàn hảo của khuôn mặt đang ửng đỏ. Sự hấp dẫn của đôi môi đẹp và mọng rất gần môi anh. Bỗng nhiên anh thấy muốn hôn cô, cảm giác ấy mạnh đến nỗi làm anh sợ hãi. Nhưng Luxia đã quay đi và nối một cách chế giễu:
- Cẩn thận đây, ông tu sĩ! Ông sẽ mắc lỗi bây giờ. Hãy nhớ đến người tình tuyệt vời của ông.
- Cô có cần phải tàn ác như thế không, Luxia? – anh nói, tâm hồn bị tổn thương sâu sắc.
Cô không trả lời nhưng trên khuôn mặt tươi cười của cô có vẻ hài lòng một cách trêu người khi cô đến ngồi gần bên lò sưởi với lấy chiếc khung thêu và bắt đầu điềm đạm đâm kim.
Chỉ sau một thời gian ngắn, Đôn Raphaen đã xuất hiện ở phòng ông chú. Người bé nhỏ, da ngăm nâu, chàng công tử diện theo mốt mới nhất, cố làm cho người cao thêm bằng những gót giày kiểu Pháp cao và nhọn. Mũ nồi nhung đen điểm một chiếc lông trắng vui tươi trên chỏm phần còn lại của y phục là sự xen kẽ khéo léo giữa trắng và vàng. Áo choàng ngắn đính cổ lông chồn và các lon bằng chỉ vàng, và theo thói quen của các chàng trai Tây Ban Nha lịch sự thời ấy, một thanh kiếm và một con dao găm lủng lẳng ở cạnh sườn.
Ăngtoan ngạc nhiên và lo lắng. Đôn Raphaen hỏi.
- Tôi đây.
Ăngtoan cúi chào.
- Tôi là Đôn Raphaen Grigianva. Có lẽ ông đã biết bác sĩ Giuăng Anvarê rồi, ông là thầy thuốc riêng của tôi. Còn đây là bác sĩ Ooctêga.
Ăngtoan lịch sự chào cả hai người:
- Xin chào hai ông.
Đôn Raphaen đem thầy thuốc đến không có gì lạ, đang lo hơn là một trong hai người lại chính là bác sĩ Anvarê. Dù sao thì cứ nói thẳng tuột ra vẫn hơn.
- Có lẽ ông có điều muốn cho tôi biết về chú tôi, hầu tước Đơ Grigianva? Đôn Raphaen nói.
- Chú ngài rất nặng. Tôi cho rằng cần phải mổ
Đôn Raphaen tỏ vẻ ngạc nhiên.
- Thế ư?
Hầu như ở khắp nơi, vấn đề mổ xẻ đều là điều mới lạ, ở Tây Ban Nha, người ta không bao giờ chữa bệnh theo phương pháp ấy.
- Ông định tiến hành loại phẫu thuật nào? – Anvarê tỏ vẻ quan trọng hỏi.
- Phẫu thuật do tràn dịch màng phổi. Nhưng mời các ông lại gần đây mà xem bệnh tình hầu tước.
Khám nghiệm của các thầy thuốc Tây Ban Nha hời hợt lạ lùng. Sau đó, Ăngtôniô cầm tờ phác hoạ anh đã vẽ cho Luxia và nêu cho họ những dấu hiệu làm anh đi đến kết luận là tràn dịch màng phổi.
- Ông trình bày giỏi lắm, bác sĩ ạ. – Ooctêga nhiệt tình tán thành.
- Phẫu thuật này có nguy hiểm không? – Raphaen băn khoăn hỏi.
Hắn đứng thật xa giường với tâm trạng rõ ràng là chán nghe câu chuyện ấy.
- Rất nguy hiểm.
- Nếu tôi không cho phép mổ thì sao?
- Tôi chắc rằng chú ngài sẽ chết.
- Vậy thì không có gì phải lựa chọn hướng này hay hướng khác nữa, - người cháu nói giọng quyết định.- Coi như thế là giải quyết xong vấn đề.
- Ông ấy chắc chắn sẽ chết nếu không mổ, - Ăngtoan nói.- Nhưng nếu mổ thì may ra còn có hy vọng.
- Đó là ý kiến của ông phải không, - Đôn Raphaen hách dịch nói. Rồi hắn quay lại phía hai người thầy thuốc: - Còn các ông, các ông nghĩ thế nào?
Anvarê nhìn Đôn Raphaen và Ăngtôniô thấy rõ anh chàng vô duyên ấy gật đầu ra hiệu. Khi viên bác sĩ nói, giọng hắn ngọt xớt và tỏ vẻ muốn thuyết phục.
- Ồng đã biết rõ rồi, bác sĩ Xecvêtut ạ, chúng tôi không dễ dàng dùng phương pháp phẫu thuật ở Tây Ban Nha như các ông ở nước Ý đâu. Tôi cho rằng cần xem xét bệnh nhân cẩn thận.
- Đi thôi, các ông – Đôn Raphaen nóng ruột giục. – Chúng tôi sẽ cho ông rõ quyết định của chúng tôi sau, bác sĩ Xecvêtut ạ.
Và ba người nối gót nhau đi ra, Ăngtôniô đứng sững, như ngừng thở trước hành vi quá thiếu lễ độ như vậy.
Anh vẫn còn thịnh nộ khi Luxia trở lại:
- Đấy, anh thấy chưa, tôi đã biết chắc mà, - cô nói – Đôn Raphaen mong cho chú hắn chết nên sẽ không cho phép anh mổ và cứu chữa cho ông ấy. Tuy nhiên, quyết định ấy không thể chấp nhận được.
- Có điều gì ngay thẳng trong thế giới này không nhỉ? – Ăngtôniô cay đắng hỏi.
- Tôi bắt đầu tin rằng không.
Nhưng Ăngtôniô và Luxia cả hai người đều lầm về việc Đôn Raphaen Grigianva, vì lúc gần tối thì có tin đến cho phép Ăngtôniô tiến hành phẩu thuật. Bác sĩ Anvarê và Ooctêga chỉ xin tham dự vào sự kiện lạ lùng này.
Ăngtôniô đọc thư rồi đưa cho Luxia và Giăng.
- Điều này đáng ngạc nhiên thật, - anh nói. – Hai người nghĩ thế nào?
Giăng cau mày:
- Có điều gì tồi tệ trong việc này đây. Tôi biết bọn để cáng này mà.
- Sao thế, Tôniô nhỉ? Chúng mình đã chắc họ từ chối kia mà.
Ăngtoan gợi ý:
- Chả lẽ Đôn Raphaen hy vọng rằng mổ là phương pháp cơ bản nhất để đảm bảo cái chết của hầu tước. Họ ít làm phẫu thuật ở Tây Ban Nha nên kết luận như thế rất tự nhiên thôi.
- Nhưng cấm mổ cũng sẽ đi đến kết quả như thế…
- Tôi cũng có nghĩ đến điều ấy. Thôi được (Ăngtoan nhún vai), không lâu nữa chúng ta sẽ biết rõ. Tôi sẽ sửa soạn dụng cụ để có thể sẵn sàng ngay sáng mai. Cậu đi lấy hộ mình hộp dụng cụ để ở quán ăn được không, Giăng?
Giăng vội vàng đi lấy hộp đồ quý báu. Khi trở về mặt anh ủ rũ.
- Mình đã khám phá ra lý do của lòng tốt bất ngờ ấy rồi…Đôn Raphaen đang ở quán ăn, hắn uống rượu với mấy tay quý tộc trẻ. Hắn đang khoe khoang sẽ làm cho cậu vào tù vì tội giết người, Tôniô ạ, nếu như chú hắn từ trần do cuộc phẫu thuật này. Có lẽ cậu nên tránh thì khôn ngoan hơn?
- Chắc chúng đã cùng bố trí với nhau khi ra khỏi đây.
- Nhưng tại sao lại bỏ tù mình nhỉ, - Tôniô chất phác nói. – Mình chỉ làm nhiệm vụ của người thầy thuốc cơ mà?
Giăng đang chăm chú thử lưỡi dao găm của anh vào ngón tay cái:
- Cậu đã làm chúng hụt hai lần khi chúng định thủ tiêu Đôn Pêđrô, Tôniô ạ. Chỉ như thế cũng đủ rồi. Mình còn rất nghi ngờ rằng những tên thầy thuốc Mađơrit không hề muốn có một nhà phẫu thuật thành thạo và có năng lực như cậu ở lại đây. Bắt cậu vì tội giết người sẽ ổn cả mọi việc cùng một lúc.
- Vậy thì đừng mổ nữa, Tôniô ạ. – Luxia nhắc lại mắt cô âm thầm buồn bã. – Anh không thể mạo hiểm tính mạng của anh như vậy được.
Anh mỉm cười với cô và dịu dàng đặt tay lên hai vai cô:
- Cô cũng đã mạo hiểm đời mình vì một mục đích mà cô tin tưởng. Vậy thì tôi cũng tin tưởng là nhiệm vụ của tôi là cứu sống con người bất cứ khi nào tôi có thể làm.
Thật lạ lùng, cô ứa nước mắt khóc và chạy ra khỏi phòng.
Giăng đút dao vào vỏ, vừa làm động tác ấy, anh vừa nói giọng tiếc rẻ:
- Mình chỉ muốn cắm phập nó vào bụng tên Đôn Raphaen! Nhưng nó không phải là tên khốn kiếp duy nhất cần đánh quỵ. Cậu đã chịu khó dừng lại để suy nghĩ và tìm hiểu xem tất cả sự việc này bắt đầu từ bao giờ không, Tôniô của mình?
Ăngtôniô nhìn lên, mắt suy nghĩ
- Có, Giăng ạ. Khi mình phát hiện bức tranh dưới mái tu viện Pađu thì cuộc sống mình bị đảo lộn.
- Và sự việc đó có ngày nào kết thúc không? – Giăng nhún vai. – Ai mà biết được? Nhưng có điều này… cậu cần phải biết…về Luxia…và về mình.
Ăngtôniô chờ đợi và im lặng. Giăng lưỡng lự, không tìm được lời, anh ấp úng nói:
- Chúng mình…chúng mình nhất trí đi theo những con đường riêng.
Ăngtoan hỏi, tim đập mạnh:
- Tại sao thế, Giăng?
- Như thế phù hợp với chúng mình hơn…với cả hai…Cậu yêu nàng phải không, Tôniô?
- Đúng thế, Giăng ạ. Yêu lắm..
- Vậy thì tại sao tự cậu không tỏ ý với nàng?
- Đừng có lố lăng, Giăng
- Cô ấy yêu cậu đấy, Ăngtôniô ạ. Mình không biết cậu có những lý do ngu ngốc nào…
- Nhưng mình nghèo, - Ăngtoan phân trần. – Luxia con nhà dòng dõi, lại là người thừa kế…
- Điều đó có liên quan gì đến vấn đề này.
- Vả lại, mình cũng không muốn lấy vợ, - Ăngtoan khẽ nói. – Đã từ lâu mình quyết định như thế.
- Tại sao thế? Vì Thần vệ nữ trong tranh à? Đừng có ngu xuẩn, Tôniô.
Ăngtoan dằn mình lại và trả lời cộc lốc:
- Mình không bao giờ trông đợi rằng cậu có thể hiểu được, Giăng ạ.
- Đây là điều điên rồ nhất mình được nghe trong đời mình…
- Đủ rồi đấy, Giăng. Chúng ta sẽ không nói đến việc này nữa, mình xin cậu.
Tiếng Ăngtoan sắc bén. Mặt Giăng đỏ gay lên vì tức nhưng anh tự chế ngự:
- Cậu có thể bị bắt vì tội giết người ngày mai. Chúng mình sẽ không cãi nhau nữa. Nhưng, - anh lẩm bẩm trong miệng, - cả đời mình cũng không thể hiểu được….làm thế nào lại có thể mù quáng hoàn toàn và lố bịch như thế.

Ăngtoan chuẩn bị rất thứ tự những gì cần thiết cho ca mổ nhưng tâm trí anh không thấy yên ổn một chút nào. Tình trạng của Đôn Pêđrô nặng lên từng phút. Sốt, mê liên tục và những cơn run rung người đã làm sức ông nhanh chóng kiệt quệ. Các chất dịch bị thối – do đó độc gấp bội – luân lưu theo máu sẽ giết ông một cách chắc chắn như tác hại của một thứ thuốc độc mà những kẻ giết người khôn khéo cho từng giọt. Nếu Ăngtoan không nhanh chóng rút hết những dịch ấy, tính mạng của Đôn Pêđrô không tính theo ngày mà tính theo giờ.
Nếu anh thất bại trong ca phẫu thuật này, hậu quả cũng sẽ bi đát như thế dù không có cái tin đáng lo ngại Giăng đã kể, đó là dụng tâm không tử tế của Đông Raphaen. Tây Ban Nha còn xa mới đạt được trình độ của nước Ý trong lĩnh vực y học và ngoại khoa. Dù rất đơn giản, phẫu thuật cũng là một việc rất ít thực hành ở đây. Trong nước Tây Ban Nha cuồng tín này, ai dám tỏ ý muốn làm việc ấy rất có thể gặp nguy cơ bị sỉ nhục trước công chúng là đã kiêu ngạo cản trở ý muốn của Chúa. Người Tây Ban Nha thời kỳ này còn coi bệnh tật như sự bị trừng phạt, chỉ đến khi sợ chết mới dám đưa bệnh nhân đến thầy thuốc. Ăngtoan biết rằng cuối cùng thì Toà án tôn giáo sẽ không quên tuyên bố rằng anh phạm tội chống lại quyết định của Chúa – vì đây là việc cứu một người mà Toà thánh coi là thù địch.
Chờ đợi và không cố làm một việc gì vẫn khôn ngoan hơn cả. Ăngtoan vẫn có thể tuyên bố không sợ ai phản đối rằng tình trạng Đôn Pêđrô nặng lên quá nhanh làm cho việc can thiệp bằng phẫu thuật nguy hiểm mà không đem lại lợi ích gì. Chắc chắn không phải bác sĩ Anvarê sẽ dại dột thử tự mình mổ trong khi chỉ cần đợi và đợi không lâu - để đạt kết quả mong muốn của chủ hắn là Đôn Raphaen.
Nhưng trước mắt Ăngtôniô, nhiệm vụ của anh rõ ràng, trong suốt như nước nguồn. Điều may mắn duy nhất để cứu sống Đôn Pêđrô nằm trong tay anh, những bàn tay khéo léo sử dụng dao mổ. Và Đôn Pêđrô đã là bệnh nhân của anh nên có quyền được anh tìm mọi phương sách cứu chữa. Rồi thì, và nhất là còn thứ ánh sáng tuyệt vời trong mắt Hoàng hậu khi anh nói với bà là Đôn Pêđrô có thể sống được.
Sáng sớm, Ăngtoan một mình đến Toà giáo đường nhỏ trong cung. Quỳ dưới chân bàn thờ, anh cầu xin Đức Mẹ rất thánh ban cho anh ánh sáng và sức mạnh trong thử thách sắp đến. Trong khi cầu nguyện, anh cảm thấy một sự bình yên và vững tin vô bờ bến làm dịu các nghi ngờ. Đến lúc sắp sửa rời giáo đường anh mới nhận thấy trong bóng tối một dáng người cao, thẳng, đứng bên cạnh bàn thờ. Người ấy mặc áo dòng Đôminich. Khi ánh sáng từ các cửa kính rọi vào người ấy, anh thấy ông ta mảnh khảnh và các nếp áo dài mềm mại rủ xuống từ đôi vai hẹp. Cổ ông ta dài, gân cổ nổi rõ, hai gò má cao nhô trên hai hõm lớn là má ông ta làm nổi bật hai hốc mắt sâu lạ lùng, như cái hang sinh đôi trong đó hai con mắt xanh rất nhạt như đang bốc lửa, một thứ lửa giá lạnh làm anh ớn rét buốt sống lưng.
- Tại sao đến cầu nguyện sớm thế con?
Cơ thể khẳng khiu như vậy nhưng giọng nói trầm và mạnh, như tiếng đàn phong cầm âm vang trong giáo đường.
- Tôi cầu xin ánh sáng và sức mạnh, thưa Cha. Sáng hôm nay tôi tiến hành một nhiệm vụ quan trọng và khó khăn.
Linh mục nhìn xoáy vào mắt Ăngtôniô như muốn mổ xẻ tâm hồn của chính anh.
- Con chưa vững tin rằng con được phép làm điều đang định làm hay sao?
- Lúc này tôi đã tin, - anh vững vàng trả lời.
- Chúa đã ban cho con sự vững tin ấy?
- Vâng. Tôi tin tưởng chắc chắn rằng Người đã ban cho tôi điều đó.
Linh mục tiếp tục xoáy vào tâm hồn anh:
- Hãy hiểu cho rõ, con không coi ý muốn của mình là ý định của Chúa đấy chứ?
Tiếng ông ta rung lên, âm vang, hách dịch:
- Cha của chúng ta không bao giờ đồng tình với những kẻ định chống lại ý định của Người?
Lời nói và giọng nói đều có vẻ đe dọa. Người linh lục lạ lùng này đã biết gì về những điều anh dự định?
- Cuộc sống…cái chết…chỉ thuộc quyền Chúa…ban ra rồi lại thu về, - giọng nói trầm trầm vẫn tiếp tục. – Không một con người nào được quyền can thiệp vào những điều Chúa đã định. Những kẻ dám làm như thế sẽ bị trừng phạt về tính tự phụ của họ, đừng hoài nghi về việc ấy, bác sĩ Xecvêtut ạ.
Ông ta quay đi và biến bóng tối trước khi Ăngtoan tự trấn tĩnh được, anh ngạc nhiên và choáng váng khi nghe gọi tên mình.
Tại sao con người kỳ lạ này lại biết rõ anh, Tôniô, là ai? Tại sao ông ta lại biết rõ về vấn đề khó khăn mà anh đã đến xin Chúa soi sáng và ban sức mạnh. Không còn nghi ngờ gì nữa, người linh mục này đã đe doạ sẽ có trừng phạt nếu anh can thiệp vào sự tiến triển tự nhiên của bệnh trạng ấy nhưng Ăngtoan chắc chắn lời đe doạ ấy, qua anh, dành cho chính Đôn Pêđrô.
Tâm trạng lo âu vì cảm giác nặng nề về mối nguy hiểm được gợi lên qua cuộc gặp gỡ kỳ lạ này, Ăngtoan rời giáo đường trở về căn nhà anh đã để Đôn Pêđrô cho Luxia trông nom. Một linh mục đến làm lễ ban thánh thể lần cuối cùng cho người bị thương đang đi ra, người giúp việc theo sau.
- Chào bác sĩ, - người phụng sự Chúa nói. - Bệnh nhân của ngài đã yếu lắm rồi.
- Ôi! Rất yếu! – Ăngtoan nói một cách đáng thương.
- Ông có cho rằng ông ta còn được lâu không?
- Chỉ có Chúa biết. Chúng ta không biết được. Tôi rất sung sướng vì có Luxia đã cẩn thận mời cha đến. Tôi quên mất điều đó.
Hai mắt linh mục khẽ hé to hơn:
- Cha Inhaxiô Môlina cử tôi đến đấy chứ, bác sĩ. Thôi tạm biệt các người.
Rồi ông ta đi luôn.
Ăngtoan chạy đến chỗ Luxia:
- Nói nhanh lên! Cha Inhaxiô Môlina có phải người rất cao lớn, vô cùng mảnh khảnh, hai má hóp và tiếng nói trần không?
Cô rùng mình. Nét mặt cô bối rồi, sợ hãi:
- Đúng rồi, xin Chúa che chở cho anh! Hai mắt ông ta làm cho người ta lạnh cóng tại chỗ. Sao thế anh?
Ăngtoan kể lại cuộc gặp gỡ đang lo ngại trong giáo đường.
- Điều Giăng nghe nói đúng là thật rồi. – Cô khẽ nói và làm dấu thánh. - Họ đã dự định bắt anh và giao cho Toà án tôn giáo xét xử đấy.
Cô lảo đảo. Khi anh đưa tay đỡ cô, cô nhào vào ngực anh và khóc nức nở:
- Không nên mổ nữa, Tôniô! Đừng tạo cho họ quyền hành hạ anh.
Anh vuốt ve mớ tóc vàng, rất mềm và rất thơm đang chạm vào môi anh:
- Tôi không được quyền lựa chọn, Luxia ạ. Đôn Pêđrô là bệnh nhân của tôi.
- Tất cả đều do lỗi của tôi. – Cô vẫn tự buộc tội. - Nếu tôi không đến nỗi kém lo xa như vậy!…Nếu tôi không gọi anh đến giúp tôi!…
- Việc cô làm vì lòng trung thành với nhiệm vụ của cô đối với Hoàng hậu. Cũng như tôi giữ trung thành với lời thề thầy thuốc của tôi!
Cô ngước nhìn anh hai mắt còn đầy nước mắt:
- Tôi có thể ở lại bên anh trong khi mổ, được chứ?
Anh mỉm cười với cô, buồn rầu và âu yếm:
- Cảnh tượng ấy không đẹp mắt lắm đâu.
- Nhưng phải có người theo dõi bác sĩ Anvarê và bác sĩ Ooctêga. Tôi không có tin ở họ chút nào cả.
- Tôi cũng vậy, đúng thế! Nhưng tôi đã có dao mổ làm vũ khí, chắc có lẽ họ cũng chẳng can thiệp đến đâu.
- Dù sao thì tôi vẫn cần ở bên anh.
- Được thôi! Vậy thì cứ làm theo ý định của cô. Bây giờ chúng ta cần đi ăn sáng để lấy sức. Công việc sẽ rất vất vả đấy.
Thế là Luxia bỗng đột ngột kiễng đôi chân bé nhỏ lên và hôn vào miệng Ăngtoan, - môi cô ngọt ngào và thơm, - rồi cô chạy trốn. Anh có cảm tưởng như cô thì thầm với anh điều gì trước khi bỏ chạy. Nhưng có lẽ tai anh đã nghe quá đi chăng vì những lời anh nghe được như sau:
“Chúa sẽ che chở cho anh, người yêu của em!…”
Những tiếng như thế chắc là cô Luxia Belacmi kiêu căng ấy không nói rồi.
Trừ khi…trừ khi Giăng không nhầm lúc cậu ấy cam đoan với anh rằng Luxia yêu anh, yêu anh lắm.
Quyết định một cách lạnh lùng, Ăngtoan xoá bỏ trong ký ức mình cặp mắt ướt của Luxia, đôi môi êm ái và ngọt ngào của Luxia, bộ tóc mềm và óng ánh như vàng của Luxia, và anh hồi tưởng lại trong óc mình hình ảnh trong sáng của nữ thần. Nàng có đôi chút buồn rầu trong nét nhìn, hình như có một lời trách nhẹ nhàng, bởi vì, trong một khoảnh khắc, người tôn thờ nàng đã để cho người phụ nữ khác chiếm vị trí thuộc quyền của nàng. Nữ thần xinh đẹp mà anh đã thề tôn sùng mãi mãi.

Mặc quần cộc, áo chẽn sát người, tay áo xắn lên để lộ hai cánh tay nổi bắp thịt, Ăngtôniô xem xét một cách hài lòng các thứ đã chuẩn bị cho phẫu thuật. Một chiếc bàn hẹp và dài đã được mang từ bếp hoàng cung lên, theo sự hướng dẫn của anh. Giăng và hai người hầu lực lưỡng đặt người bệnh lên bàn, Đôn Pêđrô toàn thân bất động do đã được gây mê bằng một liều thuốc phiện mạnh, được đặt nằm nghiêng bên trái xuống, bên phải quay lên trên. Áo sơ mi đã được rạch ở chỗ phía dưới ngực. Hai bàn tay trói với nhau buộc chặt vào chân bàn. Chân trái kéo về phía trước chân phải về phía sau, cả hai chân cũng đều bị buộc vào chân bàn.
Bị buộc chặt như thế, ông chỉ có thể khẽ động đậy trong trường hợp ông tỉnh lại, dù sao cũng không đủ để cản trở việc làm của Ăngtoan.
Các dụng cụ trong hộp đồ bác sĩ Đuyvan tặng anh đã bày trên chiếc bàn ở gần giường. Trong phẫu thuật cổ điển về tràn dịch màng phổi như bác sĩ Vêdan đã trình bày, không cần dùng gì ngoài dao mổ, nhưng anh muốn đề phòng mọi trường hợp bất ngờ có thể xảy ra.
Ở một bên chiếc bàn nhỏ bày những chiếc đục dùng để mở sọ. Thông dụng từ thời cổ, phương pháp mở sọ hiện nay đang được thịnh hành kể từ khi Ăngđrê Vêdan mở sọ đạt kết quả tốt cho hoàng tử Đôn Cáclôt, con đầu và người thừa kế của Philip đệ nhị, bị thương nặng khi ngã cầu thang.
Nhưng Tây Ban Nha lạc hậu về vấn đề y học đến nỗi không cho rằng Hoàng tử khỏi bệnh vì tài của Vêdan. Nhà vua lại tôn trọng cách chữa khác li kỳ hơn nhưng kém hiệu nghiệm hơn nhiều. Đó là để tử thi một linh mục vào giường của Hoàng tử và đặt sát bên cạnh.
Bên cạnh chiếc đục, mọi dụng cụ khác đựơc xếp thành hàng, cái thì để nhổ răng, cái để cắt răng, có những dao bẩy dùng để nhổ răng hàm và những chiếc kẹp lớn để lấy chân răng bị vỡ ra khỏi hàm.
Để xa hơn nữa là những dao cong dùng để cắt tay, chân và cưa để cưa xương. Cạnh chiếc cưa có những chiếc kẹp mỏng mà Angbroadơ Parê đã vẽ mẫu dùng để cầm máu bằng cách kẹp vào những động mạch bị đứt. Cách này tốt hơn cách thường làm là: Khép miệng vết thương bằng sắt nung đỏ hay nhựa thông nấu sôi.
Cuối cùng và để gần tay Ăngtoan nhất là những con dao mổ sắc bén như lưỡi dao cạo.
Đôn Anvarê đứng cạnh bàn, ngay bên khuỷu tay Ăngtôniô nhưng cẩn thận chọn một góc để không thể bị vấy bẩn do tia máu hay mủ bắn ra khi dao mổ chạm vào mạch máu hay thịt thối chứa đầy dịch, Luxia đứng cạnh anh, mặt tái xanh, môi mím chặt, hai bàn tay giấu dưới nếp áo.
Ở hai đầu bàn hai người hầu lực lưỡng vừa đặt người bị thương xuống đang đứng sẵn sàng tuân theo sự chỉ huy của Giăng, trán anh lấm tấm mồ hôi.
Ăngtôniô đưa ngón tay chỉ đường lộ tuyến của hạ sườn, anh nói với bác sĩ Anvarê:
- Đây có thể là chỗ các chất dịch tích tụ lại. Ông để ý xem các khoang liên sườn đầy lên gần như lồi ra, bình thường những chỗ này lõm xuống. Như vậy ta có thể thấy có cái gì tụ lại đây và tạo ra từ bên trong một sức ép sát xương sườn.
- Lạy Đức mẹ Maria! Thật đúng như ông nói đấy. – Anvarê tán thành nhưng vẫn đứng khá xa.
- Nếu tôi rạch được một vết thẳng vào chỗ bị dịch ứ lại là sự cố gắng của chúng ta đạt kết quả, - Ăngtoan nói tiếp.
- Còn màng phổi?
- Màng phổi bị tách ra do các chất dịch ứ đọng. Phổi bị ép thu nhỏ lại và gần như hết không khí.
Bác sĩ Anvarê thờ phì phò:
- Đúng thế! – ông ta ngọt ngào nói tiếp. – Ông là một nhà cơ thể học có một không hai.
- Chỉ có một nhà cơ thể học có một không hai, - Ăngtoan ngắt lời. – Đó là Angđrê Vedan.
Anh đếm từ trên xuống dưới xương sườn của người bệnh đang nằm trên bàn, dừng lại ở cái thứ mười, đặt ngón tay dọc theo mép trên của rẻ sườn và cầm dao mổ:
- Mổ ngực rạch dọc theo mép trên xương sườn, - anh giải thích, - sẽ tránh được nguy cơ chảy nhiều máu. Các mạch máu ở đây chạy dọc theo mép dưới.
Lấy mấy ngón tay căng da, Ăngtoan đưa dao mổ chạy dọc theo mép trên xương sườn thứ mười: da đứt, Đôn Pêđrô rên rỉ, quằn quại vì đau đớn. Nhưng vì đã có đề phòng nên ông không cựa mạnh được. Tuy nằm bất động nhưng ông vẫn như muốn giãy dụa. Máu tia ra theo vết dao, một mạch nhỏ vừa bị cắt đứt, Ăngtoan nghe tiếng Luxia khẽ rên, rồi cố nín lại. Anh thoáng nghĩ không biết anh cho cô ở lại có sai lầm không. Anh nhớ đến lúc trước cô đã bị choáng khi trông thấy máu – máu chú Mariô của cô – nhưng cô đã trấn tĩnh lại ngay.
Vết rạch dài khoảng bảy phân, đứt xuyên qua da và các cấu trúc bên dưới, để lộ thớ đỏ nâu của lần cơ giữa hai xương sườn. Vì mải xem cho rõ, bác sĩ Anvarê gần như nằm bò lên vai Ăngtôniô. Khi anh cầm dao mổ, bác sĩ bất thình lình chạm vào khuỷu tay anh làm tý nữa lưỡi dao đâm sâu vào vết mổ.
- Cẩn thận đấy, bác sĩ! – Ăngtoan nói. – Ông xô vào tôi.
- Vô cùng xin lỗi, - Anvarê trả lời. – Tôi mải xem quá…



Dùng một miếng gạc đã chuẩn bị sẵn cho việc này, Ăngtoan thấm vết rạch cho sạch và khô để có thể mổ tiếp. Dùng các đầu ngón tay căng da, anh rạch sâu hơn, cơ đã hở và phồng ngày ra, đỏ hồng và mềm. Một lần nữa vì mải xem quá, bác sĩ Anvarê lại đụng vào bắp tay Ăngtoan:
- Có phải màng phổi đấy không?
- Chưa đâu.
Ăngtoan nhích vai ra để tránh sức đè liên tục gây khó khăn cho động tác của anh. Anh nói:
- Trước khi vào đến khoang ngực còn nhiều lớp thịt nữa.
Lúc này Đôn Pêđrô nằm khá yên. Trong phẫu thuật, đau nhất là lúc rạch đứt da. Ăngtoan lại thấm tận đáy vết mổ một lần nữa và xem xét cẩn thận. Anh chỉ cho Anvarê:
- Ông trông đây, thớ thịt đã đổi chiều. Bây giờ ta từ lớp ngoài chuyển tới lớp trong: musculus intercostalis interna - lớp thịt bên trong của khoang sườn.
- Quỷ thật! Đúng thế, thớ thịt chuyển sang một hướng khác hẳn.
- Đúng như bác sĩ Vêdan đã miêu tả lại trong cuốn Phabrica.
Con dao mổ trong tay Ăngtôniô lại lách vào thịt rất khéo léo và thận trọng như chính nó có một sức sống riêng và tỷ mỷ rạch từng lớp thịt. Mỗi cái rạch chỉ khía vào một ít thớ. Chỗ này không phải chỗ có thể mạnh dạn rạch một nhát dao vì chỉ cần rạch quá một phân hay ít hơn cũng có thể cắt phải động mạch – có một động mạch chạy ở mặt trong xương sườn ở ngay phía trên – và gây chảy máu mà nhà phẫu thuật có rất ít khả năng cầm lại được.
Bác sĩ Anvarê tựa sát vào Ăngtoan hơn nữa. Anh thấy khuỷu tay phải của mình bỗng nhiên bị đẩy rất mạnh, nếu anh không ngẫu nhiên căng bắp tay mình lại thì lưỡi dao đã không tránh khỏi đâm sâu xuống vào thẳng khoang phổi và cũng gần như không tránh khỏi cắt đứt chiếc động mạch mà anh rất cẩn thận cố tránh cho khỏi chạm vào nó.
Lúc này anh bảo Anvarê, giọng gay gắt:
- Bác sĩ làm ơn tránh xa cho
- Ờ, bác sĩ, xin thứ…
Giọng Anvarê đột ngột đổi âm sắc, ông ta kêu lên, giọng khàn đi:
- Trời ơi!
Ăngtoan đang quá chăm chú đến việc mình làm nên không để ý nhiều đến Anvarê. Miễn là hắn đừng đụng vào tay anh. Anh không đòi hỏi gì hơn nữa. Cho nên anh cảm thấy rất nhẹ nhõm khi người thầy thuốc Tây Ban Nha hình như đã hiểu rằng ông ta phải tránh ra là đúng, để cho khuỷu tay nhà phẫu thuật được tự do.
Bỗng nhiên anh cảm thấy dưới mũi dao mổ độ dai của các thớ thịt thay đổi. Anh nhấc ngay dao ra và thận trọng từng tý một, anh thấm sát đáy vết thương. Ở chỗ thớ thịt đỏ hồng và phồng căng bây giờ lộ ra một tổ chức nâu nhạt, sờ vào cứng hơn và lấm tấm các vết gần như trắng. Ăngtôniô vui mừng, cái vui của người đã tìm được cái mình muốn tìm ở đúng chỗ đang tìm và đúng như tình trạng mình đã ước đoán.
- Màng phổi đây rồi, bị viêm.
Bác sĩ Anvarê không động đậy, nhưng Luxia hỏi:
- Như vậy có nghĩa là anh đã tìm đúng chỗ?
- Gần như chắc chắn. Trong trạng thái ứ dịch khoang màng, màng phổi bị sưng chính vì sức ép của các chất dịch bị thối…
Ăngtôniô đưa mắt nhìn qua các dụng cụ xếp thứ tự trên bàn và tìm thấy thứ cần dùng trong số những dụng cụ để nhổ răng. Đây là một lưỡi đục dẹt vốn không phải là dụng cụ dùng cho loại mổ này nhưng lại có ích cho anh trong lúc này: anh lách cái đòn bẩy kim loại ấy dưới lớp thịt chưa rạch, đưa dụng cụ ấy vào như thế sẽ rất yên tâm khi mổ vì biết chắc rằng điểm tựa cứng và chắc chắn ấy sẽ không cho lưỡi dao đi quá mức cần thiết, tác hại đến tổ chức khác mà phương pháp này sẽ bảo vệ rất hiệu nghiệm.
Khi các lớp thịt đã được tách ra suốt dọc vết thương anh trông thấy một khoảng to của màng phổi bị sưng. Cái trông thấy làm anh càng vừa ý. Những đốm trắng chứa những chất rỉ ra khi viêm, chất cứng như da dày của bộ phận lúc thường chỉ là cái màng lót trong lồng ngực không dày hơn tờ giấy, những dấu hiệu này chỉ rất đúng bệnh tràn dịch màng phổi. Máu và các chất dịch bị thối tụ lại ở đấy như Hypôcơrát đã nói đến hàng nghìn năm về trước. Nhiều nhà ngoại khoa, qua nhiều thế kỷ, đã thử tìm cách làm khô những túi mủ như vậy nhưng trong số những người ấy, ít người đã đạt được kết quả mong muốn.
Cầm một miếng gạc bằng vải sạch, anh ấn cả vào vết thương và để tạo ra sức ép đều, anh đặt lên trên một miếng gạc lớn nữa, gạc sẽ thấm dần lượng máu rỉ ra nếu không máu có thể ứa đầy chỗ mổ. Anh muốn suy nghĩ và thấy thật rõ cách xử lý của mình trước khi rạch mũi dao tiếp theo, mũi rạch cực kỳ quan trọng vì lúc này là rạch thẳng vào màng phổi. Thấm khô máu như vậy sẽ thấy rõ anh đã mổ đúng khối mủ hay còn phải đi tìm ở chỗ khác, nếu thế sẽ không tránh khỏi làm cho người đã yếu một cách trầm trọng càng kiệt quệ hơn.
Đặt xong gạc thấm máu, anh nhìn chung quanh mình. Giăng đang nhoẻn miệng cười chế nhạo, Ăngtoan không hiểu tại sao bác sĩ Anvarê mặt tái xanh và mồ hôi ướt đầm lúc này đứng cách sau nhà phẫu thuật hai bước dài, Luxia thì mặt nghiêm nghị và đỏ bừng đứng sát gần người Tây Ban Nha ấy.
Ăngtoan lịch sự hỏi:
- Vừa rồi bác sĩ có trông rõ và theo dõi được không?
Anvarê cố mãi mới mỉm cười được:
- Rõ lắm bác sĩ ạ, ngài thật tử tế với tôi.
Ăngtôniô quay lại với công việc của mình, phàn thì do chỉ có Đôn Pêđrô là đáng kể thực sự, phần do anh không ngăn nổi mỉm cười, dù đang lo âu, trước tình trạng thảm hại của bác sĩ Anvarê. Anh cho rằng Giăng, hay Luxia thì đúng hơn, có thể bị choáng khi thấy mổ, nhưng hai người lại không sao mà Anvarê thì không chịu được.
Miệng vết mổ đã tương đối khô, máu ngừng rỉ tạm thời do sức ép. Tập trung sức chú ý, Ăngtoan cầm lại dao mổ: phút nghiêm trọng đã đến. Thắng lợi chưa từng có hay thất bại gây tử vong, một trong hai điều đó sẽ xảy ra sau nhát dao mổ này.
Dùng mũi nhọn của dao mổ, người thầy thuốc trẻ rạch từng nhát nhỏ và màng phổi và thầm cảm ơn bác sĩ Đuyvan đã cho anh những dụng cụ mới này, chất thép và hình dạng tốt hơn rất nhiều so với các loại anh đã thấy cho đến lúc bấy giờ.
Anh rạch một lớp màng dày một cách tinh vi, gạt dịch rỉ viêm ra, luôn giữ một ngón tay dưới đáy vết thương để bất cứ thế nào cũng bảo vệ được những mạch máu chạy dọc theo mặt trong của xương sườn thứ chín. Anh cảm thấy mạch máu dập sát ngón tay mình. Màng phổi cứng như da dày, dày hơn bình thường gấp nhiều lần đến nỗi đã có lúc anh nghi ngờ không biết mình có nhầm chỗ khi tưởng rằng đã rạch vào màng phổi không. Hay là anh đã rạch nhầm vào thành cơ hoành? Nhưng Vêdan đã cụ thể hoá trong một tập Điều trần riêng về vấn đề này là không hề có nguy cơ chạm vào cơ hoành ở phía trên rẻ sườn thứ mười. Ở chỗ này chỉ có thể rạch vào khoang phổi. Mọi cuộc phẫu tích cũng đã khẳng định với anh như thế. Mũi dao mổ bỗng nhẹ đi làm anh chú ý đến sự thay đổi tỷ trọng của cái khối anh đang rạch. Anh rút ngay dao ra và cái trông thấy làm anh đầy vui mừng: mũi thép nhọn dính một chất lỏng nâu đỏ. Anh lại thấm chỗ mở này cẩn thận hơn trước và khi anh lấy gạc ra, một dòng chất lỏng nâu đỏ ấy bắn từ đáy vết rạch ra.
Và thứ mùi lan khắp phòng làm cho Ăngtôniô cảm thấy say sưa vì thắng lợi (anh đã quen với thứ mùi này từ lâu rồi) nhưng nó lại làm cho cả ba người tham dự nôn nao.
- Trời ơi! Mùi gì thối thế? – Giăng kêu lên.
Thật khó lòng hiểu nổi sao một con người lại có thể sống được với một túi đầy chất thối như thế ở trong phổi.
Bác sĩ Anvarê tiếp nhận sự kiện ấy nặng nề nhất. Vừa buồn nôn vừa khó thở, mặt ông ta biến sắc hai lần chỉ trong mấy giây. Gần như bị ngạt, ông ta rên rỉ, giọng khê đặc:
- Đức mẹ ơi!
Nhưng Ăngtôniô rất hài lòng vì thấy người bệnh đã dễ chịu, anh giải thích bằng giọng rất tự nhiên:
- Dịch màng phổi mà! Tôi đã rạch vào khoang màng.
- Trời ơi! – Giăng kêu lên – mùi cứ như vừa ở mả chui lên ấy.
- Nhìn xem, - Ăngtôniô rất phấn khởi tiếp tục nói, - nhìn xem kìa! Sau mỗi hơi thở, mủ lại phun ra…Được, mình sẽ mở rộng lối thoát.
Rạch nhẹ một cái anh đã đủ lùa ngón tay vào làm căng phía dưới màng phổi để mổ cho chính xác. Lúc này anh phấn khởi vì điều vừa phát hiện nên muốn làm nhanh và mở rộng vết thương, nhưng anh tự chủ lại, ghìm mình để làm các động tác chậm lại và điềm đạm tiến hành công việc. Cái bọng anh thọc ngón tay vào nóng bỏng vì cơn sốt cao và đầy mủ loãng thối đến buồn nô. Mùi thối đầy phòng nặng nề đến nỗi làm mọi người muốn gục và mỗi hơi thở đều khó nhọc.
- Nhanh lên, Tôniô! Cố kết thúc đi. Thật gần như không chịu nổi nữa.
Nhưng Ăngtôniô đang chăm chú đến điều anh linh cảm nên không quan tâm đến cái mũi nhạy cảm của Giăng. Thắng lợi đã rõ rằng trong tay, anh không thể mạo hiểm phá hoại bằng sự hấp tấp nhẹ dạ. Nếu anh muốn tránh điều tai hại không sửa lại được thì làm thong thả là điều cần thiết hơn bao giờ hết khi công việc tiến triển đến chõ này, vì giữa con dao mổ cầm ở tay phải và nhưng ngón tay trái thọc trong khoang màng phổi khong có gì khác ngoài sự khéo léo phẫu thuật của anh. Và, nếu rạch phải ngón tay do vụng về hay hấp tấp, trường hợp nào cũng đồng nghĩa với viêm nhiễm rất có khả năng đồng nghĩa với tử vong. Không phải chỉ có một nhà giải phẫu đã bỏ mạng vì tai biến như vậy. Ăngtôniô biết rõ như thế.
Ổ dịch khá rộng, chứa ít ra hai chén dịch độc: chỉ một nửa cũng khá đủ để làm nguy đến tính mạng người bị thương. Khi đã lấy hết mủ ra, Ăngtôniô xem xét thấy không còn điểm gì khác thường đáng lo ngại, không có vết rạn nứt cũng không gề ghề. Anh gập nhiều dải vải lại thành mọt chiếc túi lớn nhét vào vết thương để thò một đầu ra ngoài. Nút này sẽ dẫn lưu trong trường hợp các chất dịch có thể lại tích tụ. Đánglẽ ứ thành khối chúng sẽ thoát dần ra ngoài, giữ cho màng phổi luôn sạch sẽ.Anh lấy trên bàn một thếp băng lớn rồi thếp nữa, để làm một miếng gạc dày, rộng nhưng không bí.
- Làm thế này miệng vết thương sẽ không đột ngột khép kín. – anh giải thích với bác sĩ Anvarê, - Các chất dịch độc sau này sẽ được tự do chảy ra ngoài.
Do thắng lợi này người thầy thuốc Tây Ban Nha kia thu nhận được mối ưu phiền sâu sắc vì hai nguyên nhân: về thể chất do bị nôn nao, về tinh thần,do những dự định mờ ám bị sụp đổ.
- Xin bác sĩ cho phép! – Anvarê nói bằng một giọng không rõ ràng. – Tôi có nhiều việc cấp tốc ở ngoài kia.
- Xin cứ tự nhiên, - Ăngtôniô nói và tiếp thêm: - Ông làm ơn báo cho ngài Đôn Raphaen Grigianva biết chắc chắn rằng chú ông ấy sẽ qua khỏi.
- Tôi sẽ không quên. – Ông ta trả lời – Xin báo ngay tức khắc.
Chưa nói hết câu ông ta đã ở phía ngoài cửa. Ăngtôniô nhẹ nhàng quấn băng quanh ngực bệnh nhân để giữ cho gạc khỏi bị xô lệch. Rồi anh ngước mắt thấy Giăng đang mỉm một nụ cười kỳ quặc và Luxia thư thái.
Anh sang buồng bên để tắm rửa trong khi Giăng và những người hầu đặt lại Đôn Pêđrô vào giường. Sau đó, họ đi mang theo chiếc bàn và vải bẩn. Khi Tôniô đã sạch sẽ và y phục chỉnh tề xuất hiện, Luxia và Giăng đã đứng cạnh giương.
- Tôniô! – Luxia kêu lên hai mắt sáng ngời vì vui vẻ, - trông kìa, ông ấy đỡ trông thấy rồi!…
Cô chạy đến gần Ăngtôniô, quàng tay qua cổ anh và hôn anh.
- Mình cũng phải nghĩ cách để làm một nhà ngoại khoa mới được, nếu đây là phần thưởng của mỗi ca mổ thành công, - Giăng thở dài, chế giễu một cách thiện ý.
Luxia đỏ mặt:
- Tôi không tự chủ được vì thắng lợi của Ăngtôniô, Giăng ạ.
- Thì tôi cũng nói như thế mà, - họa sĩ kết luận.
Ăngtôniô nhìn hầu tước đang ngủ. Anh cảm thấy vô cùng hài lòng dù mệt nhọc. Anh đặt tay lên trán Đôn Pêđrô đã thấy bớt nóng. Những giọt mồ hôi lấm tấm trên da hứa hẹn cơn sốt sắp lui.
- Khá hơn chứ, Tôniô. Thế là lúc này cậu chắc chắn không thể bị buộc tội giết người nữa nhé.
- Cậu có tin mình hay không thì tuỳ cậu, thực tình mình hoàn toàn quên chi tiết ấy! Việc mổ choán kết tâm trí mình.
- Còn tôi, - Luxia nói, - tôi không hề quên việc ấy. Và tôi sợ đến nỗi run từ đầu đến chân.
- Này, - Ăngtoan băn khoăn, - Anvarê có chuyện gì thế? Có lúc tôi tưởng hắn sắp ốm.
- Hắn ốm rõ ràng đấy chứ! – Giăng khẳng định và cười. – Nhưng không chỉ vì việc mổ và mùi thối. Luxia, cô nói cho cậu ấy biết tại sao đi.
Cô mở nếp áo để lộ một chiếc bao nhỏ đeo ở dây lưng. Cô rút ở đấy ra một vật dài và mỏng, được cấu tạo, chạm trổ tinh vi như một thứ đồ trang sức, đây là con dao nhọn mà các thương nhân đôi khi dùng để rọc thư, nhưng cũng có thẻ làm cho người ta đi từ cõi sống sang cõi chết.
- Đây là điều hắn bận tâm nhất.
- Thôi đừng đánh đố nhau nữa, - Ăngtoan ra lệnh, - hãy nói cho tôi biết điều gì đã xảy ra.
- Anh nhớ rằng bác sĩ Anvarê đã đẩy khuỷu tay anh chứ?
- Có. Tôi đã đẩy hắn ra nhiều lần.
- Tôi đã bảo anh rằng hắn sẽ dúng vào nếu hắn kiếm được cách. Hắn kiếm cách ấy đấy. Nhưng tôi đã chuẩn bị sẵn và tôi đến đây với thứ đồ chơi này.
Thế là Tôniô đã hiểu tại sao bỗng nhiên Anvarê lại đững cách xa anh. Đồng thời anh hiểu cả nguyên nhân đã làm cho hắn có thái độ lạ lùng. Mũi dao của Luxia đã gí sát vào sườn hắn và tất nhiên hắn đã sợ cho tính mệnh của chính mình.
- Nhưng cô sẽ không đâm hắn chứ, Luxia?
- Tôi sẽ làm việc đó không lưỡng lự, - Luxia nói, giọng nói không để ai nghi ngờ được sự cương quyết thực hiện ý định của cô.
Ăngtôniô đưa hai tay, hai người bạn nắm chặt tay anh.
- Tôi đã làm gì để xứng đáng được những người bạn trung thành như thế này? Không có hai người, tôi như một đứa trẻ lạc lõng.
Giăng vui vẻ phản đối:
- Chúng mình có làm gì đâu, Tôniô.
- Cậu đã chẳng liều mạng đêm hôm nọ là gì. Khi cậu đánh với tên canh gác ngăn không cho chúng ta đi tiếp ấy…
- …Còn anh, anh cũng đã liều mạng anh khi đánh với Vanđê. – Luxia đối đáp.
- Nhưng cô cũng đã liều, và liều không ít, chuốc lấy thù hằn của bác sĩ Anvarê, - Ăngtoan nói, trong giọng nói của anh thoáng vẻ sợ hãi.
Luxia khinh bỉ trả lời:
- Hắn chỉ là một con lừa làm bộ ta đây! Hắn hí lên tiếng kêu to đấy nhưng chỉ là tiếng gió.
- Nhưng hắn có những chỗ dựa không ít quyền thế.
Luxia rất tin tưởng, lắc đầu:
- Tôi cho rằng chúng cũng chưa vội làm phiền chúng mình đâu.
Tuy nhiên, Ăngtôniô vẫn nhìn thấy đôi mắt tàn nhẫn của linh mục Inhaxiô Môlina và không tin tưởng như cô thiếu nữ.
Vì linh mục Inhaxiô Môlina không thuộc những người coi như đã thua trận vì cuộc đụng độ đầu tiên không có lợi cho họ. Còn nhiều cuộc chiến đấu khác nữa. Đây chỉ là trận mở đầu.

Khi chất độc được rút khỏi cơ thể bằng cuộc phẫu thuật mạo hiểm kia, sức khoẻ của Đôn Pêđrô tiến triển rất nhanh. Ngay sáng hôm sau khi mổ, ông đã tỉnh, dù còn rất yếu. Hoàng hậu đến thăm ông và khi bà ra khỏi phòng, mặt bà vui rạng rỡ. Bà kêu lên:
- Ông đã hoàn thành một phép lạ, bác sĩ Xecvêtut ạ! Một phép lạ thực sự!
- Thưa Hoàng hậu, tôi chỉ làm theo lời dạy của các bậc thầy của tôi, - Ăngtôniô khiêm tốn khẽ nói.
- Ông quá khiêm tốn đấy, bác sĩ ạ - Hoàng hậu khẩn khoản nói. - Nhưng ta vẫn sẽ ban thưởng ông xứng đáng. Quan đại thần của ta sẽ chuyển năm nghìn đu-ca vào tài khoản của ông ở ngân hàng nào tuỳ ông định đoạt.
- Nhưng, thưa Hoàng hậu, - anh ấp úng, bối rối. – Tôi không xứng đáng như thế.
Năm nghìn đu-ca sẽ làm anh thành người giàu có. Trong những giấc mơ điên rồ nhất, anh cũng chưa bao giờ nghĩ rằng mình có được một số tiền như thế.
Hoàng hậu vẫn khẩn khoản:
- Ta bắt buộc ông phải nhận. Và ta chắc rằng Đôn Pêđrô còn thưởng ông hậu hơn thế nữa.
Khi Hoàng hậu đi khỏi, Ăngtoan vẫn nói tiếp:
- Nhiều quá! Nhiều quá đáng.
Nhưng Luxia giảng giải:
- Nhiều quá à? Khi đã cứu sống một trong những người chiến sĩ lớn nhất Tây Ban Nha? Và bằng cách mạo hiểm cuộc sống của chính anh? Tôi không thấy như thế là nhiều quá đâu?
- Nhưng tôi làm gì bằng số tiền nhiều như thế? – Ăngtoan bối rối nói.
Luxia nhướng lông mày:
- Anh sẽ gửi ở Ngân hàng Belacmi, nếu anh muốn. - Tôi không muốn để ở Tây Ban Nha số tiền nhiều như thế. – Cô cau mày suy nghĩ
- Đúng rồi! Không phải bàn cãi gì nữa. Nước Pháp, anh cần gửi ở đấy.
Ăngtoan nhìn cô, ngơ ngác vì những vấn đề mới:
- Cô nói đúng, nhưng tôi không quen ai ở Pháp cả.
- Không quan trọng. Chú tôi có quan hệ công việc với Ngân hàng Mêđixi ở Pari. Tôi có thể chuyển đến đấy cái gia sản nhỏ của anh.
Ăngtoan mỉm cười:
- Tôi mời cô là người quản lý tài sản cho tôi nhé?
- Tôi đã thấy trước sự việc sẽ như thế, - Luxia quả quyết nói. – Trong lĩnh vực công việc, anh chỉ là cậu bé mặc áo lót, Ăngtoan. Còn tôi, tôi là một cô Belacmi.
Nói đến đây cô ngẩng chiếc đầu nhỏ hoàn hảo lên một cách kiêu hãnh. Và Tôniô ghìm lại trên môi câu trêu đùa anh thường nói: “Một cô Belacmi, như ai nấy đều biết!”.
Như Hoàng hậu đã cho biết, Đôn Pêđrô nhất định thưởng lớn người cứu sống mình. Và Ăngtoan, với mười nghìn đu-ca thấy mình giàu như Crêduyt. Luxia giữ lời hứa quản lý tiền nong giúp anh. Cô để cho anh một số tiền nhỏ cho tiện chi dùng ở chi nhánh ngân hàng Mađơrit của gia đình cô và chuyển phần lớn còn lại đến Pari, nơi cô tin tưởng rằng sẽ được an toàn.
Không mấy ngày nữa vua sẽ trở về. Cuộc viễn chinh của Người ở Hà Lan để trừng trị những người Phlamăng phiến loạn đã chấm dứt. Đôn Pêđrô cần ra khỏi cung trước khi Hoàng đế về, như thế tốt hơn. Mọi việc đựơc tiến hành để đưa ông về dưỡng bệnh ở nhà mình và Ăngtôniô sẽ săn sóc và bảo vệ cho ông. Chính ở đấy người thầy thuốc trẻ sẽ gặp cháu hầu tước là Đôn Raphaen Grigianva vào một buổi chiều. Cậu chủ tỏ vẻ lịch thiệp lạ lùng. Hắn ta nói:
- Đôn Anvarê kể với tôi rằng ông mổ cho chú tôi thành công đặc biệt. Xin có lời khen ông.
- Tôi khá vừa ý về kết quả của ca mổ ấy. – Ăngtoan trả lời.
Đôn Raphaen lấy chiếc bình trên tủ và rót rượu nho cho từng người:
- Chúc sức khỏe và sự an toàn của chú tôi! - Hắn nói.
Ăngtôniô không giữ nổi mỉm cười khi thấy Đôn Raphaen cố làm cho quên đi những dự định độc ác của hắn đối với chú hắn. Anh không chống nổi ý muốn chọc thêm vào vết thương - tất nhiên là vết thương tinh thần của anh chàng thừa kế hụt:
- Đôn Pêđrô chịu ơn ngài không kém chịu ơn tôi. Không ai chối cãi được điều ấy.
- Thế à? - cậu cháu giật mình.- Tại sao ông lại nói như thế?
- Việc ngài cho phép tiến hành mổ là một quyết định gay go đối với ngài.
- Khó khăn lắm tôi mới dám quyết định đấy, - Đôn Raphaen thốt lên với giọng nhiệt thành của người đã vững tin như vậy. - Lạy Đức Mẹ Maria! Khó lắm, thực thế.
- Tuy vậy, ngài đã mạo hiểm để cho tôi hành động làm như thế ngài đã kéo dài thêm cuộc sống cho chú ngài. Đó là một hy sinh lớn về phía ngài.
- Hy sinh à? Hy sinh như thế nào nhỉ?
Ăngtoan tinh quái nói:
- Dù sao ngài cũng là người thừa kế của hầu tước. Nếu ngài bị những đắn đo ích kỷ chi phối, rõ ràng là ngài đã để cho hầu tước chết chứ không cho mổ.
Ánh mắt sắc sảo của Ăngtoan, thấy rõ bộ mặt yếu đuối nhu nhược lộ ra hàng loạt cảm xúc. Cuối cùng Đôn Raphaen cố mãi mới mỉm cười được một nụ cười thảm hại:
- Vậy thì ông đã biết rõ là không có sự suy tính ích kỷ nào chi phối tôi. Tôi chỉ để ý đến sức khỏe của ông chú yêu quý của tôi.
- Tôi cũng nghĩ như thế. Ngài thật là tuyệt, - Ăngtôniô sốt sắng nói
Thực ra, trong thâm tâm, anh hài lòng một cách thích thú. Đây là lần đầu tiên anh cao hứng hành hạ tên bạch đinh đáng ghét này và nhìn nó lặng lẽ quằn quại như con giun. Giăng nói đúng, trong đời thỉnh thoảng cũng có những lúc thú vị!
Sức khỏe của Đôn Pêđrô ngày một khá lên. Một buổi tối ông đang đánh cờ với thầy thuốc của mình thì được báo là có khách, Tôniô rất ngạc nhiên thấy Đôn Raphaen đưa hai giáo sĩ vào phòng. Trong đó có một người Tôniô nhận ra ngay lập tức. Vì ai đã gặp cái nhìn của cặp mắt xanh nhạt lạnh lẽo ấy chỉ một lần cũng không bao giờ có thể quên được. Còn người kia một là người đồ sộ, mặt có vẻ đang tức giận. về sau Ăngtoan mới biết đấy không phải ai khác Đôn Điêgô Đơ Êxpinođa, giám mục thành Tôledơ và tổng trưởng quốc gia của triều đình.
Ăngtoan rất không bằng lòng và lo ngại thấy kẻ thù đến chỗ này, bằng giá nào anh cũng muốn ở bên cạnh người bệnh đáng thời kỳ hồi phục để bảo vệ ông khi cần thiết. Nhưng hầu tước đã lịch sự đề nghị anh chờ ở tầng dưới.
Khi anh sắp sửa làm theo lời ông, Đôn Điêgô ôn tồn nói:
- Tôi muốn trao đổi vài lời với ông trước khi rời khỏi đây, bác sĩ ạ.
- Xin vâng, - Ăngtoan ấp úng, - tôi sẽ đợi ở phòng đọc sách, thưa Đức cha.
Đôn Điêgô chỉ ở lại chỗ hầu tước rất ít thời gian. Khi linh mục đến gặp Ăngtoan trong thư viện, anh quỳ xuống và hôn chiếc nhẫn giám mục của người.
- Đôn Piêrô nói với tôi rằng ông đã cứu được tính mạng ông ấy, - giáo sĩ nói, - và tôi muốn nói chuyện với ông. – Tôi chỉ chữa cho hầu tước theo những phương pháp tôi được biết, - Ăngtoan khẽ nói.
- Chắc ông muốn nói đến Galiêng?
Ăngtoan lắc đầu:
- Tôi muốn nói đến Angbroadơ Parê, một nhà ngoại khoa người Pháp.
- Parê à?
Giám mục cau mày lại:
- Tôi có nghe nói về người này. Ông ấy theo Tân giáo phải không?
- Thưa Đức cha, tôi không biết gì về tín ngưỡng tôn giáo của ông ấy.
- Đúng đấy. – Giám mục sầm mặt lại- Ta chắc chắn rằng người ấy là vây cánh của Canvanh. Và …có thể là sự trùng hợp chăng? Canvanh đã chẳng cho thiêu một người cùng họ với ông cách đây mấy năm là gì?
Ăngtoan lại cảm thấy nỗi kinh hoàng thường day dứt tâm can anh. Bóng dáng tội tà giáo của người anh lại hiện lên, thực ra có thể không phải là tà giáo gì cả: lúc này anh đã chắc chắn như thế.
Anh sẽ chối quan hệ anh em của mình với Misen Xecvê chăng? Không ai xem xét lại lời anh nói vì chặng đường đi từ Pađu đế Sămpen và từ Sămpen đến Mađơrit khá xa, mà mối quan hệ giữa nước Tây Ban Nha theo Gia tô giáo vốn nghêm ngặt và rất không bình thường đối với Tân giáo.
Nhưng trong một ngày trước đây, ở trong vườn tu viện, Ăngtoan đã quyết định không bao giờ trốn tránh hồi ức về những điều xảy ra cho Misen. Con súc sắc đã được gieo rồi. Anh đã chọn số phận của mình, anh sẽ không bao giờ làm ngược lại, dù có xảy ra sự việc gì đi nữa.
- Người bị thiêu là Misen Xécvê, anh của tôi, - anh trả lời minh bạch.
Những ngón tay như khúc dồi của giám mục nắm lấy chiếc thập ác bằng vàng đeo trên cổ, ông nói:
- Ồ! Rất lý thú đấy.
Mắt con người này nhỏ và quỷ quyệt chăm chú nhìn Ăngtoan:
- Chắc ngẫu nhiên mà cả hai người đều học ngành y
- Cha mẹ tôi muốn tôi thành giáo sĩ. Tôi đã học luật đạo ở Pađu. Nhưng sự ham thích môn cơ thể học là nguyên nhân làm cho đời tôi đổi hướng và tôi đã học y khoa.
- Bác sĩ Vêdan có viết một cuốn sách về cơ thể học.
- Vâng. Cuốn Phabrica. Tôi đã nghiên cứu và sử dụng cuốn ấy cho bài giảng của tôi ở Pađu.
Đôn Điêgô hỏi:
- Điều gì đã làm ông rời trường đại học? Và ông rời trường đại học như thế nào?
Ăngtoan lưỡng lự giây lát. Nói ra sự thực sẽ có tai hoạ. Tuy vậy anh muốn cố gắng để ít xa sự thực. Anh đánh liều:
- Ông Girôlamô Belacmi đề nghị tôi đi với ông ấy theo danh nghĩa thầy thuốc riêng và điều kiện đặt ra rất hấp dẫn. Tôi cho rằng nhân dịp có mặt ở Mađơrit tôi có thể học tập được về ngành y và khoa ngoại theo các quy tắc thực hnàh ở đất nước Người.
- Quyết định đáng khen! – Giám mục tán thành.- Tham vọng rất đáng khen. Nhưng ta hy vọng ông không vì thế mà quên dự định trở thành giáo sĩ.
Người nặng nề quay đi để ra cửa.
- Cầu Chúa cho ông được bình yên.
- Xin chúa ban sự bình yên cho Cha, - Ăngtoan khẽ nói như máy.
Mắt giám mục bỗng sáng lên lúc người quay lưng lại phía Ăngtoan. Nếu Ăngtoan có thể nhìn thấy được nét vui mừng độc ác của Đôn Điêgô, nỗi sợ lại day dứt tâm can anh. Vì câu anh trả lời rất đơn giản, rất tự nhiên, trong tình hình hoà bình này, vừa cung cấp bằng chứng là anh đã có những ràng buộc mật thiết với đời sống Nhà thờ, Ăngtoan vừa đúc một mắt xích đầu tiên cho sợi dây sắp sửa trói chặt anh.
Khi anh trở lại phòng hầu tước, anh ngạc nhiên vì vẻ mặt bệnh nhân của mình. Mọi hào hứng đã biến mất và ông lo âu hỏi anh ngay:
- Bác sĩ, tôi có tò mò nếu hỏi ông rằng Đôn Điêgô muốn gì ở ông không?
- Không có gì hết. Chuyện rất bình thường. Người hỏi về cuộc sống của tôi trước khi tôi đến Mađơrit.
Đôn Pêđrô tựa người vào gối cho dễ chịu hơn:
- Đã từ lâu tôi muốn nói với ông một câu chuyện nghiêm trọng bác sĩ ạ. Có lẽ nói lúc này cũng chẳng có gì dở hơn lúc khác. Tôi chắc ông đã biết tại sao tôi bị thương?
- Thưa hầu tước, tôi không có quyền đặt câu hỏi.
- Trái lại. Ông hoàn toàn có quyền, vì chúng tôi đã vô tình lôi ông vào một câu chuyện có hại đến tính mạng của ông.
- Tôi là thầy thuốc, đơn giản thế thôi, - Ăngtoan biện luận.
- Điều ấy không làm thay đổi tình hình, đối với những kẻ muốn làm hại chúng tôi. Chúng tôi thuộc số những người Tây Ban Nha cho rằng nước Tây Ban Nha là của người Tây Ban Nha. Và cũng cho rằng trách nhiệm của chúng là giúp đỡ nhân dân của nước mình bảo vệ nước mình và càng can thiệp đến nền chính trị của các nước khác thì càng làm cho nền chính trị nước mình kém đi.
- Tôi hiểu điều ấy. – Tôniô nói.
- Khốn thay để giữ hoà bình ở Tây Ban Nha, chúng tôi bắt buộc phải giữ hoà bình ở các nước lân cận.
Ăngtoan gật đầu tán thành và hầu tước nói tiếp:
- Việc xảy ra là tình hình hiện có thể đưa chúng tôi đến chỗ phải giúp đỡ một đất nước mà tính chất tôn giáo có thể khác với chúng tôi ít nhiều.
Ông thở dài:
- Nhưng, những người đứng đầu Nhà thờ Tây Ban Nha không thừa nhận triết lý này. Họ muốn vua Tây Ban Nha can thiệp, theo nghĩa trừng phạt, đến tất cả những nơi mà các tín ngưỡng tôn giáo khác có vẻ chiếm ưu thế.
Ăngtoan tỏ vẻ vẫn theo dõi và anh không hề lộ vẻ ngạc nhiên. Dựa vào một nguyên lý ai nấy đều biết và thừa nhận, nên Nhà thờ đã có quyền dùng mọi biện pháp thuộc quyền hành mình để thủ tiêu tà giáo.
Đôn Pêđrô nói tiếp:
- Vua Tây Ban Nha ủng hộ phe hoà bình, dù hoà bình có tạo điều kiện cho các tôn giáo của thiểu số phát triển. Ở những xứ sở khác Tây Ban Nha càng không đáng kể. Nhưng nhiều sức ép đã tác động đến Người.
- Tôi cũng nhận định như thế, - Người thầy thuốc nói một cách cay đắng.
- Tôi mời Đôn Điêgô đến đây tôi hôm nay vì hình như đã đến lúc kết thúc sự mâu thuẫn này. Tôi nghĩ rằng ông ta hiểu rõ Quađra đã đi quá xa.
- Quađra? – Tôniô kêu lên.
- Ông biết người này? - Hầu tước vội hỏi
- Tôi gặp hắn lần đầu tien trong đời tôi ở quán ăn ngay đêm hôm ngài bị ám sát.
- Khi cô Luxia đến đấy để đưa kế hoạch của chúng tôi.
- Đúng thế, thưa hầu tước.
Ra thế đấy, Ăngtoan tự bảo mình, vì việc ấy mà cô mạo hiểm danh tiếng của mình! Còn anh, thật ngu hơn lừa, anh đã dám nghi ngờ cô!
- Ông và hắn bắt chuyện với nhau như thế nào?
- Hắn nghe tôi hỏi thăm ông Giăng Xavarinô, lúc ấy chưa về, và hắn mời tôi ở một phòng trong nhà riêng của hắn.
- Lúc cô Belacmi vào, hắn có ở đó không?
- Có. Nhưng hắn đi ngay lập tức.
- Thì ra chính lúc ấy hắn đến gõ cửa và đã gõ đúng tín hiệu, - hầu tước ảm đạm nói.
- Ngài cho rằng hắn đã đâm ngài hay sao.
- Hắn hay một tên sai nha nào mà hắn thuê tiền, không nghi ngờ gì nữa. Chúng đã theo dõi cô Belacmi và rình lúc cô ấy đến quán ăn, vì chúng biết rằng tôi ở sau cửa vườn đợi cô thiếu nữ trở về.
- Họ có dụng tâm xâm phạm đến cô ấy hay sao?
- Không. Tôi chắc rằng không. Trường hợp này không như thế. Tôi nói thêm: hiện nay thì chưa như thế. Nhưng đến lần hành động thứ hai của họ, chúng ta có thể bỏ mạng cả bốn người. Chính vì thế, tôi đã quyết định ngừng mọi hoạt động.
- Không nên, hầu tước ạ. – Ăngtoan sôi nổi. - Đừng làm như thế nếu chỉ vì chúng tôi. Tôi rất chắc chắn rằng Luxia và Giăng, nếu được hỏi ý kiến, sẽ hết lòng giúp đỡ.
Đôn Pêđrô lắc đầu;
- Tây Ban Nha là đất nước của chúng tôi, bác sĩ ạ, và tôi sẵn sàng hiến cuộc đời tôi để phụng sự đất nước. Nhưng đây không phải nhiệm vụ của ông, cũng không phải nhiệm vụ của cô Luxia hay của ông Giăng Xavarinô. Tôi không thể lôi cuốn các người vào cuộc chiến đấu của chúng tôi vì có thể làm nguy hiểm đến tính mệnh của các người. Tối hôm nay tôi đã hỏi Đôn Điêgô và linh mục Inhaxiô xem có thể cùng thoả thuận về một hoà hoãn không?
- Họ nhận lời chứ?
- Theo bề ngoài và bằng lời nói thì họ đồng ý. Nhưng chúng ta phải đợi xem có thể tin được họ không.
Ông mỉm cười buồn bã rồi tiếp:
- Có lẽ ông chưa biết thế nào là Toà án tôn giáo, bác sĩ ạ. Họ coi lời dối trá và mọi hình thức lừa đảo như những biện pháp để đạt mục đích của họ. Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu họ bắt tôi trong tuần này vì tin vào một sự buộc tội giả tạo nào đó.
Ăngtôniô lại một lần nữa cảm thấy rùng mình ớn lạnh suốt sống lưng. Anh chẳng biết luật lệ của Toà giáo ư? Ôi! Lạy Chúa! Chứng cớ còn ghi ở vết sẹo đỏ chạy ngang những xương sườn dưới của anh.
- Ngay ngày mai tôi sẽ trả lại tự do cho ông với tư cách là thầy thuốc riêng của tôi, - Đôn Pêđrô nói tiếp. – Càng ít liên quan với tôi càng tốt hơn cho ông.
- Nhưng không ai có thể tỏ lời phản đối việc một thầy thuốc chữa cho bệnh nhân, - Ăngtoan nhận xét.
- Ông chưa biết Toà án tôn giáo đâu, ông bạn ạ.
Đôn Pêđrô lại mỉm một nụ cười buồn bã.
- Cầu chúa cho ông không bao giờ biết đến nó.
Như thế là hôm sau anh đem túi hành lý đơn giản của anh đến ngôi nhà ông Belacmi đã mua. Người chủ ngân hàng lúc này mạnh khỏe và nhiệm vụ thầy thuốc của anh cũng nhẹ đi nên anh có rất nhiều giờ nhàn rỗi. Anh dùng nó để suy ngẫm về những việc Đôn Pêđrô đã cho anh biết.
Sau khi ấy, tâm trạng anh u uất. Trên thế giới này không còn danh dự nữa hay sao? Không còn lòng tốt của con người nữa hay sao? Không còn lòng tốt của con người nữa hay sao? Tại sao lại như thế được? - đạo đức làm người hỏi như vậy. - Một khi mà những người phụng sự Nhà thờ hạ thấp mình để đe doạ, để gây ra sự bại hoại, để giết người nữa?
Tinh thần Ăngtôniô càng sa sút khi anh biết rõ đúng như anh đã lo sợ - là Đôn Pêđrô đã bị bắt do lệnh của Tòa án tôn giáo.
Anh tự hỏi kể từ lúc này còn bao nhiêu thời gian, bao nhiêu ngày, có thể là bao nhiêu giờ trước khi anh cùng chung số phận ấy.




Chú thích phần III:
(1)Ván bài kiên nhẫn: Một thứ bài để chơi giải trí
(2)Vì bố Philip là người Tây Ban Nha, mẹ là người Pháp
(3)Huguenot: người theo phái Tân giáo của Canvanh

Vua Philip đệ nhị vừa dẹp yên những người Phlamăng phiến loạn trở về Mađơrit với tư thế người thiến thắng; thành phố náo nhiệt lên vì phấn khởi, mạch sống của nó như đập rộn ràng theo một nhịp độ mới. Các cuộc thi đấu, liên hoan âm nhạc, ca ngợi thắng lợi của Hoàng đế như người chiến binh, và đồng thời như người bảo vệ tín ngưỡng Gia tô giáo trong khắp châu Âu.

Thú vui lớn nhất của dân chúng là một lễ hỏa thiêu lớn để Hoàng đế nhân dịp này khẳng định trọng thể rằng Ngài sẽ ủng hộ hoạt động của Tòa án tôn giáo trong cuộc chiến đấu không ngừng của họ chống tà giáo.

Khi Angtôniô biết bác sĩ Vêdan đẽ trở về, cùng với Vua, anh nhờ chuyển tới ông lời đề nghị gặp mặt. Được chấp thuận ngay trong ngày lễ tưng bừng, anh chẳng thấy phiền hà gì vì anh không hề muốn dự xem vụ hỏa thiêu: anh sẽ không thiếu dịp xem và đã biết quá rõ những hoạt động của Tòa giáo. Có lẽ anh sẽ phải gánh chịu hậu quả của nó, vì mối đe doạ hình như đang thể hiện ngày càng cụ thể xung quanh những người nào dám khởi xướng ra điều gì trái với những điều mà các vị pháp quan đã định.

Phố xá chật ních người, Ăngtoan phải len lỏi qua đám đông để đi vì nhà của Vêdan gần quảng trướng lớn, nơi tổ chức lễ hỏa thiêu.
Mọi người đã đứng đầu quảng trường nhưng trên mọi ngả vào vẫn xô đẩy chen chúc nhau vì họ quá háo hức thưởng thức cảng tượng: đám rước, đoàn người đi theo, lúc hành lễ hỏa thiêu và sự kết thúc: Cái chết của những kẻ tà giáo trên giàn lửa của buổi lễ.

Khi anh gõ cửa nhà thầy thuốc ngoại khoa, Angtôniô vẫn còn nghe tiếng ào ào vô tận của đám đông, giống như tiếng biển ầm ì, vì nó có cả nhịp điệu và sự đu đưa, tiếng ào vào rồi cuộn ra. Một người hầu đưa anh vào phòng dành để tiếp bệnh nhân hoặc khách đến thăm.

Vêdan đứng bên cửa sổ cao nhìn đầu người nhấp nhô như sóng ở phía dưới. Bỏ chiếc áo thầy thuốc sẫm màu ra, ông mặc đồ nhung lịch sự với chiếc quần cộc đen trên đôi chân ngắn. Ở dây lưng của ông đu đưa một chiếc túi rất đẹp để hở ra một mẩu khăn tay bằng vải mịn. Khi ông quay lại Ăngtoan thấy có một khuôn mặt rám nắng chiến trường có bộ râu tỉa rất cẩn thận, bộ tóc đen quăn thành búp, chiếc cổ áo cao nhiều nếp chun theo kiểu Tây Ban Nha mở phía trước và dây buộc đã cởi ra. Nhưng trong khi quan sát hầu như vô ý thức mọi chi tiết ấy, anh rất ngạc nhiên và lúng túng trước cặp mặt nâu ác cảm đến lạnh lùng.

Ăngtoan cúi chào rất thấp:
- Thưa bác sĩ Vêdan, tôi rất hân hạnh được gặp ngài, - anh nói. - Tôi có thể nhận dược ngài giữa hàng trăm người và bất cứ ở đâu, căn cứ vào chân dung ngài trong cuốn Phabrica.

Vêdan gật đầu chào hơi nhanh và lạnh lùng dù thái độ ác cảm của ông đã hơi giảm bớt khi nghe nhắc đến tác phẩm yêu mến của mình. Ông hỏi, giọng nặng và đặc Phlamăng.
- Ông muốn tôi khám bệnh?

Đã mấy tháng nay Ăngtoan chờ đợi lúc được gặp gỡ người thầy mà từ lâu anh hết lòng tôn sùng, nhưng anh không được ông tiếp đãi nồng nhiệt như anh hy vọng ở một người đàn anh về cơ thể học.
- Chúng ta có thể nói tiếng Ý được không à? – anh hỏi có đôi chút rụt rè, - Tôi nói tiếng Tây Ban Nha chưa được vững.

Nhắc đến người Ý yêu quý của ông không biết có gợi cho ông những kỉ niệm vui lòng không? Nhưng ông đã mỉm cười:
- Ông vừa ở Ý đến đây?

- Thưa vâng, - Ăngtoan trả lời và rất ngạc nhiên, - Tôi tưởng ngài đã biết.
Giọng của người đàn anh trở nên chua chát:
- Tất cả những gì tôi đã biết là như thế này: có một anh thầy thuốc tôi chưa bao giờ nghe nói đến xuất hiện ở Mađơrit như từ trên trời rơi xuống, được phong ngay lập tức là thầy thuốc riêng của Hoàng hậu lấn át tất cả các thầy thuốc của nhà vua vốn có trách nhiệm chăm sóc tất cả những người trong hoàng gia trong khi tôi đi vắng.

Ăngtoan thoáng thấy lý do làm cho bác sĩ Vêdan lạnh lùng.
- Tôi có được phép hỏi ngài đã được thông báo này từ nơi nào không?
- Từ quốc vụ Tổng trưởng của Hoàng thượng, ngài giám mục thành Tôledơ.
- Đức giám mục có chịu khó trình bày với ngài rằng tôi được cấp bằng về y khoa ở chính trường dại học của ngài, trường đại học Pađu, và tôi làm trợ giáo cho bác sĩ Phalôpiut trong việc giảng dạy cơ thể học và ngoại khoa không?

Lần này thì đến lượt Vêdan gật gù và tỏ vẻ ngạc nhiên:
- Thật à?
- Không có gì thật hơn! – Ăngtoan trả lời, lần này đến lượt anh lên giọng chua chát, - Tôi đến đây không mang danh vị giả, cũng không dùng thủ đoạn lừa gạt. Tôi là thầy thuốc riêng của ông Girôlamô Belacmi, chủ Ngân hàng ở Phlôrăngxơ hiện nay đang ở Mađơrit. Việc đã xảy ra là tôi phải cấp cứu một vết thương nặng của hầu tước Grigianva và tôi dùng thành công cách điều trị mà bác sĩ Angbroadơ Parê đã khuyến khích.

- Parê! Ông quen Parê sao! – Vêdan thốt lên.
- Qua các tài liệu ông viết thôi. Nhưng bản thân tôi cũng được một đồng nghiệp của ông chữa, đó là bác sĩ Đuyvan ở Phlôrăngxơ.
- Điều này thật lạ lùng! – Vêdan nói. – Tôi đã có hân hạnh cùng làm việc với bác sĩ Parê, khi chữa một vết thương cho vua nước Pháp. Xin mời ông ngồi, bác sĩ Xecvêtut. Tôi bắt đầu hiểu là tôi được thông báo sai về ông.

- Tôi không nghi ngờ gì về việc ấy. – Ăngtoan khinh bỉ nói.
- Hãy nói cho tôi biết về vết thương của Đôn Pêdrô. – Vêdan ra lệnh.
Angtôniô kể lại trường hợp ấy với mọi chi tiết. Khi anh thuật đến lúc mổ, Vêdan không thể điềm tĩnh được nữa, mắt ông sáng lên.
- Nói đi, Nói đi!...- ông cúi về phía Ăngtoan. Khi rạch vào khoang màng, anh tìm thấy mủ chứ?

- Đúng như ngài đã nói.
- Khi lấy hết mủ, bệnh khỏi nhanh chứ?
- Rất nhanh. Nhưng rủi ro là bệnh nhân của tôi vừa bị Tòa án Tôn giáo bắt.
- À! Phải!... Toà án Tôn giáo…
Vêdan rùng mình.

- Ở đây họ… rất có thế lực, - ông khẽ nói và nhìn quanh vẻ lo ngại.
Như nhắc lại lời ông nói, một thứ âm thanh ầm ầm vẳng lên từ cổ họng của đám đông đang tụ họp ở ngoài quảng trường.
- Tôi trông mặt ông quen lắm, bác sĩ ạ. – Vêdan ngẫm nghĩ nói.
- Có lẽ tôi có đôi nét giống anh tôi.

- Anh của ông à?...Đúng rồi! Họ của ông đúng là Xecvêtut phải không?
- Tôi là em trai Misaen Xecvêtut, - Ăngtoan thản nhiên nói.
- Lạy Đức Mẹ Maria! – Vêdan kêu lên. – Em của người bạn quý của tôi. Thế mà tôi đã tỏ vẻ kém lịch sự với anh chỉ vì những lời dối trá ấy! Thứ lỗi cho tôi, thứ lỗi cho tôi, anh bạn nhé!

- Ngài đã được tha thứ, - Ăngtoan mỉm cười nói.
Lúc này anh đã được tiếp đón như anh chờ đợi và anh sung suớng trong lòng vì người mà anh coi như thần thánh của mình đã không làm anh thất vọng.
- Điều này cũng đáng ngạc nhiên. – Vêdan vui vẻ nói tiếp. Chúng mình phải ăn mừng cuộc gặp gỡ vui sướng này chứ. Một cốc rượu nho Tây Ban Nha nhé, ít ra cũng phải thế.

Người hầu mang rưỢu đến cho họ, hai người ngồi đối diện với nhau. Vêdan nói:
- Bây giờ thì nói về anh đi. Angtôniô. Anh cho phép tôi gọi tên chứ?
- Rất vui lòng, thưa tôn sư! Tôi bắt đầu từ chỗ nào đây?
- Bắt đầu từ Pađu.

Nhà cơ thể học thở dài.
- Ôi! Tôi thực đã sống ở đấy những ngày sung sướng nhất... Khi tôi chuẩn bị cuốn Phabrica. Tại sao lại rời bỏ Pađu, anh bạn nhỉ? Trên thế giới không có nơi nào đẹp hơn đấy.

Ăngtoan lưỡng lự. Anh chờ câu hỏi này nhưng đồng thời anh cũng lo sợ nó. Thấy anh lưỡng lự, Vêdan vội nói:
- Tôi đã động đến việc riêng của anh rồi. Hãy quên câu hỏi của tôi đi.
- Không, - Angtôniô bỗng quyết định. – Không, trái lại, tôi muốn nói hết để thầy nghe...

Khi anh kết thúc câu chuyện, Vêdan trở nên nghiêm trang:
- Số phận thông thường của những người nghĩ bằng đầu óc của mình giống như người chui vào tổ ong bò vẽ. Việc xảy ra cho tôi cũng thế…

Ăngtoan đầy hy vọng nói tiếp:
- Nhưng bây giờ thì tôi mong rằng chúng ta có thể cùng tiếp tục nghiên cứu.
Vêdan cau mày:
- Từ khi tôi ở Mađơrit, tôi không làm phẫu thuật. Tuy vậy tôi cũng nóng lòng muốn được nghiên cứu phát minh mới này, phát minh của anh ấy mà, về tuần hoàn qua phổi.

- Tôi sẵn sàng chứng minh để thầy xem. Thầy có thể kiếm được xác chết không?
- Phẫu tích bị cấm ở Tây Ban Nha. Nhưng Hoàng thượng tỏ vẻ rất mong muốn nâng cao chất lượng ngành y ở đây. Có lẽ ngài sẽ cho phép chăng?... Chúng ta sẽ cùng suy nghĩ về việc này để tìm cách. Tuy nhiên, anh nói thực tình đi, anh có cho rằng anh sẽ được an toàn ở Mađơrit này không, Angtôniô?

- Chưa có gì đáng phàn nàn xảy ra cho tôi từ khi Đôn Pêđrô bị bắt, như thầy đã thấy rõ đấy.
Vêdan thở dài:
- Vậy thì có thể hy vọng họ sẽ để cho anh yên. Dù thế nào thì chúng ta chỉ có thể chờ và thấy sự việc đến. Ở Tây Ban Nha người ta trở thành triết gia vì vấn đề định mệnh. Hôm nay anh sung sướng, khỏe mạnh, anh sống một cuộc sống tốt đẹp hơn mọi người. Ngày mai anh có thể thức dậy trong xiềng xích của Tòa án tôn giáo và thế là xong cả.

Ăngtoan rùng mình và nhăn mặt nói:
- Tôi rất muốn làm triết gia về vấn đề ấy. Nhưng tôi không tiếp nhận chủ nghĩa định mệnh như vậy.
- Điều ấy sẽ đến. – Vêdan nặng nề nói. Sự chịu đựng sẽ đến với mỗi người chúng ta…

Giọng ông thân thiết như giọng một người cha đồng thời lại vô cùng lơ đãng.
- Tôi còn học được một điều khác ở Vơnidơ, - Ăngtoan nói tiếp để tránh câu chuyện nặng nề ấy. – Tôi cho rằng điều này sẽ làm thầy quan tâm. Ít ra thì tôi cũng tin rằng sự hiểu biết này có thể áp dụng trong y học.
- Trời ơi! Anh là nhà giải phẫu học chưa đủ à? Nói đi, Angtôniô. Kể đi!

Thế là Ăngtoan kể tỉ mỉ lại các thực nghiệm về thôi miên và những gì anh đã nghiên cứu trong lĩnh vực này cùng với Lôđôvixi Anhôlô. Khi anh nói xong, Vêdan băn khoăn cau mày hỏi:
- Nhưng … thôi miên là cái gì?

- Thực ra, tôi cũng không biết nữa. – Ăngtoan thú nhận. - Nhưng người ta nói rằng đó là một cái gì truyền từ cơ thể này sang cơ thể kia… tôi không biết tại sao và bằng cách nào cái thứ không biết… và phi vật chất ấy lại truyền được. Vì hai người liên quan hoàn toàn không cần chạm trực tiếp vào nhau…

- Vậy thì cần tổ chức một buổi chứng minh. – Vêdan gợi ý. Tôi thực sự tò mò muốn biết điều ấy.
Tiếng hò reo của đám đông đang chen chúc nhau ở quảng trường càng man rợ, mạnh mẽ hơn. Vêđan ra cửa sổ và bảo người bạn mới:
- Đức Hoàng thượng đang đến. Nếu anh chưa bao giờ thấy cảnh này, anh sẽ thấy rất thú vị.

Tiếng chân của một đoàn người diễu hành nện xuống con đường quanh quảng trường. Giống như những tảng đất bị lưỡi cày hất sang hai bên, khối người giãn ra thành một luống sâu, cắt ngang cảng sóng những con người liên kết thành một bức tường người vững chắc, thỉnh thoảng một cái cổ thò ra, vươn ra, cố đưa cho xa cái đầu đang háo hức không bỏ qua một tí gì trong cảnh tượng đặc biệt ấy, một món ăn tinh thần bổ béo và phấn khích, đó là sự kết tội và hành hình những kẻ tà giáo.

Đi đầu đoàn người đang đến quảng trường là “Hội ái hữu thánh Pie tử vì đạo” những chiến sĩ của đức tin mặc toàn một màu đen ảm đạm, phía trước, lá cờ lớn có dấu thập tự xanh sẫm của Tòa án tôn giáo nổi lên và những dải lụa bay phấp phới. Chân họ đi đều và chắc, mặt họ u tối. Hàng người ảm đạm ấy đi qua giữa hành lang dành riêng cho hoàng gia và giàn giáo để đỡ những cơ thể run rẩy của những kẻ khốn kiếp sắp bị trừng phạt về tội liều lĩnh, họ đang sắp tạo ra cảnh hấp dẫn cho ngày hôm nay.

Cách xa một chút có một bệ cao riêng biệt hẳn, trang hoàng còn lịch sự hơn chỗ cửa hoàng gia. Một chiếc lọng đỏ rực và vàng che ở trên, bốn góc chống bằng bốn chiếc giáo thép đã xạm màu, trang trí thêm các quả bông và dải vàng rực rỡ nhất. Dưới chiếc lọng này, các vị pháp quan sẽ đến ngồi, đây là những trọng tài tối qua của đức tin của con người đối với Chúa.

Tiếng ầm ầm lại từ đám đông đưa lên. Mọi cái đầu quay lại để nhìn theo Đức vua đang oai nghiêm bước đến. Động tác này giống như ngọn sóng nhô trên mặt nước. Tiếng ồn ào trầm trầm giống tiếng gió thổi.

Ăngtoan cũng cúi xuống để nhìn cho rõ người đang cầm trong tay vận mệnh của bao nhiêu người, bao nhiêu dân tộc nhưng mọi người biết rất ít.Anh trông thấy một người mảnh khảnh, mặc đồ đen giản dị, không nghi thức long trọng cũng không có trang sức đắt tiền. Người ấy giống mọt người đàn ông buồn rầu, nặng nề vì sức nặng của trách nhiệm, đầy nếp nhăn của lo âu hơn là giống một vị hoàng đế quyền thế.

Từ bục cao, ngài ngắm nhìn đám đông bầy tôi của ngài, trong khi hai tay ngài nâng một chiếc kiếm lớn vỏ kiếm khảm châu báu, ánh mặt trời chiếu vào làm lóe lên hàng nghìn tia lửa.

Rồi ngài thông thả quay đi , đặt kiếm và vỏ lên chiếc bàn nhỏ ở trước chiếc ghế tựa kê cao để tạo vẻ oai vệ của ngai vàng.
Vêdan nhận xét vắn tắt:
- Tòa giáo mới tìm ra được cách này. Họ vừa tỏ ý mong muốn được thấy Hoàng đế thề trước công chúng là sẽ ủng hộ họ trong hành động thanh trừng. Sự bóc lột như vậy sẽ tạo được một ấn tượng rất tốt trong dân chúng và củng cố thêm sự kinh hoàng mà Tòa án tôn giáo gây ra cho họ.

- Tôi hiểu việc này khá dễ dàng , - Angtôniô khẽ nói, - chỉ những việc chuẩn bị hành lễ cũng đủ làm mọi người ngấm ngầm sợ hãi .
Vua ngồi xuống ghế. Các người trong hoàng gia ngồi theo. Trước tiên Hoàng hậu. Đằng sau bà, lăn tới chứ không phải đi tới, một người mặt đồ trắng dính vàng, thân thể béo tròn, hai chân bé đến nỗi hình như không mang nổi một tấm thân đồ sộ với cái đầu to tướng, một thằng lùn trong chuyện cổ tích đúng hơn là một con người.

Nhân vật kỳ quặc này là ai? – Ăngtoan hỏi:
- Đôn Cáclôt, con trai vua, Hoàng tử kế vị.
Rồi đến một cô gái đẹp lộng lẫy, - Ăngtoan bíu chặt hai tay vào bậc cửa sổ và vô tình thốt ra một tiếng kêu ngạc nhiên. – Không còn nghi ngờ gì nữa: bộ mặt kiêu hãnh với bộ tóc vàng rủ quanh đúng là bộ mặt của Luxia Belacmi.

Vêdan nhận thấy sự chú ý bất thình lình của Ăngtoan, ông cũng cúi xuống, thấy cô gái đẹp, và khẽ nói:
- Phải, cô ấy đẹp lắm. Nhưng tôi không biết cô này.

- Đây là cô Luxia Belacmi. Cháu gái của thân chủ tôi. – Ăngtoan bối rối nói.
Vêdan nhìn anh nửa lưỡng lự, nửa tinh quái rồi chuẩn đoán:
- Yên cô ấy rồi, phải không?
- Thưa thầy, không. Cô ấy chỉ là một người bạn qúi.
Vêdan trầm ngâm khẽ nói :
- Nếu tôi có một người ban qúi và đẹp như vậy, tôi sẽ cố khuyên cô ấy đừng làm thức tỉnh sự chú ý của Hoàng tử.

Ăngtoan bỗng rất lo lắng. Anh nhớ lại một vài câu chuyện ghê tởm đã được nghe kể về người thừa kế ngai vàng Tây-ban-nha. Con của Philíp đệ nhị trong lần kết hôn thứ nhất, Hoàng tử Đôn Caclôt này, nay khoảng 18 tuổi, mấy năm trước bị ngã suýt chết và nhờ tài của Vêdan mổ mới cứu thoát.

Đấy là một lý do làm cho Philíp đệ nhị gắn bó với người thấy thuốc của mình dù mỗi ngày một rõ ràng ngài đã sinh ra một con quái vật nhưng Đức vua vẫn yêu con lắm và không từ bỏ hy vọng được thấy hắn trở thành người. Nhưng toàn thể Mađơrít đều đồn đại về tính phóng đãng trắng trợn của Hoàng tử, về cách ăn uống lạ lùng của hắn, nuốt đủ thức đồ lạ lùng và thường bắt khách của hắn cũng làm như thế dù họ có chết nghẹn trước mắt hắn. Tồi tệ hơn cả là những câu chuyện về cuộc trác táng bẩn thỉu, những sự sa đọa của hắn và việc hắn kể ra những người đàn bà đã bị hắn cưỡng ép rồi cuối cùng bỏ rơi, bị nhơ nhớp vì bệnh đậu mùa Pháp (1), bệnh hoa liễu, làm hao mòn thân thể.

Sắc đẹp lộng lẫy của Luxia không thể không thu hút một tên bất thành nhân dạng như thế được. Ăngtoan biết như vậy. Anh dự định sẽ bảo Luxia đề phòng ngay khi anh có dịp.
Các chiến sỹ của đức tin đã đến quảng trường lớn và phía sau họ là vị linh mục sẽ làm lễ trong buổi lễ này.

Đó là Đôn Expinôda, giám mục thành Tôledơ, mặc áo lễ đỏ như nghi thức đã định, mũ giám mục đội trên đầu, hình bánh thánh giơ cao trước mặt ông. Ông đi như đếm từng bước và trên đường ông đi qua, những người quỳ gối xuống, đấm ngực và rên rỉ theo nhịp chiếc chuông nhỏ mà một giá sĩ rung luôn tay.

Cuối cùng, sau đòan người có quyền thế mặc áo sẫm, đến đám tù nhân: đó là những hình biếm họa về quần áo trên những hình biếm họa về người, những bộ xương chân tay rời rạc, chật khớp và bị khảo đả. Nhiều người không lê nổi nữa, những thầy dòng Đôminích gần như phải xốc họ, áo trắng không vết bợn tương phản dữ dội với những áo trùm đen. Các thầy dòng vừa dìu những người bị kết tội mà họ đang đưa đến số phận cuối cùng vùa khích lệ họ thú tội, thừa nhận các lỗi lầm và cầu xin Nhà thờ tha thứ cho tội lỗi đáng căm ghét. Như vậy là những mảnh người này là những kẻ tội phạm, và chính vì để cứu vớt linh hồn họ mà họ đã có sự dàn cảnh long trọng này.

Angtôniô không gìm nổi tức giận:
- Họ chịu trừng phạt như thế chẳng đủ rồi à? Thầy trông người kia xem! Hai xương hông như rời ra.
Vêdan khẽ bảo cho anh biết:
- Cẩn thận đấy! Phải đề phòng. Ở Mađơrít không ai bàn luận về quyết định của Tôn giáo. Tường của hoàng cung cũng có tai đấy.

Ăngtoan rời mắt khỏi cảnh tượng ghê rợn ấy.
Màu vàng gớm ghiếc của áo phạm nhân mà người ta gọi là Xanbênitô, mũ nhọn bằng bìa dầy đặt lên những đầu trọc, vẽ đầy quỷ và thú vật dị hình đang quằn quại, cái cười méo mó trên bộ mặt của những người đã hóa điên- cả đám người đau đớn, ghê sợ, và thô lỗ hợp thành một cơn ác mộng mà giấc ngủ không bao giờ gợi ra được.

- Thầy có thấy Đôn Pêđrô Grigianva trong đám người tù không? – Ăngtoan hỏi.
- Anh không biết à? Đức vua đã truyền lệnh trả lại tự do cho ông ấy.
Ăngtoan mở to mắt ngạc nhiên.
- Tôi tưởng không ai hủy được lệnh của Tòa giáo?

- Đức Hoàng thượng có thể. Ngài làm việc ấy khi nhận định rằng Tòa giáo đã nhầm. Đôn Pêđrô Grigianva thuộc dòng dõi một trong những gia đình qúy tộc lớn nhất ở Tây Ban Nha, ông lại là một chiến sỹ lớn. Vương miện cần mọi thứ thuế thu nhập được từ khi người Phlamăng nổi dậy. Ngài không thể thiếu sự phục vụ của một trong những người con dũng cảm nhất.

- Thế là ông ấy được tự do?
Vêdan nhún vai mết mỏi và khẽ nói:
- Hành hình một con người còn có những cách khác với việc đưa lên giàn lửa.

Tiếng khí giới va chạm hòa vào tiếng ồn ào của đám rước đang điều hành ở quảng trường. Một nhóm người mang vũ khí của lực lượng cảnh sát tiến bước rất nhịp nhàng, ánh mặt trời hắt ra từ những chiếc mũ sắt nhẵn bóng rọi vào những ngọn giáo cao cần thẳng tắp trong ánh nắng. Di chuyển đều như máy, cùng lắc từ trái sang phải, từ phải sang trái, và mỗi lần, tiếng va chạm của kim khí đụng vào nhau lại vang lên. Họ diễu hành dọc theo khu vực Hoàng gia và mở ra một khoảng trống trong không gian hình tam giác giữa ba bệ cao. Ai thấy đều trông rõ cảnh tượng khủng khiếp đấy: một nhóm người bị treo lủng lẳng trên những sào dài, đấy là các hình nộm nhạo báng thô lỗ những người bị kết án theo tập tục. Mỗi hình nộm này làm bằng rơm, quấn giẻ, cái mặt giả làm bằng một mẩu vải vẽ rất thô thiển, thể hiện sự điên cuồng và sự đau đớn. Mỗi hình ấy đều mặc Xanbênitô thật và đội coreeda, một thứ mũ dùng để chế giễu.

Đám đông bỗng trầm lặng như bị một tấm màn bao phủ và toàn quảng trường bỗng như lắng hẳn đi.Ăngtoan rùng mình như khi gió biển căm căm giữa mùa đông làm giá lạnh tủy sống.

Một người to lớn mặc áo giáp cưỡi con ngựa to trùm vải đen, giơ cao lá cờ của Tòa án tôn giáo trên đầu mọi người. Trong một khung bầu dục thêu ở mặt cờ quay về phía công chúng, dấu thập tự xanh của Tòa án làm cho mọi người nhìn thấy sợ lạnh người. Hai bên dấu thập tự xanh thêu hai hình. Một hình biểu hiện sự khoan dung, một cành ô-liu, chứng tỏ lòng nhân hậu của Tôn giáo cho phép những kẻ có tội đã thú nhận tội và trở về với nhà thờ trước giờ cuối cùng được đặc án chết treo cổ trước khi cho lửa đốt. Một hình là biểu tượng thanh gươm. Trông thấy nó mọi người sẽ nhớ rằng những kẻ liều lĩnh dám chống lại nhà thờ, dù chống những người đại diện Nhà thờ, hay những ủy viên của tòa án Tôn giáo, đều sẽ bị phạt như phạt cỏ.

Dưới bóng cờ, linh mục Inhaxiô Môlina, Đại pháp quan của Mađơrít, khiêm tốn cưỡi một con la. Một giáo sỹ vô danh đi sau, cũng cưỡi la như thế. Dù tỏ vẻ khiêm tốn, vị Pháp quan trông vẫn dữ dội và đáng sợ một cách kỳ lạ. Từ trên cửa sổ, Angtôniô vẫn có thể trông thấy những con mắt nhạt mầu và độc ác, từ đáy hốc mắt sâu đang tỏa ra thứ lửa lạnh giá lên khặp đám đông. Hình như, cũng trong một lúc ông ta vừa tìm những dấu hiệu cho phép ông ta bắt cầm tù những kẻ tà giáo khác.

- Anh có thể thấy nhiều nhà qúy tộc của triều đình trong đám này, - Vêdan giải thích. - Họ làm như vậy để tự bảo vệ.
- Họ cũng có quyền lực tuyệt đối à? – Ăngtoan Xecvê hỏi.
- Gần như thế. Nhưng Đức ông nhấn mạnh sự tôn trọng công lý. Khi còn đôi chút nghi ngờ về sự phạm tội, bị cáo có quyền khiếu nại đến ngai vàng.

Lúc này đám rước đã vào đến quảng trường Mayo. Cây cờ lớn có dải lụa đen đặt dưới lọng của giám mục, trước bàn thờ có hai cây nến đang cháy, giữa hai cây nến ấy là một tu sĩ bưng bình hương khói lên nghi ngút. Mắt khán giả chăm chú nhìn vào bàn thờ, khi giám mục long trọng trong bộ áo mũ lễ bước ra lên làm lễ. Lăn lóc như những con vật lạc lõng trên các ghế dài ở giàn giáo, những tội nhân mà buổi lễ hôm nay dành để xỉ nhục họ hình như bị bỏ mặc không được tham dự vào đây. Có những người đã ngủ, nằm cuộn tròn người, những người khác phát điên vì bị tra khảo đang lảm nhảm nói như mất trí, nhung đa số im lìm, thân thể và tinh thần bị tê liệt bởi viễn cảnh đen tối đang mở ra trước họ.

Làm lễ xong, giám mục bắt đầu giảng về lòng tin, tố cáo gay gắt những tội lỗi của những bị cáo đã bị kết án. Đoạn cuối kết thúc bằng lời khuyên những con người khốn khổ chất đống lên chiếc bục ô nhục phải làm lành với Nhà thờ trước khi bị giao thông cho công lý và cơ thể bị công lý hủy diệt.

Rồi đến các công tố viên đọc cáo trạng kể tội từng tội phạm. Có những người sẽ sống suốt đời trong hầm tối, số phận của họ còn tệ hơn những người bị treo cổ ngay, nhưng đa số bị hỏa thiêu, một cảnh sát dùng bàn tay tàn nhẫn giữ họ đứng trong khi người chủ trì đọc bản án, rồi kẻ khốn kiếp ấy bị lôi xềnh xệch gần như đã chết đến giàn lửa.

Christi nomine invocato! (2) Vì chỉ có cầu tên chúa thì sự êm đềm mới thấm nhuần vào những con người này.
- Lạy thánh Maria ! – Vêdan lẩm nhẩm. - Họ sắp bị thiêu ở quảng trường.
- Đấy không phải là thường lệ sao? – Angtôniô hỏi.

- Không. Thông thường họ còn biết liêm sỉ là đưa tội phạm đi chỗ khác. Nhưng Tòa án tôn giáo chắc thấy nhà vua tỏ ra quá nhẹ tay đối với bọn tà giáo ở xứ Palăngđrơ nên muốn tác động đến dư luận công chúng. Và đây là cách tòa án Tôn giáo cảnh cáo đấy.

- Với Đức vua?
Vêdan nhún vai:
- Với tất cả mọi người!

Hôm nay không tội nhân nào chọn hình phạt cuối cùng là thiêu sống vì tất cả đều thú tội và Nhà thờ đã chấp thuận rửa tội cho họ. Nhưng việc đó không hề miễn cho họ khỏi đền tội tà giáo bằng cái chết. Họ đang bị buộc và cây cọc, dưới chân cọc củi chất thành đống. Nhưng vì lòng vị tha vô biên, trước khi cho lửa vào củi, một tên đao phủ lực lưỡng đã đến gần từng phạm nhân khéo léo tròng dây thòng lọng vào cổ họ. Chỉ trong một khoảnh khắc, người hành hình đã bị đám đông hoàn toàn vui thú nhìn những cánh tay co lên cố rứt dây thừng một cách điên cuồng, cảnh giãy chết của những người hấp hối.

Rồi bó đuốc cháy được vứt vào củi khô, ngọn lửa hăm hở liếm vào những tấm thân rời rã, và bắt được chúng rung lên lần cuối cùng.
Một tiếng rên rỉ khàn khàn đưa lê từ đám đông, tiếng rên rỉ lo buồn, kinh sợ và của một thứ thú vui được thỏa mãn kín đáo và sâu sắc.
Không khí chiều hôm ấy mát mẻ một cách thanh thản.

Lúc đầu, Angtôniô kinh sợ nhìn như dán mắt vào những hình dáng thảm hại ấy rồi quay nhìn về chỗ vua ngồi. Linh mục Inhaxiô vừa đứng lên. Lúc này có mình vua ở đấy. Ngài đang đứng, hai tay đặt lên thanh kiếm chạm trổ tinh vi.

Tiếng của vị pháp quan vang lên như tiếng đại phong cầm trong khi khắp quảng trường lặng như tờ:
Chiểu theo sắc lệnh của Giáo hoàng và các Luật thánh thiêng liêng đã ban ra, các hoàng đế cần tuyên thệ rằng sẽ giúp đỡ và phục vụ Nhà thờ Gia tô giáo rất thánh và đạo Gia tô.

Đức Hoàng thượng có đồng ý tuyên thệ trước thánh giá hay không rằng Ngài sẽ ban cho Tòa án tôn giáo và các giáo sĩ của Tòa mọi sự giúp đỡ để chống lại những kẻ tà giáo, những kẻ bỏ đạo và tất cả những kẻ nào trực tiếp hai gián tiếp cản trở hành động của Tòa án tôn giáo? Đức hoàng thượng có đồng ý tuyên thệ hay không rằng sẽ bắt buộc mọi người dân của các quốc gia của người tuân theo các thiết chế và sắc lệnh để bảo vệ đức tin Gia tô chống những kẻ tà giáo cũng như chống tất cả những ai tán thành tà giáo, cho chúng trú ngụ hay giúp đỡ chúng?

Linh mục Inhaxiô nói oang oang trên đầu đám đông. Không lưỡng lự một giây, tiếng vua Philip vang lên tiếp theo, giọng rất cao nhưng rõ ràng rành mạch:
- Ta xin thề trước Chúa và trên lưỡi gươm công lý của ta!

Ngài nâng kiếm lên, chạm môi vào một cách sùng tín rồi đặt xuống bàn.
- Xin cho được như nguyện!
Lễ hỏa thiêu kết thúc; đám đông đã no chán với cảnh kinh khủng, tản di. Nhưng phải nhiều ngày nữa mùi khét của thịt cháy mới bốc hết, không làm uế tạp không khí nữa.

Vêdan quay lại phía Ăngtoan thấy anh trắng bệch như tờ giấy.
- Khỉ thật! – ông kêu lên. – Sau cảnh như thế này ta phải uống rượu chứ! Và phải uống rượu nho loại ngon ấy chứ!

Một dáng người mảnh khảnh mặc đồ đen từ cuối phòng hiện ra và Vêdan thốt lên:
- Đơ Ônit! Thế mà tôi không nghe tiếng anh đi vào.
Người ấy từ bóng tối tiến ra. Hắn bé nhỏ, gầy, da xạm, bộ mặt không tình cảm cũng không linh hoạt trông như mặt nạ, hai mắt xanh rất nhạt.

Hắn cúi chào:
- Ngài mải xem buổi lễ đang diễn ra. Tôi sợ làm phiền ngài.
- Ông Đơ Ônit, đến đây nâng cốc chúc mừng bác sĩ Angtôniô Xecvêtút, mới hôm qua còn ở Đại học đường Pađu. Đây là Bênitô Đơ Ônit, học nghề y với tôi, - Vêdan giải thích với Angtoan.

Và ông Đơ Ônít ấy quay lại chào một lần nữa:
- Tôi hy vọng một ngày nào đó sẽ được nhận vào học ở Đại học đường Pađu nổi tiếng.
Họ cạn cốc rồi Ăngtoan xin lỗi và từ biệt ra về, vì anh cần xem xét chế độ ăn của ông Belácmi, gần đây ông lại bị khó chịu ở ngực và cánh tay trái, ông cần thầy thuốc riêng đi theo đến Mađơrit không phải là không có duyên cớ.

Không chỉ vì lo lắng băn khoăn cho thân chủ, Ăngtoan Xecvê ớn lạnh trong khi anh quấn chặt áo khoác vào mình rảo bước đi về.

Anh bị cảnh khủng khiếp làm cho bối rối. Chủ nghĩa Canvanh ư? Toà án tôn giáo ư? Cả hai đều nhân danh Chúa để hành hạ. Anh Misen của anh bị bọn Tôn giáo thiêu chết và những người mà anh nhìn thấy từ cửa sổ cao, bị Tòa án tôn giáo thiêu. Sự thực ở đâu? Và an toàn ở đâu?

Anh run rẩy cảm thấy một mối đe doạ khủng khiếp đang lảng vảng quanh mình.

Vêdan và Ăngtoan trở thành thân thiết, Vêdan xin được vua đặc cách cho phép nghiên cứu thi thể của mọt kẻ bị hành hình. Một giai đoạn sống mới bắt đầu với Ăngtoan.

Trí tuệ của hai nhà nghiên cứu được cấu tạo cùng một kiểu: họ tìm sự thực trong những cái họ trông thấy và không quan tấm đến các sai lầm cổ xưa, họ chăm chú tìm những kết luận rút ra từ các phát hiện của họ. Có thể nói là họ bổ sung cho nhau.

Đơ Ônít, người học nghề của Vêdan tuy là người quan sát chăm chú nhưng không tự tham gia vào việc phẫu thuật. Hắn ghê tởm dù chỉ mó vào xác chết, đấy là tình trạng của đại đa số người Tây Ban Nha. Lời giáo huấn của Nhà thờ đã ăn sâu trong họ. Nhà thờ cho những việc làm này là báng bổ thần thánh.

Ăngtoan không thể vượt qua được lòng ác cảm tự nhiên đối với người học việc yếu đuối này, nhưng anh không giải thích được hợp lý sự ác cảm ấy. Vêdan chỉ cười:
- Cậu lẫn lộn tính đần độn với tính độc ác rồi, tôi đồng ý rằng Đơ Ônít kém thông minh, cho nên tôi nghĩ rằng hắn không bao giờ trở thành một thầy thuốc dù chỉ tàm tạm thôi.

- Thế tại sao thầy lại giữ hắn?
Vêdan nhún vai:
- Cha hắn là một người tin cậy của vua và chính Hoàng thượng đã yêu cầu tôi đào tạo hắn. Rõ ràng là tôi không thể làm gì khác được mà cứ thử xem sao thôi.

Việc mổ buổi sáng đã xong, Vêdan rửa tay và thả tay áo xuống:
- Bây giờ tôi phải đi thăm bệnh cho cô Catơrin Xagrơđô. Cậu muốn đi cùng không?
Đây là lần đầu tiên Vêdan ngỏ ý mời anh cùng đến nhà một bệnh nhân. Ăngtoan phấn khởi nhận lời ngay:
- Thưa thầy, tôi rất vui lòng.

Trong khi đi đường, Vêdan vắn tắt kể cho anh nghe về bệnh nhân ấy:
- Đây là trường hợp bị tê liệt, bệnh nhân là một cô gái.
Ăngtoan chú ý ngay lập tức: bệnh liệt ở người trẻ rất hiếm, trừ phi xuất phát từ vết thương nào đó ở cột sống.

- Nguyên nhân vì sao?
- Đây chính là điều tôi cần biết ý kiến của cậu. – Vêdan thú thực – tôi chưa tìm thấy nguyên nhân.
- Catơrin Xagrơđô là cô gái rất đẹp, - ông nói thêm. - Thuộc gia đình tiểu quý tộc, cô rủi ro bị Hoàng tử Đôn Cáclốt chú ý và theo đuổi ráo riết. Hình như cô ta đã nhượng bộ trước những nài ép của người theo đuổi thuộc hoàng gia ấy. Hoàng tử đã chán cô ta. Cô cũng không còn được hưởng ơn huệ gì của Hoàng tử.

Ngay sau khi bị bỏ rơi, cô gái không cử động được hai chân. Vêdan chữa cho cô, điều trị đã một năm rồi nhưng không đạt kết quả gì. Ông thừa nhận không phát hiện được nguyên nhân của bệnh mà có biết nguyên nhân mới mong đạt được một kết quả nào đó.

Hai người được đưa vào một căn phòng trong đó một cô gái có sắc đẹp quyến rũ đang nằm không động đậy trên giường. Hai mắt cô nhìn lên trần nhà một cách vô định và xa xôi. Ánh sáng ngọn nến bập bùng trước bức tượng Thánh nhỏ đặt gần bên giường và một chiếc thập ác vàng đặt trên ngực cô, dây chuyền vàng đeo ở cổ.

Hai bàn tay cô thanh tú, ngón dài, đường gân xanh ẩn dưới làn da rất trắng, đang thong thả lần tràng hạt trong khi môi cô luôn niệm kinh Avê (3).
- Tôi đưa một bác sĩ nữa cùng đến thăm bệnh cho cô đây, cô Catơrin ạ. – Vêdan vừa nói vừa đi vào.

Cô gái nằm im không tỏ vẻ nghe tiếng. Bà Maria, mẹ cô, xoắn hai bàn tay vào nhau rên rỉ:
- Thưa bác sĩ, hôm nay cháu nặng lên nhiều. Có lúc nó cũng không nhận ra chính mẹ nó nữa!
Tiếng bà kéo dài ra và lặng đi thành tiếng khóc, bộ ngực đồ sộ của bà phập phồng rung động.

Rồi Vêdan và Ăngtoan cúi xuống giường khám người bệnh rất cẩn thận. Tình trạng cô ta đúng như Vêdan đã nói: một trạng thái liệt kì lạ làm cho phần cơ thể từ dưới rốn trở xuống không động đậy được và cũng không còn cảm giác. Lấy kim châm vào da, không một chút phản ứng. Cô bị mất cảm giác hoàn toàn, như cô Ania trong lúc Lôđôvixi Anhôlô giữ ở tình trạng bị thôi miên, Ăngtoan nghĩ như vậy.

- Lạ thật, - anh khẽ nói, - Cô ta có vẻ như bị thôi miên.
- Tại sao anh lại nói như thế, - Vêdan ngạc nhiên hỏi. - Bậy thì cô ta bị thôi miên như thế nào và do ai? Không có pháp sư trong trường hợp này đâu…
- Có lẽ không phải là không thể đi đến tình trạng này do chính bản thân mình. – Ăngtoan khẽ nói.

Hai mắt Vêdan sáng lên hy vọng, ông gợi ý:
- Cậu có thể làm hết trạng thái bị thôi miên do cậu gây ra, vậy thì cậu có thể giải thoát tình trạng này được không?
- Tôi cũng đang tự hỏi mình như vậy.
- Lạy Thánh Maria! Nếu thế thì quả là phép lạ.

- Thầy có muốn xem tôi làm thử không?
- Lạy chúa! Thử đi! Thử cách gì cũng được! Phải thử mọi cách để chữa cho khỏi bệnh tê liệt này.
- Nếu vậy cần nói cho bà mẹ biết. Tôi không hề muốn bị buộc tội là dùng yêu thuật.

Nhưng mà Maria đã quá u uất nên không phản đối lại bất cứ cái gì có thể làm con gái bà giảm bệnh.
Ăngtoan quay lại gần giường và nhìn thẳng vào mắt cô gái:
- Cô có muốn tôi giúp cô làm nhẹ bệnh không, cô Catơrin? – anh hỏi.
Anh nhắc lại câu hỏi hai lần.

Lần này cô mở to mí mắt và mắt cô bắt gặp mắt người thầy thuốc, trông cô thoáng có vẻ sợ sệt. Hình như cô sợ anh sẽ có thể chữa khỏi thực sự bệnh liệt cho cô.
- Nếu cô tin tôi, tôi sẽ có thể làm cô nhẹ bệnh. Cô không sợ gì cả.

Tiếng thì thầm thoát ra từ miệng người ốm, khẽ đến nỗi anh phải cúi xuống gần mặt cô mới nghe rõ:
- Tôi đã phạm tội. – cô nói. – Không có gì giúp được tôi cả.
- Tôi cho rằng tôi làm được, - anh nói thêm, - nếu cô cho phép.

- Ông có thể thử xem, - cô khẽ nói trong hơi thở yếu ớt. – Ông cứ thử nhưng không đạt được kết quả gì đâu. Mọi cố gắng của ông đều vô ích, tôi biết thế.
Ăngtoan quay lại phía Vêdan:
- Tôi cần một thứ gì phát sáng. Có lẽ ngọn nến cũng được.

Anh lần lượt thổi tắt các ngọn nến trong phòng trừ một ngọn cắm trên cây bằng bạc. Anh cầm nó cao hơn chỗ đầu cô nằm để cô chỉ ngước mắt lên là trông thấy.
- Hãy nhìn ngọn nến thật chăm chú, cô Catơrin. Phải làm đúng như tôi bảo cô. Không có gì động chạm đến cô hay làm phiền cô đâu, - anh nói giọng cương quyết nhưng nhẹ nhàng.

Đầu sẽ động đậy, cô đồng ý và thì thào:
- Tôi sẽ cố.
- Bây giờ cô nhìn đi! – Anh ra lệnh. - Đừng rời mắt khỏi cây nến.

Lúc đầu cô lưỡng lự. Nghe anh khuyến khích, mắt cô hé mở tập trung vào ánh sáng. Nếu đúng như Angtôniô đã tin rằng chỗ phát sáng điều khiển được bằng cách nào đó những lực có từ tính thì chỉ một lúc sau ánh nến sẽ có thể tác động đến những lực ấy. Anh gợi ý:
- Bây giờ cô thử động đậy chân xem.

Nhưng không có gì xảy ra cả. Không có một cử động nào ở dưới làn chăn. Anh khẩn khoản:
- Cố đi, cố thêm đi!
Không có lời đáp. Trán toát mồ hôi, anh lại nói thêm nhưng vẫn không có kết quả gì khác sự yên lặng và bất động.

- Lạy Đức Mẹ! – Vêdan lẩm bẩm trong miệng, - Không ăn thua gì cả.
Bỗng Angtôniô biết rõ điều rắc rối. Nếu đúng như anh giả thiết là trạng thái của cô gái giống như bị thôi miên thì sự thôi miên ấy phải tác động vào một chỗ nào trong cơ thể cô và ở lại đấy ít ra là trong lúc này. Nhưng, nếu anh, bản thân anh, có thể thôi miên cô, có lẽ anh chế ngự được cô và bắt cô tuân theo.

- Đợi một chút, - anh nói với Vêdan, - có lẽ tôi biết cái rắc rối rồi.
Anh cúi gần xuống chỗ cô gái đang nằm:
- Cô Catơrin, cứ tiếp tục nhìn ngọn nến nữa đi. Đừng rời mắt ra lúc nào cả.
Mắt cô Catơrin đang lưỡng lự, lơ đãng, lại như gắn vào ngọn nến. Antôniô đứng theo hướng có thể nhìn vào tận đáy mắt cô. Rồi nhẹ nhàng, đều đều, anh khẽ khuyến khích cô:

- Cô đang ốm rất nặng, cô Catơrin ạ, tôi sẽ chữa cho cô khỏi bệnh. Một bạo lực xấu xa đã thâm nhập vào tinh thần và thể xác cô. Tôi sẽ mở một con đường cho nó rời bỏ cô.
Ngạc nhiên, anh thấy môi người ốm động đậy và cô khẽ nói nhỏ:
- Tôi biết, tôi biết.

- Cô đang buồn, - anh nói tiếp vẫn bằng giọng thuyết phục ấy. – Tinh thần cô lúc này đang rời khỏi cơ thể cô, và trong thời gian này, những quyền lực xấu đang bị đẩy ra.
Bà Maria cũng thôi rên rỉ và mếu máo, bị mê hoặc bởi cuộc chiến đấu đang diễn ra trước mắt bà, giữa người con gái đẹp nằm bất động ở giường, ngọn nến bé tý và những lời đều đều, nghiêm khắc, chê trách của Ăngtoan bắt cô phải thư thái lại.
- Cô có cảm thấy tinh thần cô đã thoát khỏi cơ thể cô không?

Đầu cô gái phác một cử động khẳng định, hai mí mắt cô chớp chớp rồi hạ thấp xuống như đang ngủ, hơi thở nhẹ nhàng và đều đặn.
- Cô có nghe tiếng tôi nói không, cô Catơrin?
- Có, tôi có nghe ông nói.

Câu trả lời lần này được nói bằng một giọng trong trẻo. Sự thay đổi đột ngột và rõ ràng quá làm cho Vêdan giật mình, và người mẹ thở hổn hển vội nguyện cầu Chúa:
- Lạy Thánh Mẫu!

Niềm vui tràn ngập như nâng bổng Ăngtoan lên: anh đã giải thoát được tiếng nói của bệnh nhân. Việc điều trị tiếp tục sẽ có kết quả tốt như thế không? Anh cẩn thận kiểm tra lại giọng nói của mình khi anh nói tiếp:
- Cô có thể cảm thấy, cô đã cảm thấy sức sống đang trở về chân cô, cô Catơrin ạ. Cô chỉ việc cho sức sống lưu thông trong người và như thế là cô sẽ cảm thấy mình hoàn toàn dễ chịu, trẻ trung và khỏe mạnh như xưa.

Không thể chối cãi được rằng một thay đổi kì lạ đang diễn ra ở cô gái. Mí mắt cô vẫn khép kín nhưng môi cô mỉm cười trong khi cô nói nhỏ bằng một giọng ấm áp và đầy đam mê: “Người yêu của em! Anh Đôn Cáclốt của em!”. Cô dang hai tay ra như để xiết chặt người tình nhân tưởng tượng và với nét mặt nồng nàn, cô hình như kéo anh ta sát mình. Không thể nhầm được ý nghĩa của tấn kịch yêu đương cô đang diễn và trong đó cô là vai chính, với Hoàng tử là vai phụ.

Con quỷ anh giải thoát ra ở đây dù mang bộ dạng như thế nào thì cảnh này cũng không dành cho mắt cũng như cho tai người mẹ. Ăngtoan biết như vậy. Anh quay về phía bà Maria:
- Có thể cô ấy sẽ ngất, xin bà đi lấy ngay cho một ít rượu nho tốt.

Bà Maria nhìn anh, mồm và mắt đều mở tròn ra rồi quay gót và nặng nề đi ra. Thật đúng lúc.
Bệnh nhân bắt đầu động đậy không phải chỉ hai tay mà toàn thân, trong một cái xiết chỉ có thể có một ý nghĩa. Cô ta đang sống lại một cảnh cám dỗ mà căn cứ vào bề ngoài, cô ta đã tham gia một cách chủ động, tự nguyện…

Ăngtôniô vô cùng sững sờ nhìn cảnh yêu đương anh đã khơi ra. Thứ quyền lực lạ lùng anh đã có thực ra là cái gì? Ở đâu có thứ ảo thuật mà anh đã dùng để đưa cô gái tới chỗ sống lại lúc cô bị cám dỗ một cách bi đát như thế và biến nó thành sự thú tội trược mọi người. Anh kinh hoàng bởi những chân trời mà quyền lực ấy đã mở ra trước mắt anh.

Bệnh liệt chắc đã mất trong cơn co giật. Nó có trở lại sau khi kết thúc cảnh cử động xác thịt kia không? Ăngtoan chưa thể nói được điều này. Về một phương diện nào đấy, anh nghĩ rằng tham dự cảnh phô diễn khoái lạc thú vật, vừa thô tục vừa là sự phản bội, nhưng anh không dám đứng tránh ra sợ bệnh nhân ngã xuống đất bị thương. Vêdan có vẻ không kỹ tính như thế. Ông nhìn chăm chú và miệng há ra vì kinh ngạc.

Cả hai không nghe thấy tiếng người mẹ đi vào. Trông thấy người con gái quằn quại trên giường trong cơn co giật cuối cùng, bà ta kêu thét lên.
Rồi Catơrin bỗng nhiên nằm yên. Cô như nghỉ ngơi, thở khá mạnh, miệng hé mở, mặt đầy vẻ thỏa mãn, ngây ngất sung sướng. Không nên để kéo dài tình trạng này nhưng cũng không nên làm cho nó mất đi khi chưa làm cho Catơrin thừa nhận và chứng tỏ được rằng bệnh liệt đã biến mất.

- Cô Catơrin, bây giờ cô có thể đi được rồi, - anh nói. – Cô đã khỏi bệnh.
- Tôi buồn ngủ, - cô nói nhỏ,- buồn ngủ lắm. Xin cho tôi ngủ.
Nhưng anh sẵng giọng nói tiếp:
- Cần phải đi. Cô có thể đi và cần như thế. Sau đó cô sẽ ngủ.

Anh cầm bàn tay xanh xao và khẽ kéo cô gái về phía anh. Cô ngoan ngoãn ngồi dậy trên giường.
- Tôi có thể… Tôi có thể đi được…- cô nhắc lại như máy và khi anh nhấn thêm, cô đưa hai chân ra khỏi giường.

Khi chân cô chấm đất, cô thong thả nhấc người lên. Ăngtoan giúp cô cho đến khi cô đứng thẳng được, chỉ dựa vào tay người thầy thuốc.
Anh ôn tồn khích lệ cô:
- Cô thử đi xem…
Cô đi một bước chập chững, rồi một bước khác.

Ăngtoan rút tay ra, cô đi đến giữa phòng, loạng choạng nhưng không ngã.
Bây giờ đã đến lúc nên chấm dứt tình trạng xuất thần do thôi miên, khi cô gái chỉ do sức mình mà đang đứng được bằng chân, anh nghĩ như vậy. Tim đập mạnh, anh ra lệnh:
- Cô sẽ thức dậy khi tôi gọi tên cô, cô Catơrin. Khi thức dậy rồi, cô sẽ một mình đi suốt phòng. Cô có hiểu tôi nói gì không?

- Có, - cô thong thả trả lời, - tôi hiểu.
Anh đứng xa ra và nói:
- Cô Catơrin. Thức dậy đi.

Hai mắt cô mở ra, ngơ ngác nhìn Vêdan và Ăngtoan, rồi nhìn bà Maria đang đứng sững. Cô đi liều một bước loạng choạng, rồi một bước nữa, và kêu lên một tiếng vui vẻ, cô chạy lại với mẹ. Hai chai vang Tây Ban Nha rời khỏi tay bà Maria vỡ tung thành những mảnh nhỏ trên đất, nước đỏ hồng xối xuống, nhưng cả hai người đều không quan tâm: ôm nhau, họ khóc vì hạnh phúc.

- Ta đi thôi, thầy, - Ăngtoan nói như máy.
Anh mệt rã rời, không còn sức cũng như không còn dấu vết của quyền lực và cả của chất sống vừa bị rút khỏi người anh.
- Đi, để mặc họ với nhau.

Khi họ rời khỏi nhà, bà Maria chạy theo họ, nước mắt chảy ròng ròng trên khuôn mặt tròn. Bà níu áo Ăngtoan, quỳ xuống và nức nở:
- Đức Thánh Mẫu đã tạo ra phép lạ bằng bàn tay của ngài, thưa bác sĩ. Con gái tôi khỏi bệnh vì ngài đã giúp đỡ cháu.

- Không có phép lạ đâu, thưa bà, - anh nhẹ nhàng nói. – Tôi chỉ dùng phương pháp điều trị mới để chữa cho con bà, và tôi đã vui mừng thấy cách ấy thành công.
- Không, không! Tôi xin thề trước Chúa, tôi trông thấy tượng Đức Thánh Đồng Trinh mỉm cười và gật đầu ra hiệu tán thành. Thưa bác sĩ, ngài là một vị thánh và quyền chữa lành bệnh ở trong tay ngài.

Ăngtoan đã gỡ khỏi tay bà Maria. Cãi với bà là chuyện vô ích và mệt xác nữa.
Trong xe của Vêdan, anh ngồi tựa vào nêm và thấm mồ hôi trán. Anh bối rối cực độ, do chữa khỏi bệnh cho cô Catơrin và do cơn lốc đam mê anh đã khơi ra ở cô gái.
- Thứ quyền lực kì lạ mà tôi có được ấy là cái gì nhỉ? – Anh hỏi Vêdan.- Có phải tà thuật không? Hai là phép lạ như bà Maria đã nói?

Vêdan đưa tay thong thả vuốt bộ râu đen, ông nói:
- Nói thực ra tôi cũng không hiểu. Trước khi chữa cho bệnh nhân cậu có chú ý vùng bị liệt và mất cảm giác không?
- Có chứ! Nửa dưới cơ thể.

- Cụ thể hơn thế nữa. Về phần tôi, tôi khám rất tỉ mỉ, đường phân cách đúng trên chỗ tiếp giáp xương mu.
- Đúng ngay trên…
Ăngtoan chững lại ngay.

- Thầy có xác định rõ tầm quan trọng của điều này không?
- Rất rõ, - Vêdan nhún vai trả lời. - Cả cậu nữa, tôi tưởng rằng cậu cũng thấy rõ cơn co giật của cô ấy có ý nghĩa gì chứ?
- Đó là sự tái diễn rõ ràng cảnh nam nữ giao hợp.

- Rõ ràng, đúng thế đấy. Cảnh giao hợp mà cô Catơrin đã thực nghiệm với Hoàng tử, còn nghi ngờ gì nữa?
- Về nặt giải phẫu cơ thể, điều này vô lý,- Vêdan thừa nhận. – Tôi đồng ý với cậu rằng không một hệ thống thần kinh nào mà chúng ta đã phẫu tích tương ứng với sự tê liệt và mất cảm giác như vậy. Nhưng thực ra lại có trạng thái này.

- Vậy thì tại sao lại có thể như thế?
- Catơrin nói nhỏ điều gì với cậu trước khi cậu bắt đầu?
- Cô ta nói: tôi đã có tội, không có gì có thể làm cho tôi nhẹ nhàng được.
- Đúng như mình thoáng nghe thấy. Căn cứ vào bằng chứng mà các cử động của cô ta bộc lộ ra, cô ta phạm tội bằng phần nào của cơ thể?

Ăngtôniô mường tượng lại phần bị tê liệt và mất cảm giác ở cơ thể cô gái. Điều Vêdan gợi ra có lý. Nhưng tinh thần khoa học của anh không thể thừa nhận mà không dè dặt.
- Nhưng hệ thần kinh không tương ứng với vùng liệt?

Vêdan nhún vai, đây là cử chỉ quen thuộc của ông.
- Trong cơ thể con người có hàng nghìn thứ chúng ta chưa biết, Ăngtôniô ạ. Chúng ta chỉ phát hiện chúng khi chữa bệnh và tiếp tục chữa bệnh. Tôi đồ chừng rằng tinh thần, hay tâm hồn cô Catơrin, có ý thức hoặc vô ý thức, đã quyết định rằng phần dưới của cơ thể cô sẽ không bao giờ được tự do phạm lỗi nữa.

Ăngtoan vùng dậy như bị điện giật:
- Điều này cực kì quan trong! – Anh lẩm bẩm. – Còn quan trọng hơn cả việc phát hiện ra tuần hoàn qua phổi…
- Có thể như thế, - Vêdan thừa nhận.

- Như vậy thì tôi có khả năng thăm dò nhiều sự rối ren khác của con người.
- Có thể làm được như thế, tôi không nghi ngờ gì cả. Nhưng vấn đề là: có nên làm như thế không?

Ăngtoan ngạc nhiên nhìn ông:
- Tại sao lại không, xin thầy cho biết?
- Bệnh nhân về cơ bản muốn giữ cho khỏi lộ ra ngoài những điều bí mật nhất của họ, - Vêdan nói vẻ suy nghĩ. - Cậu vừa có chứng cớ về việc ấy: vào phút cuối cùng, cậu đã chẳng tìm cách bảo bà Maria đi chỗ khác là gì. Nếu ở đấy chắc bà ấy sẽ hiểu màn kịch chúng ta dự có ý nghĩa gì và cũng sẽ hiểu nguyên nhân bị bệnh của con gái bà ấy.

Ăngtoan trầm ngâm rồi thong thả trả lời:
- Thầy nói phải, cách điều trị này có thể gặp nhiều nguy hiểm hơn lợi ích.
Vêdan mỉm cười:
- Cậu vừa chạm đúng vào một sự thực lớn lao. Về phần tôi, tôi sẽ khôn ngoan dừng ở lĩnh vực mổ xẻ. Tôi thấy cậu đã đi quá xa rồi đấy.

Ăngtoan gượng mỉm cười, mắt anh đã lộ vẻ lo sợ:
- Tôi chắc rằng tôi sẽ ít dùng thôi miên trong tương lai. Thầy nói đúng, đây là một sức mạnh có uy lực quá mức đối với tôi.

Ngày hôm ấy nếu Ăngtoan đã khẳng định được có thể vững tin vào uy lực lạ lùng của thôi miên, ngày hôm sau anh sẽ được biết điều tai hại cho anh là lời nói truyền từ miệng đến tai còn có uy lực hơn nhiều.

Anh đang xem xét việc chuẩn bị bữa ăn sáng cho ông Girôlamô thì có tiếng đập cửa mạnh.
Người đầy tớ ra mở cửa bội chạy vào ngay và hoảng hốt:
- Bác sĩ! Anh ta kêu lên. Bác sĩ! Ngoài kia có đám người đông quá…
- Đám đông à?

Ăngtoan bỗng cau mày lại.
- Họ muốn gì?
- Tất cả đều gọi ngài, thưa bác sĩ!

Ăngtoan không thể tưởng tượng dược rằng đám người ấy muốn gì anh vào giờ này. Kể cả vào bất cứ lúc nào khác. Nhưng không nghi ngờ gì nữa, họ đang ở đấy, họ đang nói, tiếng nói ầm ĩ của họ vẳng vào trong nhà.

Khi anh ra đến cửa, một tên gù rách rưới suýt ngã vào người anh. Trên các bậc, ở ngoài thềm, ngoài phố, một đám đông đang xô đẩy nhau muốn đến gần hơn nữa; người này kêu, người kia khóc, những người khác chửi rủa. Lộn xộn đến nỗi Ăngtoan phải đẩy những người ở hàng đầu ra mới ra được hành lang.

Họ ở đấy ít ra là hàng trăm người, phần nhiều là kẻ ăn xin, đang loay hoay, giậm chân, xô đẩy nhau; tất cả đều khập khiễng hay ốm đau, là những người tàn tật lê đi bằng nạng, người mù lòa có người rách rưới dắt đi, và hầu hết quần áo rách bươm. Những người quá tàn tật không đi được thì nằm trên cỏ, giơ gậy lên khua quanh mình dể cho những người còn đi được không giẫm lên người.

Khi Ăngtoan bước ra, tiếng ồn ào càng lan rộng, anh không thể hiểu được vì sao. Anh vừa đứng vững thì tên gù nắm vào chân anh. Anh nhẹ nhàng nhấc hẳn lên và hỏi hắn:
- Anh muốn gì? Và những người kia muốn gì?

- Xin chữa cho tôi khỏi bệnh! – tên khốn khổ ấy cầu khẩn giơ hai tay về phía người thầy thuốc và quỳ xuống – Xin chữa cho tôi, thưa đấng Thần thánh! Hãy vứt bỏ hộ tôi cái bướu này đi và lấy lại thể lực và sức mạnh cho tôi!

- Nhưng tôi không thể chữa cho anh khỏi được! – Tôniô phản đối. – Ai đã làm cho anh nghĩ như thế?
- Ngài không phải người thầy thuốc họ là Xecvêtut à?
- Xécvêtut đúng là họ của tôi.

- Ngài có phải là người chữa mọi bệnh tật không?
- Tôi là thầy thuốc, - Angtôniô thừa nhận hơi sẵng giọng, - nhưng tôi không thể chữa khỏi mọi bệnh tật.
Một giọng khiêu khích nổi lên từ đám đông:
- Ngài đã chữa khỏi cho cô Catơrin Xagrơđô, bị liệt hơn một năm nay, có hay không?

- Đúng, tôi đã chữa khỏi cho cô ấy.
Bỗng anh hiểu rõ điều gì đã xảy ra. Khi anh với Vêdan ra khỏi nhà Xagrơđô, bà Maria đã kêu toáng lên về vấn đề phép lạ. Nhưng anh không thể tưởng rằng tin ấy lan ra nhanh như thế. Anh hỏi tên gù:
- Ai nói rằng tôi chữa bệnh bằng phép lạ?

- Bà Maria Xagrơđô tốt bụng. Người đánh xe của bà ấy bảo tôi rằng ngài đã cầu Đức Thánh Đồng Trinh và xin được cho con gái bà khỏi bệnh.
Đám đông càng ầm ỹ lên.

Ăngtoan lúng túng vì bất ngờ. Do hoàn cảnh cụ thể, một người đàn bà trong lúc quá vui sướng sau khi quá buồn khổ gần như phát điên thì nhầm lẫn như vậy cũng phải thôi. Nếu cô Catơrin có đội chút nghi ngờ gì về nguồn gốc thực sự của bệnh liệt của cô – anh biết chắc đúng có như thế - thì cho rằng khỏi bệnh nhờ phép lạ dễ chịu hơn và thiết thực hơn đối với cô.

Nhưng anh cần thiết gì cho đám người tàn tật và khốn khổ này?
- Xin chữa khỏi bệnh cho tôi, thưa đấng Thần Thánh!

Đó là một thứ rác rưởi đáng thương nằm trên cái bao tải ở dưới bệ thềm đang giơ gần anh hai tay như hai cẳng gà. Nói cho đúng thì thân thể của người khốn khổ này chỉ là một đống xương bọc trong chiếc túi da tái xạm: “trạng thái lao phổi quá nặng, - Angtôniô nghĩ, - chỉ cần trông cũng đủ biết không thể chữa khỏi dù bằng cách điều trị nào”.

- Xin tất cả hãy nghe tôi, - Ăngtoan ôn tồn nói. – Tôi không phải người tạo ra phép lạ và cũng không có quyền lực gì để can thiệp với Đức Thánh Mẫu…
- Nhưng ngài đã chữa khỏi cho cô Catơrin Xagrơđô, đừng chối nữa, - vẫn tiếng nói khiêu khích khi nãy vẳng ra.

- Tôi không chối điều ấy. Nhưng tôi chữa bằng phương pháp y học. Tôi sẵn sàng khám cho từng người nếu tôi xác định rằng chữa được cho ai tôi sẵn sàng làm và không ai phải trả tiền thuốc.

- A ha ha! - Người bị lao phổi hét. – Chúng tôi không cần y học. Chúng tôi không cần y học. Hãy xin Đức Thánh Mẫu chữa lành bệnh cho chúng tôi.
Tiếng kêu thất vọng, tiếng dọa nạt gầm gừ vang lên từ đám đông. Những người đứng hàng đầu xông lên giận dữ, kẻ giơ gậy, người giơ nạng.

- Hãy nghe tôi nói! Tôi là thầy thuốc, không phải là linh mục. Tôi sẽ hết sức chữa bệnh cho các người nhưng nếu muốn cầu Đức Thánh Đồng Trinh cho các người thì phải đến linh mục.

- A ha ha! - Người lao phổi lại hét. - Hắn chữa cho nhà giàu để lấy tiền. Hắn chỉ làm việc với người giàu thôi. Hắn chỉ là một thầy thuốc như trăm ngàn thầy thuốc khác.
Angtôniô đầy tức giận:
- Tôi đã xin chữa cho các người. Chữa không lấy tiền. Các người còn muốn gì nữa?

- Phép lạ! - Người lao phổi kêu lên. – Phép lạ!
Đám người lặp lại tiếng kêu ấy tạo thành một bi khúc nhịp nhàng:
- Phép lạ! Phép lạ!

Trong khi kêu, những người đứng dưới đẩy ép sát nhà những kẻ quỷ quyệt đã len lên hàng đầu. Lại ồn ào, và một hòn đá ném từ xa đến nặng nề rơi xuống chân Ăngtoan, một hòn khác văng qua cửa kính.

- Trả tiền cho mi đó, tên thầy thuốc kia. – Có người hét.
Angtôniô giơ tay lên để đòi họ im lặng:
- Lần cuối cùng, tôi nhắc lại với các người rằng tôi không biết gì về phép lạ cả. Tại sao lại không tin?

Một tiếng gầm giận dữ từ đám đông thất vọng vẳng lên, những người khốn khổ ấy hăng hái thêm vì đã nổi điên, nhặt đá trong phố ném bừa bãi vào cửa lớn cửa sổ. Người gù và những người đã vùng lên đến bậc thềm cao với hắn vội cùng nhau nhảy xuống dưới để một mình Angtôniô làm bia lộ thiên.

Những người đang thịnh nộ giẫm bừa lên người lao phổi, anh ta khốn quẫn kêu lên như xé không khí. Thế là cả đám đông đang cuồng nộ lại lấy đá ném cái tên Angtôniô không chịu làm phép lạ. Một hòn đá trúng giữa trán anh làm anh khụy xuống, mặt đầy máu. Từ những hàng đứng gần có những người trèo lên bậc cầm gậy xông vào nện anh tới tấp. Tay vịn bằng gỗ ở hành lang bị gãy vì sức nặng của họ và kéo ngã theo một số đang hành hung. Khi ấy tên gù lấy ngay một chiếc lan can bằng gỗ rồi xông lên, ý muốn giết người lộ rõ trên mặt hắn.

Hắn giơ thanh gỗ lên nhằm vào Angtôniô đang quỳ gối người đầy máu, mặt mày xây xẩm. Khi ấy một người cao lớn tay cầm kiếm, cùng với khoảng nửa tá người hầu vạm vỡ xông vào đám đông.

- Quân đê tiện, có thôi đi không! - Người ấy hét to và lấy phía sống lưỡi kiếm gạt mọi người chung quanh giãn ra, đám người hầu náo nhiệt trợ lực với chủ. Tiếng kêu căm ghét chuyển thành tiếng kêu quẫn bách, trong khoảnh khắc chỉ còn lại người lao phổi nằm co quắp trên chiếc tải của hắn, hai tay giơ lên đỡ các cú đánh hắn đang chờ đợi.

- Vứt con bọ này vào hố của nó đi. - Người cứu Ăngtoan lẩm bẩm và bước ba bước lên tới bậc thềm cao, trên ấy người thầy thuốc rủi ro đang cố đứng dậy.
- Bác sĩ bị thương à? - Người kia ân cần hỏi.

Ăngtoan qua dòng máu đang chảy từ trán xuống, vẫn nhận ra ông Amăng Đơ Quadra.
Anh đứng dựa vào chỗ tay vịn lan can còn lại và vừa thở gấp vừa khẽ nói:
- Tạ ơn Chúa! Ông đến vừa đúng lúc, ông Quađra.
- Nếu không bọn chó đã giết ông rồi! May mắn là tôi ở gần đây và đã nghe tiếng ầm ỹ.

- Đúng là ông đến nhanh nên đã cứu sống tôi.
- Thế đấy! Bọn kẻ cướp ấy! Cái gì làm cho chúng hăng đến thế?
- Họ muốn có phép lạ, - Ăngtoan nói vẻ mệt mỏi. – Khi tôi nói với họ là tôi không thể cho họ thứ đó, họ liền nổi giận lên.

- Phép lạ à? – Quađra nhìn anh có vẻ nghi ngại. – Bác sĩ có chắc rằng mình không bị thương ănngj không?
Tâm trí Ăngtoan trở lại sáng suốt:
- Không đâu! vấn đề là hôm qua bác sĩ Vêdan và tôi đến thăm bệnh cho cô Catơrin Xagrơđô và tôi đã may mắn chữa khỏi bệnh cho cô ấy.
- Khỏi bệnh liệt à?

Giọng Quađra tỏ ra lạnh lùng gần như không tin.
- Vâng.
- Quỷ quái thật! không tưởng tượng nổi. Cô ta không đi được đã một năm nay.
- Hôm qua cô ấy đã đi được sau khi tôi chữa. Có lẽ bà mẹ trong thấy tình hình cụ thể ấy bà ta cho là phép lạ, như vậy cũng không có gì đáng ngạc nhiên. Bà ta nói với đầy tớ là tôi được Thánh Đồng Trinh cho phép chữa khỏi bệnh cho con gái bà. Những nguời giúp việc ấy đã nói lại với bọn ăn mày. Và, - anh nhún vai và nhăn mặt, - ông đã thấy đoạn tiếp.

- Ông không tin là cô Catơrin khỏi bệnh là nhờ sự phù trợ của Thánh Đồng Trinh à?
Giọng Quađra đanh lại. Ăngtoan lắc đầu:
- Cô Catơrin ốm vì một thứ quẫn bách tinh thần, đó là nguyên nhân gây ra bệnh liệt của cô. Tôi chỉ chữa bệnh tinh thần ấy.
- Bằng cách nào?

- Bằng thôi miên. Nhưng tôi thật tình chưa hiểu rõ nó tác động như thế nào.
- Thôi miên à? Cái đó là cái gì? Tôi không hiểu.
- Ít người hiểu nó, - Ăngtoan nói. – Đây là một cách chữa bệnh mới tôi đã học được… ở nước Ý…

Những câu hỏi này đã bắt đầu làm anh mệt và đầu anh đau nhức. Quađra lại hỏi:
- Vậy thì chính ông chứ không phải Thánh Đồng Trinh chữa khỏi bệnh cho cô Catơrin?

- Làm sao có thể biết được ai chữa khỏi và ai không chữa khỏi? – Ăngtoan trả lời, anh bỗng nhiên thận trọng. – Tôi đã dùng một phuơng pháp mới và cô ấy khỏi bệnh. truớc khi ấy cô ta bị liệt. Kết luận rằng cách chữa của tôi làm cho cô ấy khỏi cũng hợp lý chứ? Bây giờ thì xin thứ lỗi cho tôi, ông Quađra. Có lẽ ông Belacmi cần đến tôi. Cám ơn ông vô cùng.

- Xin ông cứ tùy tiện.
Quađra chào rất thấp.
- Tôi rất sung sướng đã giúp ích được cho ông, bác sĩ ạ!
- Tôi chịu ơn ông mạng sống của tôi. Có lẽ một ngày nào đó tôi sẽ trả được món nợ này.

Đôi lông mày đen của Quađra nhướng cao:
- Có thể, - ông ta nói. – Ai mà biết trước được.
Cửa mở ra và một người đầy tớ thò đầu ra ngoài kêu lên:
- Bác sĩ! Ngài đến nhanh lên, ông chủ vừa ngất đi!...

Ông Beclami nằm trên nền hành lang, hai mắt nhắm nghiền, thở phì phò. Ăngtoan vội tìm mạch, thấy mạch đập nhanh và mạnh, mạnh đến nỗi hình như sắp làm vỡ tung các huyết quản mà máu đang chảy giật từng cái mạnh chứ không thành một luồng điều hòa.

Trong khi anh nới rộng quần áo của ông chủ ngân hàng để cho ông dễ thở, anh hỏi những người hầu đang hoảng hốt về sự việc đã xảy ra. Một người trả lời:
- Chính lúc những người ăn mày bắt đầu ném đá vào ông thì ông chủ đã ngã trong khi định ra cứu ông. Tội nghiệp ông Belacmi!

Cũng nhu anh ông là vị tu viện trưởng đã quá cố của nhà tu Pađu, máu ông thừa nhiều quá và rất nhạy bén với những sự rối loạn tiêu hóa. Trông thấy người thầy thuốc rủi ro của mình lọt vào tay bọn ti tiện trong thành phố, ông bị chấn động mạnh nên ngất đi, hay đây là một cơn đau tim? Ăngtoan chưa thể định đoạt được nhưng không ngoại trừ trạng thái thứ hai. Trích máu cho ông càng nhanh càng tốt. Ăngtoan nhanh chóng chuyển bệnh nhân lên giường rồi cử người đưa tin cấp tốc đến cung điện cho Luxia.

Máu ông Belacmi đang chảy vào bát thì cô về tới, chiếc áo khoác dài mặc vội ra ngoài quần áo ngủ.
- Tội nghiệp chú tôi! Cô nói nhỏ và quỳ ở cạnh giường. Cô vẫn chưa quên hoàn cảnh chú Mariô chết và biết rằng gần đây ông Girôlamô cũng có đấu hiệu sẽ cùng số phận ấy.

- Tôi đau. - người bệnh nói, hơi thở hổn hển. – Ông có thể làm cách gì không?
Angtôniô đem ngay cho ông một cốc rượu nho lớn hòa thuốc phiện và trong khi đỡ cho ông uống, anh hứa hẹn:
- Thứ này sẽ làm cho ông dịu ngay.

Tuy nhiên, trước khi ngủ, ông chủ ngân hàng gọi cả hai người lại và nói giọng yếu ớt:
- Nếu ý Chúa muốn gọi tôi về với Người, bác sĩ hãy hứa với tôi là sẽ đưa cháu tôi về Phlôrăngxơ, bác sĩ Angtôniô.
- Tôi xin hứa, - Angtôniô trịnh trọng nói.

- Còn cháu, Luxia, cháu yêu của chú, cháu sẽ làm mọi điều ông ấy bảo chứ?
- Nhưng chú sẽ khỏi, chú vô cùng yêu mến ơi! – Luxia ứa nước mắt kêu lên. – Cháu sẽ cầu nguyện thật nhiều cho chú khỏi.
- Cháu hãy hứa sẽ theo sự chỉ bảo của ông ấy đi. – ông Belacmi nài cháu.

Cô gái khóc nấc lên rung cả người:
- Cháu sẽ làm theo điều anh ấy nói… cho đến khi cháu đến Phlôrăngxơ…
Ông chủ ngân hàng sẽ mỉm cười nhắm mắt và ngủ thiếp đi.
- Ông ấy sẽ ngủ lâu nhờ có thuốc phiện, Luxia ạ. – Ăngtoan nói. – Cô ăn sáng chưa?

- Chưa. Tối hôm qua có tiệc lớn. Tôi ngủ rất muộn… hay đúng hơn là đi ngủ khá sớm…
- Đi ăn thôi… cô phải bồi bổ lại sức khỏe.
Cô ăn rất ngon miệng nhưng anh không động đến thức ăn.

- Anh ốm à?
- Ốm ở trái tim thôi, - anh nói và mỉm cười một cách tội nghiệp, - ngoài ra không sao hết.
Nói rồi anh xoa đầu đầy vết bươu.

Luxia lúc ấy mới thôi ưu tư và nghĩ đến hỏi thăm anh và nét mặt thảm hại của anh:
- Anh bị thương à? Anh lại đánh nhau hay sao đấy?
- Một nửa thôi: hòn đá đầu tiên đã loại tôi khỏi cuộc chiến đấu không vinh quang gì, như cô thấy đấy!

- Nhưng anh có thể bị giết?
- Cũng gần như thế! Nếu không có ông Quađra đến cứu vào phút cuối cùng…
- Chuyện gì thế? Kể hết cho tôi nghe đi! – Cô năn nỉ anh.

- Không được, một người thầy thuốc không thể để lộ bí mật của bệnh nhân và nguồn gốc của việc này là việc chữa khỏi bệnh cho cô Catơrin.

- Ồ, - Luxia bĩu môi, - không ai không biết cô ta là tình nhân của Hoàng tử. Sau đó cô ta bị bệnh liệt, nếu đúng cô ta bị bệnh ấy thật, vì nhiều người trong triều đình cho rằng đó là mưu kế khôn khéo để khỏi phải giáp mặt ai và che dấu nỗi hổ thẹn của mình.

Angtôniô giật mình vì phân tích này, nó rất gần với kết luận mà Vêdan đã đi tới hôm trước.
- Những người nói như vậy đã nhầm đấy. Cô ta thực sự bị liệt nửa người dưới.
- Thế anh giải thích việc cô ấy khỏi bệnh như thế nào?

Ăngtoan giơ hai tay:
- Tôi không giải thích. Nhưng tôi chắc chắn rằng không có điều gì là phép lạ trong việc thôi miên. Đó chỉ là một cái gì mà chúng ta chưa hiểu rõ…
Luxia đặt mạnh khăn ăn xuống bàn:
- Anh học cách làm thôi miên ở đâu?

- Với một pháp sư ở Vơnidơ.
Cô ngẫm nghĩ một lúc rồi lại hỏi:
- Có thể thôi miên bất cứ ai không?
- Tôi không biết… Tôi chỉ biết rằng tôi chưa bao giờ thất bại.

Cô ngẩng đầu lên:
- Nếu là tôi, anh sẽ không đạt kết quả.
- Có phải dây là sự thách thức không?

- Đúng là thách thức đấy, - cô cương quyết trả lời.
- Tôi nhận lời thách, - anh hứa, - Khi có dịp thuận tiện sẽ làm. Đặt cuộc cái gì nào?
- Có cần không? – Cô phật ý hỏi.

- Có phải theo phong tục thì các cô gái hứa ít nhất là một cái hôn nếu các cô thua cuộc?
- Tôi không thua cuộc này đâu ông ạ. – cô nói giọng chanh chua. – Tôi có thể hứa một cách rất yên tâm.
Ăngtoan mỉm cười không trả lời.

Ông Belacmi phục hồi rất nhanh. Việc trích huyết làm cấp tốc đã cứu sống ông. Vêdan được mời đến thăm bệnh hôm sau thấy bệnh nhân không đến nỗi ốm như ông tưởng.

Tuy vậy bệnh nhân vẫn còn nguy cơ bị một cơn mới. Luxia sau khi nói chuyện với bác sĩ đã nghe theo lời khuyên của ông, quyết định về ở nhà với chú.
Cô thạo công việc kinh doanh như nam giới và có thể làm đỡ người bệnh một phần công việc.
- Chú tôi muốn tôi được biết sinh hoạt ở cung đình, - cô nói, - nhưng bây giờ chắc chú cần đến tôi. Tôi sẽ đem đồ đạc của tôi về đây. Đức Hoàng hậu chắc chắn sẽ hiểu cho tôi; vả lại tôi vẫn có thể đến với Người một ngày hay một buổi tối, khi nào Người muốn.

- Tôi sẽ nói với Người về tình hình sức khỏe của chú cô, tuy cần cô có mặt nhưng ông sẽ không đòi hỏi cô cấm cung ở nhà đâu, - Vêdan hứa rồi ông quay về phía Ăngtoan nói tiếp:
- Việc cô Catơrin khỏi bệnh, cả Mađơrit đã biết.

- Tôi cũng đã được biết phần nào vấn đề ấy, - Ăngtoan thở dài và kể lại chuyện gặp gỡ rủi ro của anh với những người ưa thích phép lạ. Khi anh kể xong, nỗi lo âu ẩn hiện trên nét mặt thầy giáo của anh.
- Cũng đã có người cho tôi rõ việc này.

- Một vài câu chuyện dông dài chăng? – Ăngtoan vội hỏi.
- Trời ơi! Nếu chỉ như thế thôi! Này, Ăngtoan, sáng hôm nay tôi đã tiếp một người thân của linh mục Inhaxiô Môlina.
Ăngtoan bỗng lạnh buốt đến tim hình như bàn tay băng giá của tử thần đã đặt lên người anh.

- Hắn hỏi tôi tỉ mỉ về việc chữa khỏi bệnh cho cô Catơrin Xagrơđô. – Vêdan thong thả nói tiếp. - Điều hắn đặc biệt bận tâm là để biết cậu có cầu xin sự giúp đỡ của Thánh Đồng Trinh không.

Ăngtoan phản đối:
- Nhưng đây là cách chữa bệnh của y học, thầy ạ. Có phải phép lạ đâu!
- Tôi cũng trả lời đúng như thế. Nhưng vị phái viên vẫn cứ muốn biết và còn hỏi thăm tại sao lại có mùi diêm sinh?

- Mùi diêm sinh? – Luxia thốt lên – Câu chuyện mớ mẻ này là cái gì đây nhỉ?
Ăngtoan thong thả trả lời:
- Vì rằng mùi diêm sinh luôn biểu hiện sự có mặt của quỷ dữ, cô biết không.
Luxia tái nhợt đến tận môi.

- Họ cũng không thể bày đặt rằng anh cầu khẩn uy quyền của quỷ Xatăng chứ, Tôniô?
- Tòa án tôn giáo có thể bày đặt và bày đặt bất cứ cái gì họ muốn, thưa cô, - Vêdan ngắt lời.

- Nhưng Ăngtoan không hề dùng tà thuật! Đấy là phương pháp chựa bệnh của y học, anh đã nói với tôi điều ấy.
- Cô, bác sĩ Vêdan, và tôi, đều biết như thế. Nhưng linh mục Inhaxiô sẽ vờ nghi ngờ để trục xuất tôi khỏi Mađơrit. Cô đừng quên rằng tôi đã mổ cho Đôn Pêđrô sau khi ông ta báo cho tôi biết là không được mổ.

- Ôi! – Luxia khẽ nói và vặn hai bàn tay vào nhau. – Giá mà chúng ta đừng bao giờ đến Tây Ban Nha nhỉ.
- Thầy có cho rằng họ sẽ tìm cớ để tống giam tôi không? – Ăngtoan hỏi.

Vêdan buồn rầu nhìn người môn đồ của mình:
- Có thể như thế. Mọi việc tùy thuộc hồ sơ linh mục Inhaxiô có thể tạo ra và thời gian cần thiết để ông ta thu thập bằng chứng.

- Nhưng Tôniô có thể tự bào chữa cho mình chứ? – Luxia thốt lên.
- Không thể chống lại được Tòa án tôn giáo… trừ khi được Vua ủng hộ.
Mặt Vêdan bỗng sáng lên:
- Dù sao thì… tại sao không nhỉ?
- Sẽ làm thư thế nào, thưa thầy?

- Trong trường hợp cậu bị bắt, cậu sẽ xin Đức vua xét xử. Còn Hoàng hậu chắc chắn là ủng hộ cậu rồi, đã có một bệnh nhân có quyền thế. Vả lại, cậu không phải người Tây Ban Nha, điều đó cho cậu mọi quyền khiếu nại tới Hoàng thượng.
- Điều đó có ích lợi gì hơn cho tôi trước Tòa án tôn giáo không?

- Chắc chắn là có. Người ta gọi nhà vua là Philip Khôn ngoan nhưng cũng gọi là Philip Công bằng. Chưa bao giờ Ngài từ chối không nghe lời khiếu nại tới Ngài, hình như công lý ra lệnh cho Ngài đáp ứng lời kêu cầu ấy.

- Nhưng Ngài có dám chống lại Tòa án tôn giáo không? – Ngày lễ hỏa thiêu, - Luxia không ghìm nổi rùng mình khi nhớ lại ngày ấy, - Ngài đã thề ủng hộ Toà án tôn giáo trong mọi hành động và mọi quyết định.

- Ngài không thể chống đối lại một cách rõ rệt, - Vêdan giải thích, - nhưng ít ra cách hỏi cung sẽ khác. Trong các vụ án thông thường của Tòa án tôn giáo, bị cáo ít khi được phép ra trước mặt các công tố viên và cũng không được biết thực chất của các bằng chứng chống lại mình. Trước Đức vua, tôi chắc Tôniô có thể nhấn mạnh quyền của anh ấy và quyền ấy sẽ được thừa nhận.

- Nếu tôi được phép trình bày để tự bảo vệ mình trước những quan tòa công bằng, tôi có thể chứng minh rõ sự vô tội của tôi. – Angtôniô tuyên bố quả quyết.

- Cầu Chúa phù hộ cho như thế, - Vêdan nói khi chia tay anh. – Cũng có thể cậu không bị bắt nếu linh mục Inhaxiô không thể tập hợp được những giả định đầy đủ để chống lại cậu. Cậu có thể tin rằng tôi sẽ làm tất cả những gì có thể làm được để giúp cậu. Linh mục Inhaxiô và tôi – hai người cũng chẳng ưa gì nhau, tôi biết hắn chỉ đợi dịp thuận tiện để tống giam tôi.

- Tội nghiệp Tôniô! – Luxia ân hận nói. – Tôi đã gây ra cho anh biết bao phiền phức, khó khăn.
Anh phản đối kịch liệt:
- Lần này thì cô không có gì đáng trách cả.

- Chính tôi là kẻ có tội một cách gián tiếp. Nếu tôi đừng đến Pađu, anh sẽ tiếp tục sống ở tu viện, sung sướng và yên ổn như khi trước.
- Tôi có sung sướng không nhỉ? – Ăngtoan như hỏi mình một cách trầm ngâm, - Nếu nhìn lại phía sau, đôi khi tôi đã bảo mình cái mà tôi đã gọi là hạnh phục sẽ rất nhanh chóng không đủ cho tôi nữa.

- Vậy mà lúc ấy anh có vẻ quả quyết sẽ làm tu sĩ?
- Tôi đã có ý ấy. Nhưng ngay lúc ấy tôi đã bắt đầu nghi ngờ khuynh hướng đó của mình. Trước hết là vì công việc. Sau mới vì các thứ còn lại. Và bây giờ thì tôi đã nhận thức rõ rằng cái tự do mà tôi yêu quý và sẽ mãi mãi yêu quý ấy không sớm thì muộn, nhưng không tránh được, sẽ làm tôi mâu thuẫn với những người như linh mục Phêlip Xăngtôt và linh mục Inhaxiô Môlina. Và nếu như thế thì tôi cũng sẽ không được biết tình bạn tuyệt vời của Giăng và cô.

Cô thoáng đỏ mặt và nói tiếp với đôi chút cay đắng:
- Tôi tưởng tình bạn của tôi không đáng kể mấy đối với anh. Nếu anh cứ ở Pađu, ít nhất anh cũng còn bức tranh và người tình tuyệt vời của anh.

Anh vui vẻ chữa lại:
- Người tình tuyệt vời mà Paraxen nói đến là sự uyên bác, cô đừng quên.
- Nhưng anh luôn nghĩ đến Thần vệ nữ như nghĩ đến người ấy.
- Đúng thế, - anh thừa nhận. - Trước đây tôi nghĩ thế. Nhưng bây giờ hình như nàng đã xa xôi rồi.

Anh sửng sốt nhận thấy đã nhiều tuần lễ rồi và thực ra đã nhiều tháng nay anh không nghĩ đến Nữ thần.
Ngày này qua ngày khác, nhưng điều Vêdan lo sợ không thành hiện thực.

Tình trạng ông Girôlamô tiến bộ đến nỗi Ăngtoan có thể dành một số thời gian cho các bệnh nhân khác của anh. Sự nghiệp của anh đã thành vì anh nổi danh ở Mađơrit đến nỗi nhiều nhân vật quan trọng không muốn chữa thầy thuốc nào ngoài anh. Nhiều tuần lễ qua mà Tòa án tôn giáo chưa làm gì anh cả, cho nên anh tự hỏi có phải mình đã quá lo lắng không?

Về phía Giăng, Giăng cũng rất bận. Ngoài công việc kinh doanh anh giải quyết thay cha, anh mê mải với công việc hội họa. Anh đã phát hiện được một căn nhà trong thành phố và biến thành một xưởng vẽ. Các bà, các cô tranh nhau niềm vui được một nghệ sĩ hấp dẫn như thế vẽ chân dung. Nếu có những cô gái nào là đối tượng cho những thực nghiệm có tính chất khác thì họ cũng không tỏ vẻ phàn nàn gì cả.

Một tối mùa đông, Giăng đến gặp bạn, mặt nhăn nhó không tươi cười như mọi khi.
- Mình có tin xấu cho cậu đây, Tôniô…

Những tuần vừa qua đã làm cho Ăngtoan tin vào định mệnh. Anh đã quen với cảm giác có mối đe dọa của Toà án tôn giáo luôn treo trên đầu. Nhưng vẻ băn khoăn rõ rất của Giăng làm cho anh không thể lãnh đạm:
- Có cái gì thế, Giăng?

- Cha mình mới gửi thư từ Vơnidơ đến. Ngoài những việc khác, ông báo cho mình là tu viện trưởng dòng Đôminich ở Pađu đã khỏi hẳn những vết thương do ông ta bị đánh một cách tàn nhẫn trong tu viện của ông ta từ mấy tháng nay rồi.
Ăngtoan thấy cổ họng nghẹn lại như mỗi khi anh được biết một tai họa lớn. Linh mục Phêlíp Xăngtôt còn sống! Và Batixta Poocdia chắc đã báo cho hắn việc anh đi Tây Ban Nha.

- Cụ có nói đã biết người đánh là ai chưa?
- Không đâu! Biết Phêlip như cậu đã biết, cậu có cho rằng hắn kể những điều hắn biết với người khác không?
- Đúng. Chắc chắn hắn thích tự tay trả thù hơn.

- Mình cũng đi đến kết luận ấy, - Giăng thừa nhận.
Anh lưỡng lự hình như chưa thể quyết định nói hết những gì anh có trong ý nghĩ, nhưng anh vẫn nói tiếp:
- Mình vừa vẽ xong bức chân dung cho cô Elêna Menđôda.

Ăngtoan nhướng lông mày, anh không biết gì về cô này cả.
- Cô ta là bạn thân của bệnh nhân cũ của cậu, cô Catơrin Xagrơđô.
- Cậu muốn nói gì về việc ấy?

- Nói điều này: linh mục Inhaxiô Môlina đến nhà cô Catơrin nhiều lần. Cô này kể cho cô Elêna rằng vì Đại pháp quan hình như vô cùng chú ý đến cách chữa khỏi bệnh của cậu.
- Thế là đúng rồi! – Ăngtoan nói và gượng mỉm cười dù lo âu. - Người mẫu của cậu có biết cô Catơrin trả lời như thế nào không?

- Cô ta kể chi tiết cách chữa bệnh của cậu và còn quả quyết rằng cô cảm thấy được giải thoát khỏi một cái gì xấu. Linh mục Inhaxiô đã gợi ý rằng có lẽ cậu đã trừ được ma quỷ trong cô.
- Nói sai. Tôi không hề làm cái việc trừ tà cho cô ta! – Ăngtoan cãi. - Tại sao cô ta không nói cho ông ấy biết nhỉ?

- Người ta kể rằng, - Giăng trả lời và mỉm cười – cô Catơrin đã cư xử… tạm gọi là nhẹ dạ…, với Hoàng tử. Chuyển sự chê trách cho một thứ ma quỷ nào đó là cách cô ta trốn tránh trách nhiệm của mình trong câu chuyện kia.

- Như thế là cô ta đã cung cấp cho linh mục Inhaxiô đúng điều kiện biện luận hắn đang tìm kiếm. – Ăngtoan cay đắng nói. – Đây là lý do để đưa tôi vào việc trừ tà ma, vì đấy là một tội trước Tòa án tôn giáo, nếu tôi không phải là linh mục. Lòng biết ơn không tồn tại trên thế giới này sao, Giăng?

Nghệ sĩ nhún vai một cách thanh thản:
- Nếu nó tồn tại thì mình cũng chưa bao giờ gặp.
Anh lưỡng lự giây lát rồi nói:
- Nghe nói việc bắt cậu đã quyết định. Cậu định thế nào?
- Mình còn làm gì được nữa? – Ăngtoan khẽ nói vẻ chán nản.

- Rời Tây Ban Nha càng sớm càng tốt.
- Làm sao mà biết được họ có để cho mình đi không?
- Ờ! Mình không nghĩ rằng họ sẽ giữ cậu lại đâu. Trừ khi linh mục Inhaxiô thấy đã có đủ chứng cứ chủ yếu để buộc tội.

- Đi trốn, bản thân sự việc ấy đã là lời thú tội.
- Trừ khi người ta vô tôi, - Giăng tế nhị nói. – Ít ra thì cũng trước lương tâm của chính mình. Trong khi nếu để họ bắt cậu, có tội hay không, họ cũng sẽ tra khảo cậu cho đến khi cậu nhận tất cả những gì họ muốn.

Ăngtoan biết Giăng nói đúng sự thực. Khi đã rơi vào nanh vuốt của Tòa án tôn giáo thì không có một ai có thể thoát được. Một khi đã bị giam rồi là bị buộc đủ thứ tội mà anh không hề mắc bao giờ. Nhưng anh còn nhiệm vụ đối với thân chủ của mình.
- Tôi không thể rời bỏ ông Belacmi khi sức khỏe của ông còn bấp bênh. Tôi đã hứa chăm sóc Luxia nếu trường hợp xấu xảy ra với ông ấy.
- Đưa họ đi cùng với cậu! – Giăng gợi ý.

- Để cho Toàn án tôn giáo coi họ như đồng bọn của tôi sao? Làm như thế là điên rồ!
- Cái đó có nghĩa lý gì khi mọi người đều an toàn ở nước Pháp? Catơrin Đơ Mêđixi sẽ che chở cho nhà Belacmi và tất nhiên cả cho cậu.

Ăngtoan suy nghĩ về viễn cảnh hấp dẫn này. Anh có khá đủ tiền để sống ở Pháp một thời gian dài dù không làm việc. Anh sẽ có thể quen biết Angbroadơ Parê, chắc chắn Vêdan sẽ giới thiệu anh với ông. Sau đó các lĩnh vực hoạt động y học cấp cao sẽ mở ra cho anh. Nhưng anh cương quyết lắc đầu. Anh mường tượng lại các hình châm biếm những tội phạm bị xử vắng mặt về tội tà giáo, những tên bù nhìn treo ở đầu sào. Nếu anh đi, hình ảnh của anh cũng sẽ bị diễu hành thô lỗ như thế trong đám rước sau của các pháp quan? Trốn nữa ư? Anh đã trốn khỏi Pađu trong khi pháp luật đứng về phía anh, việc trốn tránh ấy chỉ dẫn đến những phức tạp mới, nghiêm trọng hơn. Làm thế nào chứng tỏ rằng anh vô tội nếu không có tội mà cứ trốn mãi trước mối đe dọa?

- Không, không! Nếu cuối cùng vẫn phải chiến đầu thà chiến đấu ngay còn hơn. Trong thế giới này phải có một nơi mà pháp luật, sự thật, công lý, sự lương thiện được tôn trọng chứ. Không phải cứ chạy trốn mỗi khi báo hiệu cho một cuộc chiến đấu là sẽ tìm được nơi này. – Anh nhìn Giăng nói: - Linh mục Inhaxiô muốn làm gì thì làm! Mình không muốn cho ông ta hài lòng vì đã đuổi được mình đi. - Mắt anh lộ rõ vẻ cương quyết không gì lay chuyển nổi và Giăng biết anh đủ để hiểu rằng tranh luận nữa cũng vô ích.

- Cậu định nói thế nào để tự bào chữa? – Anh thân ái hỏi bạn.
- Nói rằng mình tuyệt đối không làm điều gì xấu cả, rằng cách điều trị mình dùng chữa khỏi bệnh cho cô Catơrin chỉ là một phát hiện mới về y học.
- Cầu Chúa cho cậu chứng minh được điều đó. – Giăng tin tưởng nói.
- Amen! – Ăngtoan trả lời và giọng anh âm vang niềm hy vọng.

Rất lâu sau khi bạn đi khỏi, Angtôniô ngồi bên lò sưởi, lơ đãng nhìn những ngọn lửa nhảy múa bên trong. Anh thầm soát lại mọi sinh hoạt của anh từ khi rời Pađu và thấy rằng không lúc nào anh có thể làm khác được những điều đã làm, Lương tâm anh nghĩ khi mình làm đúng quyền hạn và thành thực, Đức Thánh Mẫu Maria sẽ run rủi cho anh được hưởng công bằng. Đức tin ấy xuất phát từ lòng thành thực của anh đối với Chúa, với Nhà thờ, và với một tôn giáo đã nhào nặn và dìu dắt anh đến tuổi trưởng thành.
Anh thổi tắt nến, lấy một cuốn sách trên giá đi ra hành lang để lên phòng. Tôi hôm nay Luxia ở lại trong cung còn ông Belacmi đang ngủ. Đến chân cầu thang, anh đứng sững lại tim như ngừng đập. Tiếng chân người vang trong phố đang nện nhịp nhàng trên vỉa hè giống như bước chân của đội tuần tra. Họ làm gì vào giờ này ban đêm nhỉ? Đội gác hoàng cung khi đổi gác không bao giờ đi qua đây. Tiếng chân to dần và rõ ràng là đi về phía nhà. Ăngtoan bỗng hoảng sợ nghĩ rằng họ sắp dừng lại, anh lắng tại nghe một cách thất vọng, cầu cho tiếng động ấy đi xa.

Anh nghe một khẩu lệnh ngắn gọn rồi tiếng giáo đụng vỉa hè. Sau mấy giây, một nắm tay hách dịch đấm vào cánh cửa. Anh đứng sững không động đậy một lúc, cơ bắp tê cứng, nghĩ rằng lần này giờ của anh đã điểm. Rồi định thần anh mở cửa.

Một sĩ quan mặc đồng phục xanh đen của vệ binh Tòa án tôn giáo, chữ thập xanh trên ngực đứng ngay trước mặt anh. Người ấy cầm trong tay một tờ giấy cuộn lại và nửa tá vệ binh xếp hàng sau lưng hắn chống giáo và chờ đợi. Ánh trăng mùa đông lạnh lẽo rọi sang lên mũ sắt của họ.

Viên sĩ quan mở tờ giấy ra:
- Tôi có lệnh bắt bác sĩ Ăngtôniô Xecvêtut. Có phải ông là bác sĩ Xecvêtut không?
Quả đấm đã giáng xuống, Ăngtoan thấy mình có thể nói một cách thản nhiên:
- Tôi đây, - anh nói.
- Mời ông đi theo tôi – viên sĩ quan nói như thể việc đó là điều tất nhiên.

Ăngtoan hỏi:
- Tại sao lại có việc bắt bớ này?
Viên sĩ quan nhìn anh ngạc nhiên, gần như lúng túng, vì chưa bao giờ có một ai dám nghi ngờ cơ sở vững chắc của lệnh Tòa án tôn giáo ban ra. Hắn xem xét tờ giấy một lúc, nhún vai nói:
- Chữ kí của linh mục Inhaxiô Môlina. Pháp quan tại Mađơrit. Thôi, đi thôi!

- Tôi có thể tạm biệt thân chủ của tôi không?
- Ông ở tình trạng bị bắt, không được gặp ai và nói với ai.
- Nếu vậy tôi có thể để lại vài chữ không?
- Không được phép làm gì cả. Ông đã bị bắt.

Anh sẽ được cái gì nếu cưỡng lại thêm? Angtôniô đi qua các phố giữa hai hàng vệ binh như một thường phạm đi đến nhà giam. Anh chỉ hy vọng rằng sáng mai khi Luxia ở hoàng cung về không thấy anh ở nhà sẽ đoán được điều gì xảy ra.

Cũng có thể có người nào ở gần trông thấy bọn lính cầm giáo đến, một đoàn người như thế này không thể đi qua mà không ai thấy. Chắc Luxia sẽ có thể báo cho Giăng và Vêdan để Vêdan chuyển lời khiếu nại cho anh tới Đức vua.

Không bao lâu những bức tường tòa Cada Xăngta – nhà giam của Tòa án tôn giáo – đã sừng sững trước mặt anh, âm u, tàn nhẫn, ghê sợ. Ăngtoan đi qua những hành lang hai bên là tường đá đưa đến một căn hầm dưới tòa nhà. Người coi nhà giam mở cửa một căn ngục và anh bị đẩy vào không một chút gượng nhẹ. Cửa đóng lại sau lưng anh, tiếng dóng sắt dộng nặng nề rồi người coi ngục đi xa dần với chiếc đèn lập lòa. Ăngtoan còn lại một mình trong lặng lẽ và đêm tối.

Ngục tối của Tòa án tôn giáo, những nấm mồ mà những thây ma sống chỉ ra khỏi để bước lên giàn lửa - lại thêm một con mồi nữa.

Trong nhà tù rộng của tòa Cada Xăngta, Ăngtoan bị tách rời khỏi thế giới bên ngoài giống như bị chôn sống. Mỗi ngày hai lần, người giữ khóa, một kẻ thô lỗ, mắt lờ đờ ngu đần, đẩy qua cấnh cửa nhỏ trổ phía dưới cửa lớn có song một bát cháo loãng, và một bình nước. Trước mọi câu hỏi của Ăngtoan, hắn chỉ lắc đầu. Căn ngục tối bẩn thỉu vì phân của biết bao nhiêu người ở trước. Dù đứng, ngồi hay nằm thì tù nhân cũng cảm thấy buốt tận xương tủy vì hơi lạnh ẩm ướt tỏa ra từ trần nhà và từ các bức tường. Một chiếc giá làm bằng mấy mảnh ván mộc chạy dọc phòng giam, mấy mảnh chăn đầy rận vương trên đó. Đó là giường. Cái rãnh đào trên nền nhà nối liền với một kẽ hở có lẽ dẫn ra cống. Mùi thối kinh tởm đặc căn hầm tối. Có lẽ chiếc cống bên ngoài cũng đầy chặt các loại rác rưởi rồi.

Trong thời gian dài dằng dặc ở dưới hầm Cada Xăngta, Angtôniô đợi giai đoạn sắp đến của đời mình. Anh tự nhủ rằng anh Misaen Xecvêtut của anh đã từng phải chịu trước anh những sự khủng khiếp như thế này. Khi ra khỏi đây anh ấy vẫn sẵn sàng chết vì những điều mình tin tưởng. Angtôniô cầu xin một sức mạnh như vậy, vì trong thâm tâm anh biết rằng anh chưa có. Angtôniô chưa hề giương lên một ngọn cờ nào, cũng chưa làm được gì. Anh chỉ mới thực hành trung thành các nguyên tắc mà người thầy thuốc phải có: phục vụ nhân dân, làm vợi đau đớn và khi có thể, chữa cho họ khỏi bệnh.

Người bị giam cầm này tự hỏi không biết các dự án công bố các phát hiện của mình rồi sẽ ra sao: thực tiễn về tuần hoàn máu qua phổi, và một thực tiễn quan trọng hơn nữa là nhu cầu phát triển y học, không chỉ học theo những gì đã viết ra của Galiêng, Arixtôt, Ptôlêmê – dù nghiên cứu những vấn đề ấy vẫn là cần. Phải tìm các triệu chứng, nguyên nhân của bệnh tật ở ngay những cơ thể bị bệnh, tìm ở hội trường giải phẫu, ở bàn mổ xác, hoặc ở các phòng thí nghiệm, trên cơ thể các động vật. Vêdan trước kia đã dám nói lên những sự thực này nhưng nhà cơ thể học ở Mađơrit không còn là người viết và công bố cuốn Phabrica. Một cái gì đó đã mất đi ở Vêdan ngay sau những cuộc tranh cãi đầu tiên, một cái gì đó đã rời bỏ ông, đã bị bạt đi do sự đe dọa mà hiện nay Ăngtoan cũng bị sa vào. Và, nếu Vêdan mới chỉ bị đe dọa đã bỏ cuộc? Vậy anh - Ăngtoan Xecvêtut - tội phạm của Tòa án tôn giáo, trước tù tội và hành hạ liệu anh có đủ sức mạnh và can đảm để đứng vững không?

Buổi sáng ngay thứ hai, hai vệ binh đến lôi anh đi tay bị trói, chân mang xích, dọc theo những hành lang dài vô tận đến thẳng một gian phòng rộng rãi chói lóa ánh mặt trời buổi sáng. Ánh sáng bất thình lình làm anh lóa mắt và loạng choạng trên bậc cửa. Một vệ binh đẩy mạnh anh vào phòng, thô bạo đến nỗi đang loạng choạng anh ngã quỵ xuống. Tên vệ binh kéo anh dậy, khóa tay thít bầm tím cổ tay anh. Mắt anh quen dần ánh sáng thái quá và có thể chập choạng đi đến đầu phòng chỗ có một bệ to có lọng che và một chiếc bàn lớn. Trên tường là những dụng cụ tra tấn quen thuộc của Tòa án tôn giáo, thoạt trông cũng đủ hiểu quyền lực mà Tòa án thiêng liêng ấy có thể tử dụng để các nạn nhân phải bật ra lời thú tội đúng như họ muốn. Khi ngẩng nhìn lên bệ, Angtôniô không khỏi ngạc nhiên thấy linh mục Inhaxiô Môlina ngồi ghế giữa, hai tay nắm vào nhau để trên bàn. Bên phải ông ta có một linh mục nữa, người cai quản giáo khu đại diện cho giám mục, bên trái là một viên chức tòa án mặc thường phục. Người thư ký tòa ngồi đầu bàn đang viết vào một cuốn sổ sau khi đã để ở bên cạnh một số bút lông ngỗng dự trữ cắm trong quả cầu tròn bằng pha lê.

Một tia mặt trời vừa rọi vào quả cầu, Ăngtoan trông thấy nó rực lên như quả cầu ở trong phòng Anhôlô Lôđôvixi ngày anh bắt đầu học thôi miên và anh rùng mình như trước dấu hiệu của định mệnh. Cuối cùng, chẳng phải là vấn đề thôi miên đã cung cấp cho linh mục Inhaxiô cái ông ta đang thiếu để ra lệnh bắt anh sao?

Trong khi thụ động đợi phiên tòa bắt đầu, Ăngtoan nhận thấy linh mục Inhaxiô quay mặt về phía quả pha lê và mắt như gắn chặt vào nó, đúng như tình trạng đã xảy ra cho anh khi anh ở nhà Anhôlô. Quả cầu pha lê của Xamacăng, người pháp sư nói thế. Nhưng bây giờ Ăngtoan hiểu rằng dù nguồn gốc ở đâu hình cầu bằng pha lê nào cũng tạo ra kết quả lạ lùng ấy miễn là nó bắt được ánh mặt trời. Và anh nghĩ bụng cũng sẽ phải kiếm lấy một quả để khi cần thiết, có điều kiện gây mê bằng thôi miên cho một bệnh nhân nào đó. Nhưng anh bỗng choáng váng, đâu còn dịp may để sử dụng quả cầu thủy tinh! Hiếm có người thoát khỏi Cada Xăngta.

Linh mục Inhaxiô có vẻ hơi khó khăn mới rời mắt khỏi quả pha lê rực sáng để cất lên giọng nói giá lạnh của mình:
- Cho thề đi.
Cho đến lúc ấy không có dấu hiệu gì lộ ra rằng ông ta đã nhận thấy Ăngtoan có mặt.

Thư kí tòa ra lệnh:
- Nhắc theo tôi những lời sau đây!
Rồi anh ta bắt đầu như máy:
“Tôi xin thề trước Chúa hằng sống mãi; trước Đức Thánh Đồng Trinh mẹ của Cristô, rằng tôi sẽ trả lời rất thành thực các câu hỏi, rằng tôi không giấu giếm bất cứ gì về vấn đề tôi sắp bị hỏi cung. Cũng như không giấu tên những người đã liên kết với tôi, không giấu bất cứ điều gì mà do đó tôi bị buộc tỘi”.

Angtôniô nhắc lại lời thế.
Cuốn kinh Thánh được gí mạnh và cằm anh để anh hôn những trang giấy. Người thư ký ngồi dựa lưng vào ghế, cầm bút và sủa lên:
- Tên gì?
- Angtôniô Xecvêtut, bác sĩ y khoa, giáo sư ngoại khoa và tiến sĩ về giáo luật.

Người viên chức giương mắt lên, nhưng linh mục Inhaxiô vẫn thản nhiên. Ông ta có nghe thấy gì không nhỉ? Mắt ông ta vẫn quay về phía quả cầu sáng rực một cách khó giải thích.
- Sinh quán?
- Tôi sinh ở Tôleđơ, thuộc Nava, nhưng tôi gần như chỉ sống ở nước Ý.

Linh mục Inhaxiô cất cao giọng, giọng ông ta to trầm và vang một cách kì lạ trong gian phòng rộng này.
- Vậy ra ông là người Tây Ban Nha?
- Không – Angtôniô sửa lại. – Khi giảng dậy ở Đại học đường Pađu, tôi đã đề nghị và được ông nhận là công dân của Cộng hòa Vơnidơ.

Người viên chức tòa án xoay chiếc nhẫn quanh ngón tay. Ăngtoan nhận thấy hắn bị tác động vì danh vị của anh, trên thế giới, không một quốc tịch nào được tôn trọng và có nhiều trọng lượng như quốc tịch Cộng hòa Vơnidơ. Linh mục Inhaxiô gõ tay xuống mặt bàn có vẻ bực bội nhưng ông ta không hỏi sâu về vấn đề này nữa. Sau một lúc, viên thư kí tiếp tục:

- Những người còn đang sống trong gia đình ông hiện nay là ai?
- Không còn ai cả, - người tội phạm nói. – Cha tôi và mẹ tôi đã chết vì bệnh dịch hạch cách đây mấy năm.
- Ông có anh không? – Linh mục Inhaxiô hỏi.

- Anh tôi là Misaen Xecvêtut đã chết.
- Bị hành hình có phải không?
- Anh ấy bị Giăng Canvanh hành hình ở Sămpen, Thụy Sĩ.
- Tội gì?
- Theo lời buộc thì là tội tà giáo.

Trả lời như vậy Ăngtoan biết rằng có hại cho trường hợp của anh nhưng nếu không thì linh mục Inhaxiô cũng biết, chối không ích gì.
- Nghề nghiệp của ông là gì?
- Tôi là thầy thuốc, bác sĩ y khoa, - Ăngtoan kiêu hãnh trả lời. – Tôi dạy cơ thể học và ngoại khoa ở trường đại học Pađu.

- Tại sao ông lại đi khỏi Pađu?
Linh mục Inhaxiô lại hỏi chen vào, Ăngtoan chờ đợi câu hỏi này, anh trả lời không lưỡng lự một giây:
- Để làm thầy thuốc riêng cho ông Girôlamô Belacmi, thương nhân và chủ ngân hàng ở Phlôrăngxơ, hiện nay đang ở Mađơrit.
- Ông có theo đạo Gia tô không?

- Tôi theo đạo Gia tô.
- Cha xưng tội của ông là ai?
- Cha Ôguyxtô Côngtarini, ở thành phố này.
Ông Belacmi và Luxia đã chọn một linh mục người Ý hiện ở Mađơrit và Ăngtoan cũng làm theo họ.

- Anh xưng tội lần cuối cùng bao giờ?
- Cách đây một tuần lễ.
Đúng thế, anh đã duy trì một cách tỉ mỉ mọi thói quen về tín ngưỡng như trong thời thơ ấu.

Linh mục Inhaxiô lật mấy tờ giấy đặt trước mặt ông ta rồi hỏi:
- Anh định biện hộ như thế nào về trọng tội anh đã bị phát giác?
Công trình nghiên cứu giáo luật của anh ở Pađu trước khi quay sang ngành y làm cho Antôniô rất quen thuộc với thủ tục tố tụng của Tòa án tôn giáo. Anh biết rằng – dù như thế là bất lương, cách hỏi này vẫn là kiểu cách pháp quan dùng để cho người bị cáo tự kết tội bằng việc tỏ ra rằng mình biết bị tội gì.

- Xin cho biết tôi đã bị buộc tội gì? – Anh thản nhiên hỏi.
- Hãy trả lời tôi! – Linh mục Inhaxiô nói cộc lốc và hách dịch.
Ông ta nhìn chăm chăm Ăngtoan như muốn dùng sức mạnh của mắt áp đảo anh khuất phục. Ăngtoan bắt gặp cặp mắt nhạt màu ấy và anh nhìn trả không chớp. Trong giây phút, không khí nặng nề vì hai ý chí căng thẳng đụng độ nhau. Rồi Ăngtoan ngạc nhiên, anh thấy linh mục Inhaxiô hạ mi mắt xuống nhìn các ngón tay giống như những móng vuốt đang gõ trên mặt bàn.

Ăngtoan thoáng cảm thấy mình chiến thắng: dù sao thì anh cũng đã nắm chắc được một điều là ý chí của anh cũng mạnh bằng, có thể là hơn, ý chí của linh mục Inhaxiô. Dù mắt nhìn lạnh giá, tiếng nói như từ dưới mồ vọng lên, thái độ muốn khống chế, viên pháp quan này cũng yếu ở một điểm nào đó. Có thể ông ta còn nghi ngờ chính mình hay nghi ngờ sự công bằng của uy quyền mà ông ta đại diện.

Thách thức ông ta một cách vô ích là điều không khôn quan. Ăngtoan rất biết như vậy, nhưng anh ghi nhận sự phát hiện ấy, nghĩ rằng có lúc sẽ cần dùng tới.
Linh mục Inhaxiô ra lệnh:
- Đọc lời cáo trạng đi.

“Angtôniô Xecvêtut, bác sĩ y khoa, bị buộc tội đã làm tà thuật, thực hành một thứ ảo thuật ngược lại với tự nhiên, cầu khẩn ma quỷ để chữa bệnh dù việc ấy không phải là việc của ma quỷ…”

Ăngtoan nhận ra ngay sự phân biệt khôn khéo: trước một số toà án có nhiệm vụ áp dụng giáo luật, việc cầu ma quỷ nếu tự bản chất nó là tội thì cũng sẽ không bị xếp vào tội tà giáo khi nó cầu quỷ trong những mục đích bình thường, vì đây là lĩnh vực của nó, ví dụ như sự bị cám dỗ của những người phụ nữ mắc tội dâm ô. Nhưng cầu đến ma quỷ để chữa cho khỏi bệnh lại chính là tội tà giáo. Vì đây không phải là chức năng thông thường của chúng. Theo luật của Nhà thờ, bệnh tật chính là thứ Chúa gây ra để trừng phạt tội lỗi của con người và chỉ có Chúa mới làm khỏi được. Sự phân biệt này giả tạo, nhưng Nhà thờ dùng đã từ lâu để hạn chế việc mổ xẻ và trong thực tiễn, cản trở mọi thí nghiệm của các công trình nghiên cứu y học, điều này gây trở ngại rất nhiều cho sự tiến triển của y học.

Viên thư kí đọc tiếp:
“Những tội này thuộc lĩnh vực tà giáo, như vậy là Angtôniô Xecvêtut bị buộc thứ tội gọi là tội tà giáo, theo như luật của Toà án tôn giáo đã quy định về tội ấy”.

Angtôniô tuyên bố một cách vững vàng:
- Tôi không có tội. Tôi không cầu ma quỷ nào cả, tôi không hề phạm tội tà giáo và không làm một điều gì trái ngược với luật lệ của Nhà thờ Giatô giáo thần thánh.

Linh mục Inhaxiô ngước nhìn lên. Sự độc ác lộ khá rõ trong mắt ông ta đã tác động đến Ăngtoan làm cho anh như bị choáng. Con người mặc áo tu hành căm ghét anh bằng tất cả sức lực chứa trong cái cơ thể mảnh khảnh ấy.

Nhưng vì lẽ gì? Anh tự hỏi. Có phải vì anh đã hành động trái với ý kiến ông ta nói với anh trong giáo đường và dù ông ta cấm đoán, anh vẫn mổ cho Đôn Pêđrô không? Hay là vì trước đây mấy phút anh đã chế ngự công ta khi ý chí hai người đụng độ nhau?

Vị pháp quan quát lên:
- Nói láo! Nói láo! Tại sao anh dám nói rằng anh không có tội khi những người buộc tội anh đã thề trước Chúa về cáo trạng nói lên tội lỗi của anh!

Ăngtoan sửng sốt thầm nhắc lại “cáo trạng do những người buộc tội anh làm đã đuợc thề trước Chúa” và anh không hiểu gì cả. Ai thế nhỉ? Cô Catơrin đã đưa lòng vô ơn tới cao độ là tố cáo anh sao? Anh hỏi:
- Những người tố cáo là ai?

Người linh mục ngồi bên phải vị pháp quan tỏ vẻ phẫn nộ vì có người dám ngờ vực những điều Tòa án tôn giáo đã khẳng định và ánh sáng trong mắt linh mục Inhaxiô càng sáng lên một cách quỷ quái độc địa hơn: ông ta trả lời với một cử chỉ khinh bỉ như xỉ nhục người nghe:
- Điều đó không cần thiết, chỉ cần biết là anh đã bị buộc tội.

Nhưng Ăngtoan bướng bỉnh cãi lại:
- Luật Nhà thờ cho phép tôi hỏi để biết và để hỏi những người buộc tội tôi.
Hai mắt của linh mục quản hạt mở to hết mức và người viên chức tòa án cúi về phía trước, chăm chú nghe từng lời. Qua thái độ của họ, Ăngtoan biết rằng hiếm có khi tù nhân dám tranh cãi về các thủ tục của Tòa án tôn giáo, nhưng anh đã quyết không để cho ông thầy dòng Đôminich uy hiếp và ngược đãi. Có điều may mắn là trong khi anh bảo vệ quyền của mình như vậy thì những điều anh nhấn mạnh sẽ được người thư kí ghi vào biên bản. Anh không muốn để lỡ dịp may này. Nhiều người sau lần hỏi đầu tiên đã biến vào hầm tối của Cada Xăngta và bị mốc ra ở đấy hàng năm không được gọi lại ra trước quan tòa, để rồi giá lạnh, ẩm ướt, đói và buồn phiền lặng lẽ tiêu diệt.

- Được lắm.
Giọng của linh mục Inhaxiô lúc này có vẻ đại lượng, hình như ông ta chiều ý muốn tùy hứng của một đứa trẻ nhỏ.
- Viên thư kí sẽ đọc cho anh nghe bản tóm tắt các tội trạng của anh.

Người lục sự cầm một tờ giấy và đọc:
“Cô Catơrin Xagrơđô khẳng định sau khi đã thề rằng bác sĩ Angtôniô Xécvêtut đã chữa cho cô bằng phương pháp tà thuật vì cô bị tà thần ám ảnh là cho không đi được đã nhiều tháng qua. Trong khi làm tà thuật, ông ta đã làm cho cô xuất thần hay là ngủ say, trong thời gian ấy, ông ta cầu ma quỷ cứu trợ để xua đuổi tà thần kia đi. Cô khẳng định rằng khi cô tỉnh giấc mê đó trong phòng có mùi diêm sinh rất hắc rồi tiếp đó trông rõ một tên quỷ ghê tởm và kinh khủng”.

Người lục sự đặt tờ giấy xuống và linh mục Inhaxiô hỏi một cách ngọt ngào giả dối:
- Ông trả lời cáo trạng này như thế nào?
Angtôniô vững vàng nói:
- Tôi trả lời rằng nói thế là sai. Tôi đã chữa cho cô Catơrin và làm cho cô ấy khỏi bệnh bằng thôi miên.

Linh mục Inhaxiô cúi về phía trước:
- Thôi miên là cái gì?
- Thực chất của nó chưa được biết rõ, - Angtôniô nói. – Nhưng đã từ lâu các thầy thuốc phương Đông dùng nó để chữa một số bệnh.
- Bằng cách cầu quỷ?

Ăngtoan điềm đạm nói:
- Tôi không biết cầu quỷ. Đây là một phương pháp y học, không có gì khác.
Vị pháp quan ngọt ngào hỏi, đầu vẫn cúi về phía trước:
- Tại sao anh cứ chối cãi không chịu thừa nhận điều chúng tôi đã biết là sự thực? Các nhân chứng đã nói lên sự thực, anh không thể chối được, vì một tên quỷ anh gọi đến đã ở lại để dọa nạt cô gái rủi ro kia ngay sau khi tà thuật của anh kết thúc.

- Cô Catơrin là nạn nhân của trí tưởng tượng của cô ta. Không bao giờ có quỷ cả.
Sự kiên trì của linh mục Inhaxiô bỗng tiêu tan, ông ta nói:
- Đừng có trắng trợn! Chúng ta có những cách khác để buộc những kẻ tà giáo phải thú nhận sự thực mà không phải nghe những lời mạn thượng của bọn chúng.
Rõ ràng là lời đe dọa.

Mạch máu Angtôniô đập nhanh và mạnh hơn nhưng anh cố giữ được giọng nói điều hòa và bình tĩnh:
- Nhân danh công dân của Vơnidơ, tôi đã thực hành quyền hợp pháp của tôi là chống án lên Đức vua, xin phép cho tiến hành một buổi xét xử trước Người. Các bạn tôi đã đưa đơn của tôi tới Hoàng thượng và tôi không tin rằng Người sẽ tán thành ông nếu ông đưa tôi ra tra khảo trước khi tôi có khả năng tự biện hộ trước mặt Người.

Linh mục Inhaxiô hơi nhổm lên khỏi ghế, người vươn ra như con rắn chực mổ. Ông ta cứng đờ, hai lỗ mũi gián to và phập phồng, ông ta là hiện thân của sự điên cuồng. Tuy cố gắng rõ rệt để tự nhủ mình nhưng người ông run lên vì phải ghìm cơn giận dữ:
- Đưa hắn về ngục tối. – Ông ta ra lệnh, thịnh nộ đến nỗi tiếng thét lên không nhận ra được nữa.

Người giữ khóa mang cơm chiều đến cho tù nhân: một thứ xúp loãng nấu bằng bắp cải thối và thịt ôi với một mẩu bánh mì đen. Ngay nước trong bình cũng có mùi mốc như nước múc ở ao trong vườn.

Mấy giờ sau, đối với anh dài như một thế kỷ, Ăngtoan trông thấy một ánh sáng mờ mờ tiếng dọc theo hành lang đi về phía phòng giam của anh và tim anh đập thình thịch trong lồng ngực. Họ đến tìm anh đưa đến phòng tra tấn chăng? Anh biết rằng Tòa giáo hay hành động ban đêm để cho tiếng kêu của nạn nhân ít may mắn được người ngoài Cada Xăngta nghe thấy.

Người giữ chìa khóa đặt đèn xuống trước cửa phòng giam. Ăngtoan vô cùng xúc động và vui sướng khi nhận ra Luxia Belacmi đi sau hắn, đang vén áo để khỏi quệt vào rác bẩn dưới đất. Người giữ khóa đẩy của tránh sang một bên để cô vào rồi để xuống đất chiếc đèn dự trữ hắn đem theo. Luxia lấy trong túi một đồng tiền vàng đưa cho hắn. Hắn lẩm bẩm:
- Cảm ơn bà! Nửa giờ nữa tôi sẽ quay lại.

Nói dứt câu, hắn khép cửa và đi thẳng. Ăngtoan ấp úng:
- Luxia! Tôi không tin ở mắt mình nữa! Tôi rất sung sướng được gặp cô, nhưng cô không đến đây thì hơn. Thật vô cùng thiếu thận trọng.
Dưới ánh cây đèn dự phòng người gác để lại, anh đưa cô đến chỗ những tấm ván làm giường và nắm chặt hai bàn tay bé nhỏ của cô.

- Cần phải đến, Tôniô ạ! Khi tôi ở hoàng cung về không thấy anh tôi rất hoảng sợ! Ít ra anh cũng để lại một chữ, một tin gì đó, tôi không biết nữa!
- Trời ơi! Tôi không thể làm gì được. Nhưng tài sao cô biết sự việc đã xảy ra?
- Một người ở bên cạnh đã nghe tiếng bọn vệ binh đến. Anh ta nói có một người đàn ông bị đưa đi. Tôi biết ngay là Tòa án tôn giáo…

- Khẽ chứ… Hãy giữ gìn lời nói!
Rồi anh nói nhỏ hơn nữa:
- Cô làm thế nào đến được đây?
- Gặp may. Và tiền rắc suốt dọc đường. Nhưng chúng mình sẽ làm thế nào đây, Tôniô? – Cô nói một cách thất vọng.

- Đã ai đưa đơn xin chống án của tôi với Đức vua chưa?
- Rồi. Hoàng hậu đã nói với vua và bác sĩ Vêdan cũng vậy.
- Chưa có trả lời sao?

- Chưa. Nhưng Hoàng hậu cho rằng Vua sẽ đồng ý cho chống án.
- Vậy thì có hy vọng. Sáng hôm nay họ đã hỏi cung tôi lần đầu tiên.
- Họ có… ?

Luxia không nói tiếp nhưng anh hiểu cô muốn nói gì.
- Không. Linh mục Inhaxiô đã định cho tra tấn tôi, nhưng tôi báo cho ông ta biết rằng đã có đơn chống án gửi lên Đức vua và nhấn mạnh vào lý do tôi là Công dân của Cộng hòa Vơnidơ.

- Con quái vật! – Cô nói và rùng mình. Anh nhắc cô:
- Chú ý! Phải cẩn thận đấy!
Vì Toà giáo có thói quen là đôi khi để cho tù nhân nói năng tự do có vẻ như không ai để ý nhưng lại bố trí người nghe để nghe thấy hết mọi lời nói nguy hiểm. Dù trong ngục sâu như Cada Xăngta này, họ vẫn làm như thế được.

- Hắn rất đáng ghét! – Luxia vẫn cứ nói. - Tại sao hắn lại trừng phạt anh vì anh đã cứu Đôn Pêđrô.
- Bây giờ càng tệ hại nữa, hắn sẽ không tha thứ cho tôi vì đã dám chống án lên tới Đức vua.
- Tôi điên rồ biết chừng nào, Tôniô! Chính tôi đã gây ra mọi sự cho anh… tôi đã nói với anh rồi.

Anh khẽ nắm vai cô:
- Không nói nữa! Mọi việc như nước chảy qua cầu, Luxia ạ. Đừng nghĩ đến nữa. Nhưng tôi muốn cô sẽ làm cho tôi một việc.
- Tôi sẽ làm bất cứ việc gì, Tôniô. Hãy tin tôi, - cô sôi nổi nói.

- Tôi biết rằng cô sẽ làm, - anh nói. – Vì đêm nay cô đã dũng cảm lắm mới đến nhà ngục. Tôi muốn cô nói chuyện với bác sĩ Vêdan. Bảo ông ấy rằng cô Catơrin và mẹ cô ấy đã cung khai sau khi thề là tôi đã cầu quỷ để chữa khỏi bệnh cho cô Catơrin.

Kinh sợ vì có thể giả dối đến như vậy, cô phản đối:
- Họ không thể nói như thế được, nhất là sau khi anh đã chữa khỏi bệnh cho họ.
- Nhưng họ đã làm như thế đấy. Trừ khi họ đổi lại lời làm chứng, mọi sự sẽ diễn biến xấu đối với tôi. Nhưng tôi cho rằng Vua sẽ nghe, nếu họ quyết định sẽ nói sự thực.

- Làm thế nào cho họ nói được? – Luxia năn nỉ.
- Đây sẽ là việc của Vêdan. Bằng đe dọa, bằng thuyết phục, bằng hứa hẹn, tôi không biết ra sao nữa, nhưng Vêdan phải làm thế nào để họ đính chính lại lời đã khai và thề rằng không có một chút gì là tà thuật trong cách chữa bệnh cho cô Catơrin.

- Tôi sẽ chuyển tin này, - Luxia nói. – Còn cái gì khác nữa không?
- Tôi không thấy…
- Chú Girôlamô, cả chú ấy nữa, cũng đã cầu khẩn Vua về việc này, Tôniô ạ. Nhà Mêđixi và nhà Belacmi đã đồng ý cho ngai vàng Tây Ban Nha vay những món tiền lớn trong nhiều trường hợp.

- Cái gì cũng có thể…
Anh nghe tiếng người giữ khóa đến gần…
- Cầu Chúa ban phúc cho cô vì đã đến đây, nhưng không nên mạo hiểm như thế này lần thứ hai. Một người trong chúng ta ở cái xó này của thế giới là đủ rồi.

Người giữ khóa đã đến cửa:
- Ba mươi phút đã qua, thưa bà. Phải đi thôi.
Luxia siết thật chặt Ăngtoan trong hai tay cô giây lát.

- Cầu chúa che chở cho anh, Tôniô của em! Em sẽ cầu nguyện cho anh.
Và cô đặt môi lên môi anh.
Tiếng khóa quay trong ổ, chiếc then sắt rơi vào móc, ánh đền sáng mờ mờ tan biến ở đầu hành lang và người tù lại thấy mình ở trong bóng tôi và cô đơn.
Quấn mình trong những mảnh vải rách đầy rần, anh nằm xuống tấm ván hẹp.

Viên sĩ quan đụng giáo vào cửa và cửa được mở ngay ra.
Đêm trong ngục tôi và bóng tối ở các hành lang làm cho Ăngtoan gần lóa mắt trước ánh sáng của gian nhà mà mặt trời mùa đông đang ào vào qua các cửa sổ cao.
Hai mắt hấp háy như mắt chim ăn đêm, anh nghe thấy viên sĩ quan xướng lên:
- Angtôniô Xecvêtut, phạm nhân của Tòa thánh, cầu xin lòng khoan dung của Đức Hoàng thượng rất sùng đạo Gia tô cho đặc ân được phát biểu về những tội lỗi đã bị quy kết…
Một giọng nói điềm đạm trả lời:
- Cho tiến lên.
Sau một cái đẩy, Ăngtoan bước xuống lối đi đến chỗ có chiếc lọng, nơi đưa ra tiếng nói điềm đạm kia và quỳ xuống.
- Ông hãy đứng lên, bác sĩ Xecvêtut. - Tiếng nói ấy tiếp tục.
Ăngtoan đứng thẳng, đối diện với chiếc bàn dài đằng sau có ba chiếc ghế như ở mọi lúc và mọi nơi. Đức vua ngồi giữa. Ngài mặc giản dị nhung đen và sa tanh tím, cổ áo cao xếp chun theo kiểu Tây Ban Nha và đeo một thứ trang sức duy nhất là chiếc dây chuyền vàng nặng có mặt in hình quốc huy Tây Ban Nha, nét mặt đăm chiêu và nghiêm nghị của Người thật điềm đạm và hình như trong hai mắt đen của Người có đôi chút thiện cảm, cả đội chút thương xót.
Bên phải Người có Đôn Điêgô Expinôđa, giám mục thành Tôledơ da mặt tía lên dưới chiếc mũ giám mục, dấu hiệu chắc chắn của bệnh ứ huyết ở tình trạng sẽ nguy kịch trong thời gian không xa nữa. Hai con mắt bé, sâu trũng chăm chú nhìn người tội phạm hai tay bị trói.
Linh mục Inhaxiô Môlina, vẻ mặt nham hiểm, mặc áo vải dày màu nâu, trông tương phản rõ rệt với giám mục và dưới ánh sáng, da ông ta đã xanh lại càng xanh hơn. Ông ta cố tình nhìn vào những ngón tay mình, gầy gò co quắp như móng vuốt, khi người thư kí tòa ngồi xuống phía dưới bàn với những bút lông ngỗng cắm rất ngăn nắp trong một quả cầu bằng pha lê rực rỡ ánh mặt trời đang rọi trong đó. Cạnh anh ta có một ngọn nến nhỏ đang cháy dùng để hơ sáp đóng dấu.
- Tội phạm này bị buộc tội gì? – Vua hỏi, và người thư kí tòa nêu lên các tội mà Ăngtoan bị coi như đã phạm. Ăngtoan đưa mắt nhìn quanh mình.
Anh nhìn thấy Hoàng hoậu, và Luxia ngồi gần bà mặt tái xanh vì lo lắng. Cả hai mỉm cười với anh, nụ cười thoáng qua nhưng khuyến khích một cách mật thiết. Ông thầy Vêdan ngồi bên Giăng Xavarinô. Và đối diện với Hoàng hậu là hoàng tử Đôn Cáclốt.
Nhiều người quyền thế của Tây Ban Nha, các nhà quý tộc cao tuổi và nhiều khán giả ham muốn dự cảnh hiếm có này: - một phạm nhân của Tòa án tôn giáo bị đưa ra xử tội trước công chúng, chính Đức Vua ngồi ở vị trí xét xử của Tòa án.
Khi người thư kí tòa đọc xong, anh ta ngồi xuống. Đức vua cúi về phía trước hỏi một cách lạnh lùng nhưng không tàn nhẫn:
- Ông muốn nói gì để tự bào chữa, bác sĩ Xecvêtut?
Ăngtoan giơ hai bàn tay bị xích lên và nói giọng vững vàng:
- Tôi xin thề trước Chúa tôn nghiêm, trước con của Người là Kristô hằng sống mãi và Đức mẹ Maria Đồng Trinh nhân từ rằng tôi không hề mắc tội làm yêu thuật, làm tà thuật phản tự nhiên và mọi thứ tội tà giáo khác, những lời buộc tội ấy đều giả dối, được sắp xếp theo những lý do chỉ có những người bày đặt ra chúng mới biết rõ.
Tiếng ồn ào náo nức chào đón những lời này, lời phản kháng cương quyết và giọng nói tin tưởng gợi sự chú ý của người dự. Họ thấy trước mặt họ không phải một con người khốn khổ đã suy sụp, rã rời vì uy lực của Tòa án tôn giáo mà là một người cương quyết bảo vệ cuộc sống của mình. Đôn Điêgô mặt một lúc một xạm hơn và hình như muốn ngạt thở. Linh mục Inhaxiô không ngẩng đầu lên nhưng Angtôniô nhìn thấy ngón tay ông bám chặt lấy bàn gỗ nhẵn bóng.
Vua nghiêm nghị nói:
- Hãy trả lời đúng vào câu hỏi, bác sĩ Xecvêtut.
- Tâu Hoàng thượng, điều tôi nói là sự thực trong từng chi tiết, tôi sẽ không nói lên được sự thực nếu như tôi nói ít hơn.
Anh trông thấy Vêdan cau mày và Luxia trắng bệch như cổ áo của cô đang cắn chặt môi không còn hạt máu.
Vua cúi gần linh mục Inhaxiô và nói nhỏ với ông ta. Lần này người linh mục ngẩng nhìn lên nhưng không nhìn về phía tù nhân của mình và anh phấn khởi gần như vui vẻ nghĩ thầm rằng có thể người giáo sĩ dòng Đôminich này ngại bắt gặp mắt anh. Trong sự và chạm hai ý chí lần hỏi cung đầu tiên, Ăngtoan rất chắc chắn anh đã là người mạnh hơn. Có lẽ nào kẻ đao phủ lại sợ bắt gặp mắt nhìn của nạn nhân của hắn nhỉ?
Nếu linh mục Inhaxiô không tuyệt đối chắc chắn về giá trị của lời kết tội của ông ta hay không tự tin ở mình như vậy thì phải có một điểm yếu, một kẽ hở trong bức tường chứng cớ tự tay ông ta xây đắp xung quanh kẻ bị cáo. Hơn bao giờ hết, Ăngtoan cảm thấy rõ ràng cần phát hiện ra kẽ hở này, phát hiện nó thật nhanh chóng.
- Ông có cần một luật sư bào chữa cho ông không, bác sĩ Xecvêtut? – linh mục Inhaxiô hỏi và vẫn tránh mắt anh. – Đó là quyền của ông, theo pháp luật.
- Không. Tôi muốn tự làm luật sư cho mình.
- Ông có chắc chắn rằng không cần sự giúp đỡ của một người bào chữa hợp pháp không? Ông được quyền như thế, - Vua nói một cách trang trọng.
- Tâu Hoàng thượng, tôi đã được cấp bằng Giáo luật của Đại học đường Pađu. Tôi nghĩ rằng tôi có đủ tư cách cần thiết để đảm bảo việc tự biện hộ cho mình.
Gian phòng lại đầy tiếng ồn ào thích thú. Vua gõ xuống bàn để lấy lại trật tự, sau đó Người cúi gần linh mục Inhaxiô. Vị pháp quan hỏi:
- Trong gia đình anh đã có một người phạm tội theo tà giáo phải không?
Đây là câu hỏi nguy hiểm nhất, vị Pháp quan này chơi khăm đặt nó ra ngay lúc đầu vì không phải không biết rằng câu trả lời sẽ gây ấn tượng xấu đối với Vua và cử tọa. nhưng Ăngtoan không có quyền lựa chọn.
- Anh tôi là Misaen Xecvêtut bị Giăng Canvanh hành hình ở Sămpen, Thụy Sĩ, vì tội theo tà giáo.
- Nhà thờ cũng tuyên án hắn vì tội ấy phải không?
- Một toàn án ở La Mã đã kết án anh ấy.
Vị pháp quan im lặng một lúc để vấn đề lửng lơ mọng tạo ảnh hưởng nặng nề trong tâm trí người dự. Khi nói tiếp, giọng ông ta có vẻ vững vàng hơn. Tiếng ông ta đã lấy lại được âm rung, trầm trầm, vang trong phòng, to hay nhỏ tùy theo ý muốn.
- Ông bị buộc tội đã cầu quỷ để chữa cho một nữ bệnh nhân khỏi bệnh.
- Tôi không hề cầu quỷ, - Ăngtoan nói một cách quả quyết, lời buộc tội ấy không đúng!
Hai môi người linh mục nhếch ra thành một nét lạnh lùng trên bộ mặt gầy gò.
- Vậy thì ông đã dùng cách gì để chữa bệnh?
- Cách ấy gọi là thôi miên. Tính chất chính xác và phương pháp của nó chưa được biết rõ. Các nhà thông thái Ai Cập và phương Đông dùng nó đã nhiều năm rồi.
- Ồ! – Giám mục thành Tôledơ lạnh lùng ngắt lời anh. – Ông không biết những người phương Đông là những người theo tà giáo à? Chính những lời ông nói đã buộc tội ông và khẳng định rằng ông mắc tội tà giáo đấy, bác sĩ Xecvêtut ạ.
Ăngtoan quay phắt lại phía ông:
- Đức Cha có cho rằng luận văn của Arixtôt có giá trị không?
- Tất nhiên là có! – Giám mục cau có nói.
- Arixtôt là người theo tà giáo. – Angtôniô nhận xét. - Nếu áp dụng như lý luận vừa rồi thì Đức Cha bị khẳng định là mắc tội tà giáo do chính những lời chủ Đức Cha đã buộc tội mình.
Sấm sét có nổ ra giữa phòng cũng không gây được ảnh hưởng mạnh như thế. Đức giám mục xám xanh mặt mày một cách nguy hiểm hình như ngài sắp nổi cơn thịnh nộ vì quá giận dữ, linh mục Inhaxiô hơi nhổm lên khỏi ghế. Chỉ có Vua hoàn toàn thản nhiên, nhưng Ăngtoan nhìn thấy miệng Người thoáng mỉm cười trong khi Người khẽ đưa mắt nhìn vẻ thảm hại của hai giáo sĩ. Có tiếng cười nhỏ không ghìm lại nổi trong đám cử tọa.
Angtôniô nói tiếp:
- Với tư cách người bào chữa cho mình, tôi có thể đề nghị cùng xóa bỏ trong biên bản lời buộc tội theo tà giáo cho Đức giám mục và cho tôi không? Tôi chỉ muốn chứng minh sự nguy hiểm của cách lý luận hại người và hại chính mình ấy, một lý luận giả tạo và nguy hiểm.
- Những lời buộc tội ấy sẽ được xóa bỏ. – Vua nói. – Linh mục Inhaxiô, ông tiếp tục đi.
-Thư kí tòa sẽ đọc chứng ngôn sau khi thề của cô Catơrin Xagrơđô, - Vị pháp quan lạnh lùng nói.
Người thư ký tòa lên giọng đều đều đọc:
“Tôi là Catơrin Xagrơđô, xin thề trước Thánh kinh rằng tôi làm chứng đúng sự thực và chân thành về việc liên quan đế bác sĩ Xecvêtut. Vốn tôi bị bệnh đã hơn một năm nay…”.
Và người thư ký đọc mọi chi tiết, trạng thái xuất thần hay là bị mê hoặc, những tiếng nói lạ, tiếng đập của những chiếc cánh vô hình, sự trở lại của cảm giác và cử động, tình trạng không thể hiểu được điều gì đã xảy ra nhưng biết chắc rằng đây là một hành động thuộc về tà thuật, sự lộ diện của một con quỷ xấu xa chậm biến đi, mùi diêm sinh… Tất cả mọi sự việc. Tất cả. Có ký tên. Trước nhân chứng…
Khi thư ký toàn đọc xong, linh mục Inhaxiô hỏi:
- Ông có điều gì phản đối cần nói không, bác sĩ?
Đã một lúc rồi, Angtôniô đưa mắt sục sạo trong công chúng để tìm cô Catơrin: chắc chắn cô ấy không thể vắng mặt. Nếu điều Vêdan biện bác với cô ta được chấp nhận, cô ta sẽ đến và thừa nhận sự nhầm lẫn của mình. Hoặc là hơn nữa, cô ta hay mẹ cô ta đã cầu khẩn Vua. Hoàng đế sẽ xóa bỏ ngôn chứng của họ. Nhưng Vua chưa thốt ra một lời và cô Catơrin không xuất hiện. Ăngtoan chỉ trông thấy người mẹ cô ta, bà Maria, ở cuối phòng, tái xanh và căng thẳng, mặc toàn đồ đen.
Anh biết rằng cô gái đã phản anh, đã sợ Tòa án tôn giáo hơn, cô ta không hề mong muốn công lý được thể hiện một cách công bình và không hề biết ơn vì đã khỏi bệnh một cách kì diệu. Anh cúi đầu rã rời. Nếu anh không tìm được cách hủy bỏ ngôn chứng nguy hiểm này, vấn đề của anh sẽ đổ, không tránh được.
- Thế nào! Bác sĩ Xecvêtut!.. Ông im lặng à? – Linh mục Inhaxiô ra vẻ ngọt ngào nói với anh.
Ăngtoan hỏi:
- Tôi có thể được biết cô Catơrin ở đâu không?
Linh mục Inhaxiô lẩm bẩm:
- Cô Catơrin không đến được vì không được khỏe, ông cần gì cô ấy?
- Tôi muốn được nghe cô ấy công bố trước mọi người sau khi thề, rằng ngôn chứng của cô ấy đúng sự thực!
Linh mục Inhaxiô lộ vẻ thắng lợi ra nét mặt.
- Ông là tiến sĩ luật, ông phải biết rõ rằng các quy định của Tòa án tôn giáo không bắt buộc nhân chứng có mặt lúc đọc lời khai của họ để bản thân họ khẳng định lại.
Ông ta nói rất to và Ăngtoan biết rằng lý lẽ của ông ta vững. Vả lại vị Pháp quan này đã tính kỹ mọi việc đề phòng không để nhân chứng buộc tội chính dự vụ xét xử và bị hỏi cung lại. Đây là một đòn đau và hiệu nghiệm. Tuy nhiên Ăngtoan vẫn ngẩng đầu lên.
- Nếu lời khai này do đã bị cưỡng ép thì sao? – anh nói và cỗ giữ cho giọng khỏi run.
- Thế là thế nào? Ông muốn nói đến sự cưỡng ép gì, bác sĩ? – Vua hỏi và cau mày lại.
- Các sĩ quan của Tòa án tôn giáo cưỡng ép. Tôi chắc chắn, biết rõ nữa là khác, rằng cô Catơrin Xagrơđô đã bị đe doạ bằng những hình phạt ghê gớm nếu cô ấy không khai như bản khai vừa đọc ở đây.
- Đây là lời buộc tội rất hệ trọng, bác sĩ Xecvêtut ạ. Ông có thể đưa ra chứng cứ được không?
Với nghị lực của người bị đẩy đến chỗ tuyệt vọng, Ăngtoan quay về phía Hoàng đế.
- Tâu Hoàng thượng, tôi cầu xin Hoàng thượng ban ơn để làm được việc ấy. Bà Maria Xagrơđô là mẹ cô Catơrin hiện có mặt ở trong phòng này. Tôi đề nghị mời bà ấy tiến lên chỗ vành móng ngựa.
Có tiếng khóc cố ghìm lại và một người đàn bà định chạy trốn nhưng vệ binh đã chặn lại ở lối đi.
- Bà đừng sợ gì cả, - Vua nói một cách lịch sự nhưng giọng Người có vẻ khó chịu.
Lúc ấy bà Maria khúm núm bước xuống lối ngang và vẫn khóc. Khi người thư ký nắm cánh tay đưa bà đến ghế ngồi, bà ta gần như ngất đi.
Ăngtoan ôn tồn nói:
- Tôi chỉ xin hỏi bà mấy câu. Bà đừng sợ sự thực bà ạ.
Nhưng bà Maria hình như khiếp hãi, cứ khóc hoài và vặn hai bàn tay vào nhau.
Vua hỏi:
- Việc đối chứng này có cần không? Bà Maria hình như ốm.
Ăngtoan nhẹ nhàng nói:
- Cuộc sống của tôi đang hiểm nghèo. Xin đừng khước từ không cho tôi dùng mọi cách trong quyền hạn được phép để ghỡ tội cho tôi.
- Ông cứ tiếp tục. – Vua nói, và Ăngtoan bắt đầu:
- Bà Xagrơđô, bà đã nghe đọc lời khai của cô Catơrin sau khi thề. Bà đã có mặt trong khi tôi chăm sóc mong cho cô ấy khỏi bệnh, đã có lúc nào bà trông thấy bất cứ cái gì làm cho bà cho rằng tôi cầu quỷ hay là tôi tiến hành những phương thức ma thuật hay yêu thuật không?
- Tôi nghe nói rằng bà Maria không có mặt trong phòng một thời gian trong khi chữa bệnh. Có đúng không bà?
Bà Maria nắm lấy cây sào người ta đưa cho và vội vã bám vào nó. Bà ta làm bộ mếu máo.
- Vâng… đúng thế… Tôi không có mặt ở đấy khi bác sĩ chữa cho con tôi, ít ra cũng một lúc.
- Và ai đã yêu cầu bà đi ra? Bà trả lời đi.
Bà ta ngước mắt lên vặn hai tay vào nhau rồi nói:
- Bác sĩ Xecvêtut, có lẽ thế… đúng, bây giờ thì tôi chắc chắn là ông ấy.
Giọng nói của người giáo sĩ dòng Đôminích càng ôn tồn:
- Thế bà đã vắng mặt trong bao nhiêu lâu, bà Maria?
- Có lẽ khoảng 5, 10 phút gì đấy, tôi không định rõ được.
- Mời bác sĩ tiếp tục. – Linh mục Inhaxiô nói tiếp giọng uyển chuyển.
Trông thấy vẻ hài lòng không giấu diếm của ông ta, Ăngtoan hiểu rõ vị pháp quan này đã sử dụng việc làm chứng của bà Maria một cách quỷ quyệt. Nhưng bằng bất cứ giá nào anh cũng không được mất bình tĩnh. Anh khẩn khoản:
- Bà Maria, xin nhớ lại đi, bà hãy nhớ lại rằng khi tôi yêu cầu bà đi lấy rượu nho cho con bà thì hai chân bị liệt của cô Catơrin đã cử động lại được rồi.
Bà ta lưỡng lự rồi nói:
- Tôi… tôi… tôi không nhớ nữa.
- Bà nghĩ kỹ đi.
Bà ta vặn vẹo hai bàn tay béo mập và cuống quýt nhìn chung quanh rồi mắt bà dừng lại nhìn vị pháp quan bề ngoài có vẻ thản nhiên, lặng lẽ. Nhưng Ăngtoan không hề bỏ sót tý gì khi ông ta lừ mắt giá lạnh nhìn người đàn bà đang kinh hãi. Mặt bà ta không còn giọt máu, bệch ra như vải trắng, bà ta gần như ngất đi và sau cùng khẽ nói nhỏ:
- Không… không… khi tôi rời phòng nó, con tôi vẫn bị liệt.
Lần này thì Ăngtoan kinh khủng đến tột độ. Vì sợ nên bà Maria đã phản bội lời thề. Hơn nữa, phản bội lời thề trong hoàn cảnh như thế này có gì là quan trọng, Ăngtoan thầm nghĩ một cách cay đắng vô tận, vì chắc chắn rằng lát nữa đây linh mục sẽ rửa tội cho bà và làm cho sạch mọi điều chê trách. Điều này là một phần trong những phương pháp Tòa giáo.
- Bà Maria, - anh nói bằng một giọng ngọt ngào thấm thía, - bà có nhớ rằng khi con bà khỏi bệnh bà đã theo tôi ra tận cửa và kêu lên rằng Đức Thánh Đồng Trinh Maria phúc đức đã hoàn thành một phép lạ bằng hai bàn tay tôi. Bà còn tin tưởng như thế không?
Hai mắt người đàn bà đang trốn tránh mắt anh, đúng là mắt của một con thú bị săn đuổi.
- Tôi… tôi không biết… - bà nói rất sẽ.
- Khi ấy bà đã tin như thế kia mà? Ai đã làm bà thay đổi lòng tin?
- Tôi… không biết.
- Bà Maria, - Ăngtoan nghiêm nghị nói tiếp, - Tôi xin nhắc bà rằng bà đã tuyên thệ. Bà hãy thành thực mà trả lời. Những vị đại diện của Tòa án tôn giáo đã đe dọa bà và con gái bà như thế nào để mẹ con bà cho rằng phải làm chứng ngược lại cho tôi trong khi việc ấy liên quan đến sự sống của tôi?
Bà Maria lắc lư trên ghế. Bà ta cố nói nhưng hai môi động đậy không ra tiếp. Rồi bỗng nhiên bà tuột xuống đất và ngất đi. Tiếng rì rầm do bị kích thích từ chỗ cử tọa đưa ra trong khi Ăngtoan quỳ xuống cạnh bà Maria và tìm mạch: mạch bà ta chậm nhưng chắc.
- Choáng nhẹ thôi, - anh nói.
Đức vua lên tiếng:
- Bác sĩ Vêdan. xin ông quan tâm đến bà ấy.
Sau khi khám rất nhanh, Vêdan nói:
- Bà ấy chỉ ngất thôi, chỉ một lát sẽ tỉnh lại.
- Đem bà ta sang phòng khác, - Vua ra lệnh.
Nhưng Ăngtoan nói to:
- Tâu Hoàng thượng, bà ấy chưa trả lời tôi.
Vua thoáng lưỡng lự giây lát nhưng linh mục Inhaxiô lợi dụng ngay lúc ấy. Tiếng ông ta vang lên trong phòng:
- Có nên hành hạ người đàn bà khốn khổ này lâu hơn nữa bằng những lời gặng hỏi tự tiện như vậy không?
Người tu sĩ dòng Đôminích gầy gò nhưng có uy quyền đến nỗi sự lưỡng lự của Vua tan biến đi. Ăngtoan thấy rõ ngay. Vua nói:
- Linh mục nói phải. Ta đã quá độ lượng để tai nghe những lời như vậy.
Ăngtoan kêu lên:
- Tâu Hoàng thượng, Hoàng thượng không cho rằng những lời gặng hỏi của tôi là… là sự thực.
Mồ hôi lấm tấm trên trán, anh biết rằng anh chống chọi đã uổng công. Lại một lần nữa Tòa án tôn giáo thắng trong cuộc như họ vẫn thường thắng cuộc bằng dối trá, dọa nạt và tra khảo, mục đích sẽ chứng minh phương pháp, dù phương pháp có ác độc đến mấy, và mục đích ấy là kiếm thêm linh hồn cho Nhà thờ.
Đứa vua giận đỏ mặt:
- Đủ rồi. Ta đã chán ngấy tấn kịch này rồi. Ông còn nhân chứng nào khác không, bác sĩ?
Còn Anđrê Vêdan. Người thầy thuốc sủng ái của Vua làm chứng chắc phải có trọng lượng, nhưng linh mục Inhaxiô lại lên tiếng:
- Tâu Hoàng thương, tôi nhận định rằng trước những chứng cớ đưa ra để xác định những lời buộc tội người này, không còn gì đáng hoài nghi về tội lỗi của ông ta nữa. Bất cứ người làm chứng nào sau này cũng được thuông báo ngay từ bây giờ rằng ông ta sẽ bị buộc tội theo tà giáo và nếu người làm chứng phản bội lời thề vì bị cáo thì chính họ cũng bị truy nã về tội như thế.
Mưu mô quỷ quyệt, Linh mục Inhaxiô biết rõ ảnh hưởng của Vêdan đối với Vua và điều ông ta thông báo dành cho Vêdan thật là rõ ràng. Nếu Ăngtoan bị thừa nhận là có tội, ôi: có lẽ án đã kết xong rồi. Vêdan sẽ đến lượt bị đổ tội tà giáo vì ông đã làm chứng có lợi cho kẻ tà giáo. Không có gì vừa ý vị Pháp quan này bằng có cớ để bắt Vêdan. Ông ta sẽ không bỏ qua một dịp như thế này. Bằng bất cứ giá nào.
Ăngtoan nhìn Vêdan thấy ông tái mặt nhưng quả quyết và biết rằng nếu yêu cầu ông làm chứng ông sẽ nhận ngay, sẽ nói thật, không lưỡng lự, không sợ sệt dù có bị đe dọa như thế nào. Nhưng không thể làm liên lụy đến người mà anh thán phục và tôn kính. Không thể làm nguy hiểm đến đời sống của ông để cứu vãn một tình huống đã thất bại rồi.
- Tôi không còn nhân chứng nào khác, thưa Hoàng thượng.
Ăngtoan trầm giọng nói, và lúc này, chỉ vào lúc này anh mới bắt gặp mắt nhìn của linh mục Inhaxiô, anh thấy trong mắt hắn đầy đắc thắng, đầy căm ghét khiến anh nổi cơn thinh nộ. Ăn miếng trả miếng, hai cặp mắt bám chặt lấy nhau, mắt của tên đao phủ và mắt người đang bị gọi là tội phạm.
Ngọn lửa giận dữ và khinh bỉ trào lên trong lòng Ăngtoan như những làn sóng nóng bỏng, anh trông thấy mắt linh mục Inhaxiô chớp chớp và lẩn trốn, ánh sáng đắc thắng đã biến đi để nhường chỗ cho một biểu hiện khó tả do lưỡng lự và sợ sệt, hình như con người cuồng tín này bỗng nhiên nghi ngờ sự công bằng của mục đích ông ta bảo vệ. Nặng nề, ông ta quay đầu đi và hai mắt ông ta bám lấy quả cầu pha lê rực ánh mặt trời ban trưa.
Ăngtoan cảm thấy đầu anh căng thẳng, ý nghĩ của anh quay cuồng. Còn một phương pháp tự cứu nguy hiểm, đầy may rủi, có thể nói là điên rồ, nhưng có lẽ vì điên rồ mà có thể thành công.
Vả lại, đã mất thì cho mất, còn một dịp may cần phải thử.
Anh hăng hái quay lại phía Hoàng đế:
- Tâu Hoàng thương, - anh nói, - tôi biết rõ trọng lượng của những giả định chồng chất lên để buộc tội tôi, nhưng tôi vô tội, tôi sẽ cố chứng minh điều đó.
Vua Philip cau mày:
- Thế là thế nào? Ông vừa quả quyết rằng ông không còn nhân chứng nào nữa?
- Nhân chứng thì không, thưa Hoàng thương. Nhưng nếu tôi chứng minh một cách không thể bàn cãi được rằng uy lực của môn thôi miên mà tôi đã học được cách sử dụng là một sức mạnh tự nhiên, không liên quan gì đến tà thuật, thì những lời buộc tội tôi sẽ không còn tác dụng chứ?
- Tất nhiên như thế, - Vua nói.
Linh mục Inhaxiô ngắt lời:
- Tâu Hoàng thương, không như thế được. Vì quỷ dữ thường mạnh hơn người thường.
Angtôniô nói:
- Nhưng không mạnh hơn được những người đặc biệt trong sáng và lành mạnh như các vị Thánh. Xin nhớ lại câu chuyện quỷ cám dỗ Thánh không thành công.
- Ông ta nói đúng, - Vua nói. – Nhưng ông tìm đâu ra một người như thế?
- Thưa có, ngài pháp quan linh mục Inhaxiô Môlina, - Ăngtoan nhẹ nhàng trả lời. – Ai dám nghi ngờ sự lành mạnh như Thánh của ngài?
Cây đèn nến để cạnh linh mục Inhaxiô bỗng rơi xuống đất.
Ông ta giật nẩy mình nhỏm dậy đã đẩy rơi nó. Ông ta kêu lên:
- Ông định đưa ra cái trò tà giáo quỷ quái gì nữa vậy? – Ông ta run lên vì tức giận, vì sợ nữa. Angtôniô bỗng cảm thấy niềm hy vọng như ca hát trong anh.
- Ngài pháp quan Tòa giáo có lẽ không vững chắc về lòng tin cảu mình trong khi ngài ngồi xét xử lòng tin của những người khác chăng? – Anh nói vẻ khinh thị.
Trong những giây phút hình như vô tận, thân hình gầy gò của linh mục Inhaxiô Môlina cứng đờ, căng thẳng trong cơn thịnh nộ như điên. Rồi sức sống trở lại trên bộ mặt xanh tái, ông ta run run hỏi:
- Ông dám đề nghị điều gì, đồ quỷ dữ?
Ăngtoan mỉm cười một cách hồn nhiên:
- Tôi muốn chứng minh một cách đơn giản về thôi miên để tỏ rõ rằng uy lực này không một chút liên quan đến yêu thuật hay ma quỷ. Nếu tôi làm được cho ngài pháp quan ở trạng thái xuất thần do thôi miên, việc thể nghiệm này sẽ tạo được bằng chứng là tôi không dùng tà thuật mà dùng sức mạnh tự nhiên.
- Nếu ngược lại? - Vị tu sĩ lẩm bẩm.
Ăngtoan lắc đầu. Anh không còn gì để mất ngoài mạng sống của anh.
- Linh mục Inhaxiô, ông trả lời như thế nào? – Vua hỏi có vẻ phân vân.
Vị pháp quan nhìn vào khoảng không một lát, hình như không nghe tiếng Vua hỏi. Rồi như một tiếng thì thầm, ông ta trả lời:
- Được lắm. Hãy để cho hắn dùng chính tay mình mà tiêu hủy bản thân.
- Khi nào ông thể nghiệm, bác sĩ? – Vua hỏi.
- Ở ngay đây, thưa Hoàng thượng, nếu Hoàng thượng cho phép, và ngay lúc này.
Theo những lần thực nghiệm Ăngtoan đã làm, khi đối tượng đang xúc động mạnh càng dễ đưa đến tình trạng xuất thần. Đúng là chưa bao giờ điều kiện lại thuận lợi như lúc này. Cần hành động ngay không chậm trễ.
Anh không phải không biết rằng khó thôi miên một đối tượng hết sức cưỡng lại, nhưng anh sẽ thành công mà linh mục Inhaxiô không ngờ tới, và quả tròn bằng pha lê hình như tạo ra một sức hút ngẫu nhiên đối với người tu sĩ ấy sẽ giúp anh.
Cũng như hầu hết mọi người, linh mục Inhaxiô không biết gì về kỹ thuật thôi miên và Ăngtoan cho rằng sẽ lợi dụng được sự không hiểu biết may mắn ấy.
- Xin Đức Hoàng thượng cho phép tháo khóa tay cho tôi, tôi sẽ hành động không chậm trễ.
Vua gật đầu, trong khi người sĩ quan mở khóa tay thì Ăngtoan nhìn cử tọa. Nhiều người mong đợi sự thất bại của kẻ điên rồ dám thách thức pháp quan Tòa giáo, điều này trông rất rõ. Một số người khác công phần vì sự việc tà giáo đến như vậy. Bộ mặt xinh đẹp của Luxia đầy nét lo âu và Giăng cố mỉm cười khuyến khích nhưng lại thành ra nhăn nhó thảm hại.
Rồi những vòng thép ở cổ tay Ăngtoan rơi xuống, anh quay ngay lại phía người thư ký tòa hỏi:
- Nếu ông cho phép, tôi sẽ mượn cái đựng bút của ông. Khi những chiếc lông ngỗng được lấy ra, Ăngtoan cầm trong bàn tay anh quả cầu còn ấm năng mặt trời, vuốt ve nó một cách thân ái nhưng lo âu rồi đặt nó trên mặt bàn gỗ nhẵn nhụi trước mặt linh mục Inhaxiô, hướng theo phía ánh mặt trời từ cửa sổ xuống rọi vào làm nó sáng rực như một ngọn lửa thực sự.
Rồi anh yêu cầu kéo rèm chỉ để lại một cửa sổ, để tất cả ánh sáng trong phòng tụ lại trong quả pha lê sáng như rực lửa.
Cho đến lúc ấy, mắt linh mục Inhaxiô vẫn đang nhìn xuống hai bàn tay bèn quay lại nhìn quả cầu. Nhưng Ăngtoan sởi lởi và bình thản nói:
- Cần phải có chút ít thời gian để chuẩn bị thôi miên. Khi nào xong tôi xin báo với ngài. Trong khi chờ đợi, xin ngài để cho tâm trí nghỉ ngơi.
Ý chí căng thẳng, anh đợi lúc thuận tiện. Trông thấy mắt người linh mục vô tình tập trung vào quả cầu pha lê, anh nói tiếp, giọng trầm xuống:
- Các khả năng hữu ích của mặt trời, năng lương, sức mạnh, đều tập trung ở giữa quả cầu pha lê này như sức nóng tụ trong lòng quả đất, mặt trời sẽ đem sức nóng và ánh sáng vào quả cầu pha lê cũng như đem sức nóng và ánh sáng vào tâm trí con người.
Trong khi anh nói những câu đó bằng giọng mạnh trầm và đều đều như cầu nguyện, mắt anh gắn chặt vào người tu sĩ dòng Đôminích, truyền ý chí qua mắt nhìn để khống chế ý nghĩ kháng cự của ông ta trước khi ông ta kịp nghĩ đến sự nguy hiểm.
- Khi tôi bắt đầu vận dụng sức mạnh của thôi miên, tôi sẽ nói với ngài. Ngài không cần sợ, cũng không cần cưỡng lại. Ngài hãy làm cho tâm trí thanh thoát khỏi mọi mối quan tâm để sẵn sàng tiếp nhận sức thôi miên của mặt trời.
Không nheo lại, cũng không chớp, hai mắt của vị pháp quan Tòa giáo gắn chặt vào quả cầu pha lê. Angtôniô trông thấy hình như trạng thái xuất thần do thôi miên đã làm mờ đồng tử của ông ta. Bây giờ là lúc cần vững vàng và tiến hành thận trọng. Chỉ đôi chút thay đổi trong giọng nói cũng đủ báo cho tu sĩ biết ông ta mắc bẫy, ngay một đám mây nhẹ bay qua giữa mặt trời và quả cầu pha lê hay nhiều sự kiện nhỏ bé khác cũng có thể làm ảnh hưởng đến phần kết quả đã đạt.
- Một lát nữa tôi sẽ bắt đầu… - anh nói. – Và ngài sẽ cảm thấy thư thái… ngài sẽ ngủ… ngài sẽ ngủ…
Những ngón tay dài khoằm như móng vuốt của vị pháp quan bắt đầu duỗi ra dần, thẳng hẳn, mềm mại, lòng bàn tay áp xuống mặt gỗ nhẵn. Anh nhìn thấy từng bắp thịt của ông ta giãn dần, thân hình gầy gò cứng đờ của ông mềm hẳn ra, trong khi chờ Angtôniô báo tin, linh mục Inhaxiô đã tự thôi miên mình mà không biết.
Trong gian phòng lớn, khán giả hồi hộp im phăng phắc, cả giám mục tỉnh Tôleđơ cũng cố nhịn tiếng rên rỉ liên tục của mình.
Như một bức tượng sáp chảy ra trước mặt trời, các bắp thịt ở cổ vị pháp quan từ từ mềm ra, chiếc miệng mỏng khắc nghiệt giãn dần, hai mí mắt buống xuống, chớp một hai cái, thế là kết thúc cuộc chiến đấu đáng xúc động của con người đang cố gắng chống chọi lại một sức mạnh ngầm đang làm cho ông ta không còn là mình nữa. Bỗng nhiên cái đầu gầy guộc của ông ta ngả xuống một bên vai không động đậy nữa. Một tiếng thở dài lớn chuyển từ đầu này đến đầu kia gian phòng, tiếng thở dài do lạ lùng, thán phục và sợ hãi trước sức mạnh kỳ lạ này.
- Linh mục Inhaxiô, ngài có nghe tiếng tôi không?
Ăngtoan lớn tiếng hỏi.
- Có, tôi có nghe tiếng ông.
Tiếng của tu sĩ khá to ở cuối phòng cũng nghe rõ. Đức vua giật mình kinh ngạc và cúi về phía trước, tỳ cằm vào tay.
- Ngài ngủ đấy à?
- Không, tôi không ngủ.
- Ở ngài lúc này còn có ai dùng tà thuật, yêu thuật hay có ma quỷ ám không?
- Không.
- Ông có chắc như thế không? – Vua hỏi.
Nhưng không có trả lời.
- Tâu Hoàng thượng, trong khi đang ở trạng thái bị thôi miên, ông ấy không thể nghe tiếng Hoàng thượng nói. Chỉ người thôi miên ông ấy mới có thể chuyền trò với ông ấy.
Hoàng đế nói thêm:
- Hãy hỏi xem ông ta có cảm thấy gì bất thường trong tình trạng này không?
Ăngtoan hỏi.
- Không, - vị linh mục trả lời ngay và rất rõ ràng, - không có cái gì khác thường cả.
- Kì quái thật! – Vua nói giọng thoáng lo âu. - Thật khó mà tin được!
- Tâu Hoàng thượng, không phải như thế đâu, xin hãy tin tôi. Đây chỉ là việc sử dụng sức mạnh tự nhiên. Ông thư ký tòa làm ơn cho tôi mượn cây nến.
- Linh mục Inhaxiô, ngài đã mất hết cảm giác ở bàn tay phải, - anh nói tiếp. – Ngài không thể cảm thấy đau đớn, tôi sẽ gí ngọn nến vào nhưng ngài sẽ không cảm thấy gì cả.
Giám mục và vua cúi xuống chăm chú nhìn và thấy ngọn lửa lém vào da gây ra một vệt đỏ.
- Ngài có thấy nóng không?
- Không. Không nóng chút nào.
Có tiếng thì thầm lo lắng trong cử tọa và Ăngtoan trả lại ngọn nến cho người thư ký tòa gần như hoảng hốt. Ăngtoan cảm thấy gần chắc chắn rằng nếu anh kết thúc cuộc thực nghiệm lúc này, Đức vua sẽ ân xá cho anh, nhưng anh còn phải làm một việc, một việc quan trọng anh muốn làm. Anhôlô Lôđôvixi đã bảo anh rằng trong trạng thái bị thôi miên đối tượng luôn nói sự thực về bất cứ vấn đề gì, dù sự thực ấy bao hàm một nguy cơ hệ trọng cho chính bản thân họ. Anh chưa có dịp thử điều quả quyết ất nhưng anh chắc viên pháp sư kia không dối anh. Anh nói tiếp:
- Linh mục Inhaxiô, ngài nói rõ sự thực đi. Đã có những lời đe dọa để cưỡng bức cô Catơrin Xagrơđô thề rằng tôi dùng tà thuật để chữa cho cô ấy khỏi bệnh phải không?
Người linh mục trả lời không lưỡng lự:
- Cô ta được báo rằng nếu không khai như thế sau khi thề thì cô ta sẽ bị buộc tội là…
- Quỷ quái!
Tiếng kêu khàn khàn của Hoàng tử Đôn Caclôt thốt ra làm lấp đoạn cuối câu nói và các chi tiết về sự sẽ buộc tội Catơrin lần vào tiếng ồn ào. Nhưng Ăngtoan đứng gần tu sĩ dòng Đôminích đủ để nghe rõ từng lời và anh chắc rằng Đức vua và giám mục cũng nghe rõ như anh. Hai mắt trố ra, mặt đỏ tía, Hoàng tử đứng vùng dậy, đánh đổ ghế và nhanh như chớp biến ra khỏi phòng.
- Tâu Hoàng thương, Người đã tin rằng tôi vô tội chưa? – Ăngtoan hỏi, anh dùng ý chí cố chế ngự chiến thắng cũng khó khăn như khi anh chế ngự nỗi lo âu, cơn thịnh nộ của mình, để tiếp tục nói năng điềm đạm và thật thản nhiên.
Hoàng đến gật đầu chấp thuận rồi tuyên bố:
- Ông vô tội, bác sĩ Xecvêtut. Chỉ thiếu chút nữa ta mắc phải một sự bất công nghiêm trọng.
- Đức giám mục có đồng ý như thế không? – Ăngtoan lại quay về phía giám mục hỏi, giám mục cũng đành ấp úng nói:
- Hoàn toàn đồng ý.
- Vậy thì tôi sẽ làm cho linh mục Inhaxiô ra khỏi trạng thái bị thôi miên.
Anh quay lại phía tu sĩ ra lệnh:
- Tôi sẽ đếm thong thả, linh mục Inhaxiô ạ. Khi tôi đếm đến ba, ngài sẽ tỉnh dậy. Ngài có hiểu không?
- Tôi hiểu, - tu sĩ trả lời rõ ràng.
Và Ăngtoan bắt đầu:
- Một… hai… ba!...
Ngay lúc ấy, vị pháp quan ngẩng đầu lên, mở mắt ra và nhìn chung quanh một cách mơ hồ, rồi mắt ông trở lại tàn nhẫn, thân hình trở lại nhanh nhẹn:
- Ông đã thất bại rồi! – Ông ta kêu lên một cách độc ác. - Vậy là ông đã chứng minh chính tội lỗi của ông.
Vua nghiêm nghị nói:
- Không đâu, linh mục Inhaxiô ạ. Bác sĩ Xecvêtut vừa chứng minh một cách xuất sắc rằng ông ta vô tội.
- Tôi từ chối không…
Linh mục Inhaxiô chồm lên, hai tay nắm chặt và đụng mạnh vào lưng ghế lởm chởm những hình chạm trổ phức tạp. Ai cũng trông rõ dòng máu đỏ thẫm chảy trên làn da xanh tái nhưng không ai, kể cả Ăngtoan lường trước được sự việc xảy ra lúc bấy giờ.
Đờ đẫn, hoảng hốt, người tu sĩ nhìn bàn tay mình, mắt mở to vì vô cùng sợ hãi.
- Bàn tay tôi! – ông ta run rẩy kêu lên. – Bàn tay tôi đã chết rồi sao… Nó không còn cảm giác nữa… Tôi không cảm thấy nó nữa!
Đức vua thong thả kết luận:
- Đây là bằng chứng cuối cùng và tất cả mọi người ở đây đều có thể xác nhận như thế. Bác sĩ Xecvêtut ông đi đi, ông được tự do.
Angtôniô quỳ xuống và khẽ nói một cách nhiệt thành.
- Xin cảm tạ Đức Hoàng đế…
Nhưng anh cũng thầm cảm ơn ngôi sao tốt của anh đã làm cho anh quên khuấy đi không trả lại cảm giác cho bàn tay linh mục Inhaxiô trước khi đánh thức ông ta dậy.


CHÚ THÍCH:
1) Các dân tộc đều có thói quen bất nhã là dùng tên của một nước khác để gọi những bệnh họ coi là rất xấu và đáng hổ thẹn (Chú thích của tác phẩm).
2) Cầu tên Chúa.
3)Avê Maria: Kinh nguyện Thánh mẫu.

Tay áo xắn đến khuỷu, dao mổ trong tay, Ăngtoan cúi xuống tử thi một đứa trẻ nhỏ. Công việc diễn ra trong căn phòng tầng dưới nhà Vêdan, căn phòng ấy gần đây được chuyển thành giảng đường cơ thể học. Vua Phipíp đệ nhị đã cho phép hai nhà cơ thể học hàng năm được mổ nhiều tử thi để giảng dạy cho ngành y học Tây-ban-nha, đặc ân này dành cho thầy thuốc riêng của Người nhưng được tăng lên hơn sau khi Ăngtoan nổi tiếng về vụ án ly kỳ của anh trước Tòa án tôn giáo.

Khoảng mười người tham dự đang đứng xúm quanh Ăngtoan sáng hôm nay. Đó là các thầy thuốc, triết gia, sinh viên, thêm người phụ việc của Vêdan là Đơ Ônít. Sự chăm chút kính cẩn khi họ theo dõi bài giảng của người thầy trẻ tuổi, lời nói và thái độ kính trọng của họ đối với anh cho phép xác nhận rằng tình hình đã thay đổi một cách rõ ràng kể từ ngày Ăngtoan ra khỏi ngục tối với hai tay bị xích để đến trước mặt vua và chiến thắng trong vụ án.

Ăngtoan rạch nhanh một nhát từ trên xuống dưới bụng đứa bé. Một làn gió mùa xuân còn hơi buốt nhưng đã đượm hương thơm (ở độ cao này khí hậu chậm ấm hơn vùng bờ biển) lùa vào các cửa sổ mở.

- Các ông hãy lưu ý, - anh nói và dùng mũi dao mổ chỉ, theo lời nói, - ở đây có một chỗ phồng lên có vẻ như không phải ở thành bụng mà từ sâu trong ổ bụng.
- Một cái u chăng? - một người thầy thuốc hỏi.
- Một u loại đặc biệt nên sự chuẩn đóan thống nhất của bác sĩ Vêdan và của tôi chính xác. Trước khi xảy ra tai biến làm cho đứa bé chết, nó đã ở lâu trong vùng đầm lầy cạnh bờ biển thường có sốt rét cơn.

Bác sĩ Vêdan và tôi xác định rằng ở đây cũng như ở nước Ý, nơi nào có bệnh sốt rét cơn hoành hành thì những người ở nơi đó hay bị to bụng nhất là ở vùng lách.
Anh vừa làm rất nhanh vừa giảng, mải mê trong công việc, anh không trông thấy Vêdan đi vào với một người khách giản dị, chiếc áo dài đen và chiếc mũ nồi dẹt bằng nhung biểu hiện rõ nghề nghiệp.

- Các ông hãy quan sát các bắp thịt ở thành bụng và sẽ thấy chúng tỏa theo nhiều hướng khác nhau như những thanh nhỏ trong chiếc kẹp nướng chả. Bác sĩ Vêdan đã miêu tả chính xác như vậy trong cuốn Phabrica của ông.
Rạch bắp thịt, Ăngtoan đê lộ rõ tấm màn sát trong bụng, có thể nói là lót bên trong của thành băng thịt ấy: Đây là màng bụng .

- Bệnh ấy có phải do sốt rét cơn gây ra hay không ? - một thầy thuốc hỏi.
- Nói theo một cách nào đó thì đúng như thế nhưng trong trường hợp này, chết không phải vì cái u.
- Vậy thì vì sốt rét sao?

- Về điều này tôi cũng vẫn phải trả lời là: “không trực tiếp“. Trong khi đang chơi, đứa bé bị bạn đẩy mạnh. Nhưng sự va chạm chưa đủ làm cho chết. Đứa bé chết sau đó không lâu. Xin thử đoán xem tại sao?
- Có lẽ do các chất dịch bị tích tụ?
- Do một cơn sốt mạnh và đột ngột chăng?

Ăngtoan thích thú với những cách tìm tòi như vậy. Nếu Vêdan và anh đã chuẩn đoán đúng thì người thầy thuốc nào thờ ơ nhất cũng sẽ phải ngạc nhiên. Các công trình nghiên cứu y học đã khẳng định là: trong mỗi căn bệnh, mỗi trường hợp tử vong, đều có mối quan hệ trực tiếp giữa nguyên nhân và kết quả.

- Đức trẻ này chết vì xuất huyết , - anh nói.
- Lạ thật! - một người tham dự lẩm bẩm. – Tại sao lại như thế được? không có máu, cũng không có vết thương lộ rõ.
- Không có máu và không có vết thương lộ rõ, đúng thế. Vì cả hai thứ đó đều ở bên trong. Một người có thể chết vì xuất huyết kín, không biết rõ, chẳng hạn như bị kiếm đâm vào trúng phổi mà không trông thấy. Đứa bé này cũng thế, nó chết vì bị xuất huyết sau khi vỡ lá lách.

Một thính giả nói:
- Nhưng lách ít khi bị thương vì vùng lách được xương sườn che chở. Cuốn Phabrica của bác sĩ Vêdan đã giải thích như thế.
- Hoàn tòan đúng như vậy, - Ăngtoan trả lời.- Nhưng một số những đặc điểm và điều phiền phức của bệnh sốt rét cơn là làm phồng to và tụ máu ở lách, khối lượng lách lớn ra đến mức sa xuống dưới xương sườn cụt, thấp hơn chỗ lồng ngực thường bảo vệ cho nó. Như vậy tất nhiên phần lách bị lộ như vậy dễ bị thương hơn.

Biên nhận này hợp lý đến nỗi mọi người rì rầm với nhau tỏ vẻ tán thành. Ăngtoan lại cầm dao mổ. Anh cảm thấy như trở về giảng đường thân yêu ở Pađu với thời gian mà nhóm học sinh hăng hái và chăm chú theo dõi anh trình bày. Sự việc ấy đã cách đây 1 năm rồi sao? Và năm tháng trời trôi qua từ khi anh thắng giáo sĩ Inhaxiô Môlina rồi sao? Thật khó lòng tin được vì trong năm tháng này anh đã đốt cháy của giai đọan thắng lợi và đang lên vùn vụt như diều gặp gió.

Thầy thuốc của Hoàng hậu nổi danh gần như thầy của mình là Angdrê Vêdan và được khắp nơi đến mời. Nhưng trước hết anh giành thời gian cần thiết để chăm sóc sức khỏe cho ông Girôlamô Beclacmi gần liệt giường từ khi tim ông bị suy thường xuyên. Tiền vàng đã chảy vào túi anh; các quà biếu sang trọng hay đơn sơ đã đưa đến tận tay anh, nhưng không gì mê hoặc được anh. Anh cũng hiểu như thầy của anh là Vêdan rằng ân huệ của vua chúa cũng như của quần chúng đều thoảng qua và thất thường. Trừ một số tiền nhỏ anh dành cho việc chi tiêu thông thường, từng đồng đu-ca, từng thứ quà tặng đều được trao hết cho Luxia và chuyển từ đôi tay xinh đẹp của cô vào két của nhà Mêđixi trong ngân hàng ở Pari của họ.

Ăngtoan dần dần trở thành giàu có. Của cải đến với anh do anh đã vạch rõ sự phản bội của Viên pháp quan ở Mađơrit, cùng do ông Vêdan luôn tiến cử anh với mọi người.
Tuy vậy anh vẫn rất không hài lòng với danh vọng ấy và tiền của ấy, cả hai thứ đều đến với anh quá nhanh và quá sớm.

Từ khi Vua cho phép anh mổ tử thi, anh mới thấy đôi chút lý thú trong cuộc sống. Nhất là khi có vấn đề cần đến tài năng của anh, có trường hợp để thử lại sự chính xác của lý thuyết của anh, ví dụ như trường hợp ngày hôm nay. Ngoài ra anh cảm thấy mình bỏ phí thời gian; dù bề ngoài hào nhoáng, nhưng anh sống ở Mađơrít một cuộc sống ngưng đọng về mặt trí tuệ. Ý nghĩ ấy làm cho anh vô cùng chán nản.
Tiếng nói của anh đưa anh về với thực tại:
- Bây giờ chúng ta sẽ mổ cả ổ bụng.

Dao mổ của anh rạch vào màng bụng một vết ngắn đủ lùa một ngón tay vào. Các khán giả cúi xuống để xem cho rõ hơn. Vêdan và người khách đi cùng tiến lại gần bàn.
Mở rộng vết mổ, Ăngtoan thông báo một cách hài lòng nhưng điềm đạm:
- Có máu ở trong bụng.
Trong khi anh nói, một dòng máu sẫm lẫn những mảnh bông vì cơ thể đã chết chảy ra từ chỗ vừa mổ. Anh thấm máu, vạch màng bụng để lộ các bộ phận bên trong. Một bàn tay anh đẩy các phụ tạng sang một bên và bàn tay kia anh nâng cao thành bụng để lá lách lộ rõ cho mọi người thông thấy:
- Đây rồi!- Anh kêu lên một cách thắng lợi. – Đúng như chúng tôi đã dự đoán : lá lách to phình đã bị vỡ.

- Quỷ quái !- ông khách của Vêdan kêu lên.- Đúng như anh ta đã nói nhỉ!
Bộ phận này đầy phè nửa bụng trái, mầu xanh pha đỏ xám, bị rách một vết hình ngôi sao để chảy ra một chất như bột nhão và nhầy máu. Ở phần diện tích lộ ra ngoài, máu đã đông lại hình như cơ thể muốn tự cầm máu bằng cách tự khép kín các huyết quản bị đứt hoặc nát- mà đúng là cơ thể muốn làm như vậy- nhưng không đạt được. Máu cứ tiếp tục chảy từ chỗ lách bị rách vào trong cơ thể.

Ăngtoan nhanh chóng lôi lách ra đặt lên bàn để có thể quan sát một cách đầy đủ nhất.
- Thưa các ông, hiếm có khi người ta phát hiện được cả nguyên nhân và kết quả của một căn bệnh. Nếu không phải nguyên nhân, chắc chắn là kết quả, cứ từ cái này ngược lại là đi đến cái kia. Muốn thực sự học ngành y phải học ở trên bàn giải phẫu.
Anh đặt dao mổ xuống đi đến chỗ chiếc thau để ở góc phòng rửa tay trong khi những người tham dự quây lấy anh, người hỏi thêm, người khen ngợi sự chuẩn đoán chính xác của anh. Phải đến mười lăm phút nhóm người đứng quanh anh mới tản đi.

Đến lúc ấy người thầy thuốc trẻ mới nhìn thấy Vêdan và người khách, anh mỉm cười đến gần họ.
- Bác sĩ Vêdan, tôi không biết thầy ở đây, nếu không tôi đã mời thầy làm phẫu tích này vì dù sao thì cách chuẩn đoán ấy chính là của thầy.

Vêdan lịch sự nói:
- Vô cùng hân hạnh. Cả thế giới đều biết tiếng các công trình của bác sĩ Giôn Caiơt.
Người bác sĩ nước Anh trả lời bằng tiếng Ý rất thành thạo:
- Nếu tôi không lầm thì một ngày kia thế giới sẽ biết tiếng các công trình của bác sĩ Angtôniô Xecvêtut.Cho phép tôi khen ngợi tác giả cuốn De Motu Sangguinem Pulmonale.

Lời khen làm Ăngtoan đỏ mặt vì vui sướng.
Anh nhớ đến bức thư đã nhận được múa hè trước của Valăngtanh Xim, người xuất bản ở Lôn đôn, và hỏi:
- Cuốn ấy được xuất bản bằng tiếng Anh rồi sao?
- Đã bốn tháng rồi, - Caiơt trả lời. – Và được tiếp nhận rất tốt. Tôi khẳng định với anh thế.

- Lên phòng làm việc của tôi đi các bạn, - Vêdan đề nghị. – Chúng ta có nhiều vấn đề phải đề cập đến.
Việc bác sĩ Giôn Caiơt từ Luôn đôn đến thăm là một sự kiện quan trọng trong đời Ăngtoan. Người Anh này đã học ở Pađu cùng thời với Vêdan và học cùng ở với nhau một ngôi nhà. Hiện nay Caiơt được coi là người thầy thuốc hạng nhất của nước Anh và là thầy dạy ở trường “Gôngvin và Caiơt” ở Cambritgiơ. Vị trí của ông trong ngành y của nước Anh cũng như vị trí của Vêdan trong ngành y của nước Ý.

Trong phòng làm việc của Vêdan, một căn phòng yên tĩnh và ở khuất vào phía trong, họ uống rượu nho, ăn bánh ngọt. Chủ nhà hỏi:
- Anh nghĩ thế nào về buổi thuyết trình lúc nãy, Giôn?
- Nghĩ như thế này: bác sĩ Ăngtoan đúng hệt như anh khi anh ở tuổi anh ấy, Angđrê ạ, - Giôn Caiơt nói và mỉm cười.

Vêdan xoay chiếc chân cốc trong tay, tự lự nhìn thứ nước đỏ như ngọc lựu trong cốc. Ông thong thả nói:
- Thật là điều tốt, anh đã đến Mađơrít và làm cho tôi nhớ lại rằng tôi đã có thể đạt được những gì. Nếu tôi có đủ can đảm để chống lại những kẻ muốn kìm hãm đà tiến của mình thì tôi đã thực hiện dược nhiều việc tốt đẹp.

- Biết đâu đấy, Angđrê? Có thể do thời gian chưa đủ chín muồi. Cũng đến năm nay tôi mới được nữ hoàng Flidabet cho phép làm phẫu tích ở trường “Giônvin và Caiđơt”. Quay lại phía Ăngtoan, Giôn Caiơt hỏi:
- Tập Điều trần của anh được đón tiếp ra sao, bác sĩ Xecvêtut?
Ăngtoan mỉm cười cay đắng:
- Tôi gần như ở trong tình trạng của bác sĩ Vêdan trước đây.

- Sao lại thế? Trong vấn đề tuần hoàn máu qua phổi có cái gì có thể buộc là chống đối tôn giáo?
- Nhưng tôi là em của Misen Xecvêtut, - Ăngtoan đột ngột nói.
- Của Misen à?
Caiơt nhìn anh chăm chú như vẻ không tin, nhưng rồi mặt ông rỡ hẳn lên:
- Thật hiển nhiên rồi! Tại sao tôi lại không nhận ra sự giống nhau nhỉ? Tôi rất biết anh của anh. Nhưng có gì liên quan giữa anh ấy và tác phẩm của anh?

Ăngtoan kẻ lướt qua những khó khăn anh đã gặp nhưng bỏ qua không nhắc đến cuộc đấu tranh kỳ lạ của mình với giáo sĩ Phêlíp Xưngtôt.
Khi anh kể xong, Caiơt khẽ nói:
- Nhờ trời ở nước Anh chúng tôi gần như thoát khỏi quyền lực của tôn giáo trong lĩnh vực khoa học, Hoàng hậu đã rộng lượng cho phép sinh viên được tự do suy nghĩ và hành động.

Ăngtoan nhìn ông với vẻ thèm muốn được như thế.
Tự do suy nghĩ và hành động, anh lật đi lật lại những từ ấy trong tâm trí mình, chúng âm vang một cách diệu kỳ. Sự tự do như vậy đáng qúy biết chừng nào! Còn xứ sở nào bằng xứ sở ở đó mọi người có quyền tư do suy nghĩ. Nói năng và viết lách cũng được tự do không lo sợ!

- Cậu nghĩ thế nào, Ăngtoan? Cậu có thích nghiên cứu và giảng dạy ở một nhà trường như thế không?- Vêdan hỏi.
Ăngtoan bừng tỉnh giấc mơ đẹp, anh mỉm cười:
- Nếu được như thế thì thật là tuyệt vời! Tôi sẽ có thể tiến hành biết bao thí nghiệm đang ở trong tình trạng ước mơ ! Tôi sẽ có thể nghiên cứu biết bao nhiêu vấn đề! Còn ở đây….không, không nên nghĩ đến những điều ấy nữa.

Bác sĩ Caiơt mỉm cười:
- Vậy thì tại sao không đến nước Anh? Ghế giáo sư khoa ngoại và khoa cơ thể học ở trường “Giôngvin và Caiơt” hiện chưa có người đảm nhiệm. Chỉ cần anh nói một tiếng, bác sĩ Xecvêtut ạ, ghế ấy sẽ thuộc về anh.

Ăngtoan không tin điều tai nghe và rất hồi hộp. Sống không sợ hãi, suy nghĩ không bị cưỡng ép, làm phẫu thuật, giảng dạy không phải bận tâm đến hậu quả của lời này hay lời khác, không phải bận tâm đến hậu quả của lời này hay lời khác, không phải tự bảo mình rằng mỗi cử chỉ, lời nói đều có nguy cơ bị một giáo sĩ đa nghi nào đó suy diễn sai và bẻ quẹo ý nghĩa: mọi ước mơ ấy đều được thực hiện ! Nhưng không …. Không thể được rồi! Tình trạng ông Belacmi ngày một nặng thêm; nếu nghĩ đến việc xa rời ông ấy lúc này thì thật là xấu và hèn. Ăngtoan trả lời một cách vô cùng tiếc rẻ nhưng không lưỡng lự.

- Bác sĩ Caiơt, việc ngài ngỏ ý làm tôi sung sướng và vinh dự không nói xiết. Nhưng tôi không thể nghĩ đến việc rời bỏ thân chủ của tôi là ông Belacmi trong lúc này.
Caiơt phản đối:
- Rời bỏ! Thật là một từ quá lớn ! Phải không? Tôi chắc rằng ông ấy sẽ hiểu …. Bất cứ ai cũng hiểu….

- Tình trạng ông ấy rất nặng. Trước đấy mấy tháng ông ấy bị một cơn nghiêm trọng, nếu không phải lỗi tại tôi thì ra cũng là vì tôi. Một cơn nữa sẽ khốc liệt cho ông ấy. Tôi hứa với ông ấy, với cháu gái ông ta tôi sẽ chăm sóc ông ấy.
- Mình thú thực rằng, - Vêdan buồn rầu thú nhận, - mình chưa lường trước được trở ngại này. Mình chỉ muốn cậu được tiếp tục công trình trong sự an toàn, Tôniô ạ, nên cách đây mấy tháng mình viết thư cho bác sĩ Caiơt để nói về cậu với anh ấy.

- Tôi rất biết ơn thầy về việc này, thưa thầy, vì tôi biết rằng tôi đã và hiện vẫn đang luôn bị sự đe dọa của các Pháp quan Tòa giáo. Có lẽ điều này đối với ngài là một trở ngại chăng, bác sĩ Caiơt?
- Trái lại! Tôi lại tôi lại muốn càng mời anh, - Caiơt nói. – Nhưng tòa án Tôn giáo lôi thôi với anh vì lẽ gì?

Angtôniô và Vêdan kể cho ông nghe về sự đụng độ ly kỳ với linh mục Inhaxiô. Bác sĩ Caiơt trả lời ngay:
- Tôi đã dọc kỹ những gì nói về thôi miên trong các luận văn của Paraxen, nhưng tôi chưa hề nghĩ rằng nó có uy lực như thế.
- Uy lực rất lớn! – Angtôniô trịnh trọng nói. – Có lẽ tôi sẽ không bao giờ dùng đến cách điều trị này nữa.

Caiơt thuyết phục anh:
- Anh xem, nếu anh ở tình trạng bị Tòa án Tôn giáo truy nã đấy lại là một lý do nữa và là lý do nghiêm trọng để anh rời Tây-ban-nha đến nước Anh, nơi anh có thể làm việc bình yên suốt cuộc đời.
Angtôniô buồn bã lắc đầu, khẽ nói:
- Ông Belacmi có nói đến việc đi Pari. Tôi cho rằng bác sĩ Parê có thể làm cho tình trạng của ông ấy khá hơn. Nhưng cuộc hành trình này quá dài, và….

- Ít ra thì ở đấy anh cũng được an tòan hơn.
- Vâng, tôi biết như thế, thưa bác sĩ, và ở đấy tôi có thể tiếp tục nghiên cứu.
- Học! Học mãi, - Vêdan nói một cách thích thú, - Trong khi mới ở lứa tuổi của anh ta, anh ta đã hiểu biết hơn nhiều bác sĩ trong cả cuộc đời họ. Nhưng này, Angtôniô, đừng để lỡ dịp này, khó mà hy vọng có đấy. Tại sao cậu không nói với ông Belacmi?

Ăngtoan lắc đầu từ chối:
- Vì ông ấy sẽ khuyên tôi đi mà tôi không muốn như thế. Ông Belacmi đã có lòng tốt giúp tôi trong lúc tôi chỉ có một mình và ốm nặng. Tôi không thể làm gì khác việc ở gần ông ấy trong khi tình trạng của ông ấy đòi hỏi sự chăm sóc của tôi.
- Vậy thì chúng tôi tôn trọng lòng trung thành của ông, bác sĩ Xecvêtut ạ, - bác sĩ Caiơt nói. – Trong sáu tháng nữa tôi cũng ít hy vọng chỉ định được một người vào ghế đang trống này, và nhiều sự việc có thể xảy ra trong sáu tháng! Trong thời hạn này, xin cứ coi như ghế đó của anh, anh có thể đến nhận nó khi nào phù hợp với anh. Ta giao ước như thế nhé?
- Xin giao ước như thế, - Angtôniô cảm động khẽ nói.

Girôlamô Belacmi đang ngồi tựa vào đống gối khi Ăngtoan mang hộp dụng cụ và thuốc đến khám cho ông lần cuối trong ngày. Môi ông đã tái xám thể hiện rõ bệnh u huyết, ông rên rỉ, hơi thở ngắn và không đều đúng như những người tuần hoàn bị ứ trệ. Từ cơn suy tim khi Angtôniô bị bọn ăn mày hành hung, tình trạng sức khỏe của ông chủ ngân hàng xấu hẳn đi.

Angtôniô khám cho ông rất tỉ mỉ và buồn rầu nhận thấy mạch của ông đập không đều, hai mắt cá phù lên. Anh trích một ít máu cho ông mỗi tuần hai lần và làm giảm nhẹ được tình hình ấy được độ vài ngày.

Anh cầm bát và dao trích đúng lúc Luxia vào phòng anh mỉm cười nói:
- Cô vào đúng lúc để giúp tôi đấy.
Ông Belacmi mỉm cười nụ cười yếu ớt:
- Nếu tôi không lầm thì trong trường hợp đúng như thế này ba người chúng ta đã gặp nhau lần đầu tiên.

- Tôi không hề thích thú với việc trích huyết, - Luxia trịnh trọng nói. – Có nhiều khả năng máu sẽ chảy nhiều hơn mình muốn!
Vừa làm việc Ăngtoan vừa hỏi:
- Vua từ Hà Lan về rồi chứ? Việc xong chưa?

- Sắp xong, nghe nói thế. Hoàng hậu nhận được một bức thư của Thái hậu yêu cầu can thiệp với Hoàng thượng để Hoàng thượng bớt nghiêm khắc đến mức tàn nhẫn với những người dị giáo Hà Lan.

Lúc này máu chảy thong thả. Vừa nhìn máu đang lên dần trong bát anh vừa nghĩ rằng Catơrin đơ Međixi, Thái Hậu nước Pháp đã hành động thật tinh vi để củng cố quyền lực của mình đối với cả hai phe thù địch khi bà cử một đạo quân gồm cả những người Gia tô giáo và Tân giáo chống cuộc tấn công của Havrơ. Vấn đề là phải giải phóng thành phố này khỏi sự chiếm đóng của người Anh, hiệp định Pháp – Anh vừa ký đã giải phóng nước Pháp khỏi sự đe dọa có quân đóng ở hải cảng Măngsơ và để cho bà có thể thanh thản chú ý đến công việc cai trị đất nước.

Nhưng Hà Lan nổi dậy chống Tây Ban Nha có nguy cơ lôi cuốn Catơrin về một phía nào đó của chiến trận này. Bà muốn hết sức tránh mâu thuẫn, tránh cả sự cần thiết phải lựa chọn giữa những người Tân giáo và Gia tô giáo trong vương quốc của bà, và tất cả những gì làm giảm nhẹ bạo lực đang bùng nổ ở Hà Lan rốt cuộc xoay chuyển có lợi cho bà. Vì vậy chưa kể nhiều động cơ do tư lợi, có nhiều âm mưu diễn biến ra ở triều đình Tây Ban Nha.

Ở bất cứ nơi nào có những âm mưu này đều có sự hành động của ác thần bản mệnh của giám mục thành Tôleđơ và linh hồn tội lỗi của ông ta là vị Pháp quan ở Mađơrit. Lúc này hơn bao giờ hết, Ăngtoan phải giữ gìn từng lời nói và cử chỉ, nhưng với Luxia là cận thần tin cậy của Hoàng hậu như vậy anh khó có thể dính líu ít hay nhiều vào một sự đồng lõa nào đó.

Angtôniô đã trích huyết xong và xếp các dụng cụ lại. Ông Belacmi thở bớt nặng nề, nói bằng giọng yếu ớt:
- Hôm nay tôi vẫn nghĩ đến khả năng đi Pari, anh Angtôniô ạ.
- Nhưng chú có chịu đựng nổi cuộc hành trình này không?- Luxia hỏi ông vẻ lo âu.

- Có lẽ được. Vả lại, chú cho là cần phải đi. Chú không muốn thấy cháu dính dáng tới mọi âm mưu ấy.
- Cháu cũng chán lắm, - Luxia khẽ nói.- Nhưng Hoàng hậu vô cùng cần đến một tình bạn trung thực, một trái tim để bà có thể thổ lộ tâm tình. Ôi ! Ở Phlôrăngxơ chúng mình sung sướng biết bao nhiêu!
- Rõ ràng như thế, nếu chú thấy trước được thì chúng ta sẽ sử dụng đúng hơn, - người chủ ngân hàng thở dài.- Chúng ta sẽ không đến Tây Ban Nha.

Ăngtoan an ủi ông và mỉm cười:
- Ít ra Tây Ban Nha cũng làm cho tôi thành người giàu có, Tất nhiên là nhờ tài quản lý tài chính khéo léo của Luxia.
- Công việc của tôi ở đây cũng phát đạt, - ông già thừa nhận.- Nhưng tôi vẫn muốn thấy chúng ta ở Pari hơn.

Tim Ăngtoan đập nhanh. Phải chăng đây là sự đáp ứng lời cầu nguyện của anh? Nhưng anh không phải không biết rằng cuộc hành trình sẽ rất mệt nhọc và nhiệm vụ của anh là nghĩ đến sức khỏe của ông trên hết dù anh vô cùng mong muốn đi khỏi Mađơrít.

- Có lẽ chúng ta sẽ đi thong thả, mỗi ngày đi một chặng ngắn và khi nào ông cảm thấy mệt thì dừng lại ngay,- anh gợi ý.
- Về phần anh, anh nghĩ thế nào về dự định này?
- Tôi cực kỳ mong muốn đi Pari khi nào có thể lên đường mà không gây nguy hiểm cho ông.

- Tốt lám! Tôi sẽ thanh toán mọi việc đang tiến hành ở đấy nội trong tháng này. Khi ổn định cả, chúng ta sẽ khởi hành!
Luxia và Ăngtôniô xuống nhà ăn bữa tối. Cả hai người đều đăm chiêu, viễn cảnh sắp đến một thủ đô vui tươi nhất châu Âu cũng không làm cho lòng họ vui lên được. Họ lặng lẽ ăn. Cô gái bỗng đẩy đĩa ra và đột ngột hỏi:
- Chú tôi có nguy cơ bị chết trong khi đi đường phải không? Và làm như vậy là để tôi an toàn đi khỏi Tây Ban Nha!

- Có lẽ ông ấy nghĩ như thế,- Ăngtoan khẽ nói.
- Vậy thì tạo sao anh là thầy thuốc của ông ấy anh lại chấp nhận ý kiến ấy?
- Cô tưởng rằng quyết định như vật là đơn giản và dễ dàng hay sao?- Ăngtoan nói nhỏ. – Tôi đã cân nhắc trong ý nghĩ mọi yếu tố của vấn đề này từ sáng hôm nay.
- Tại sao lại đúng vào sáng hôm nay?

- Bởi vì sáng hôm nay tôi đã được bác sĩ người Anh là Giôn Caiơt đến thăm và mời tôi nhận chức giáo sư khoa cơ thể học và ngoại khoa ở Cambritgiơ.
- Có phải anh mong muốn điều đó hơn cả mọi thứ không, - Luxia run giọng hỏi.
- Hơn hết mọi thứ trên đời, - Ăngtoan nói.

- Nhưng với kiến thức, khả năng, tài năng của anh thì ở Mađơrít hay ở Pari anh vẫn có thể kiếm được nhiều tiền, Luxia kêu lên.
Anh bướng bỉnh lắc cái đầu tóc nâu rất đẹp.
- Tôi cần gì! Có nhiều thứ quan trọng hơn của cải, Luxia ạ, - anh nói một cách giản dị. – Mà thực ra, vàng là thứ thực sự ít giá trị nhất trong thế giới này.

Luxia im lặng một lúc rất lâu. Rồi anh thấy cô run lêm như hoảng sợ với ý nghĩ riêng của mình và cô to tiếng quyết định:
- Tôi không thể để cho chú tôi hy sinh mình vì việc đưa tôi ra khỏi Tây Ban Nha.

Ăngtoan nhẹ nhàng nói:
- Cô đừng quên rằng ông ấy biết rất rõ mình không còn sống bao nhiêu lâu nữa.
- Tại sao anh không chữa cho chú ấy khỏi? – Cô lại bừng bừng nổi nóng như khi trước. – Anh là thầy thuốc, phải không nào?

Anh nhẹ nhàng trả lời:
- Có nhiều điều, biết bao điều chúng ta chưa biết rõ hoặc gần như chưa biết gì cả. Và cũng vì vậy mà tôi muốn sang Anh, ở đấy tôi sẽ được tự do nghiên cứu.
- Em rất tiêc, Tôniô ạ, tha lỗi cho em, - cô nói và đặt bàn tay mình lên tay anh. – Nhưng em cảm thấy cô đơn một cách đáng sợ quá, với chú đang ốm, còn anh thì quá xa xôi, qua mê mải…

- Tôi xin nhận lỗi là ít chăm sóc cô, - anh thú nhận. – Nhưng tôi quá bận rộn.
- Chắc là bận chữa bệnh cho các phu nhân trong triều? – Cô mỉm cười gượng gạo. – Em nghe một vài người nói về anh và bảo rằng anh rất cẩn thận và sốt sắng
- Chưa bao giờ quá mức cần thiết để chữa bệnh cho họ, - anh phản đối.
- Anh có chắc chắn điều anh vừa nói không? Em biết có mấy người mê anh đấy .

- Thật điên rồ! Vậy thì họ có thể mê bất cứ người nào họ gặp….
- Còn anh? Anh vẫn luôn say mê người tình tuyệt vời của anh chứ, bác sĩ Ăngtôniô Xecvêtut?
- Hơn bao giờ hết.
Lời thốt ra từ miệng anh nhiệt thành đến mức Luxia sững lại rồi cô hỏi một cách kiêu hãnh: - Tại sao lại hơn bao giờ hết?

Anh kể lại giấc mơ của anh trong ngục tối. Nghe xong cô dịu lại.
- Trước kia anh chưa bao giờ kể với em rằng em có một vị trí trong các giấc mơ của anh. – Cô cói một cách duyên dáng.
Anh tinh quái trả lời :
- Bởi vì lúc đầu cô tỏ ra rất mất cảm tình.

- Và bây giờ?
- Dù sao cũng không thế nữa, trong các giấc mơ, - Anh nói ra vẻ xã giao.
Thấy cô đỏ mặt về câu nói trêu tức ấy, anh vội vàng nắm chặt tay cô ân hận nói:
- Tha lỗi cho anh, Luxia. Em biết cho rằng anh yêu em lắm. Như một người em gái. Anh có thể nói với em những điều mà anh không tâm sự cả với Giăng.

- Ví dụ? – cô hỏi và nhìn đi chỗ khác.
- Ví dụ như nói về bức tranh, về hy vọng, tương lai, về hàng nghìn thứ. Và anh cũng không quên, không bao giờ quên rằng em đã mạo hiểm đi đến thăm anh trong ngục tối ở Cada Xăngta.

- Làm thế nào khác thế được? Anh chẳng cần đến em làm gì?
- Cầu chúa cho em không bao giờ phải cần đến anh như khi ấy, Luxia ạ. Nhưng khi nào sự ấy xảy ra, anh sẽ vì em mà đi đến tận cùng trời cuối đất. – Ăngtoan nói vô cùng chân thành.

- Ồ, Tôniô, anh có biết rằng anh chưa bao giờ nói với em điều tốt đẹp như thế không? Cảm ơn, Tôniô.
Chiếc miệng với những đường cong hoàn mỹ khẽ mỉm một nụ cười run run. Cô đứng lên, đến gần anh, hôn lên môi anh rồi ra khỏi phòng.

Ăngtoan ngồi bất động một lúc lâu. Trời ơi! Đấy không phải lần đầu tiên Luxia hôn anh, nhưng chưa bao giờ cái hôn của cô có hương vị này. Một hương vị thơm tho, quen thuộc như… Ăngtoan cau mày, bối rối, rồi tim anh đập mạnh. Anh đã biết hương vị này rồi. Đó là hương vị những chiếc hôn của Cơlarít Xtơrôđi.

Người hầu của Giăng nhấc chiếc áo khoác ở vai Ăngtoan ra và nói một cách cầu kỳ:
- Ngài Xavarinô đang đợi ngài, thưa bác sĩ. Xin mời ngài vào xưởng vẽ.
Ăngtoan không biết Giăng gọi anh đến vì lý do gì. Giăng ốm chăng, anh ta vốn khỏe như vâm cơ mà?

Đến cửa xưởng vẽ, anh dừng lại. Giăng không chỉ một mình. Anh đang nói chuyện với phụ nữ mà anh chỉ trông thấy lưng, nhưng vai, gáy, đầu gợi cho anh cảm giác quen thuộc. Người ấy quay lại mỉm cười, anh thốt lên:
- Cơlarít! Ồ! thật khó mà tin được!...
- Sao lại khó tin, Tôniô! Vì chính em đây mà!

Anh cầm hai tay cô trong tay mình và nhìn sâu vào cặp mắt quen thuộc. Dù anh vẫn thấy đấy là ánh mắt khôn ngoan từng trải khi xưa, nhưng anh không thể tin rằng Cơlarít ở đây.
- Chúng mình dành cho cậu sự ngạc nhiên này đấy, Tôniô ạ. – Giăng vui vẻ nói.
Rồi anh vỗ hai tay vào nhau.

- Đem rượu nho đến đây. Cuộc gặp gỡ này phải có rượu tẩy trần chứ.
- Cô đến Mađơrit làm gì thế, Cơlarit? – Ăngtoan hỏi.
- Đơn giản thôi, Tôniô. Anhôlô cùng với đoàn của ông ta đi thăm nhiều thủ đô của châu Âu. Chúng tôi đã đi qua Bácxơlon và Tôlêdơ, và cũng mới đến Mađơrit.
- Cô không biết rằng chúng tôi ở đây khải không?

- Vâng. Nhưng em không ngạc nhiên khi gặp anh. Trước kia em đã bảo anh rằng chúng mình sẽ còn gặp nhau mà, anh Tôniô, anh có nhớ không?
- Vậy thì chúng ta hãy cảm ơn số phận! – Anh thân mật nói. Nhưng không biết có phải chỉ số phận quyết định sắp xếp cuộc hành trình của Lôđôvixi Anhôlô đi theo anh. Vì quan hệ của anh với người pháp sư này đã luôn luôn hữu nghị.

“Đúng rồi, ở trong xứ sở này thì mình thành người đa nghi rồi”, anh nghĩ.
- Chỉ chậm một tháng nữa là cô không gặp tôi, Cơlarit ạ, tôi sắp đi Pari.
- Trời! – Giăng thốt lên. – Câu chuyện này là thế nào?

- Chỉ do ông Belacmi tỏ ý muốn đi Pháp thôi. – Và Ăngtoan kể lại toàn bộ cuộc hội thoại của anh với Giôn Caiơt.
- Mình biết rằng cậu ở Pari an toàn hơn. – Giăng thừa nhận, – nhưng ở đây cậu đang làm giàu được…
- Honor y provecho non caben eu un lecho! (1) Ăngtoan khẽ đọc một câu châm ngôn người Tây Ban Nha ưa thích.

Giăng cố mỉm cười:
- Mình cũng sẽ đọc một câu châm ngôn xứng đáng với câu của cậu: “Giữ được thân còn hơn đầy túi”. Vả lại, ở bên Anh, cậu sẽ giảng dạy, còn Mađơrit không dành cho cậu một chút tương lai nào theo hướng này!
- Có cái gì không ổn với anh ở thành phố này? – Cơlarit hỏi.

- Tòa án tôn giáo, Cơlarit ạ. Và các pháp quan.
- Nhưng họ không biết các thí nghiệm của anh ở Ý.
- Cho đến bây giờ thì chưa.
Mặt anh bỗng có vẻ nghiêm trọng gần như lo lắng:
- Liệu Lôđôvixi có phản mình không?

- Ồ ! Không đâu! Chắc chắn là không, Tôniô ạ. Đừng quên rằng khi ở Vơnidơ ông ta đã báo cho anh rằng lệnh bắt anh đã ký.
Nhưng Ăngtoan vẫn nghi ngờ trong lòng. Dù sao thì Giăng cũng chắc chắn là đã trông thấy người pháp sư cùng đi với Batixta ở Vơnidơ và người pháp sư này không làm gì không có động cơ, dù động cơ ấy xấu xa, mờ ám và đen tối đến mấy đi nữa. Anh đổi đề tài và cố giấu nỗi lo âu.

- Nói chuyện về Vơnidơ với chúng tôi đi, Cơlarit.
- Nói gì về Vơnidơ với các anh nhỉ? Chúng tôi xa nó nhiều tháng rồi. A này, có lẽ các anh đã biết rằng tu viện trưởng tu viện dòng Đôminích ở Pađu bị bọn kẻ cướp đến hành hung và lấy một bức tranh quý? – Cô nói thêm và mỉm cười tinh quái.

- Kinh khủng thật! – Giăng nhăn mặt tỏ vẻ thương hại. – Đã biết rõ bọn trộm chưa?
- Tôi không nghe nói gì về vấn đề này, nhưng tu viện trưởng bị thương nặng lắm, trong một thời gian khá lâu không ai dám nói rằng ông ta có qua khỏi không.
- Cậu thấy chưa, Tôniô! Mình vẫn bảo rằng đáng lẽ cậu phải giết chết hắn đi, - Giăng than thở.

Angtôniô lắc đầu:
- Mình không muốn tay dính máu! Cô có biết gì thêm về giáo sĩ Phêlíp Xăngtôt không, Cơlarit?
- Chỉ biết rằng hắn đã khỏi. Nhưng hắn không phát hiện ra anh ở đây đâu, Tôniô ạ, hãy tin em. Không thể biết được đâu.

Ăngtoan ngước cặp mắt thẫm lên:
- Ông ta là người của tòa án tôn giáo, nếu tôi không nhầm lẫn. Tòa án tôn giáo vẫn rất có thế lực và không gì họ không thể làm được. Nhưng chỉ vài tuần lễ nữa là tôi sẽ an toàn ở bên Pháp.
- Tôi à! – Giăng dõng dạc thốt lên. – Tôi à? Cậu phải nói là chúng tôi!
- Nhưng cậu phải ở lại đây. Ở đây cậu hoàn toàn sung sướng, - Angtôniô phản đối.

Giăng nhún vai:
- Mình tiêu tiền của bố mình, Tôniô ạ. Và cậu hãy tin rằng mình cũng sẽ đến Pari. Mình cũng phải thú thực với cậu rằng mình chán vẽ những người đàn bà da nâu này rồi. Đấy là một trong những lý do làm cho mình nhẩy lên vì vui sướng khi trông thấy Cơlarit.
- Hai người làm thế nào mà gặp được nhau?

Cơlarit giải thích:
- Đến bất cứ một thành phố nào phải ở lại lâu, em cũng tìm cách gặp các nghệ sĩ ở đấy xem họ có cần người mẫu không. Người đầu tiên em nghe nói là Giăng.
- Tạ ơn chúa! – Giăng lẩm bẩm. – Tôi cũng rất chán vẽ những người đàn bà mặc áo kín lến tới cằm rồi.

Ăngtoan ngắt lời:
- Theo mình biết thì có một vài người đẹp Tây Ban Nha cũng không đến nỗi khó tính như thế đâu!...
- Ồ, Tôniô! Trước đây một năm anh có bao giờ nói như thế này đâu! – Cơlarit thốt lên.
Ăngtoan giản dị trả lời:
- Nhiều sự việc đã xảy ra trong một năm qua. Qua đó, tôi thấy có lẽ tôi nên ở lại Pađu làm giáo sĩ thì hơn.

- Anh nghĩ xem nếu như vậy thì mọi người sẽ thiệt thòi những gì?
Anh nhẹ nhàng phản đối:
- Tôi có làm được cái gì đáng kể cho mọi người đâu. Nhất là trong một năm nay.
- Nhưng sắp tới là Pari, Tôniô ạ. Sau Pari đến nước Anh. Đây chỉ là sự tạm nghỉ, mọi sự vẫn tiếp diễn.

À này, Lôđôvixi trình diễn một buổi ảo thuật trong cung chiều mai, cậu có đi không? – Giăng thông báo.
- Không có trò…
Angtôniô ngừng bặt. Không nên nói đến một số từ ở Mađơrit này.
- Ồ. Không đâu! – Cơlarit nói. – Không có đâu. Chỉ có các trò nhanh tay. Chúng tôi đã diễn hầu như ở khắp nơi.

- Nếu vậy tôi sẽ đến. – Ăngtoan hứa. – Khi tôi còn bé tôi luôn mơ ước sẽ trở thành nhà ảo thuật.
Lôđôvixi Anhôlô, nhà chiêm tinh, nhà ảo thuật và pháp sư phương Đông đã gợi được sự chú ý đáng kể. Ăngtoan nhận thấy ngay khi anh vào cung tối hôm ấy. Rất đông các quý tộc, các phu nhân trong cung đình, ăn mặt sang trọng đi đến phòng khách, nơi sẽ trình diễn, Angtôniô nhập với họ, anh cúi xuống hôn bàn tay một phu nhân xinh đẹp ở chỗ này, nhận lời chúc tụng của một nhà quý tộc ở chỗ kia. Tất cả giới quý tộc cung đình đều biết anh, trong đó có những người là bệnh nhân của anh, còn những người khác rất sốt sắng muốn tiếp xúc với người thầy thuốc mà Hoàng hậu đã độ lượng ban cho sự thân thiết của người.

Gian phòng đã chìm trong bóng tối nhưng Ăngtoan vẫn phát hiện ra Luxia ngồi ở hàng đầu và anh đi về phía cô. Lúc ấy cô đang cười và nói chuyện với hầu tước Đơ Pooctalecta một thanh niên rất đẹp trai da nâu hồng chứng tỏ vừa đi qua một thời gian dưới ánh nắng mặt trời ở Tân thế giới.
Cô đón anh bằng nụ cười thân thiết:
- Tôniô! Anh đừng nói với tôi rằng cuộc biểu diễn này đã làm anh rời khỏi mấy cái cối, chày của anh nhé?

Anh chạm môi lên đầu những ngón tay xinh đẹp cô chìa ra cho anh và khẽ nói một cách rất lịch thiệp:
- Còn có gì thu hút được bằng sắc đẹp của cô, thưa cô! - Rồi anh chào hầu tước, nhà quý tộc nói:
- Tôi nóng lòng đợi dịp để được nói chuyện với ông, bác sĩ ạ. Tôi chắc ông sẽ thích thú với mấy cách chữa bệnh người da đỏ hay dùng. Mà tôi lại biết khá rõ vấn đề này.

Hai mắt Ăngtoan sáng lên vì rất thích thú, anh nói:
- Xin ông định trước nơi gặp, ngày và giờ. Tôi vẫn ước ao được gặp người biết phương thuốc của họ.
- Sẽ rất nhanh thôi, bác sĩ ạ, tôi xin hứa với ông như thế.
Nói xong hầu tước xin lỗi, chào Luxia và đến chỗ các bạn khác.

- Tôi có thể ngồi bên cô được không, Luxia?
- Có nên nói thực không nhỉ? – Cô thì thầm. – Em đã giữ chỗ này cho anh, hy vọng rằng anh sẽ đến.
Ở đầu gian phòng khách lớn này vừa được dựng lên một cái bục che màn nhung đen, phía trước còn lộ rõ một khoảng sân khấu. Căn phòng bỗng im lặng, báo hiệu buổi biểu diễn sắp bắt đầu.

- Anh đã xem loại trình diễn này bao giờ chưa? – Luxia hỏi.
- Chưa xem hẳn một buổi. Nhưng chính ông Anhôlô này đã dạy anh thôi miên.
- Sao anh chưa bao giờ nói với em về việc ấy?
- Vì mãi tối hôm qua anh mới biết ông ta cùng với đoàn tới Mađơrit.

Phía sau màn sân khấu có tiếng lạch tạch như pháo nổ. Nhưng luồn khói cuồn cuộn liên tiếp tuôn ra từ khe màn hé mở và một người đàn ông cao lớn mặc quần áo phương Đông từ đấy đi ra. Những tấm màn nhung mềm mại rơi xuống.

Lôđôvixi Anhôlô gây ấn tượng mạnh với bộ áo đỏ rực thêu các cung hoàng đạo, đầu đội loại mũ nhọn của các nhà chiêm tinh và ảo thuật hay dùng, nhưng Tôniô thầm nhớ lại hình ảnh người pháp sư năm trước mặc áo lễ đội mũ giám mục trong buổi hành lễ giả, báng bổ Nhà thờ một cách kinh khủng. Mặt bí ẩn, trông nghiêng như chim ưng, hình dáng cao, mắt nhìn áp đảo, lướt qua cử tọa làm cho mọi người rì rầm một cách ngạc nhiên và hơi sợ hãi.

- Xin kính chào các Bệ hạ.
Ông ta cúi rất thấp trước chiếc lọng nhỏ dưới đó Vua và Hoàng hậu đang ngồi.
- Kính chào các đức ông.
- Kính chào các ông các bà.
Giọng nói trầm trầm của ông ta vang khắp phòng khách.

- Tối hôm nay tôi lấy làm hãnh diện được đem đến đây một số trò khéo tay mà có người gọi là ảo thuật để các ngài xem cho biết và giải trí. Những người giúp việc tôi và tôi sẽ biểu diễn làm vui các ngài. Những trò này dù có vẻ kỳ lạ, không thể tin được nhưng lại hoàn toàn giải thích được bằng những phương pháp tự nhiên.

Ông ta mỉm cười tỏ vẻ ngầm ra hiệu:
- Nếu các ngài khá tinh mắt nhận rõ những gì không định để các ngài thấy, các ngài sẽ hiểu rõ chúng tôi đã dùng cách thức như thế nào để tiến hành các trò ấy.
Công chúng vui vẻ cười. Rõ ràng là có nhiều người không tin ông ta.
- Tôi ngừng lời và chuyển sang hành động: Tiếng Ý ảo thuật là giuoco di bussolotti, “trò chơi có chuẩn bị”; tiếng Đức, nhà ảo thuật là Taschenpieler. Dù ở nước nào, gọi như thế nào cũng vẫn là trò ấy thôi.

Ông ta nhấc miếng vải đen lên cao hơn mặt bàn độ ba tấc rồi vung ném ra phía sau:
- Các dụng cụ đo lường! – Ông kêu lên giọng đắc chí.
Luxia vô cùng ngạc nhiên. Angtôniô cúi về phía trước không tin đến một lúc, trên bàn lúc này có ba chiếc ống gỗ cao: đúng là các dụng cụ đo lường. Trước kia trò này thường dùng các cốc, chén và quả tròn.

- Chúng tôi cũng có các quả tròn! – Nhà áo thuật nói to. Lần lượt khẽ nâng ba ống gỗ lên, ông ta chỉ ba quả bằng gỗ tròn nhẵn bóng ở phía dưới, để ngay trên mặt bàn.
Cử tọa vỗ tay vang lên:
- Đáng tiếc! Một câu châm ngôn cổ của Tây Ban Nha nói Quien mucho abarco poco aprieta (2). Đúng như thế!

Hãy xem đây:
Ông ta lại lần lượt nâng ba chiếc ống rồi lật hẳn lại: cả ba đều trống rỗng, các quả gỗ cũng không còn trên bàn “ai ôm đồm nhiều không giữ được chắc”, nói như vậy rất đúng.
- Ông ta làm thế nào vậy? – Luxia khẽ hỏi.
Angtôniô nhớ đến những cuốn sách anh đọc được ở tủ sách của Lôđôvixi Anhôlô ở Vơnidơ.
- Các quả tròn được giấu trong các túi áo rộng họ mặc. Những nhà ảo thuật xưa kia cố ý đeo tạp dề. Danh từ Đức Taschenpieler từ đấy mà ra, đúng nghĩa là “người làm trò bằng túi”.

Lúc này Lôđôvixi trình diễn một trong những tiết mục ưa thích hay là hầu hết các nhà ảo thuật đều ưa thích: Chiếc dây bị cắt. Ông ta cắt một sợi dây rồi ráp hai đầu dây liền lại như chưa bị cắt bao giờ. Rồi ông ta làm những trò khó hơn, cho những con vật nhỏ biến đi rồi lại hiện ra, rót từ một chiếc lọ ra rất nhiều chất lỏng khác nhau: sữa, rượu nho, mực - Cắt đầu một khán giả (làm giống như thật) rồi lắp lại trước những cặp mắt hoảng sợ của các khán giả.

Cơlarit ở đâu nhỉ? Ăngtoan ngạc nhiên chưa thấy cô tham gia phần nào trong buổi biểu diễn. Có lẽ nào cô chỉ đi với đoàn vì cô chấp thuận cho ông Lôđôvixi hưởng đặc ân. Ăngtoan có cảm tưởng ngược lại rằng cô là một thành viên tích cực của đoàn này qua câu chuyện trong xưởng vẽ của Giăng.
- Thưa các ông các bà.

Giọng của Lôđôvixi tỏ vẻ cực kì quan trọng:
- Tiết mục sắp trình diễn ở đây sẽ ly kỳ đến nỗi tôi yêu cầu các ngài quan sát hết sức cẩn thận những gì diễn ra trước mắt. Tiết mục này chưa diễn ở nơi nào cả. Cũng chưa nhà ảo thuật nào diễn như vậy. Trong toàn thế giới không có đến mười hai người biết bí quyết của thứ quyền lực lạ lùng mà nhờ nó tôi sẽ tạo ra trước các ngài một bức tượng sống.
Tiếng xì xào thích thú và nóng đợi nổi lên trong phòng khi Lôđôvixi biến sau bức màn dùng làm phông cho các trò vừa diễn. Trên cao vẫn khép kín nhưng phía dưới các tấn màn hở ra và trong khoảng trống tam giác ấy, một người đàn bà đẹp cực kì xuất hiện.
- Cô Cơlarit! – Lôđôvixi gọi. – Cô Cơlarit hiện thân của sắc đẹp!

Tiếng rì rầm khen ngợi thay thế tiếng rì rào phấn khích mấy phút trước. Cơlarit đứng đấy, các nếp áo dài Hy Lạp ôm sát những đường cong nhịp nhàng của cơ thể cô, cô giơ hai bàn tay lên và tay áo xẻ ở giữa dọc theo cánh tay hoàn hảo của cô để hở ra hai vai tròn trặn. Cô cầm những ngón tay Lôđôvixi giơ ra và duyên dáng tiến lên hàng thứ nhất.
- Tôniô! – Luxia thì thầm. – Em đã trông thấy người đàn bà này ở chỗ nào rồi! Chắc chắn thế.

- Lặng im!... – Anh nói nhỏ. – Hãy nghe ông ta giải thích.
Nhà ảo thuật nói tiếp:
- Các ngài đã trông rõ rồi đấy, cô Cơlarit đi, lại, thở, mỉm cười, không còn nghi ngờ gì là cô đang còn sống.
- Ồ, em chắc chắn đã thấy người này ở nơi nào rồi. – Luxia lại nói, hai lông mày cau lại để cố nhớ.

Lôđôvixi vẫn dài dòng:
- Các ngài hãy nhìn gần lại đi, nhìn kỹ vào. Bằng một uy lực kỳ lạ, phép thôi miên, tôi sẽ biến con người đẹp đẽ da thịt tươi sống này thành một bức tượng đẹp không kém, nhưng bằng đá.
Ông ta đưa hai bàn tay lướt qua mặt Cơlarit và nói những gì chỉ mình cô có thể gnhe tiếng và các nét mặt đẹp thanh khiết của cô từ từ cứng lại như đá. Không một chút biến đổi cũng không một chuyển động nhẹ nào làm cho linh hoạt. Không có gì trong gương mặt bất động này bộc lộ sự sống. Lòng bàn tay Lôđôvixi lướt trên người cô gái, các bắp thịt hình như cứng lại như đá.

- Thấy chưa! – Nhà ảo thuật kêu lên. - Một pho tượng Hy Lạp cổ.
Những tiếng vỗ tay thưa thớt chào đón kết quả này và nhà ảo thuật ngạc nhiên một cách khó chịu. Angtôniô hiểu ngay nguyên nhân của sự phản ứng yếu ớt này: mở đầu tiết mục Lôđôvixi đã báo rằng ông ta dùng phép thôi miên. Thôi miên đã là một câu chuyện cũ ở Mađơrit từ khi Ăngtoan chứng minh nó qua linh mục Inhaxiô Môlina làm cho mọi người xôn xao, cho nên tiết mục của Lôđôvixi mất tác dụng. Là người biểu diễn lành nghề, nhà ảo thuật đã nhanh chóng bình tĩnh lại, ông ta nói:
- Các ngài hãy nhìn xem: cô ấy bằng đá thực sự.

Hai người giúp việc đưa hai chiếc ghế tựa ra và quỳ lên trên để giữ cho vững. Lôđôvixi nâng cái cơ thể cứng đờ trên tay và đặt ngang trên hai lưng ghế, gáy dựa trên một chiếc và khoeo chân tựa trên một chiếc giống như chiếc cầu bắc trên không. Rồi dùng chiếc ghế thứ 3 làm bậc. Ông ta đặt toàn bộ trọng lượng của cơ thể mình lên người cô gái đang nằm dài bất động. Rõ ràng là không ai có thể chỉ do rèn luyện ý chí mà giữ được sự bất động như thế. Lôddoovixxi đã điềm tĩnh lại khi nghe tiếng vỗ tay như những làn sóng dâng lên và cảm thấy cử tọa như rung lên vì bị chinh phục hoàn toàn.
- Tôniô!

Trong khi mọi người vỗ tay, Luxia vẫn theo đuổi ý nghĩ của mình và khẽ nói với Ăngtoan:
- Tôniô… em đã trông thấy cô này rồi. Đúng như vậy. Và bây giờ thì em chắc chắn là trông thấy ở Vơnidơ. Nhưng ở chỗ nào nhỉ?
Trước khi Ăngtoan kịp trả lời câu hỏi, tiếng của Lôđôvixi lại vang lên:
- Nhưng con người chuyển thành tượng vẫn sống. Tôi sẽ chứng minh để các ngài xem! Máu vẫn chảy trong tim và huyết quản của cô ta. Hãy trông đây!

Ông ta rút trong nếp áo ra một con dao găm và giơ lên phía trên Cơlarit. Con dao bỗng cắm phập xuống người cô gái không có sức chống đỡ. Khán giả cùng thốt ra một tiếng kêu từ trong họng. Một người đàn bà hét lên lanh lảnh, mặt cau có phẫn nộ, Lôđôvixi đã cắm phập lưỡi dao vào ngực cô Cơlarit. Một dòng máu đỏ tía ra trong tiếng ồn ào khiếp sợ, phản đối, và những câu hỏi lo lắng. Rồi màn hạ xuống che kín cảnh ma quỷ ấy.

Luxia sợ tái mặt như Angtôniô đã vội bảo cô:
- Đừng sợ! Đây cũng là một thủ thuật như các trò khác. Trông kìa…
Lôđôvixi tươi cười xuất hiện gần như ngay lập tức:
- Xin đừng sợ cô ấy vẫn sống!
Và Cơlarit rẽ màn bước ra, cô cũng tươi cười và đứng bên cạnh ông ta, rõ ràng không có vết thương nào cả. Trong khi họ cúi chào tiếng vỗ tay vang lên không dứt, Lôđôvixi nói to:
- Xin cảm ơn các ngài. Buổi biểu diễn của chúng tôi đã kết thúc.

- Tôniô! – ngay lúc ấy Luxia nói giọng gay gắt báo trước điềm không lành. – Tôniô! Bây giờ em đã nhớ ra em trông thấy cô ta ở đâu rồi, cô ta ngồi với anh trong một hiệu ăn bên hồ, hôm chú em và em đi Phlôrăngxơ.
- Đúng đấy, Luxia ạ. Đúng ở chỗ ấy. – Ăngtoan điềm nhiên nói.
- Vậy thì tại sao anh không nói với em chuyện ấy? Tại sao anh không nói rằng anh quen cô ta?

Anh đưa mắt mải nhìn xung quanh để chắc chắn không ai nghe thấy rồi anh nói:
- Mãi đến hôm qua tôi mới biết cô ta ở Mađơrit. Cô ta là người mẫu của Giăng…
- Ồ!
Hai mắt Luxia mở to hết cỡ.
- Cô ta là người mẫu à?
- Phải.

- Anh đã vẽ cô ta khỏa thân bao giờ chưa?
Ăngtoan đỏ mặt không duyên cớ và càng bực mình vì lộ vẻ bối rối. Dù sao thì nghiên cứu nghệ thuật có gì là xấu? Và nghiên cứu khỏa thân chẳng là một phần trong việc rèn luyện của nguời nghệ sĩ là gì. Nhưng anh không chắc chắn Luxia có hiểu không. Càng không chắc cô có nghe anh trình bày rõ không.
- Có hay không? – Cô gặng hỏi.
- Có!

Luxia càng mở to, thoáng có vẻ vì nể rất mới mẻ.
- Cô ta có đẹp lắm không?
- Em vừa thấy cô ta đấy, em nghĩ thế nào? – Ăngtoan mỉm cười và trả lời.
- Cô ta rất đẹp. Em muốn gặp cô ta, Tôniô ạ!
- Nhưng cô ta là người biểu diễn sân khấu. Hoàng hậu có thể không bằng lòng…
- Hoàng hậu đã mời ông Lôđôvixi Anhôlô đến chiêu đãi. Không có lý do gì để em không được gặp cô Cơlarit. - Trừ khi, cô nói thêm giọng nghi ngờ và chua chát, - trừ khi anh không muốn cho em quen người mẫu của anh.

Anh ấp úng:
- Thật là ý nghĩ điên rồ!... Điều đó có làm phiền gì anh đâu? Anh không phản đối gì cả…
- Vậy thì anh đi với em, - Cô nói một cách cấp thiết.
Đằng sau những tấm màn, đoàn ảo thuật đang đóng gói đồ đạc. Ăngtoan nhận ra Ania, cô gái anh đã thử sức mạnh của thôi miên lần đầu tiên. Nhà ảo thuật không có ở đấy, nhưng Cơlarit vừa ra khỏi phòng thay áo. Khi trông thấy Ăngtoan và Luxia, cô tiến đến gần với nụ cười niềm nở trên môi.
- Cô Luxia Belacmi, cô Cơlarit Xtơrôđi.

Ăngtoan giới thiệu hơi lúng túng. Cơlarit liếc nhìn anh một cách tinh quái nhưng cô trả lời rất duyên dáng, đáng yêu.
- Tôi muốn được gặp cô, cô Xtơrôđi, để nói với cô rằng cô đẹp và hấp dẫn lắm.
- Và cô thì lại đẹp hơn tôi tưởng tượng nhiều.
- Sao lại thế nhỉ? – Luxia bối rối hỏi.

- Vâng! Tôi đã được nghe bác sĩ Angtôniô Xecvêtut và ông Giăng Xavarinô nói về cô.
Đấy là một cuộc tấn công lịch sự bằng kiếm có bịt ở mũi nhọn giữa hai người đấu kiếm giỏi, người nọ vì nể tài năng của người kia nhưng luôn rình có dịp đâm trúng nhau. Ăngtoan cảm thấy cực kì khổ tâm nhưng không biết làm thế nào.

Luxia tiếp tục nói một cách nhẹ nhàng nhưng giả tạo:
- Tôi phải yêu cầu ông Giăng cho tôi xem vài bức ông ấy vẽ cô mới được.
Mắt Cơlarit thoáng sáng lên một cách vui vẻ, cô không dễ bị lừa dối. Cô trả lời cũng nhẹ nhàng như thế:
- Tôi e rằng cô sẽ không tán thành những bức tranh ấy. Hầu hết là những bức khỏa thân…
- Được nhiều người mời làm mẫu kiểu ấy chắc dễ chịu lắm nhỉ. Chắc anh thích những bức tranh ấy lắm phải không Angtôniô? Cô giả bộ hồn nhiên hỏi. – Cô Xtơrôđi, cô có thể tưởng tượng được không, anh ấy đã thề trung thành với một hình ảnh như thế đấy!

Cơlarit trả lời:
- Tôi biết thần vệ nữ của Bôtixeli. Còn có bức họa nào hấp dẫn hơn bức họa ấy nữa.
Mặt Luxia đỏ bừng, Ăngtoan thấy cô đã nổi giận dù cô ghìm lại. Anh khôn ngoan gợi ý:
- Cô Cơlarit chắc đã mệt, Luxia ạ.
- Xin thứ lỗi. Tôi nghe nói nghề làm mẫu vất vả lắm. Nhưng tôi chắc rằng cô sẽ rất được hoan nghênh ở Mađơrit này. Chúng tôi có thể chúc cô ngủ ngon chứ?

- Xin chúc cô ngủ ngon, cô Belacmi, - Cơlarit điềm đạm nói. – Và chúc anh ngủ ngon, bác sĩ Xecvêtut.
Rồi cô đi ra.
Luxia lẩm bẩm:
- Ôi, tôi ghét cô ta! Ghét cay ghét đắng! Đồ phụ nữ hư hỏng! Đồ hư hỏng đến ghê tởm.
- Ồ, Luxia. – Ăngtoan phản đối cô, anh thực sự không bằng bòng. – Cơlarit không phải là…
- Còn anh nữa! Anh nữa đấy! Anh có quyền gì mà nói đến bức Bôtixeli? Bức tranh ấy là của tôi, anh đừng quên!

- Đúng thế rồi, tôi chỉ…
- Không có cái gì thiêng liêng đối với anh cả, phải thế không? Anh ngốc lắm, anh…
Giọng cô bỗng khản lại và cô chạy trốn.
Ăngtoan đứng lại, bối rối sửng sốt, không thể biết rõ cái gì đã diễn ra trong chiếc đầu xinh đẹp ấy.

- Vị tiểu thư đẹp mê hồn của anh bỏ anh một mình sao, Tôniô? – Cơlarit khẽ nói, cô đến bên anh mà anh không biết.
- Phải, cô ấy vừa mắng tôi một trận mà tôi chẳng biết vì sao, rồi cô ấy đi mất… Tôi đang tự hỏi vì lý do gì đây!
Cơlarit nhìn anh mỉm cười âu yếm:
- Đơn giản lắm… cô ấy yêu anh, Tôniô ạ!

- Cô ấy mà yêu tôi à? Cô đùa đấy chứ?
- Ồ không đâu! Điều đó rõ rành rành. Cô ấy thật đẹp mê hồn, đầy sức sống và sôi nổi. Hai người là một đôi hoàn hảo đấy, Tôniô ạ.
- Tôi không nghĩ đến hôn nhân, Cơlarit ạ. Cuộc sống của tôi đã quá nhiều việc rồi, - người thầy thuốc trẻ tuổi nói.

- Ồ! Khi nào người đàn ông có ở cạnh mình một người vợ phù hợp, anh ta mới bắt đầu biết rõ mình có khả năng như thế nào… Nếu anh không cho rằng tôi coi quá quan trọng vị trí của người phụ nữ trong đời người đàn ông!
- Không…Không đâu, Cơlarit! – Ăngtoan thì thầm một cách lúng túng. – Em biết rằng anh vĩnh viễn biết ơn em đã…

- Đừng nói nữa! Cảm ơn, Tôniô rất yêu quý. Em sẽ ghi nhớ ý nghĩ quý báu ấy của anh. – Cô nói giọng run run. – Chúc anh ngủ ngon, Tôniô. – Và lần này thì tạm biệt thực sự.
Anh thất vọng nói:
- Em không đến dự chiêu đãi à?
- Không, em đến sẽ làm rối việc thêm. Hãy đi tìm Luxia của anh đi, Tôniô, làm lành với cô ấy đi!

- Làm lành vì lý do gì?
- Ồ, Tôniô… Đừng bao giờ hỏi tại sao, vì lý do gì mà phải làm lành với một người đàn bà. Cứ tiến hành một cách đơn giản. Người ta sẽ hiểu.
Rồi Cơlarit đi khuất sau màn.
Khi Ăngtoan đi ngang qua phòng tiến về phía bàn giải khát, anh nghe tiếng gọi mình, hầu tước Poóctalecta đang nói chuyện với ông Lôđôvixi Anhôlô ra hiệu cho anh đến chỗ họ:
- Ông Anhôlô vừa nói với tôi rằng ông ấy quen ông ở Vơnidơ, bác sĩ ạ.

- Thật vui mừng được gặp lại ông, bác sĩ Xecvêtut, - người pháp sư nói và đặt tay lên trán rồi lên môi. Hầu tước vừa cho tôi biết ông đã dùng thôi miên đạt kết quả ở Mađơrit này.
Vị hầu tước trẻ nói thêm:
- Chắc lý thú lắm, tôi rất tiếc lúc ấy đã vắng mặt ở Mađơrit.

- Bây giờ tôi mới hiểu rằng thôi miên không phải điều mới lạ ở Mađơrit và lý do tôi không gợi được sự chú ý như đã lường trước, - Lôđôvixi ôn tồn nói.
Ăngtoan biện bạch:
- Tôi chỉ là người mới vỡ lòng… còn ông là bậc thầy, ông Anhôlô ạ.

- Ai đã chế ngự được linh mục Inhaxiô Môlina thì không thể coi người đo như vỡ lòng được, - hầu tước nói. – Bác sĩ này, tôi tổ chức một bữa tiệc vào tôi mai mời ông Anhôlô và đoàn của ông. Ông có cho tôi vinh dự được đón tiếp ông không?

Angtôniô không muốn tỏ ra thiếu lịch thiệp, nhưng anh không hề muốn dự một buổi tối bên cạnh Lôđôvixi vì biết rằng ông ta dễ nổi nóng đột ngột, dễ làm ầm ỹ và cãi cọ. Anh bỗng nhớ đến một buổi hẹn trước:
- Tôi rất tiếc… thưa hầu tước, nhưng bác sĩ Vêdan và tôi tối mai có một buổi nói chuyện và thảo luận lên quan tới một số điểm về cơ thể học.

- Xin tùy ý ông.
Hầu tước nháy mắt và nhướng lông mày để tỏ ý ngầm.
- Ông Anhôlô đã hứa trình bày một số tiết mục ảo thuật không diễn trước công chúng bình thường. Thôi, xin lỗi các vị nhé, hẹn đến mai, ông Anhôlô.
Lôđôvixi Anhôlô cởi mở nói:
- Tôi mong có dịp gặp ông, bác sĩ ạ, từ khi Cơlarit cho biết rằng ông ở Mađơrit.

Bên cạnh họ không có ai nhưng Ăngtoan biết rõ rằng ở Mađơrit có nhiều lỗ tai luôn rình mò để thu lượm tin tức nhỏ nhất về anh rồi đi rót vào tai linh mục Inhaxiô Môlina. Anh nói:
- Chung ta đến gốc kia đi, ở đấy nói chuyện thoải mái hơn.
Anhôlô mỉm cười đi theo anh, ông ta ngồi chiễm chệ rồi nói luôn không quanh co:
- Cả Mađơrit còn nói đến vấn đề ông thực nghiệm vào linh mục Inhaxiô Môlina. Bản thân tôi cũng có sự vướng mắc với tòa án tôn giáo, tôi biết rằng ông thận trọng, bác sĩ ạ. Vì có những vấn đề cần để trong bóng tối nên ông có muốn chúng ta thỏa thuận một hiệp ước cùng im lặng về quá khứ của nhau không?

Không có gì khó chịu cho anh bằng việc thỏa thuận một vấn đề nào đó với con người này, nhưng anh không cách nào từ chối được. Trong thâm tâm , anh chắc Giăng không nhầm. Lôđôvixi sẽ không hề áy náy khi phản bội anh. Hắn đã bán anh lần đầu cho giáo sĩ Phêlip Xăngtốt và Batixta Poocdia. Nếu lúc sau hắn báo cho anh biết sự nguy hiểm không phải do lương tâm cắn rứt mà do một nguyên nhân mờ ám nào chỉ mình hắn biết.

- Có lẽ ông đang nghĩ xem tôi có dính dáng đến các khó khăn của ông ở Vơnidơ không chứ gì? - Người pháp sư nói tiếp hình như ông ta đọc được ý nghĩ của anh. – Tôi cam đoan với ông rằng ông nghi ngờ không đúng, bác sĩ ạ. Tuy rằng tôi có hàng nghìn lý do đáng kể để không mến ông chút nào cả, - ông ta nói thêm, châm biếm rất kiểu cách.
- Tôi không nghĩ như thế đâu, thưa ông, - Ăngtoan bị bất chợt ấp úng nói và nhận rõ lời đe dọa trá hình trong câu nói sau của người pháp sư.

- Vậy ông bằng lòng rằng chúng ta hứa sẽ kín đáo cho nhau chứ?
- Được, tôi bằng lòng.
- Tốt. Bây giờ ông kể cho tôi nghe các thí nghiệm về thôi miên của ông đi, - Anhôlô nói như ra lệnh.

Lôđôvixi Anhôlô có vẻ rất thích thú với trường hợp của cô Catơrin Xagrơđô, dù Ăngtoan không muốn kể tỉ mỉ, nhưng anh thấy người pháp sư vẫn tinh tế moi dần từng chi tiết. Ông ta nhắc lại.
- Đúng thật là một trường hợp ly kỳ. Trong tương lai tôi sẽ tìm hiểu sâu thêm về vấn đề này. Nhưng đã khuya rồi, tôi làm ông mệt…

Họ từ biệt nhau bằng những lời chào lịch thiệp rồi Anhôlô hòa vào đám đông.
- Đợi mình với, - Giăng vừa nói vừa chạy lại chỗ Ăngtoan. – Chúng mình sẽ cùng đi.
Rồi trong lúc đi xa cung điện, anh hỏi:
- Lôđôvixi với cậu nói chuyện gì thế?
- Tên khốn kiếp ấy đề nghị một thỏa hiệp. Một thỏa hiệp về im lặng.

Giăng nghi ngờ ngay lập tức, anh nói:
- Phải rồi, một hiệp ước cậu sẽ đơn phương tôn trọng. Cậu không tin lời tên đểu cáng ấy chứ, mình đoán thế?
- Biết đâu đấy? Rõ ràng là cả hai đều có lợi nếu cùng im lặng.

- Chà! – Giăng lẩm bẩm. - Thật đúng tính chất của con cáo già ấy, nó ru ngủ cậu bằng một đề nghị tốt đẹp để rồi đi phản lại cậu với linh mục Inhaxiô.
- Nhưng hắn không thể kể tội mình mà không tự buộc tội hắn. Vậy thì hắn có lợi ở chỗ nào?
- Tin tưởng ở con rắn già ấy để tìm cách gỡ rối, và rồi gỡ rối một mình! Cẩn thận đấy, Tôniô, - Giăng khẩn khoản nói, anh vốn rất hay đề phòng. - Chiều mai cậu có đến dự tiệc ở nhà hầu tước Pooctalecta không?

- Không. Thầy Vêdan và mình giảng ở trường Đại học.
- Vậy thì mình đi một mình. – Giăng quyết định. – Trong thời buổi chúng ta đang sống này, mình cho rằng cần biết những gì diễn ra ở hậu trường. Hơn nữa, anh nói thêm. – Cũng cần có người để mắt đến thằng đểu Lôđôvixi này. Đó là điều khôn ngoan… Hãy nhớ là phải đề phòng, Tôniô ạ.

Khi Luxia bước vào căn phòng Angtôniô đang bận nghiền một thứ thuốc ngủ cho ông Belacmi, hình như ánh sáng mặt trời cùng vào với cô: cô mặc và trang sức theo kiểu của Elidabet Đơ Valoa thay kiểu cổ truyền nghiêm nghị khô khan của Tây Ban Nha bằng màu sắc lịch sự, ánh sáng và vui tươi, những đặc điểm của vẻ đẹp và duyên dáng Pháp.
Áo cô bằng thứ hàng dày màu trắng có kim tuyến, cổ áo chun trắng nõn và hẹp, hai tay áo trong vừa khít đính những hàng ngọc trai nhỏ. Tay áo ngoài phồng to, kiểu vừa xuất hiện ở Mađơrit nhưng rất thịnh hành ở triều đình Pháp, xẻ rộng và chun theo cách để lộ rõ một cách kín đáo các trang sức giàu có và sang trọng ở tay áo trong. Luxia trùm lên bộ tóc vàng rực chiếc khăn mỏng có gạch đỏ trông rất nổi. Mặt cô đánh phấn trắng như người Pháp ưa dùng, hai má xoa phấn hồng. Váy ngoài rất rộng, mỗi bên vén lên một chút để lộ thứ đăng ten quý ở váy trong.

Ăngtoan để chày xuống, vịn hai tay lên bàn, ngắm cô và khen ngợi một cách thành thật:
- Em đẹp vô cùng, Luxia ạ!
- Không phải chỉ một mình anh nghĩ như vậy. – Cô trả lời vẻ ngạo mạn, nhưng anh thấy rõ cô vừa ý với lời khen đó.
- Chắc thế rồi, kiểu áo mới đấy à?

- Từ Pari đến hôm qua. – Cô kiêu hãnh nói và xoay chân quay một vòng tròn để cho váy xòe ra nhưng cánh của một bông hoa kỳ diệu. – Hoàng hậu nước Pháp gửi cho em đấy.
Ăngtoan lại tiếp tục nghiền thật cẩn thận các vị để pha chế thuốc. Cô gái hình như đã quên trận cãi cọ hôm trước và anh biết ơn cô về việc ấy. Anh hỏi:
- Tôi hôm nay lại có buổi chiêu đãi hay sao?

- Có. Dạ tiệc ở nhà hầu tước Đơ Pooctalecta. Nghe đồn rằng ông bạn chiêm tinh học của anh sẽ biểu diễn một số tiết mục ảo thuật rất mạnh dạn.
Ăngtoan cau mày. Lôđôvixi dám liều lĩnh biểu diễn buổi hành lễ đen ở đây chăng? Không. Chắc hắn cũng đủ lý trí để hiểu rằng ở đây thái độ của Tòa án tôn giáo khác hẳn ở Vơnidơ, thành phố vui chơi kia. Tuy nhiên, cũng có thể là Lôđôvixi chưa nắm vững tình hình rồi lại bị chàng hầu tước kia thúc đẩy. Anh chàng này vừa ở Ấn Độ về, chắc đã quên uy lực đáng sợ của các pháp quan trong cuộc hành trình ấy. Vả lại anh ta đã chẳng thao thao kể lại rằng đối với những người thổ dân ở Tân thế giới thì các buổi lễ tà đạo và chè chén say sưa là chuyện thường là gì.

- Ai đi cùng với cô?
- Hầu tước cho xe đón. Hơn nữa là ở gần một bên thôi mà.
Angtôniô buông rơi chày xuống cối, - anh khẩn khoản:
- Luxia… anh muốn em không đi dự dạ tiệc này!
Cô nhìn anh ngạc nhiên:
- Tại sao lại không hở anh?

Anh tìm lời để nói nhưng rất khó khăn.
- Vì nhà chiêm tinh học này. Anh thấy không biết em có nên xem một tiết mục của ông ta không?
- Anh đã xem những tiết mục ấy rồi sao?
- Rồi. Ở Vơnidơ.
Cô hất đầu ra phía sau và ngỗ ngược nói:
- Vậy thì tại sao tôi lại không xem được. Nhất là Cơlarit của anh lại ở đấy. Một người lịch sự như thế chắc không thể tham gia việc gì xấu.

Ăngtoan cúi đầu và cắn môi. Tiếp tục vấn đề này sẽ lộ rõ anh đã có mặt ở buổi hành lễ đen ở Vơnidơ và anh mong hơn cả là sự kiện ấy là một trang đã kết thúc trong cuộc sống của anh. Anh cố nói thêm:
- Ít ra anh cũng hứa với anh điều này: nếu Lôđôvixi biểu diễn cái gì em không nên xem thì em về đây ngay lập tức nhé.
Cô tức giận nói:
- Tôi không hứa điều gì như thế cả. Tôi có phải là trẻ con đâu?

- Vậy thì em về ngay đây sau khi kết thúc vậy, - anh năn nỉ. – Anh sẽ đợi em ở tầng dưới.
Cô nhìn anh ra vẻ không bằng lòng:
- Tôniô, tôi không hiểu nổi anh! Dù sao thì tôi cũng đã quyết định sẽ về đây.
- Anh sẽ đợi em, - anh hứa.
Cuộc họp ở trường Đại học kết thúc sớm nên Ăngtoan ngồi trong phòng khách nhỏ của gia đình Belacmi thiu thiu ngủ để chờ Luxia.

Các cửa sổ mở rộng vì trời oi ả như sắp có cơn giông bão. Khi Ăngtoan nghe tiếng chân bước hấp tấp trong phố, anh vùng dậy mở cửa và bước xuống bậc thềm vừa kịp để đỡ vào tay mình cô gái đang thở hổn hển. Hình như cô quá mệt vì đã chạy, chắc cô đã vấp ngã vì chiếc áo trắng có kim tuyến bị rách và bẩn. Anh bồng cô lên tay như một đứa trẻ, đem cô vào phòng khách nhỏ, trong khi cô khóc nức nở không hổ thẹn và bám chặt lấy anh.

- Nào, Luxia, mọi việc đã tốt lành cả rồi. Hết rồi mà. Em đang an toàn bên anh.
Anh an ủi cô giọng âu yếm và vững vàng, tiếng khóc thưa dần rồi ngừng hẳn. Cô nói:
- Tôniô! Ơn chúa, anh đã bảo em về nhà!... Em sợ biết chừng nào!
- Sợ ư? Ai đã dám làm phiền em, - anh nói giọng đe dọa.
- Kh… không đâu, có lẽ họ cũng không thấy em đi ra.
Cô đứng lên và lau nước mắt.

- Họ đang quá chú ý đến… ôi, Tôniô!... kinh khủng quá!...kinh khủng quá!... Tại sao anh không nói với em điều đó?
Vậy là Anhôlô đã dám biểu diễn trò quỷ quái châm biếm lễ hiến tế thần thánh!
- Anh đã báo trước với em rồi, Luxia, - anh nhẹ nhàng nhắc cô.
- Em không ngờ sẽ khủng khiếp đến thế.
- Chuyện gì đã xảy ra vậy?

- Có một tiết mục trang trí như bàn thờ. Ông ta mặc áo lễ. Lúc đầu em tưởng là một trò vui đùa, nhưng khi những người con trai và con gái khủng khiếp ấy ra. Ôi, Tôniô! Tôniô!...
- Thôi đừng nói nữa! – Anh khẩn khoản.
- Điều làm em kinh hoảng nhất là, - Cô nói rất nhỏ hình như hổ thẹn, - là em đã muốn ở lại, Tôniô ạ. Em muốn xem những cảnh đó.
- Cô giấu mặt vào ngực anh:
- Tôniô, em thấp kém, xấu xa quá phải không, vì em đã có ý muốn như thế.

- Không, - anh khẽ nói. – Chính anh cũng đã bị cám dỗ. Cái kinh khủng của sự việc ấy là sức mê hoặc của nó, giống như loài rắn.
- Ôi! Vũng bùn đấy! Em không còn sạch sẽ nữa rồi. – Cô rền rĩ úp mặt vào hai bàn tay.
- Em nghĩ thế vì em sống nền nếp và trong sạch, - anh nói. – Em không biết cảnh tượng gì đang chờ mình, chỉ có thế thôi.

- Em nhớ lời đã hứa với anh và cảm thấy phải đi ngay lập tức, ngay lập tức. Nếu không em sẽ ở lại đến cùng, không tránh được.
- Về phần anh, anh rất sung sướng vì em đã về. Luxia ạ. Bây giờ thì em đã an toàn, việc em cần làm hơn cả là đi ngủ.

Anh bỗng ngẩng đầu lên. Từ sau khi bị bắt giam, anh luôn cảnh giác, anh nhận rõ trong đêm vắng một tiếng động bất thường theo gió vẳng vào cửa sổ mở. Đó là tạp âm của tiếng ngựa phi, tiếng kêu, tiếng khí giới chạm vào nhau và rõ ràng là từ phía nhà hầu tước Đơ Pooctalecta.
- Tôniô… Cái gì thế? – Luxia khẽ hỏi, mặt trắng nhợt như chiếc cổ áo trắng của cô.

- Không rõ. Em ra ngồi ở đi văng bên cửa sổ mở gần sát bên nhau và người họ chạm vào nhau. Bàn tay nhỏ bé của Luxia luồn vào tay Ăngtoan, anh thân thiết nắm chặt lấy làm cho cô yên tâm. Tiếng động lan rộng hơn. Thỉnh thoảng có bóng người chạy luồn qua hàng cây dọc phố và có tiếng súng nổ đằng xa.

Cô gái thì thầm:
- Em sợ lắm, Tôniô. Anh có cho rằng đấy là bọn vệ binh của Tòa án Tôn giáo không?...
- Có thể lắm, - Tôniô trả lời và lắng tai nghe.
- Như vậy có nghĩa là họ sẽ phát hiện được những gì đã xảy ra. – Cô lại nói gần như hốt hoảng.
- Tạ ơn Chúa đã run rủi cho em vội vàng trở về! – Anh nói một cách sôi nổi. - Chỉ thêm vài phút nữa là sẽ quá chậm.

Cô ngồi sát lại bên anh:
- Tôniô, em sợ… sợ lắm!...
Chính anh cũng đang run lên vì lo âu. Nếu biết rõ Luxia có mặt ở buổi dạ tiệc và tiết mục tiếp theo, Tòa án tôn giáo có bắt cô không? Và Giăng cũng tham dự ở đấy nữa…
- Nghe đây, Luxia… Nếu bất cứ ai hỏi chiều nay em đi đâu, em nghe rõ không, em hãy trả lời rằng đã dự tiệc ở nhà hầu tước, nhưng sau đó ra về ngay. Thời gian còn lại trong buổi ấy em ở nhà với anh, sau khi anh ở trường về.

Cô cười như ngây dại và bứt rứt:
- Một mình ở tầng dưới một ngôi nhà lớn, với một thanh niên đẹp trai, trong bóng tối, em sẽ bị mang tiếng!
- Bị mang tiếng còn hơn bị tra khảo, - anh lẩm bẩm qua kẽ răng. – Bây giờ thì xin em đừng quên câu chuyện vừa chuẩn bị.
Hai người ôm nhau ngồi trong bóng tối, họ tìm ở nhau điều làm dịu nỗi lo âu. Đầu Luxia ngả vào vai Ăngtoan, nghe cô thở sâu và đều đặn anh mới biết là cô đã ngủ. Anh nhẹ nhàng ngồi nhích ra, vòng tay đỡ cô tựa vào anh rồi anh cũng ngủ thiếp đi.

Mấy giờ sau anh giật mình thức dậy với cảm giác rất rõ rệt là có ai thì thầm gọi tên mình. Luxia vẫn tựa vào vòng tay anh ngủ ngon lành. Anh khẽ lay cho cô thức dậy.
- Tôniô!... Tôniô!... – có tiếng gọi khẽ.
- Đúng Giăng rồi! Tạ ơn Chúa! – Ăngtoan nói và thở dài nhẹ nhõm.
Rồi anh nói to:
- Giăng, chúng tôi ở đây.

Anh nghe tiếng chân bước lên bậc rồi Giăng đầu tóc bù xù, quần áo xộc xệch, rón rén vào trong phòng. Trông thấy áo trắng của Luxia sáng mờ mờ trong phòng, anh ầm ừ một cách vui vẻ:
- Ồ! Xin lỗi nhé, mình làm phiền các cậu…

Luxia ngồi thẳng lên bực tức nói:
- Anh ngốc vừa chứ! Tôi ngủ thiếp đi, có thế thôi. Đợi một chút tôi tìm cái gì thắp đèn.
- Không, không, trời ơi! Cẩn thận đấy! Nhất là không đèn đóm gì cả! Bọn vệ binh của Tòa án Tôn giáo đang ở khắp nơi, khắp các xó xỉnh, hang hốc, đuổi theo chúng tôi như đuổi thú săn.

- Chúng đến nhà hầu tước Pooctalecta thật đấy à?
- Chao ôi! – Giăng lầm bầm. – Nhưng Luxia ở đấy cơ mà. Làm thế nào mà biến được như thế, cô bé? Còn tôi thì đã hai giờ đồng hồ lẻn từ sân sau nhà này đến sân sau khác qua khắp Mađơrit.
- Tôi đi rất sớm, trước khi vệ binh đến. – Luxia miễn cưỡng trả lời.

Giăng lại ầm ừ, cố ghìm sự hoan hỉ lại. Việc xảy ra không hề làm anh mất vui tính.
- Thật là hạnh phúc, Pooctalecta đã tỉnh táo tắt hết ngay ánh sáng. Vờ tưởng bọn phá rối là kẻ trộm, nên mình đã may mắn nện vỡ sọ hai ba tên vệ binh.
- Còn Lôđôvixi và bọn hắn? – Ăngtoan hỏi.
- Hắn đủ tài để gỡ rối! Mình chắc bọn hắn thoát hết.

- Giăng, Luxia đã ở đây với mình tối nay. Cô ấy về rất sớm, đừng quên điều đó nhé. Về cùng lúc mình ở trường Đại học về.
- Chà… mình nhớ lắm chứ, - Giăng nói và cười thầm. – Mà mình cũng ở đây kia mà. Và mình sẽ ở lại, vì đêm nay ngoài phố không yên ổn.
Phải rất lâu Ăngtoan mới ngủ lại được. Luxia đã tiếp cận với tai họa và rất gần mà cô không hề ngờ tới. Kẻ nào báo cho Tòa án tôn giáo biết buổi họp ở nhà hầu tước Pooctalecta rất có thể là kẻ đã dự buổi họp mặt ấy, và nếu vậy thì hắn có toàn bộ danh sách người dự.

Nghĩ đến cái cơ thể cao và thon anh đã ôm trong tay có thể bị treo lên giá treo cổ, bị căng trên chiếc thang ghê ghớm của hình phạt Pôtơrô hay tra tấn bằng nước, Ăngtoan rùng mình. Anh nhớ lại và thấy hiện ra trước mắt dáng đi khệnh khạng như vịt của nhữngnguời ra khỏi ngục với các khớp xương sai lệch, tiếng cười điên dại của những kẻ khốn khổ đã bị mất trí vì quá đau đớn, sự lãnh đạm thụ động của những người mà tra khảo cũng không làm cho đau thêm được vì họ đã không còn tình cảm và cảm giác của con người.

Ăngtoan âm thầm thề rằng anh sẽ tự tay giết chết Luxia còn hơn trông thấy cô rơi vào nanh vuốt Tòa án tôn giáo.

Buổi sáng hôm sau trời trong sáng, chim hót líu lo, các nỗi sợ trong đêm hình như là điều điên rồ vì ngày đẹp rặng rỡ. Ăngtoan bận rộn mãi đến quá chiều về việc chữa cho các bệnh nhân. Khi anh về đến nhà ông Belacmi thì đã gần đến giờ ăn tối.
Anh thấy Giăng và Luxia đứng dưới bậc thềm và nhìn nét mặt họ anh biết rằng mình không lo lắng hão.
- Cơlarit bị Tòa án tôn giáo bắt tối qua rồi, - Giăng âm thầm nói.

Ăngtoan choáng váng không nói được. Hàng nghìn ảo ảnh ghê rợn dồn dập dưới mi mắt anh. Mãi anh mới nói được:
- Mình tưởng bọn họ trốn thoát kia mà!
- Đúng như thế, nhưng Cơlarit thì không thể trốn được, cô ta bị thôi miên.
- Tôi không hiểu tại sao bị thôi miên lại làm cho cô ấy không trốn được với những người khác? – Luxia nói.

Tôniô kiên nhẫn giải thích:
- Khi mê, cô ấy không biết những gì xảy ra xung quanh mình và có thể sau nhiều giờ vẫn chưa tỉnh, trừ khi Lôđôvixi chịu giải mê cho cô ấy.
- Lúc nãy hầu tước đã mang thư đến báo tin cho mình rằng cô ấy bị bắt, - Giăng nói. – Ông ta thấy cô ấy trong xưởng vẽ của mình và biết rằng mình muốn biết tin.
- Cô ấy hiện đang ở đâu?

Giăng nhún vai và cắn môi bực tức:
- Ở Cada Xăngta, hiển nhiên là như thế. nếu không ở đấy thì còn ở đâu nữa?
Angtôniô không phải vất vả cũng hình dung được sự vui thích của linh mục Inhaxiô và các đao phủ tay sai của ông ta khi tra khảo cái cơ thể xinh đẹp ấy. Viên pháp quan chắc đã biết Cơlarit quen Ăngtoan Xecvêtut truớc khi đến Mađơrit Hắn sẽ không dừng lại trước khi moi được ở cô, do cô tự nói ra hay do bạo lực, những điều cô biết về người hắn ghét. Anh nhanh chóng quyết định nhưng còn mơ hồ về hình thức sẽ làm:
- Chúng mình phải giúp Cơlarit, Giăng ạ. Nhưng làm như thế nào đây?

Luxia hỏi:
- Tại sao các anh phải mạo hiểm để cứu cô ấy? Nhà ảo thuật kia dùng cô ấy thì phải tự hắn tìm cách làm cho cô ấy được tha chứ.
- Cô ấy là bạn chúng tôi, - Ăngtoan nói, với anh điều đó đã nói lên tất cả, nhưng hai má Luxia đỏ bừng và giọng cô gay gắt khi cô nhấn mạnh:
- Có lẽ còn hơn thế nữa ấy chứ?
- Nếu thế thì đã sao? – Tôniô thốt ra một cách phũ phàng. - Điều đó có liên quan gì đến vấn đề này?

Hai má Luxia đang đỏ bừng bỗng tái đi. Cô nói mãi mới ra lời:
- Vậy ra anh thú nhận rằng cô ta đã là tình nhân của anh?
- Tôi xin cô, Luxia! - Đừng có lố lăng. Tôi giúp đỡ bất cứ ai trên thế giới này bị Tòa án tôn giáo đánh bất công.
Luxia phản đối thêm một cách yếu ớt:
- Cô ta có thể phản bội các anh để cứu mình.
- Cơlarit sẽ không bao giờ làm thế, tôi hoàn toàn chắc chắn điều đó.

Lúc ấy Giăng nói xen vào và đứng về phía bạn:
- Đúng đấy, Tôniô ạ! Cơlarit sẽ không bao giờ phản bội bất cứ ai.
- Vậy thì các anh định gì? – Luxia khẩn khoản nói. Giọng cô bỗng rè đi và cô đưa hai tay ôm đầu, tâm trạng căng thẳng đến cùng cực. Ăngtoan đặt tay lên vai cô, một cử chỉ an ủi và thân thiết. Anh nói vẻ ân hận:
- Đừng khóc nữa. Anh rất tiếc đã nói với em nóng nảy như thế.

Cô né ra, ghê sợ tránh không cho bàn tay anh đụng vào người mình:
- Đừng chạm vào tôi, anh… anh… lang chạ!... – Cô kêu lên. – Ôi! Tôi ghét anh cay đắng! Tôi ghét anh!...
Cô vùng đứng lên và chạy lên cầu thang. Tôniô bối rối nhìn cô chạy trốn:
- Trời ơi! Tôi lại mắc thêm một tội gì nữa đây! Tôi chẳng làm điều gì ngoài việc xin lỗi…
Giăng nhún vai một cách độ lượng:
- Cậu là nhà giải phẫu học giỏi, Tôniô ạ. Nhưng về mặt hiểu biết một điều gì đó về phụ nữ thì cậu còn phải học nhiều!

- Mình cần gì điều đó! – Ăngtoan bực bội nói. – Chúng mình phải giải nhiều câu đố quan trọng hơn. Cậu có biết Lôđôvixi ở chỗ nào không?
- Không. Để làm gì?
- Chỉ có hắn mới cứu được Cơlarit nếu hắn thề trước Tòa án tôn giáo và khẳng định rằng cô ấy không hề biết mọi sự diễn ra xung quanh khi cô ấy ở tình trạng xuất thần do bị thôi miên.

- Chà! Liệu họ có chấp nhận lời giải thích ấy không? - Giăng bĩu môi nói. Ăngtoan nói thêm:
- Giáo luật nói rất rõ điều này. Ai đã làm một việc gì thuộc tà giáo trong khi đang bị người khác mê hoặc, người đó không phải chịu tội về việc ấy.
- Nhưng thằng đểu cáng ấy sẽ làm cho cậu bị liên lụy về việc này, trừ khi cậu thuyết phục được hắn, một việc mình không thể tin được.
- Mình sẵn sàng mạo hiểm nếu có thể cứu được Cơlarit. Nhưng làm thế nào mà tóm được hắn bây giờ?

Câu hỏi ấy được trả lời không chậm. Trong khi mọi người ngủ yên trong nhà ông Belacmi, một mảnh giấy được đút qua dưới cửa vào buổi sáng, lúc Ăngtoan xuống tầng dưới, một người hầu đưa cho anh mảnh thư. Anh nơm nớp lo sợ lật đi lật lại tờ giấy dưới cặp mắt nghi ngờ của Luxia rồi quyết định mở ra. Mảnh giấy ấy viết thế này:

“Bác sĩ Xecvêtut.
Nếu ông muốn giúp người bị giam ở Cada Xăngta, ông cứ đến góc bắc rừng Prađô để gặp người ký tên. Đem một túi tiền đầy vì cần đến nó.

Taxsenxpielê”

Vẻ băn khoăn lộ rõ trên nét mặt Ăngtoan, Luxia quên giận tò mò hỏi:
- Có tin gì thế, Tôniô?
Anh đưa mảnh thư cho cô đọc, rồi cô hỏi:
- Anh có biết Taxsenxpielê là gì không?
- Tiếng Đức đấy, nghĩa là người làm ảo thuật.
- Giấy này từ chỗ ông Anhôlô đến?
- Còn nghi ngờ gì nữa.

- Nhưng anh không đi chứ, Tôniô? – Cô hồi hộp hỏi.
- Rất chắc chắn là phải đi.
- Có thể đây là cạm bẫy. Anh có nhớ anh đã nhận được một bức thư giả rồi không. Người ta có thể giết anh.
- Vì sao người ta lại muốn giết anh?

Cô nóng nẩy đáp lại:
- Thế tại sao người ta lại không muốn. Nếu ông Anhôlô kia là người gửi thư này, ông ta biết anh sẽ mang tiền đến. Và ông ta cần tiền để trốn. Ông ta sẽ không hề có ý muốn hy sinh mình cho tòa án tôn giáo để cứu… cứu đứa… cứu cô ta, anh hãy tin như thế. – Cô nói giọng run run.

Một tên đểu cáng toàn diện và đã được khẳng định như Lôđôvixi rất có thể làm những việc mà hắn cho là hợp lý ấy. Nhưng nếu còn một chút may mắn là tên pháp sư đó sẽ giúp Cơlarit mà anh không đến chỗ hẹn, người thiếu phụ ấy bị hành hình, và cái chết của cô sẽ đè nặng trên lương tâm anh. Vả lại, nếu hắn doạ nạt và định phản lại thì anh vẫn có thể bắt hắn rồi thảo luận để trao đổi với linh mục Inhaxiô.

Luxia năn nỉ:
- Tôniô, hãy hứa với em rằng anh không đi! Đó là một cái bẫy. Hắn biết anh dễ tin người và trông đợi ở chỗ ấy.
- Anh phải đi, Luxia ạ. Có thể Anhôlô thực sự muốn giúp đỡ.
- Vậy thì anh đi đi để cho họ giết anh! – Cô nổi giận kêu lên và ra khỏi phòng. – Anh ngốc lắm, đúng là như thế. Anh xứng đáng với cái số phận đang chờ đợi anh.

Ăngtoan ăn sáng xong rồi ra đi. Anh đã cân nhắc rằng nếu có bất thường, anh phải bắt Anhôlô và cần đến vũ khí. Anh không có một thứ gì, hơn nữa anh sử dụng rất tồi bất cứ loại vũ khí nào. Anh nhớ đến khẩu súng nhỏ đã giết Vanđê. Khẩu súng này đã giúp anh rất hiệu nghiệm lần đầu tiên, nếu có sự gì xảy ra chắc chắn nó sẽ hữu ích đối với anh.
Giăng không có nhà nhưng người hầu của Giăng đưa ngay khẩu súng cho anh không ngần ngại. Ăngtoan chuẩn bị như đã thấy bạn làm, anh nhồi thuốc súng và để cò súng ở tư thế sẵn sàng, có thể bắn ngay khi cần thiết.

Sau đó anh bỏ súng vào túi với một liều thuốc nạp nữa, rồi quên bẵng đi trong khi làm công việc hàng ngày.
Ăngtoan đến Prađô nửa giờ trước nửa đêm, khu rừng đẹp ở ven thành phố này là nơi những cặp tình nhân ưa hẹn hò nhau, cũng là chỗ dành cho các cuộc đấu kiếm buổi sáng giữa các nhà quý tộc trẻ tuổi đầy máu nóng.

Nhưng vào lúc nửa đêm, Prađô không có chuyện tình yêu hoặc những lời thách đố hăng hái. Khu rừng này chỉ còn là một nơi hẻo lánh, nguy hiểm, đầy bóng đen đáng nghi ngại, những tiếng thì thầm đe dọa trong bóng đêm, những xó tối mà kẻ vô lại nấp sau cây rình con mồi và đâm chém tùy tiện rồi lẩn vào trong đêm không sợ bị tóm cổ bao giờ.
Đêm chưa lạnh nhưng Ăngtoan rùng mình băn khoăn tự hỏi rằng anh có phải tên ngốc nhất đời như Luxia đã nói không, khi đem mình đến hứng lấy những phản ứng không lường trước được của Lôđôvixi.

Mảnh thư nói: góc bắc rừng Prađô. Anh đến sớm nên đáng lẽ đi tắt qua bụi cây anh lại vòng đường ven rừng, cố đi vào những quãng trống có ánh trăng soi lờ mờ.
Trong khi đi, anh nới thắt lưng để dễ rút súng và lấy ngón tay cái thử sức căng của lò so. Đến gần chỗ bức thư nói rõ, anh chậm bước lại, đưa mắt sục sạo các bóng tối dày đặc mắt người khó lòng nhìn rõ vào giờ này. Lúc này rừng ở giữa anh và thành phố, anh đang một mình ở cạnh rừng Prađô bên phía cánh đồng vắng vẻ và bỗng thấy lo sợ.
Bỗng một tiếng quen thuộc nói gần bên tai anh:
- Chào bác sĩ. Chắc ông nhận được thư của tôi rồi.

Angtôniô giật mình. Anh không nghe thấy mà hắn đang đứng cạnh anh. Nếu Lôđôvixi muốn thì hắn đã đâm cho anh một lưỡi dao vào giữa hai xương bả vai và anh đã chết mà không bao giờ biết tại sao.
- Ông đã thấy rõ đấy!
Tự nhiên anh tránh xa bóng người cao lớn đang đứng gần anh.

- Ông muốn nói gì với tôi?
- Ông có mang vàng đến như tôi nói không?
- Tất nhiên là có.
Angtôniô phác ra cử chỉ đưa tay gần dây lưng, anh không ưa sự quá chú ý đến vàng của anh. Nhưng anh sợ rúm người vì Anhôlô cười gằn:
- Ông định lấy súng phải không, đừng làm phiền nữa, tôi đã cầm đỡ ông rồi. Ông có hình dung được rằng tôi bỗng nghĩ ông có ý xấu muốn đưa tôi cho Tòa án tôn giáo không?
- Đời nào!... – Ăngtoan vờ nổi giận nhưng thâm tâm anh nghĩ và ân hận. Luxia đã nói đúng, nếu anh thoát khỏi chuyện này một cách yên lành thì thật là may mắn.

Người pháp sư nói một cách châm biếm và hàm ý đe dọa:
- Tất nhiên tôi cũng tin ông. Hãy nói về việc của chúng ta đi. Cả hai chúng ta đều có tình cảm khá mạnh với cô Cơlarit. Nếu tôi không lầm thì cô ấy đã tặng ông… ta tạm gọi là ân huệ của cô ấy.
Angtôniô không biết bóng tối có đủ che giấu bộ mặt đỏ bừng của anh không? Anh im lặng. Lôđôvixi Anhôlô vẫn tiếp tục nói:
- Cô Cơlarit là tình nhân của tôi đã nhiều năm. Ông hiểu rằng tôi có đủ lý do để giết ông - nhất là thấy ông đến đây có đem theo vũ khí. Tóm lại là ông nợ tôi một mạng sống đấy, bác sĩ Xecvêtut ạ, - hắn kết luận một cách trắng trợn đến lạ lùng.

- Đủ rồi. Bây giờ chúng ta nói về Cơlarit – Ăngtoan sẵng giọng nói. – Ông rất có thể, nếu ông muốn, tránh cho cô ấy khỏi bị bắt, nếu ông chấm dứt tình trạng bị thôi miên cho cô ấy.
- Tôi không đủ thời gian, - viên pháp sư thở dài. – và rủi ro là không có ai ở đấy để chăm lo đến cô ấy như sự việc đã xảy ra trong một trường hợp khác, - hắn nói thêm.
- Vậy thì ít ra ông cũng có thể để làm chứng rằng ông đã buộc tội cô ấy đóng vai trò này trong buổi hành lễ đen, trong khi đang bị thôi miên, không biết gì cả. Đó chỉ là sự thực và công bằng.

- Chà, ông bạn ơi, để bản thân tôi bị tra tấn bằng garucha chăng? Tôi chắc ông hiểu rằng tôi rất kinh tởm giải pháp ấy! (garucha là một thứ ròng rọc, dụng cụ tra tấn mà pháp quan hay dùng). Có biện pháp khác nhưng biện pháp ấy đòi hỏi phải có sự hy sinh về phía ông.
Ăngtoan hứa ngay không lưỡng lự:
- Tôi sẽ làm tất cả những gì tôi có thể làm.

- Bác sĩ ạ, theo tôi biết thì ông là người giàu có. Đồng tiền được sử dụng một cách khoa học sẽ tạo điều kiện tốt để trốn thoát.
- Nhưng các nhân viên của Tòa án tôn giáo ở khắp mọi nơi, - Ăngtoan thất vọng nói.
- Đúng như thế. Tuy vậy đối với một người gây ảo giác như tôi, làm cho người ta thấy bong bóng tưởng đèn lồng, không phải không có khả năng đảm bảo cho Cơlarit trốn thoát sang Pháp, nơi Tòa án tôn giáo không có trọng lượng. Nhưng tôi phải có vàng, ông Xecvêtut ạ. - Rất nhiều vàng.

- Hầu hết tiền của tôi ở bên Pháp. Tôi chỉ có ở đây hơn ba trăm đu-ca, - Ăngtoan khẽ nói.
- Thật ư? – Lôđôvixi lầu bầu và nhăn mặt vì thất vọng. – Ít quá. Nhưng tôi cũng nhận và sẽ nghĩ xem tôi có thể làm như thế nào.
Ăngtoan cầm túi tiền giắt ở thắt lưng và bắt đầu tháo dây buộc nhưng anh bỗng nghi ngờ:
- Ai sẽ đảm bảo rằng ông không dùng số tiền này để trốn một mình, bỏ mặc Cơlarit chết khô trong ngục?

- Không có gì đảm bảo cả, tôi thừa nhận như thế.
Lôđôvixi cười, tiếng cười của hắn nghe rất khó chịu. Câu hắn trả lời tiếp càng khó chịu hơn nữa.
- Nhưng cũng không có gì đảm bảo với ông rằng dụng tâm của tôi là lương thiện khi ông đến nơi hẹn này. Tôi chẳng nắm ưu thế để cắt cổ ông được là gì?
- Đúng, - Ăngtoan thừa nhận và anh cởi túi tiền đưa cho Lôđôvixi:
- Ông có thể thông báo cho tôi mọi tin tức và quyết định về Cơlarit không?

- Tất nhiên! – Tên pháp sư nói và nhanh nhẹn đút tiền vào dây lưng. – Dù sao thì chúng ta chẳng là đồng hương là gì? - Sau lời châm biếm ấy hắn kêu lên:
- Chào bác sĩ nhé! – Và hình dáng cao lớn của hắn len lỏi giữa các khòm cây như hắn đang làm trò ảo thuật.
Ăngtoan bồn chồn lo lắng quay lại con đường đi về thành phố đang yên ngủ. Cần phải nhìn thẳng vào vấn đề, bản thân anh không thể làm được gì cả. Dù có nghi ngờ, anh cũng vẫn phải tin Lôđôvixi. Nhưng càng nghĩ đến giọng nói và dáng điệu của tên pháp sư, lòng tin tạm thời của anh càng tan biến.

Phải chăng đó là tiếng sột soạt của tay áo chạm vào thân áo khi giơ dao găm lên hay là thứ giác quan thứ sáu lạ lùng thỉnh thoảng bật ra để báo trước có nguy hiểm? Có một cái gì đó làm Ăngtoan quay lại khi anh mới đi ba bước cách chỗ Lôđôvixi biến vào trong đêm tối, cử động bất thình lình và không suy nghĩ ấy đã cứu sống anh. Lôđôvixi tay cầm dao găm đang chồm vào anh.

Khi mới lớn lên Ăngtoan được coi như một đô vật giỏi trong những cuộc đụng độ tay không mà người dân miền núi Bắc Ý rất thích. Đã lâu lắm rồi, bây giờ anh đã quên trò chơi ấy. Nhưng trước sự đe dọa, anh nhớ lại nó do bản năng. Trong khi tên kẻ cướp điên cuồng hạ thấp con dao xuống, anh nhảy sang một bên và nắm cánh tay hắn: ngón tay anh khép chiếc cổ tay cứng như thép, động tác ấy đủ làm lệch mũi dao và anh phản ứng bằng cách đưa hông bên phải ra hất vào người tên pháp sư, một cú đánh của người đô vật.

Hành động tự vệ bất thình lình của con mồi mà hắn cho rằng chắc chắn sẽ gục làm Anhôlô mất thăng bằng. Cái đẩy làm hắn đã văng vào thân cây. Ăngtoan trông thấy con dao găm bay khỏi tay hắn và cắm lút tận chuôi xuống đất mềm, anh vội cúi xuống cướp lấy. Nhưng Lôđôvixi vẫn chú ý. Hắn co chân đá thật mạnh vào háng của địch thủ. Vừa đau vừa nôn nao vì cú đá, Angtôniô ngã xuống đất, anh lăn đi để tránh đòn và tránh xa đôi chân đáng sợ của hắn. Anh vô cùng vui sướng khi tay đụng phải con dao cắm dưới đất. Các ngón tay anh nắm lấy chuôi dao đúng lúc Anhôlô nhảy vào anh, quyết định kết thúc câu chuyện. Đến lượt Angtôniô thu hết sức lực và tung hai chân lên để hất người tên pháp sư ra. Anhôlô ngã vào anh đúng lúc anh vừa rút được lưỡi dao ở dưới đất và giơ lên đón. Hắn hét lên tiếng kêu hấp hối, vũ khí rời khỏi tay Ăngtoan khi một luồng máu nóng tanh phát buồn nôn trào vào mặt, vào cổ anh và một khối nặng mềm nhũn như bông đổ xuống người anh.

Giật mình vì chiến thắng xen lẫn hoảng sợ, Ăngtoan hiểu việc gì đã xảy ra! Lôđôvixi trong cơn điên rồ đã ngã vào lưỡi dao và máu hắn đang đẫm người anh.
Ăngtoan gỡ mình ra một cách chậm chạp, vụng về và hoảng hốt rồi anh đứng lên. Hổn hển, loạng choạng, anh tựa vào một thân cây để thở, anh nhìn cái thi thể bất động dưới chân mình, cảm ơn trời đã che chở cho anh. Chế ngự lòng ghê tởm, anh cúi xuống tháo ở thắt lưng người chết chiếc túi đựng ba trăm đồng vàng của mình.

Nghe tiếng cành cây gãy anh định chạy trốn vào bóng cây. Song tiếng gọi lo lắng của Giăng đang dò dẫm tiến đến làm anh cười nhẹ nhõm.
- Tôniô! Tôniô!...
- Ở chỗ này, Giăng, mình đợi cậu đây…
Giăng hiện ra, thở dốc, kiếm tuốt trần cầm tay.
- Cậu chưa gặp Lôđôvixi à?
Để trả lời, Angtôniô chỉ vào đống đen xì nằm dưới ánh trăng.

- Chúa ơi!
Giăng hoảng hốt lùi lại và càng hốt khi anh nhìn thấy bạn người đầy máu:
- Tôniô! Trông cậu như anh đồ tể!
Nghe Ăngtoan kể lại anh kết luận một cách hùng hồn:
- Tạ ơn Chúa! Cậu đã giải thoát cho mọi người một con lợn, một con vật thối tha. Cậu lấy lại tiền chưa?
- Rồi, - Ăngtoan chỉ túi tiền.

- Vậy thì chuồn nhanh thôi. Nếu có kẻ nào nghe tiếng mình gọi cậu, tính mạng chúng ta sẽ không đáng giá một đồng xu.
Angtôniô nắm tay anh giữ lại:
- Còn tên kia? Chúng ta làm thế nào đây?
- Chúng ta ấy à? Không làm gì cả! Hắn là một con kền kền. Hãy để cho bọn kền kền chăm lo xác hắn.

Hai người đi rất nhanh, nhưng đến giữa rừng Prađô thì Ăngtoan dừng lại hỏi:
- Này, ai bảo cậu đến với mình?
- Tất nhiên không phải cậu rồi! Cô Luxia sáng suốt hơn cậu, cô ấy thấy rõ cạm bẫy và đã đến nói cho mình biết nỗi lo lắng của cô. Rồi tên người hầu nói cậu đến lấy súng. Thật không ngờ cậu ngốc đến nỗi rơi vào bẫy. Thế là mình đi theo cậu.

Ăngtoan ầm ừ, Giăng tiếp:
- Cậu có cần đến mình đâu, Tôniô! Cậu biết cách tự vệ không đến nỗi tồi: hai tên đểu cáng từ cõi sống sang cõi chết do bàn tay cậu trong vòng sáu tháng, thật là một việc cừ khôi!

Ăngtoan có thói quen đến nhà Vêdan ngay buổi sáng. Sau cuộc gặp gỡ khốc liệt với Lôđôvixi anh cũng không bỏ thói quen và hơi ngạc nhiên thấy ở đây có một giáo sĩ dòng Đôminích vóc người to lớn, xương xẩu, đang ngồi trong chiếc ghế bành rất êm bằng da trước mặt nhà cơ thể học. Khi anh ngạc nhiên dừng lại trên ngưỡng cửa, tu sĩ ngoảnh đầu lại và anh bắt gặp cái nhìn lạnh lẽo của linh mục Inhaxiô chiếu thẳng vào mặt anh.
- Chúng tôi đang đợi cậu, Tôniô, - Vêdan nói và đứng lên đón người đồng nghiệp trẻ tuổi của mình.

- Chào ông, - Giáo sĩ ôn tồn nói. – Chúa sẽ ở bên ông trong ngày đẹp đẽ này.
Ăngtoan đủ thời giờ để bình tĩnh lại. Anh nhẹ nhàng nói:
- Cảm ơn linh mục. Đúng là ngay hôm nay hứa hẹn sẽ rất đẹp.
Linh mục Inhaxiô ngọt ngào:
- Đúng, đối với người chính trực. Tôi sợ rằng không như thế đối với một tên tà giáo khốn khổ làm ảo thuật tên là Lôđôvixi Anhôlô.

Nói đến đấy ông ta liếc mắt nhìn Angtôniô một cách xoi mói, anh cố tỏ vẻ thản nhiên. Viên pháp quan nói tiếp:
- Thật là kì lạ! Bọn vệ binh trong thành phố tìm thấy hắn bị ám sát một cách bất ngờ trong rừng Prađô hôm qua. Họ biết Tòa án tôn giáo đã có lệnh bắt hắn nên đã đem hắn đến chỗ tôi. Chết thẳng cẳng. Bị đâm chết (ông ta tặc lưỡi mấy tiếng như tỏ vẻ buồn rầu). Hơn nữa, chết mà không chuộc lại được quá khứ, vĩnh viễn bị đẩy vào hỏa ngục. Nếu bắt được hắn sớm hơn, chúng tôi có thể làm cho hắn thú nhận lỗi lầm và trên cơ sở đấy đảm bảo chắc chắc sẽ cứu được linh hồn hắn.

Ông ta im lặng, Vêdan thấy Ăngtoan lặng lẽ một cách lạ lùng, ông hỏi:
- Có biết gì về kẻ giết người không?
- Lúc này thì nó còn thoát. – Linh mục Inhaxiô thú nhận rất buồn rầu. – Nhưng chúng tôi có mấy điểm ngờ, có thể nói là có mấy dấu vết, chắc rằng sẽ chóng bắt được thôi. Ông ta thở dài: may mắn mà chúng tôi đã cứu được một phụ nữ giúp việc hắn.
- Cứu được? – Ăngtoan thốt ra như một tiếng vang. - Cứu được ư? Tôi không hiểu.

Linh mục Inhaxiô ngọt ngào giải thích:
- Cứu được phần hồn cho cô ta, tất nhiên là như thế. Người đàn bà này lầm lạc đến nỗi đã làm tà thuật. Đối với cô ta tôi còn đôi chút hy vọng cứu khỏi vĩnh viễn rơi vào hỏa ngục.
Ăngtoan lại lặng lẽ nhưng trong thâm tâm anh nghĩ một cách thất vọng: “Tội nghiệp cho Cơlarit!” và như trông thấy chiếc thòng lọng tròng vào cổ cô.
Vêdan nói:
- Linh mục Inhaxiô đang nói với tôi về người đàn bà này thì cậu vào. Hình như cô ta bị bắt trong lúc xuất thần do bị thôi miên và tình trạng bất tỉnh ấy đã kéo dài nhiều giờ.
- Tình trạng ấy sẽ tự kết thúc sau một giấc ngủ tự nhiên nếu không người giải cho sớm hơn.

Viên pháp quan khẽ nói:
- Tôi càng ngày càng thấy thích thú với cái uy lực lạ lùng là thôi miên đó. Tôi sẽ sung sướng nếu được thảo luận về nó kĩ hơn với thầy giáo Xecvêtut.
Trong giọng nói của ông ta có sự đe dọa ngầm.
Ăngtoan nghiêng đầu:
- Thưa linh mục, tôi lấy làm hân hạnh.

Rõ ràng là linh mục Inhaxiô mở căng hết buồm cho thuyền đi về một đích mà chỉ ông ta biết, Ăngtoan cảnh giác đề phòng. Tu sĩ nói tiếp:
- Hiếm khi Tòa án tôn giáo phải làm một việc nặng nề là đưa một người đàn bà ra xử, chúng tôi biết rằng khi sự việc xảy ra sẽ có những người la ó chúng tôi. Trong trường hợp người đàn bà khốn khổ kia phải đưa ra xử, tôi nghĩ rằng chúng tôi cần có một thầy thuốc trong lúc ấy.

Sự đe dọa đã được nói rõ ra. Angtôniô đề phòng ngay. Người tu sĩ cuồng tín và gầy gò này còn định bày đặt ra trò gì quỷ quái hơn nữa đây! Hắn đoán rằng anh đã quen Cơlarit trước khi hai người đến Mađơrit và thu xếp đưa anh vào chứng kiến sự tra khảo. Nạn nhân hay nhân chứng, một trong hai người sẽ tự phản mình và như vậy Ăngtoan sẽ lại rơi vào tay Tòa án tôn giáo. Và lần này thì kẻ nào quỷ quái lắm mới cướp được mồi của hắn.
Linh mục Inhaxiô ôn tồn giải thích tiếp:
- Bác sĩ Vêdan đồng ý với tôi rằng ông nên giúp đỡ chúng tôi trong trường hợp này.

Ăngtoan lúng túng từ chối:
- Bác sĩ Vêdan là thầy thuốc từng trải hơn tôi nhiều.
Nhưng người giáo sĩ dòng Đôminich điềm đạm sửa lại:
- Trong lĩnh vực thôi miên thì không đâu… Có phải ông cũng nghĩ như thế không bác sĩ Vêdan?
- Người đàn bà này bị bắt đi đang ngủ trong tình trạng xuất thần hoàn toàn. Tôi tin rằng anh hiểu nhiều hơn tôi, Tôniô ạ!

Ăngtoan sợ hãi. Anh không thể từ chối được nữa rồi.
Linh mục Inhaxiô đã vô cùng khéo léo đưa Vêdan đến chỗ gợi ý cho môn đồ của mình có mặt khi hỏi cung. Thế là lưới đã thít chặt vào anh rồi!
- Lần hỏi cung tiếp sẽ vào ngay chiều hôm nay. Chúng tôi trông đợi sự có mặt của ông. – Tu sĩ dòng Đôminich nói và đứng dậy.
- Tôi sẽ đến. – Ăngtoan trả lời cố làm cho giọng nói rắn rỏi.

Khi viên pháp quan đã đi khỏi, Vêdan tư lự nhận xét:
- Thật lạ lùng, tôi nhớ rằng chưa bao giờ người ta mời thầy thuốc đến dự lúc tra khảo.
- Thầy đừng lầm. Sự thay đổi tập tục này dành riêng cho tôi, - Ăngtoan cay đắng nói.
- Như thế là thế nào? – Vêdan ngạc nhiên.
Lần này Ăngtoan kể hết mọi quan hệ của anh ở Vơnidơ với Cơlarit và Anhôlô. Vêdan vừa nghe anh vừa đưa các ngón tay trầm ngâm chải bộ râu bạc trắng rất đẹp. Ông thốt lên:
- Trời ơi! Bây giờ tôi mới bắt đầu hiểu, mọi việc sáng tỏ dần. Sự sủng ái của Hoàng hậu đối với cậu, việc cậu cứu sống Đôn Pêđrô, lần đầu tiên cậu ra trước Tòa án tôn giáo, ý đồ làm cậu liên lụy lần thứ hai. Cậu bị người ta căm ghét biết chừng nào!

Ông đi đi lại lại một cách bối rối:
- Và tất cả đều phù hợp với các sự kiện của Hà Lan vì chắc chắn là Hoàng thượng sắp sửa đổi lại đường lối của Người tại đấy. Cậu có biết Ngài đã dự định thay công tước Đơ Anbơ bằng Đôn Pêđrô Grigianva không?
Ăngtoan ngạc nhiên kêu lên:
- Như vậy sẽ là sự lật đổ hoàn toàn các dự định của Ngài ở Hà Lan, nếu ngài từ bỏ các cuộc thanh trừng về tôn giáo ở đấy.

- Đúng rồi. Và đấy là dấu hiệu chiến thắng của Hoàng hậu Tây Ban Nha và Catơrin Đơ Mêđixi ở Pháp, - Vêdan nói tiếp. - Chỉ còn là vấn đề thời gian. Các phương pháp của công tước Đơ Anbơ chống người Phlamăng làm nhục nền văn minh của chúng ta. Cậu đã thấy rõ các mối liên quan, mọi sự bổ sung cho nhau và toàn bộ kế hoạch được phác thảo thế nào chưa?
- Tôi thấy rõ lắm, nhưng tôi không tin rằng giám mục thình Tôleđơ thừa nhận sự thất bại ấy mà không đấu tranh.

- Có lẽ ông ta là một nhà ngoại giao quá tinh vi để không thừa nhận điều không tránh được? Biết đâu đấy, Ăngtoan! Dù sao thì tối hôm nay ông ấy mời dạ tiệc và tôi được nghe từ nơi đáng tin cậy là Đôn Pêđrô Grigianva được mời dự dạ tiệc ấy.
Khi Ăngtoan vào phòng xử án, mặt tái xanh, linh mục Inhaxiô Môlina ngước mắt lên, trước lúc ấy ông ta vẫn nhìn xuống ngón tay như thường lệ.
- Bác sĩ chịu phiền đến đây là rất tốt. Mời ông ngồi lại ở đầu bàn.

Ăngtoan quì trước thánh giá một lúc rồi đến chỗ ngồi. Linh mục Inhaxiô nói:
- Người nữ tội phạm khốn cùng ta sắp hỏi cung đã được nói một lần. Khốn thay, thị bướng bỉnh không chịu khai tên các tội phạm khác.
Ăngtoan nói:
- Nếu bị bắt trong lúc đang bị thôi miên, người ấy sẽ khó lòng khai được bất cứ điều gì. Người ấy không biết, không ý thức được những gì đã xảy ra, đã nói hay làm trong lúc họ ngủ.

Viên pháp quan đồng ý:
- Có thể như thế. Nhưng thị đã tham gia chiều buổi hành lễ khác tương tự. Không còn nghi ngờ gì nữa. Và thị phải biết rõ mình bị thôi miên để phục vụ những mục đích kinh khủng như thế nào.
Ông ta quay về phía đội vệ binh và quát:
- Cho bị cáo vào.

Trông thấy Ăngtoan Cơlarit hơi dừng lại, rồi không hề tỏ một dấu hiệu quen biết nào, cô tiến đến chỗ bàn các vị quan tòa ngồi, người cô vươn thẳng và đẹp. Hai má cô như đá hoa cương và mạch máu cổ phập phồng nhanh chứng tỏ tim cô đập dồn…
Người thư ký tòa bắt đầu đọc cáo trạng:
“Cơlarit Xtơrôđi, tù nhân của Tòa án thiêng liêng, bị buộc tội theo tà giáo, làm phép phù thủy và yêu thuật, và đã phối hợp với tên phù thủy Lôđôvixi để làm những việc nói trên…”

Linh mục Inhaxiô nhẹ nhàng nói:
- Này cô, hôm qua cô đã thú tội có tham gia công việc tà giáo vì đã cầu quỷ Xatăng trong buổi lễ gọi là Buổi hành lễ đen. Cô cứ yên tâm là việc thú nhận tội lỗi nghiêm trọng ấy đã làm cho linh hồn cô bớt hẳn nặng nề. Nhưng không thể chỉ đền tội bằng lời thú tội. Cần phải nói rõ tên của những người đưa cô vào các việc làm như vậy để họ cũng có thể được cứu thoát khỏi hỏa ngục.

Cơlarit ngẩng đầu lên:
- Tôi xin nhận về phần tôi gánh nặng của tội lỗi, thưa đấng linh mục rất thánh.
Giọng nói của linh mục Inhaxiô biến đổi, nhẹ nhàng và thân thiết hơn nữa, Angtôniô nhìn ông ta rất đỗi ngạc nhiên.
- Cô cố tình im lặng thật là dại dột trong khi chúng tôi đã biết mọi chi tiết của vấn đề. Những người khác đã nói tên họ rồi.

Ông ta nói dối? Angtôniô sợ hãi tự hỏi mình. Cũng có thể có những người khác trong đoàn bị rơi vào tay Tòa giáo. Nhưng anh cũng biết rằng phương pháp thông dụng của các Pháp quan là lấy dối trá để biết sự thật. Những câu nói dối của họ đã chẳng được giải tội trước là gì? – Vì nói dối đây là nhằn mục đích lôi kéo các linh hồn tà giáo ra khỏi sự đau khổ vĩnh viễn đang chờ đợi họ.

- Cô gái thân mến ơi, cô vẫn không chịu nói tên những người cùng làm với cô và cũng mắc tội tà giáo như cô hay sao?
- Tôi không còn gì để nói nữa, - Cơlarit khẽ nói.
Giọng linh mục Inhaxiô đầy đe dọa:
- Cô hãy nhìn xuống cuối phòng xem những dụng cụ sẽ dùng theo luật thánh cho phép để giáo dục những kẻ bướng bỉnh không chịu thú nhận tình thế điên rồ của chúng. Tình thế ấy không thể đứng vững được, hãy nghĩ mà xem. Vì rằng, dù ý tôi không hề muốn bắt cô chịu đau đớn, nhưng tôi sẽ không có quyền lựa chọn nếu cô còn thách thức chúng tôi hơn nữa. Hãy nhìn các dụng cụ kia đi và nói lên xem cô còn cố tình từ chối một cách khờ dại hay không?

Nhìn gần, các công cụ của Tòa án tôn giáo đơn giản một cách quỷ quái. Cũng quỷ quái như uy lực của chúng có thể bóp vỡ sức kháng cự và ý chí của con người. Thứ đơn giản nhất là cái ròng rọc - Chỉ là một chiếc thừng lồng vào chiếc bánh xe có rãnh, buộc trên trần nhà, giống như mọi cái ròng rọc ở các cối xay hay ở nơi khác. Nhưng công dụng của nó đặc biệt phù hợp với nhu cầu của các Pháp quan. Cạnh đấy là chiếc giá, sử dụng như chiếc giường của Prôquyxtơ để bẻ gãy hay làm trật khớp xương tay chân. Ở một bên, để riêng, và trông rất rõ là thứ công cụ các pháp quan Tây Ban Nha rất ưa dùng từ thời Toócơmađa, đó là excalera, chiếc thang dùng trong hình phạt pôtơrô, nghĩa là “tra tấn bằng nước”. Trong những hình phạt mà trí tuệ xấu xa của Tòa giáo bày vẽ ra, không có thứ gì kinh khủng bằng hình phạt phối hợp vừa trói chặt vừa làm cho nghẹt thở.
Những cách tra tấn khác tuy không đẹp mắt nhưng không kém phần hiệu nghiệm, thí dụ như bôi mỡ vào gan bàn chân của nạn nhân rồi giơ vào lò hay giơ lên trên một ngọn lửa nào đó. Có những người thích lấy kim nhổ các móng tay móng chân. Cũng có những người ưa dùng cách treo cổ nhưng phải cắt thừng đúng trước lúc chết ngạt, vì nếu để chết thì sẽ chấm dứt mọi sáng tạo khi tra khảo.

Cơlarit nói:
- Còn có điều gì mà thú nhận nữa, tôi đã thú hết với ngài rồi.
Linh mục Inhaxiô nắm chặt hai nắm tay, mắt tóe lửa.
- Tra bằng nước, - ông ta nói nhưng không cao giọng.
Một người lủn củn, to bè, đang đợi bên các dụng cụ tra tấn tiến đến gần người thiếu phụ.
- Giơ tay lên, - hắn ra lệnh.

Cô muốn làm theo nhưng không thể nhấc tay lên được. Tên kia lập tức nắm hai cổ tay cô kéo mạnh hai cánh tay lên, cô thét lên vì đau đớn. Tay bám chặt vào chiếc ghế tựa đang ngồi, Angtôniô hiểu rằng đây không phải là lần thứ nhất Cơlarit gặp gỡ thứ dụng cụ ghê rợn ấy, cô đã trải qua chiếc ròng rọc rồi vì không gì làm bật rời khớp vai bằng thứ dụng cụ đơn giản này. Nếu tên đao phủ quặt hai cổ tay của nạn nhân ra sau lưng và buộc dây ròng rọc vào đấy, hắn chỉ việc kéo đầu kia của sợi dây để lôi hai cánh tay lên, nhưng lôi ngược từ đằng sau lên. Hắn kéo thêm nữa ư? Hai chân sẽ bổng lên trên mặt đất, cổ tay và vai sẽ chịu đựng toàn bộ trọng lượng cơ thể, các cơ , các dây chằng, gân, sẽ bị xé rách. Tiếng hành một cách tinh vi hơn nữa thì khi cơ thể được đưa lên một độ cao nhất định sẽ cho rơi xuống rất đột ngột để rồi đứng hẳn trước khi chạm đất, như vậy chắc chắn khớp vai sẽ bật ra và có thể cả khớp khuỷu tay nữa.

- Người đàn bà này đã bị tra tấn một lần rồi. – Ăngtoan càu nhàu.
Viên pháp quan nhã nhặn trả lời:
- Cô ta bị hỏi cung từ hôm qua, hôm nay tiếp tục.
Tuy luật của Tòa giáo quy định dứt khoát là cấm đưa nạn nhân ra tra tấn nhiều lần nhưng thường các pháp quan hay cho tạm ngừng cuộc hỏi cung để rồi sẽ cho tiếp tục một ngày khác, tức là họ đã vi phạm những đạo luật ngặt nghèo đó. Kinh nghiệm đã cho họ thấy rằng khi cảnh hấp hối tàn ác không chiến thắng được sự kháng cự của bị cáo thì việc lắp đi lắp lại những cực hình đó trên những miếng thịt đã bị nghiền nát và những chân tay đã gần trật khớp, và nỗi lo âu thấy cực hình còn tiếp diễn mãi hết ngày này sang ngày khác, hầu như chắc chắn sẽ đánh gục những tâm hồn cứng rắn nhất và moi từ miệng họ đủ mọi lời thú tội.

Chỉ bằng một động tác, tên đao phủ giật chiếc áo thảm hại ra khỏi người Cơlarit để cô trần truồng. Ăngtoan cảm thấy bừng bừng tức giận nhưng bất lực khi trông thấy cái cơ thể xinh đẹp không sức chống đỡ kia bị phơi ra một cách trắng trợn trước những con mắt phàm tục của bọn vệ ninh và cả các quan tòa; anh cảm thấy tất cả bọn họ đều thích thú hau háu nhìn. Người thư ký tòa bứt rứt liếm cặp môi khô. Rõ ràng là các vị ủy viên của Tòa thánh không mấy khi được thỏa mắt như vậy dù rằng sự tra khảo đã để lại dấu vết. Hai vai Cơlarit bầm đen có những vệt tím và vàng đang sưng lên vì tra tấn bằng ròng rọc.
Tên đao phủ ra hiệu, hai tên phụ việc đem ra giữa phòng một thứ công cụ kì lạ, một loại thanh ngắn có lắp báng xe, khi quay có thể chạm từng đầu thang xuống đất tùy theo ý muốn. Đó là escalera. Hình dáng nó quen thuộc hàng ngày tưởng như vô hại đã đánh lừa người ta một cách quỷ quái. Vì đó chính là chiếc thang của hình phạt tra tấn bằng nước mà các pháp quan Tây Ban Nha đánh giá rất tốt và là một trong những thứ ghê rợn mà ác thần đã sáng tạo ra.

Những bàn tay tàn bạo dằn Cơlarit xuống, lưng sát vào thang, chân tay bị buộc vào các bậc thang gỗ, chỗ trên khuỷu tay và trên đầu gối, dây buộc lỏng hơn. Chiếc thang hơi nghiêng để đầu người thiếu phụ thấp hơn chân, một miếng da vòng qua trán cô buộc vào bậc thang trên chặt cứng để đầu không thể cử động được.
- Cơlarit Xtơrôđi, - linh mục Inhaxiô quát, - cô đã chịu khai tên đồng phạm chưa?
- Tôi đã thú thực tất cả những gì tôi phải thú, - cô trả lời tiếng nhỏ nhưng rõ ràng.
- Bắt đầu đi.

Tiếng ông ta rít lên như tiếng rít của roi quất khi ra lệnh, nhưng lại ngọt ngào, ân cần khi nói với Ăngtoan:
- Đến gần đi, bác sĩ! Có lẽ ông muốn nhìn thật gần, cảnh tượng này không phải không lý thú về mặt y học.
Kinh tởm và uất hận nhưng bất lực, Ăngtoan làm theo, Cơlarit nhìn thẳng lên trần nhà, mặt cô trăng như đá hoa cương và lúc ấy các nét mặt cũng bất động như vậy; hai môi cô tái xám trừ chỗ răng đang cắn vào đến chảy máu.

Tên đao phủ lấy một dụng cụ kỳ quặc bằng kim loại, một thứ phễu ngắn và rộng phía dưới có móc và có dây buộc. Hắn lấy sức mở miệng cô ra, đưa một móc vào mặt trong răng hàm phía dưới, dưới lưỡi và đưa móc kia vào mặt trong răng hàm trên; hai chiếc móc căng ra hết sức và miệng cũng phải há ra, căng đến mức gần bật khớp hàm. Tên đao phủ buộc dây da vào hai bậc thang. Do đọc sách nên Ăngtoan nhận ra vật kia đó là cái boxteđô, một thứ dụng cụ để bịt miệng, một dụng cụ khác như những chiếc cặp quần áo nhưng công dụng không hiền lành như thế - kẹp vào hai lỗ mũi Cơlarit khá chặt để cô chỉ có thể thở bằng mồm. Từ chiếc hòm dụng cụ, tên đao phủ rút ra một dải vải dài buộc hờ lên cái boxteđô, miếng vải ấy gọi là tôca, một thứ có vẻ vô hại nhất trong các dụng cụ kia nhưng lại có hiệu quả rất quỷ quái.

- Các miếng xiết, - tên đao phủ ra lệnh.
Mấy tên phụ việc luồn vào nút thừng trên đầu gối và khuỷu tay những miếng gỗ nhỏ rồi vặn, vặn cả chiếc dây và thít chặt nút lại. Chúng cứ vặn mãi cho đến khi da gần đứt dưới sức dây thắt. Khi mọi thứ đã để đúng vị trí một cách tỉ mỉ quỷ quái, linh mục Inhaxiô ra hiệu cho tên đao phủ. Hắn cầm bình nước rót từ từ lên miếng vải đặt chùng trên miệng phễu. Ăngtoan hiểu ngay vẻ đơn giản nhưng lại rất tàn ác của phương pháp này khi anh thấy miếng vải trĩu xuống dưới sức nặng của nước, lún sâu vào phễu và từ đó vào mồm rồi vào họng nạn nhân. Khi miếng vải đẫm nước, nước sẽ chảy xuống, vừa bị nghẹn, vừa bị ngạt, người khốn khổ ấy không biết thở bằng cách nào đành phải cố nuốt nước để cho không khí thoát vào trong họng nhưng chỉ làm cho miếng vải vào sâu hơn.

- Xiết chặt thêm, - tên đao phủ nói. Những tên phụ việc làm theo, Angtôniô trông thấy dây lằn vào da, làm tắc các mạch máu nhỏ ở bên ngoài, máu không lưu thông được làm da thịt phồng lên. Cố vặn mình để thoát khỏi những dây buộc đang hành hạ tay, chân, Cơlarit chỉ làm cho nước chảy nhiều hơn vào miếng tôca và làm cho khó thở thêm.
Sức cô đuối dần, mặt cô xám lại, dấu hiệu của tình trạng bắt đầu ngạt thở.

Linh mục Inhaxiô mỉm một nụ cười nhân từ:
- Bác sĩ thấy đấy, dụng cụ để tra tấn bằng nước làg một thứ có hiệu nghiệm lớn.
- Thật vô nhân đạo một cách kinh khủng, - Ăngtoan khẽ nói, giọng khàn lại.
- Phải dùng những phương pháp cơ bản nếu muốn lôi được những linh hồn ấy ra khỏi hỏa ngục, chắc ông cũng hiểu như thế.

Ăngtoan đăm đăm nhìn viên pháp quan. Ngọn lửa lạnh lùng cháy trong đáy những hốc mắt trũng trông thật ma quái, anh cảm thấy choáng váng cả người. Linh mục Inhaxiô thích thú vô cùng với cảnh hấp hối ấy, thích thú vì sự đồi bại của các giác quan làm cho cảm thấy vui khi trông thấy sự đau khổ - thứ Schadenfreude ấy của người Đức, Ăngtoan đã đọc và nghe nói đến nhiều nhưng chưa có dịp quan sát. Sự đồi bại này là đặc điểm chung của đa số pháp quan bấy giờ. Đúng lúc người bị cực hình sắp ngạt thở, tên đao phủ lấy miếng vải ra. Gần như vô thức, cô cố nuốt nước ứ trong cổ họng và người giật lên, run run khi hít không khí vào. Linh mục Inhaxiô cúi xuống cô ôn tồn nhắc lại:
- Thú tội đi cô. Thú tội đi. Nói tên những người liên quan và bọn đồng lõa đi, cô sẽ thoát cảnh hấp hối như thế này.

Nhưng Cơlarit với một sức mạnh của ý chí – mà Ăngtoan thầm nghĩ là anh không thể có – đã trả lời:
- Không còn gì để thú nhận cả.
- Đặt vải vào! – Linh mục Inhaxiô ra lệnh.
Ăngtoan nắm tay chặt đến nỗi các móng tay xuyên vào da thịt. Sự việc khủng khiếp lại bắt đầu. Trong khi anh nhìn Cơlarit cố giẫy giụa để thở mà không được anh nhớ lại rằng chỉ một tí nữa là số phận này sẽ rơi vào Luxia trong buổi dạ tiệc ở nhà hầu tước Pooctalecta. Ôi! Chúng sẽ nhìn ngắm một cách ngon lành cái thân hình thon cao tươi trẻ ấy, bọn ma quỷ mặc áo đen và trắng này!

Cảnh chống chọi khủng khiếp vì thiếu không khí lại tái diễn trong cổ họng Cơlarit, các miếng xiết chặt tay chân hơn bao giờ hết: chỉ riêng sự đau đớn do các miếng xiết này gây ra cũng đã không thể chịu đựng được và chỉ có thể áp dụng vào một cơ thể đã bị trói chặt cứng. Nhưng, bỗng nhiên cơ thể ấy không chống cự nữa, duỗi ra, mềm nhũn trên thang trong khi nước chảy vào họng òng ọc mà không hề có phản ứng chống lại.
Ăngtoan kêu lên:
- Cô ta ngất rồi. Nhanh lên, không cô ấy chết ngạt.

Nhưng tên đao phủ đã ở tình trạng báo động, hắn lường trước được sự kiên này và đã lôi miếng vải từ trên miệng ra, lấy chiếc kẹp ở mũi, đẩy chiếc thang cho nghiêng phía đầu xuống thấp, gần thẳng đứng. Nước từ trong họng chảy ra, cả từ trong phổi nữa, một lúc sau Cơlarit ho rồi bắt đầu thở một cách đau đớn.
Ăngtoan nổi giận hét vào linh mục Inhaxiô:
- Lần này là đủ rồi đấy? Trừ phi ông muốn giết cô ta?
Viên pháp quan nói:
- Chúng tôi sắp dùng đây, ngày mai lại tiếp tục.

- Ngày mai ư? - Giọng Ăngtoan đầy khủng khiếp và không tin. – Ngày mai không thể tiếp tục được nữa đâu.
- Chúng tôi không có quyền lựa chọn, ông ạ. Linh hồn bất diệt của cô ta đang bị nguy hiểm.
- Nhưng luật đạo cấm không cho lấy cung đến lần thứ hai.

- Vì vậy chúng tôi chỉ tạm dừng, - Linh mục Inhaxiô gay gắt nói. - Việc hỏi cung chưa kết thúc khi bị cáo chưa thú hết mọi lỗi của mình và khai tên những kẻ đồng phạm hay kẻ lôi kéo. Mở trói cho thị và đưa về ngục đi, còn ông, bác sĩ ạ, ông có thể đi theo và làm những gì cần thiết cho thị tỉnh lại không?
Ăngtoan giận điên lên chỉ trả lời bằng một cái gật đầu khẽ. Nếu anh tự cho phép nói ra những lời đang ghìm lại thì một trận nguyền rủa sẽ rơi xuống con kền kền mặc áo vải dày đang ở trước mặt anh kia. Nhưng anh cũng khá đủ sáng suốt để chơi cái trò giống như linh mục Inhaxiô, rõ ràng là hắn đang rình anh hở cơ.

Bọn vệ binh đặt cô gái khốn khổ lên tấm vải hẹp làm giường nằm trong căn ngục tối rồi đi ra, chỉ còn tên giữ khóa đứng đấy, người lắc lư trên đôi chân khoèo.
- Mấy phút nữa anh sẽ trở lại, tôi sắp cứu chữa cho cô ấy.
Tên ấy lưỡng lự, Ăngtoan lấy ở túi ra một đồng tiền vàng ném cho hắn:
- Đừng trở lại trước nửa giờ.
Tên coi ngục sáng mắt lên khi thấy vàng.

- Thưa ông tôi hiểu, hắn nói và đút lút đồng vàng một cách thành thạo rồi biến mất.
Lúc này Cơlarit thở đều hơn và điềm đạm hơn. Chân tay cô đã trở lại màu sắc của cuộc sống nhưng những vết rách do những miếng xiết hằn thành vòng đỏ thẫm trên da. Ăngtoan lấy trong hòm thuốc một lọ dầu tinh sừng hươu để dưới lỗ mũi cô. Hơi hắn làm cô ho lên và mở mắt.
- Tôniô!
Cô cố nhổm người dậy định níu lấy anh.

- Tôniô! Xong rồi à?
- Xong rồi. Cơlarit thân yêu. Em ngất đi đấy.
- Nhìn ra hành lang, Tôniô, xem có ai nghe không?
Nhìn qua song cửa, anh yên tâm rằng hành lang vắng tanh.
- Không có ai cả, - anh nói.
Và anh bắt đầu xoa bóp chân tay cho cô một cách nhẹ nhàng để máu lưu thông lại ở những chỗ bị xiết chặt.

- Hắn nhằm vào anh đấy, Tôniô ạ! – Cô nói khẽ bên má anh. - Hắn đoán em có thể biết một điều gì, một chi tiết nào về cuộc sống của anh ở Ý mà hắn có thể sử dụng để chống anh, hắn cố bắt em thề rằng anh vừa là nhà thôi miên vừa là người tà giáo.
Thế đấy, Ăngtoan và Vêdan đã không nhầm. Qua Cơlarit, chúng nhắm vào Ăngtoan. Và các tội chúng buộc cho anh sẽ nặng nề đến nỗi lần này Vua cũng không dám phản đối việc của Tòa thánh.

- Tôniô! – Cơlarit nói nhỏ và hai mắt mờ đi vì đau đớn của cô bỗng lộ vẻ kinh hoảng, - anh nói em bị ngất đi à? Như vậy có nghĩa là họ vẫn có thể trói em lên thang?
Ăngtoan lẩm bẩm:
- Anh sẽ không cho họ làm như thế. Anh không muốn em phải đau đớn hơn nữa cho các tội lỗi của anh.
- Không, Tôniô ạ. Không nên lý luận như thế, - cô run run nói. - Về phần em, ngay khi họ bắt được em, em đã biết rằng không gì cứu được em nữa. Bây giờ càng hơn bao giờ hết. Tên tu sĩ đã tuyên án em: cho chết treo nếu kí nhận những lời nói dối của hắn, thiêu trên giàn lửa nếu không chịu kí.

- Ít ra anh cũng có thể tránh giàn lửa cho em, Cơlarixia của anh. Anh sẽ bảo với hắn những điều hắn muốn biết, - Ăngtoan nói.
Cô năn nỉ:
- Không được, Tôniô ơi. Em có tội, em phải đền tội là công bằng. Hãy làm thế nào để sự chịu đựng của em không uổng phí. Anh còn có thể đóng góp với nhân loại!
Cô đặt lòng bàn tay mình lên tay Ăngtoan, anh vuốt ve tay cô một cách âu yếm và tuyệt vọng.

- Hãy hứa với em đi, Tôniô.
- Hứa điều gì, Cơlarit thân yêu?
- Hãy hứa trước đã, Tôniô. Anh hãy làm điều đó vì em, nếu anh có đôi chút thân thiết với em, - cô khẩn khoản.

tiếp
Ăngtoan tìm trong chiếc hòm nhỏ. Anh không bao giờ đem theo thuốc độc. Vậy thì phải dùng một thứ thuốc thông dụng cho nặng liều và thứ duy nhất phù hợp trong hòm thuốc của anh là tinh chất của cây thuốc phiện công dụng rất mạnh hay dùng để làm dịu đau. Ăngtoan nắm trong lòng bàn tay chiếc lọ nhỏ đựng một liều thuốc ngủ để cho Cơlarit đi vào một giấc ngủ không dậy nữa để cô thoát khỏi những tên đao phủ hành hạ cô. Tuy vậy anh vẫn lưỡng lự. Dù sao đây cũng là việc giết người, anh phạm vào nó vì lý do gì cũng vậy. Và giết người thì không bao giờ vô tội.

Tiếng chân của tên giữ khóa đã vang trong hành lang. Bằng một cử động rất nhanh nhưng phải cố gắng gượng vì rất đau đớn, Cơlarit giằng lấy chiếc lọ ở tay Ăngtoan giấu vào chăn rồi ngã xuống chỗ nằm với một tiếng rên rỉ.
- Chúa sẽ ban phúc cho anh, Tôniô của em. – Cô thì thầm.
- Thưa ông, nửa giờ đã qua, - tên coi ngục đứng trên ngưỡng cửa.
Ăngtoan đóng hòm thuốc lại.

- Vĩnh biệt Cơlarixia. Cơlarixia thân yêu và dũng cảm! – Anh nói và xúc động tận đáy lòng.
- Vĩnh biệt Tôniô! Chúa sẽ ban phúc lành cho anh vì lòng tốt của anh! – Cô khẽ nói lần cuối cùng.
Cô nhìn theo anh cho đến khi anh đi khuất trong bóng tối lạnh lẽo ngoài hành lang.
Khi ra khỏi Cada Xăngta, Angtôniô thở một hơi dài và căm hờn nhìn khối đá xám nặng nề đang yên ngủ, anh nặng nề cất bước đi về nhà ông Belacmi.

Chuông mười hai giờ đêm sắp điểm khi anh nhìn thấy nhà ông Belacmi đang sáng trưng. Anh rảo bước. Ban đêm vào giờ này mà đèn thắp sáng như ban ngày không phải là điềm lành. Sức khỏe ông Belacmi xấu đi nên đã bỏ hết mọi cuộc chiêu đãi. Bệnh ông tái phát lại chăng… Anh không cần lấy chìa khóa mở cửa, cửa tự mở ra trước mặt anh, và Luxia tiến ra, giậm chân vì bực bội:
- Đây rồi! Em tưởng anh không bao giờ về nữa!
- Có việc gì thế? – Anh lo lắng hỏi. – Chú em phải không?

- Không. Hầu tước Grigianva… Ông ấy đau nặng…
- Ông ấy ở đây à? Có thể thế được à? – Ăngtoan hoảng hốt
- Than ôi! Đúng thế, ông ấy đến đây đã một giờ rồi, đến tìm anh... ôi, Tôniô, chắc ông ấy đau ghê gớm, mọi người tìm anh ở đâu cũng không thấy, đã tìm khắp Mađơrit. Anh ở đâu vậy?
- Ở Cada Xăngta.
- Hả! - Cặp mắt đẹp của cô đăm đăm nhìn anh. Rồi cô hỏi gấp:
- Họ đã bắt anh sao?

- Không, - anh mệt mỏi nói – Linh mục Inhaxiô đem Cơlarit ra hỏi cung, hắn đòi anh phải dự.
Luxia bối rối chắp hai bàn tay vào nhau và nói rất sẽ:
- Tôniô, cô ta có... có nói đến...Buổi hành lễ đen không?
- Không. Em yên tâm. Cơlarit Xtơrôdi không phải là người phản bội. Bây giờ thì hãy cho anh biết Đôn Pêđrô ở đâu?
- Trong phòng anh, Tôniô. Ông ấy ngất trên bậc thềm.

Đôn Pêđrô Grigianva đúng là đang nằm gập đôi người trên giường, mặt xám như tro, hai tay ôm bụng. Ông thở hổn hển:
- Nhanh lên bác sĩ, chắc tôi bị đầu độc...
Ăngtôniô cầm cổ tay ông: mạch rất yếu và nhanh, qua khám nghiệm chắc chắn là dạ dày đang bị kích thích cao độ, bị kích thích như vậy chỉ do thuốc độc.
Anh bảo Luxia:
- Cô cho đem nước nóng lên đây. Cho cao cải vào nước và đem mấy cái thau nữa.
- Ông định làm gì thế? - Hầu tước hỏi giọng yếu ớt.

- Rửa dạ dày cho ông. Ông ăn phải thuốc độc khoảng bao lâu rồi?
- Lâu rồi đấy. Trong dạ tiệc của Giám mục thành Tôledơ, không nghi ngờ gì nữa. – Đôn Pêđrô nói khẽ. – Tôi chỉ ăn một chút kem vào cuối bữa. Không ăn gì khác nữa.
Ăngtoan nhớ rằng Vêdan đã nói đến bữa tiệc của Đôn Điêgô Expinôda mời Grigianva dự để tỏ thái độ làm lành. Nhưng ông tổng trưởng có dám đầu độc người mà Hoàng đế của mình đã chọn để thay công tước Đơ Anbơ khét tiếng ở Hà Lan không?

- Có lẽ là tai nạn ngẫu nhiên, - anh nói như trả lời những nghi ngờ của chính mình.
- Không phải ngẫu nhiên đâu, - hầu tước Grigianva âm thầm trả lời và một cơn đau làm nét mặt ông nhăn lại – Còn cách nào đơn giản hơn, nơi nào đáng lựa chọn hơn để thoát khỏi tôi? Ai dám ngờ ngài tổng trưởng – giám mục đầu độc?

Ăngtoan đề nghị:
- Xin ông bình tĩnh. Đừng nói và đừng lăn lộn.
- Trái lại, tôi phải nói, - hầu tước trả lời – trong trường hợp tôi không thoát khỏi cuộc mưu sát này, tôi muốn ông hứa sẽ mổ tử thi để nói lớn lên nguyên nhân gì làm tôi chết, để không một ai không biết điều đó.

- Tôi không có cơ sở để làm việc đó, - Ăngtoan nói giọng an ủi. – Ông sẽ mau khỏi thôi.
Nhưng lòng anh đầy ngờ vực, vì dấu hiệu của thần chết đã hiện trên mặt Đôn Pêđrô.
Hầu tước nhắm mắt lại một lúc, Ăngtoan tưởng ông bất tỉnh nhưng ông đã trấn tĩnh được và nói, thì thầm thì đúng hơn:
- Tôi là chiến sĩ, bác sĩ ạ, tôi không sợ chết khi giờ đã điểm. Nhưng tôi muốn kẻ giết người phải bị trừng phạt, nếu ông thấy có thuốc độc trong thân thể tôi xin ông báo ngay để Đức vua biết.

Thuốc được đem đến nhưng Ăngtoan không thể cho uống được vì Đôn Pêđrô đã gần mê đi. Anh quyết định trong hoàn cảnh như thế này, với một nhân vật quan trọng như Đôn Pêđrô đang hấp hối trong nhà mình, anh cho rằng cần thận trọng và khôn ngoan dựa vào hậu thuẫn là sự từng trải và quyền thế của ông thầy Vêdan. Thầy thuốc riêng của Vua.
Anđrê Vêdan đến ngay cùng với người giúp việc là Đơ Ônít, ông và Ăngtoan cùng khám lại bệnh nhân toàn diện. Khám xong trán ông nhăn lại lo âu và ông thọc cả bàn tay vào để chải râu.

- Không còn nghi ngờ chút nào nữa, cậu ạ. Đúng là trường hợp bị đầu độc rất rõ ràng. – Ông nói.
- Thầy xem còn làm gì được nữa không?
Vêdan vuốt bộ râu và ngẫm nghĩ:
- Nước thổ phục linh có thể chữa được, - ông nói. – Dù sao thì đấy cũng là nguồn hy vọng duy nhất của chúng ta.

- Thầy bảo chúng ta lấy đâu ra thì giờ để sắc nước ấy...Không thể làm được đâu, anh phản đối.
- Xem nào! Vêdan nói – Sáng hôm nay tôi vừa chữa cho một viên chức mắc bệnh đậu mùa. Trong phòng làm việc của tôi còn một số lượng nước thuốc quá đủ. Anh nhớ tôi để ở chỗ nào chứ, phải không? – ông hỏi Đơ Ônít.
- Thưa thầy, hình như ở trên tầng để rễ khô.

- Đúng rồi. Chạy về phòng tôi lấy lọ ấy, đừng dừng lại dọc đường cũng như đừng để mất thì giờ nhé.
Khi Đơ Ônít đi rồi, Ăngtoan nói cho Vêdan biết những nghi ngờ của Đôn Pêđrô. Anh cũng bắt đầu đồng ý với những nghi ngờ ấy.
- Lạy Đức Mẹ! Họ liều lĩnh không ít, nhưng những miếng như thế này lại dễ thành công hơn, - người thầy thuốc mãi mới nói được. - Mọi dự định của Vua thế là tan tành. Công tước Đơ Anbơ và đường lối của ông ta sẽ thắng nếu chúng mình không cứu được Đôn Pêđrô, mà này, tên ngốc kia làm gì không biết? Đáng lẽ hắn phải đem thuốc về lâu rồi mới phải.

Ông cúi xuống người bệnh và lo lắng khám lại:
- Nếu quân súc sinh ấy đến chậm, chúng ta cũng không có khả năng dùng thuốc ấy nữa: tim Đôn Pêđrô bắt đầu suy.
Phải đến nửa giờ nữa người học việc mới đến, hắn thở dốc và hốt hoảng, cầm chiếc lọ trong tay.
- Tại sao anh đến chậm như thế? Anh không biết là rất cấp thiết à? – Ông mắng và giằng lấy cái chai.
- Tôi ...tôi tìm mãi mới thấy, thưa thầy.

Vêdan lấy một chiếc cốc sắt rót nước trong lọ ra và đến gần người bệnh hy vọng có thể rót thuốc vào miệng, dù đang trong trạng thái mê man, Đôn Pêđrô sẽ nuốt một cách tự nhiên.
- Ồ! Nhưng cái gì thế này? – ông bỗng thốt lên và đưa cốc lên mũi.
- Anh không đem nước thổ phục linh cho tôi.
- Chính là cái lọ thầy đã bảo lấy. - Đơ Ônit cãi, nhưng da mặt hắn vốn nâu bỗng tái đi rất rõ.

- Đồ khốn! Đúng lọ, nhưng nước ở trong không phải.
Vêdan giận dữ quay phắt lại phía hắn.
- Việc làm điên rồ này là thế nào? Anh không biết rằng anh đã đem độc dược đến à?
Ông đưa chiếc cốc cho Ăngtoan.
- Cậu ngửi xem...
Mùi hắc của thứ rễ độc xốc vào mũi Ăngtoan, anh hoảng sợ. Thuốc ở cốc có thể giết được ít nhất sáu người. Thế mà họ đang định đổ hết vào họng một người sắp chết.
Ônít vừa ấp úng nói vừa bẻ khúc tay một cách bối rối.

- Thưa thầy, tôi lấy chiếc lọ thầy bảo...không phải lỗi tại tôi...
- Không phải lỗi tại anh à, đồ sâu bọ! Vêdan quát và giơ nắm tay về phía trên thanh niên còi cọc đang co dúm vì sợ hãi – Không phải lỗi tại anh à? Ta cho rằng chính anh định đầu độc hầu tước.
Bỗng nhiên ông buông thõng tay xuống, bỏ mặc Đơ Ônít và quay lại giường:
- Đôn Pêđrô! – Ông gọi.

Nhưng Ăngtoan đang cúi xuống và khẽ nói một cách nghiêm trọng.
- Đôn Pêđrô đã tắt thở!...
Ở dưới mấy ngón tay anh mạch ông đập như tiếng tim đập cuối cùng của một con chim nhỏ vừa chết, rồi dừng hẳn.
Ăngtoan thong thả nhắc lại:
- Ông ấy đã chết! Xin Chúa thu nhận linh hồn của ông ấy.

Chúng ta không thể làm gì cho ông được nữa rồi.
- Như vậy là ta sẽ không bao giờ biết rõ ông ấy có bị đầu độc hay không. – Vêdan lẩm bẩm một cách nặng nề.
Ăngtoan hăng hái thốt lên:
- Biết chứ, thưa thầy! Sự thực sẽ sáng tỏ. Đôn Pêđrô đã bắt tôi hứa trước khi thầy đến là nếu ông ấy chết sẽ tiến hành khám nghiệm post mortem(4) để nêu rõ chứng cứ ông đã bị đầu độc. Do chính giám mục thành Tôledơ.

Ônít cố ghìm tiếng kêu định thốt ra khỏi miệng một cách tự nhiên nhưng Vêdan không nghe tiếng. Hai mắt sáng lên, ông chăm chú nhìn Ăngtoan:
- Tốt lắm, cậu ạ!
Trong lúc phấn khích, ông trở lại cách nói quen thuộc:
- Chúng ta sẽ tiến hành không chậm trễ cuộc khám nghiệm post mortem. Nếu chúng ta tìm ra chứng cớ muốn tìm thì quân giết người hãy coi chừng!

- Nhưng có giấy phép đâu? – Ônít lắp bắp. - Mổ xác người không có phép là bất hợp pháp!
- Im đi! – Vêdan ra lệnh – Hầu tước không những cho phép mà còn cố tình yêu cầu bác sĩ Xecvêtut mổ tử thi ông. Đi lấy dụng cụ nhanh lên, Ăngtoan .
Khi anh từ phòng làm việc trở lại với hộp dung cụ, anh gặp Luxia và nói với cô một cách đơn giản:
- Đôn Pêđrô chết rồi, em ạ.
- Cầu Chúa cho ông ấy được ở bên Người, - cô nói và làm dấu. Rồi cô nín thở hỏi rất nhỏ:
- Bị đầu độc, như ông ấy đã nói, phải không?
- Không còn nghi ngờ gì nữa

Cô đưa tay chỉ hộp đồ mổ
- Vậy thì anh lấy thứ ấy làm gì?
- Ông ấy bắt tôi hứa sẽ mổ tử thi nếu ông ấy chết.
- Ôi! – Cô buồn rầu kêu lên – Làm như thế có ích gì nhỉ?
Ăngtoan rầu rĩ nói:
- Để thấy được sự thực. Chúng ta có thể chứng minh rằng ông ấy bị Đôn Điêgô Expinoda đầu độc, hay ít ra là do lệnh của ông ta.

Luxia rùng mình, cô hốt hoảng nhìn quanh rồi khẩn khoản:
- Đừng nói to! Tôniô, Tôniô đừng dính líu đến những việc ấy nữa. Họ quá mạnh, quá quyền thế để thách thức họ mà không bị trừng phạt. Anh hãy xem họ đã làm gì Cơlarit Xtơrôdi...
Ăngtoan cố mỉm cười:
- Lần này thì chúng tôi không mạo hiểm gì cả, Luxia ạ. Chỉ thêm một cuộc phẫu thuật, có gì đâu. Thầy Vêdan và tôi đã mổ hàng trăm lần rồi. Chúng tôi có thể làm cho kẻ giết Đôn Pêđrô phải chịu tội. Công lý sẽ được thực hiện!
- Trời ơi, phải cẩn thận đấy, - cô năn nỉ. – Em sợ lắm, Tôniô.
- Đừng làm khổ mình, Luxia. Chúng ta sắp an toàn ở Pari rồi. – Ăngtoan gần như vui vẻ nói.

Khi anh trở lại phòng người chết, Vêdan đã thắp nhiều ngọn nến xung quanh tử thi và Ônít đã lẻn đi đâu không biết. Ăngđrê Vêdan quay lại phía học trò, nét mặt ông cao quý và nghiêm trọng:
- Để mình mổ, cậu đồng ý không?
- Thưa thầy được. Kinh nghiệm và tài năng của thầy hơn tôi nhiều.

Thế là Vêdan bỏ áo sơ mi ra, mở hộp đồ và cẩn thận chọn dao mổ rất sắc. Trong khi Ăngtoan giơ đèn soi cao trên thi thể để khi mổ không bóng che, nguời thầy mổ bụng bằng một động tác chính xác, ông hy vọng tìm được ở đây bằng chứng của tội ác. Một làn máu đen tràn ngay lên chỗ vừa rạch.
- Ruột non bị thủng chứ? – Ăngtoan hỏi và cúi gần để theo dõi cho rõ.
- Có lẽ thế. Hay ít ra cũng bị tổn thương nặng, mình sẽ xem dạ dày.
Thọc tay vào ổ bụng, ông lôi bộ phận muốn khám nghiệm ra ngoài.
- Đây rồi! Ông thốt lên. Nhìn xem này!

Dạ dày bị thương tổn rõ ràng đủ để cung cấp bằng chứng thuyết phục nhất: lốm đốm từng chỗ có những vết sẫm thể hiện rõ những chỗ thuốc độc ăn vào màng.
- Dạ dày gần như rỗng không, - Vêdan nhận xét.
- Đúng. Ông ấy nói chỉ ăn có một chút kem.
- Chính vì thế nên thuốc độc tác động rất nhanh. Người nào suy tính trước tội ác này chắc giả định trước rằng trong dạ dày có các thức ăn khác để làm chậm tác dụng của thuốc độc và làm cho nguyên nhân cái chết không rõ ràng. Bây giờ mình sẽ khám nghiệm tim. Rồi chúng mình sẽ lấy dạ dày ra đem đến Hoàng thượng xem, coi như chứng cớ.

Trong các dụng cụ có một chiếc kìm nặng dùng để cắt răng, trong tay nhà cơ thể học, chiếc kìm ấy cắt các xương sườn như kéo cắt các nhánh cây. Vêdan mở ở lồng ngực một thứ cửa sổ qua đó trông rõ các bộ phận bên trong.
Đã mấy lần Ăngtoan có vẻ lơ đãng. Bỗng anh đặt đèn xuống và đi ra cửa.
- Cậu đi đâu thế? – Vêdan hỏi trong khi ông đang kéo một xương sườn để tách rời các cơ ông vừa rạch.

- Hình như có tiếng ồn ào trong nhà. Quá ồn ào nữa. À mà thầy bảo Ônít đi đâu nhỉ? – anh nói thêm vì vừa nhận ra sự vắng mặt của người giúp việc.
- Không bảo đi đâu cả!
Vêdan khẽ cười.
- Thằng ấy nhát gan lắm, chắc nó không thể có ý muốn dự một cảnh tượng đẫm máu như thế này.
Ăngtoan lại lắng tai, mọi giác quan đều nghe ngóng. Không thể nhầm được, những bước chân nặng nề đang đến gần. Vêdan thốt ra một tiếng kêu hài lòng, ông nâng mảng sườn giống như cánh cửa của chỗ ông vừa mở ở lồng ngực người chết.
- Trông này, Tôniô. Tim hoàn toàn bình thường, cái chết do thuốc độc gây ra.

Cửa mở toang ép Ăngtoan sát vào tường, phòng đầy người mang vũ khí, dưới ánh đèn nến, Ăngtoan nhận ra những mũ sắt bóng và giáo dài của vệ binh Tòa án tôn giáo, Vêdan ngừng nói, ngẩng đầu lên, sửng sốt nhìn những kẻ đến phá rối và cau mày lại. Rồi một nhân vật còi cọc luồn như con giun lên hàng đầu và Ăngtoan nghe tiếng Ônít kêu to:
- Các ông trông kìa. Tôi có nói dối đâu. Tim vẫn còn đập.

Căn phòng lặng lẽ như tờ trong một giây, rồi tiếng Vêdan gầm lên như một con bò rừng đang cơn giận dữ.
- Đồ dối trá! Mày là tên nói dối ngu đần! Người này chết đã một giờ rồi!
Nhưng Ônit ra rả nói không kịp thở và chỉ cho tên đội thấy thi thể của Đôn Grigianva. Viên sĩ quan rõ ràng còn lưỡng lự, tên kia tiếp tục la ó, giậm chân và chỉ tay vào chỗ mở ở ngực. Có lẽ một tia sáng chợt lóe lên trong đầu óc ngu đần của tên lính vì đến lượt hắn kêu lên:
- Đức Mẹ ơi! Hắn nói đúng. Các ông đã mổ một người sống!

Vêdan buông rơi dao mổ, hai bàn tay đãm máu của ông nắm lấy tên học nghề vừa lắc vừa thét:
- Mày nói dối! Đồ chó khốn nạn! Người này chết trước khi mày ra khỏi đây, mày biết rất rõ!
Nhưng viên sĩ quan biết hắn phải làm gì. Hắn nắm cánh tay Vêdan và lôi Ônit ra, tên này đang sợ run lên.
- Im ngay! - hắn nói. – Theo lệnh của Tòa án tôn giáo, tôi bắt ông.

Trong lúc lâm nguy, Ăngtoan lấy lại sáng suốt. Anh vừa quát lên ra vẻ ghê tởm vừa đưa mắt khinh bỉ nhìn Đơ Ônit:
- Tên khốn nạn này nói dối. Sự thực đúng như bác sĩ Vêdan đã nói. Hầu tước Grigianva chết đã một giờ rồi. Chúng tôi xin thề.
- Im đi! – Viên sĩ quan nói cộc lốc, - Chính mắt tôi trông thấy tim còn đập.
- Tôi cũng vậy! Tôi cũng vậy! – Đơ Ônít sủa.

Vêdan nhìn nó:
- Quân Giuđa! Vậy ra mày ăn lương của Tòa án tôn giáo và rình mò ta chưa đủ, mày còn nói dối.
Ông nhổ về phía nó:
- Quân Giuđa!
Đơ Ônít vươn thân hình bé choắt lên ra vẻ kiêu hãnh:
- Tôi tôn sùng Tòa giáo. Tôi sẽ vui sướng khi thấy ông bị thiêu như kẻ tà giáo!
- Thôi! Lau máu ở tay đi, đồ quỷ dữ, rồi đi với chúng tôi, - viên sĩ quan nói to. - Cả ông nữa, hắn bảo Ăngtoan.

- Bác sĩ Xecvêtut chỉ quan sát, - Vêdan phản đối. - Bắt ông ấy là điều nhục nhã!
Viên đội lấy mu bàn tay đeo găng sắt đánh vào mặt nhà cơ thể học mạnh đến nỗi ông ngã quỵ xuống.
- Đồ tà giáo! – tên ấy nói.

Vêdan thong thả đứng lên lấy tay chùi máu chảy ở chỗ má bị thương. Trông thấy ông đã bị bọn vệ binh giữ chặt, Đơ Ônit đến gần và nhổ vào mặt ông.
Trước khi bọn vệ binh kịp giữ anh lại, Ăngtoan bừng bừng nổi giận đã chồm lên đưa nắm tay dáng thẳng vào bộ mặt tối tăm của tên học nghề, dù hậu quả của hành động này có thế nào, anh vẫn cảm thấy vô cùng vui sướng khi thấy hai mắt của tên mật thám đê tiện đừ ra và người nó sụp xuống, thành một đống trên mặt đất.

Hai tên vệ bịnh đẩy mạnh anh ra khỏi phòng. Khi anh loạng choạng bước xuống bậc, anh trông thấy Luxia qua chỗ cửa phòng cô hé mở đang nhìn anh, cô là hình ảnh sống của lo buồn. Nhưng anh không quay đầu lại phía cô mà đặt ngón tay lên môi một cách tự nhiên để báo cho cô đừng làm ai để ý đến. ơn Chúa! Ít ra cô cũng không bị dính dáng đến việc này.

Mấy phút sau, cánh cửa nặng nề của Cada Xăngta đóng lại sau hai người tù. Lần này thì Ăngtoan biết chắc một cách tuyệt vọng rằng cánh cửa ấy chỉ mở trước mặt anh vào ngày anh bước qua nó để đi đến giàn thiêu.

Mâý giờ sau lúc bị bắt, Ăngotan được đưa đến phòng xử án của Cada Xăngta - lần này thì anh bị xích. Anh ngạc nhiên thấy bị đưa ra buộc tội quá nhanh vì các pháp quan có thói quen để cho nạn nhân suy ngẫm tội lỗi của họ một thời gian và trông vào sự giam kín, đói, khát, chuột bọ để làm suy yếu ý chí và bẻ gãy sức kháng cự của họ.
Khi vào phòng, anh đưa mắt nhìn quanh và giật nẩy mình vì ngạc nhiên vô kể, anh thấy Cơlarit Xtơrôdi bị căng trên giá khảo đả, cô chưa uống thuốc phiện anh để lại cho cô hôm qua hay sao? Bọn cai ngục đã phát hiện và lấy mất của cô chăng?
Rồi anh hiểu rằng có thể cô chờ đợi trước khi uống thuốc ngủ, bám vào một hy vọng mỏng manh là sẽ có sự gì xảy ra có thể cứu được cô.
Không có sự gì xảy ra cả, thật tội nghiệp! Nhưng cô có uống thuốc phiện được kịp thời không?
- Nữ tù nhân Cơlarit Xtơrôdi ở trong trạng thái mê mẩn, - linh mục Inhaxiô vắn tắt nói với anh. – Tôi nghĩ rằng trạng thái này liên quan đến cái thứ thôi miên mà ông thành thạo, ông hãy làm cho cô ấy ra khỏi trạng thái này thật nhanh lên.
Ăngtoan đến gần chiếc giá, Cơlarit đã bị buộc chặt chân vào các bánh xe răng cưa để tạo lực của công cụ ấy. Chúng buộc chặt đến nỗi những vòng dây da cứa đứt vào da thịt nhưng Cơlarit không tỏ dấu hiệu gì về ý thức và cảm giác.
- Thịt không nói, - tên đao phủ lẩm bẩm, - nhưng vẫn thở và tim vẫn đập.
- Cô ta ở trong trạng thái này đã bao lâu?
- Chúng tôi thấy thị như vậy từ trong ngục và đem thị đến đây nguyên như vậy.
Ăngtoan vạch mi mắt cô: đồng tử co hẹp và hơi thở chậm đi là những dấu hiệu anh dễ nhận thấy, anh biết rằng cô đã ở phía bên kia nơi mà sự đồi bại của con người có quyền hành hạ cô.
- Làm cho thị hết mê đi? – Linh mục Inhaxiô càu nhàu. Ăngtoan kiêu hãnh nhìn thẳng vào mặt ông ta:
- Tôi không thể làm cho cô ấy tỉnh được.
- Ông nói dối! Chính ông đã đưa thị vào trạng thái bị thôi miên từ hôm qua khi ông theo thị vào ngục. Tên coi ngục nói ông đã ở trong đó với thị nửa giờ.
- Tôi không thể làm gì cho cô ấy được, - Ăngtoan nhắc lại.
- Ông từ chối không tuân theo lời tôi?
- Tôi không từ chối lời ông. Nhưng việc này vượt ra ngoài khả năng của tôi.
- Tra ròng rọc! – Linh mục Inhaxiô quát. - Để xem thứ đó có quyết định được không.
Mồ hôi lạnh toát chảy ròng ròng trên mặt Ăngtoan. Bây giờ anh không thể làm gì cho Cơlarit được nữa dù họ có tra khảo anh đến chết, anh cương quyết phản đối:
- Ông biết đấy, luật thánh cấm hỏi cung khi không có tội.
Linh mục Inhaxiô trả lời vắn tắt. Ông ta chỉ nhắc lại:
- Tra ròng rọc.
Tên đao phủ mỉm cười độc ác và nắm hai cổ tay Ăngtoan lôi ra góc phòng để các dụng cụ tra tấn. Hắn tháo xích tay rất nhanh, trói quặt hai tay anh ra sau lưng và buộc đầu dây vào dây ròng rọc, rồi hắn kéo đầu kia sợi dây cho đến khi hai cánh tay Ăngtoan gần thẳng đứng ở sau lưng. Sự đau đớn kinh khủng làm nét mặt anh co rúm lại.
- Thế nào, bác sĩ, ông vẫn bướng bỉnh chứ?
- Tôi không thể làm cho cô ấy tỉnh lại được, - anh phản đối.
Tên đao phủ đu hẳn người lên đầu dây kia của ròng rọc, Ăngtoan bị nhấc lên khỏi mặt đất bằng hai cánh tay quặt ngược cho đến khi mũi chân anh không chấm đất. Thân thể anh bị treo lủng lẳng từ từ quay tròn, hai vai và các bắp tay anh đau như bị lưỡi dao nhọn xuyên vào làm anh thét lên. Anh đu đưa như thế đến một phút và người nôn nao. Anh cố làm cho hai vai giảm bớt đau bằng cách dùng cổ tay đu người lên nhưng các cơ chỉ chịu đựng nổi sự cố gắng ấy trong mấy giây và trọng lượng cơ thể lại rơi hoàn toàn xuống vai đe doạ làm bật khớp, và rơi xuống cánh tay, anh cho rằng cơ ở cánh tay anh sắp bị rách.
- Bây giờ thế nào, bác sĩ?
Vẫn giọng nói ngọt ngào ma quái của linh mục Inhaxiô, vẫn niềm vui tồi tệ trong đáy đôi mắt lạnh lẽo của ông ta.
- Tôi không thể làm gì được...Tôi thề rằng tôi nói thật.
Viên thư ký toà đứng gần Cơlarit đã một lúc cố nhìn cho no mắt cái cơ thể hoàn hảo này, bỗng hắn hoảng sợ kêu lên:
- Thưa Đức cha! Người đàn bà này chết rồi.
- Chết à?
Tiếng linh mục Inhaxiô gầm gừ - như con thú rừng bị cướp mất mồi.
- Chết à? Không thể được. Thị không thể chết được!
Tên đao phủ bỏ Ăngtoan chạy lại chỗ Cơlarit. Hắn vội vàng nới các bánh xe răng cưa đang căng ra làm giật tay chân, Ăngtoan rơi xuống đất cảm thấy xây xẩm muốn ngất đi vì đau đớn và buồn nôn. Trong lúc quá đau đớn ấy anh vẫn hiểu tại sao tên đao phủ và mấy tên phụ tá lại sốt sắng cởi Cơlarit ra khỏi giá. Luật của Toà án tôn giáo quy định về cái chết của bị cáo khi đang bị tra khảo rất nghiêm và chặt chẽ. Tất cả những người liên quan đến việc hỏi cung đều bị quy tội, nhưng theo pháp luật, người pháp quan chủ trì trong buổi hỏi cung ấy là người có tội nhất. Phạm vào tội ấy chỉ có thể đền tội bằng cách chịu một hình phạt nghiêm khắc mà Toà án không bao giờ nhân nhượng. Vì vậy, các pháp quan vô cùng chú ý không để nạn nhân chết như vậy, nhưng lần này linh mục Inhaxiô đã phạm sai lầm nghiêm trọng. Tưởng rằng tình trạng mê mẩn của Cơlarit là một biểu hiện mới của thôi miên, ông ta đã đưa cô ra tiếp tục lấy cung khi cô đã gần chết vì uống liều thuốc cực mạnh.
Nếu tên đao phủ tháo được thân thể người thiếu phụ ra khỏi giá trước khi xác định rằng cô đã chết, họ có thể tuyên bố cô không chết khi đang bị tra tấn, như vậy linh mục Inhaxiô sẽ thoát khỏi khiển trách, Ăngtoan nghĩ rằng anh chỉ còn có thể làm cho Cơlarit một điều mà thôi, đó là làm thế nào để linh mục Inhaxiô phải đền tội vì cái chết của cô.
Trong sự hỗn độn tiếp theo tiếng kêu của người thư ký toà, Ăngtoan bị bọn đao phủ bỏ quên cố kéo theo anh chiếc thừng dài buộc ở cổ tay anh tiến đến gần chiếc giá. Hai bàn tay anh bị trói không cho phép anh tìm mạch nhưng anh cúi nhanh xuống và áp má vào ngực để trần của cô, tin chắc rằng nếu Cơlarit còn sống, tai nghe thành thạo của anh sẽ cảm thấy sự phập phồng của da thịt dù yếu đến đâu, và sẽ nghe tiếng tim đập, dù rất sẽ.
Nhưng da thịt cô bất động, tim câm lặng: Cơlarit đã chết một cách yên ổn không hề biết cô lại bị tra khảo, đúng như cô đã ước muốn.
Linh mục Inhaxiô là người đầu tiên đoán được mục đích của Ăngtoan, ông ta hét lên:
- Giữ hắn lại: giữ ngay lập tức!
Nhưng trước khi bọn vệ binh kịp lôi anh ra khỏi giá, anh đã đứng thẳng lên và tuyên bố một cách trang trọng làm cho cả bọn đứng sững:
- Trên danh dự thầy thuốc, tôi tuyên bố và thề rằng người đàn bà này bị chết trên giá trong khi cô ta bị khảo cung.
Trong một lúc, sự lặng lẽ nặng nề bao trùm lên họ như một tấm màn sờ thấy được, rồi linh mục Inhaxiô sủa lên như mụ hàng cá:
- Tên giết người tà giáo! Mi nói dối!...
Ăngtoan điềm đạm nói:
- Tôi là thầy thuốc, là thành viên của Trường học y khoa ở Mađơrit và nhân danh danh hiệu ấy tôi xin thề. Trước người thư ký toà nghe tôi nói và ghi lai lời tôi, tôi xin thề một cách trọng thể và khẳng định rằng người đàn bà này đã bị tra khảo hai lần, đã chết trên giá trong khi bị khảo cung.
Linh mục Inhaxiô tức giận tái mặt, run từ đầu đến chân Ăngtoan tập trung sức lực để chờ ông ta chồm vào người và các món nhọn của ông ta cào rách mặt anh. Nhưng bỗng nhiên cơn điên rồ của viên pháp quan nhường chỗ cho vẻ quỷ quyệt nghi ngờ, hắn nói:
- Bác sĩ ạ, tối hôm qua ông ở cạnh thị, ông có cho thị uống thứ gì để tự huỷ hoại không?
Ăngtoan đã đề phòng âm mưu này, anh lạnh lùng trả lời:
- Ông đừng có chối tội lỗi nữa, linh mục Inhaxiô ạ, đừng đổ tội cho người khác. Tôi kêu gọi tất cả mọi người có mặt ở đây làm chứng điều này. Theo luật Thánh, rất cụ thể và rõ ràng, ông phải đền tội về cái chết của người phụ nữ này.
Tội nhẹ nhất đối với một pháp quan trong trường hợp như thế này là đi đến một nơi yên tĩnh để sám hối. Nếu sự can thiệp của anh làm cho linh mục Inhaxiô phải rời Mađơrit chỉ một thời gian cũng đã là niềm vui sướng cho nhiều kẻ khốn khổ, trong đó có bản thân anh.
- Chúng tôi sẽ lục soát ngục ngay lập tức. Nhất định ở đây còn dấu vết thứ thuốc ông đã cho thị uống. Ông sẽ đi theo chúng tôi, bác sĩ ạ.
Đến căn hầm tối Cơlarit bị giam, linh mục Inhaxiô hỏi người giữ khoá:
- Có tìm được gì trong căn hầm giam thị Cơlarit không?
- Thưa Đức Cha không, - tên đó run rẩy nói. - Từ khi ông bác sĩ đây xa cô ta tối hôm qua, tôi không vào đây. Tôi chỉ mở cửa sáng nay lúc đưa tù nhân đi.
- Mở hầm ra ngay.
Cuộc tìm kiếm rất dễ dàng.
Trong căn ngục trống rỗng này chỉ có tấm ván hẹp vừa làm ghế ngồi vừa làm giường nằm và mảnh chăn rách ném ở đấy. Tối hôm qua Cơlarit đã giấu lọ thuốc phiện trong mảnh chăn này để người coi ngục không trông thấy. Tim Ăngtoan đập mạnh trong ngực khi linh mục Inhaxiô tự tay giật mảnh giẻ đó lên. Chắc Cơlarit đã tìm cách vứt chiếc lọ đó.
Nhưng vứt như thế nào nhỉ?
Mắt Ăngtoan bỗng phát hiện ra ở góc hầm sát đất cái lỗ để thỉnh thoảng giội ngước cho phân tù nhân trôi ra ngoài. Tia sáng sớm mai duy nhất lọt vào chiếc cửa sổ nhỏ trên cao và có song, rọi vào góc này, Ăngtoan thoáng thấy có cái gì sáng. Sau khi uống thuốc, Cơlarit đã đút lọ vào chiếc cống hẹp này và trước sau gì rồi linh mục Inhaxiô cũng trông thấy.
Trong khi bọn cai ngục bới từng tí rác trên mặt đất, Ăngtoan rất thong thả men theo tường đến chỗ lỗ thoát nước. Dùng đầu ngón chân mò mẫm qua lần da giầy mềm, anh cảm thấy thành lọ rất nhẵn và chân anh ấn xuống rất nhanh.
Mấy giây chờ đợi vô cùng lo lắng, có tiếng thủy tinh vỡ rất khẽ và dấu vết chiếc lọ nhỏ biến vào trong cống chảy dưới tường, đưa rác rưởi của Cada Xăngta ra xa.
Linh mụcInhuxiô như con chó săn đang rình mồi ngẩng đầu lên sủa:
- Cái gì thế?
Không ai trả lời, mấy phút sau căn ngục đã được lục soát từng ly từng tý, cuộc tìm kiếm không kết quả ấy chấm dứt. Linh mục Inhaxiô thầm tức giận đến điên người, ông ta hiểu rằng đã đến lúc phải trả giá cho cái chết ấy.
- Đưa hắn về ngục, - ông ta nói.
Rồi ngẩng cao đầu đi ra.
Ngồi trong ngục, úp mặt vào hai tay, Ăngtoan thấy mình cũng không phấn khởi bao nhiêu khi nghĩ rằng anh lại một lần nữa chiến thắng linh mục Inhaxiô. Cơlarit đã chết. Ăngđrê Vêdan bị cầm tù. Luxia và Giăng còn được tự do bao lâu nữa? Ai ngăn cấm được việc bỏ tù họ vì một sự tố cáo dối trá nào đó?
Chưa bao giờ tình hình nguy hiểm, có thể nói là thất vọng như thế, trong khi tự do như gần kề một bên: chỉ cầm mấy tuần nữa thôi là Luxia, ông Belacmi, Giăng và cả anh nữa, đã thoát ra ngoài vòng tác hại của Toà án tôn giáo.
Trong tai hoạ này chỉ còn một tia an ủi: anh nghĩ rằng ông Belacmi được những sự kiện này thông báo sẽ không sao nhãng việc đưa Luxia ra khỏi nơi nguy hiểm bằng cách đi Pháp ngay không chậm trễ.
Trừ khi Toà án tôn giáo nhanh hơn nữa.
Ngày qua ngày, đêm qua đêm, tuần lễ này qua tuần lễ khác. Không có gì phân biệt ngày này với ngày khác, ngày với đêm của nó, trừ ánh sáng yếu ớt từ khuôn cửa trên mái rọi xuống, lúc hiện ra, lúc biến đi.
Nhưng ít ra cũng có một người trên thế giới này đã tìm được cách làm cho thời gian ở Cada Xăngta của anh bớt khủng khiếp. Ăngtoan đoán biết Hoàng hậu đã có dụng tâm ấy. Phòng giam của anh thuộc nhóm khác các căn ngục nhỏ, không ở dưới hầm mà ở tầng cao hơn nên ít chuột hơn ở tầng ngang mặt cống. Thức ăn cũng vậy, tuy không đủ nhưng dễ chịu hơn nhiều.
Nhờ có tiền nên Ăngtoan đã moi được ở tên coi ngục một số tin tức xảy ra ở Cada Xăngta. Vì vậy, anh biết rằng Ăngđrê Vêdan được vị pháp quan mới thay linh mục Inhaxiô khi ông ta rút lui để sám hối xét xử về tội tà giáo và tội giết người: Do việc ông đã mổ Đôn Pêđrô Grigianva khi tim vẫn đập và có người làm chứng ấy. Sự buộc tội ấy còn căn cứ vào một số lời nói có tính chất tà giáo do người học nghề trước đây của ông là Đơ Ônít kể lại.
Chứng cớ có thể thanh minh cho Vêdan đã mất hết khi Đôn Raphaen Grigianva nhân danh cháu và người thừa kế mội tài sản đã đòi thi thể Đôn Pêđrô và chôn cất một cách vội vàng đến thô bỉ.
Nghe nói viên pháp quan mới không đến nỗi tàn nhẫn với Ăngđrê Vêdan như linh mục Inhaxiô và cuối cùng đã buộc tội đi đày chứ không phải là tử hình. Người ta xì xào quyền thế của Vua đã tác động đến người đã lâu năm là thầy thuốc sủng ái của Ngài nên mới có bản án nhân từ ấy.
Ăngtoan lại hy vọng. Vì anh không phải chống cự với lòng căm ghét độc địa của linh mục Inhaxiô và anh sẽ trực diện với một pháp quan mới khoan dung hơn, anh có thể may mắn chứng minh được sự vô tội của mình hay tồi hơn thì cũng có thể bị một hình phạt nhẹ hơn.
Cho nên khi bị đưa ra khỏi ngục để đến trước các quan toà, anh bước vào phòng xử án với một cảm giác an toàn rất ngây thơ.
Gian phòng chẳng có gì thay đổi, vẫn âm u, đe doạ như trước và vẫn như trước với những dụng cụ ma quái ở một đầu phòng để nhắc đến uy lực của Toà giáo.
Nhưng ở sau bàn lần này chỉ có một quan toà ngồi, một quan toà tầm vóc cao và y phục biểu hiện ông ta là một giáo sĩ dòng Đôminich cao cấp. Hai tay ông ta ôm đầu như khi diễn thuyết và thân người cao, gầy của ông ta gợi trong ý nghĩ của người tù một cảm giác khó chịu, cảm giác khi đứng trước một nhân vật biết mình và đáng lo ngại.
Viên pháp quan bỗng ngẩng đầu lên và phải mất một lúc Ăngtoan thấy như cả gian phòng xử án quay tròn trước mắt anh. Có phải đây là cơn mơ hoảng khủng khiếp nhất của anh không? Anh cố kiểm tra lại các giác quan đang lộn xộn của mình, không chịu tin điều mắt mình đã trông rõ và không có thể nghi ngờ gì nữa. Thì ra anh đã nhìn thấy linh mục Phêlíp Xăngtốt. Ngồi sau bàn chính là linh mục Phêlíp Xăngtốt, thần nêmêđit của anh ở Pađu. Chính là ông ta!
Tiếng của tu viện trưởng phá vỡ sự im lặng, một thứ tiếng không thể quên được:
- Chào bác sĩ Xecvêtut, chắc rằng anh ngạc nhiên lắm vì đã gặp ở Mađơrit một người bạn Ý.
Ăngtoan muốn nói nhưng giọng anh đã phản lại anh và anh chỉ khàn khàn:
- Tại sao lại như thế được?
Linh mục Phêlíp Xăngtôt tỳ khuỷu tay lên bàn và chắp các đầu ngón tay lại với nhau rồi ôn tồn trả lời:
- Việc xảy ra như thế này, vị pháp quan ở Mađơrit, linh mục Inhaxiô Môlina và tôi là bạn cũ rất thân thiết. Tất nhiên khi tôi được ông Poocđia báo tin là ông đã rời nước Ý đi Tây Ban Nha, tôi thông báo cho linh mục Inhaxiô những điều tôi biết về anh. Và không ít đâu, bác sĩ Xecvêtut ạ! Cách đây mấy tháng, đến lượt ông ấy báo cho tôi biết rằng anh lại làm thêm một số hành động tà giáo, điều đó không làm tôi ngạc nhiên. Ngay sau khi sức khỏe tôi cho phép, tôi nghĩ rằng cần gặp anh ở Mađơrit để cứu giúp linh hồn anh, nhưng khi tôi đến đây thì linh mục Inhaxiô vắng mặt. Tôi được chọn để thay vị trí của pháp quan ở Mađơrit cho đến khi ông ấy trở về, đây là một vinh dự lớn và đó chính là lý do làm cho chúng ta gặp lại nhau ở đây.
Ăngtoan trả lời:
- Vậy thì ông đã biết rõ việc Toà thánh đã xử cho tôi trắng án.
- Nhờ vào mưu kế hoặc trò ảo thuật nào đó thôi. Nhưng trò vè hay sự lừa dối không có tác dụng với tôi đâu, bác sĩ Xecvêtut ạ, vì tôi không phải là không có một vài kinh nghiệm.
Ăngtoan nhớ lại đã nghe nói rằng linh mục Phêlíp Xăngtốt làm được nhiều điều kỳ lạ trong thời ông ta và vì ông ta quá sốt sắng trong việc kết tội người tà giáo nên đã bị chuyển sang nhiệm vụ khác.
Tu sĩ nói tiếp:
- Hơn nữa, bức tranh anh lấy cắp của tôi...
- Tôi đã trả bức tranh ấy cho cô Belacmi, vì đó là của cô ấy, - Ăngtôniô nhắc lại.
- Thật ư?
Người tu sĩ dòng Đôminích nhướng lông mày
- Câu chuyện này nếu nên thơ chính do đã được bịa đặt đủ mọi khía cạnh! Anh chiếm nó cho người yêu của anh chứ gì?Vậy nghiệm vụ của tôi càng rõ ràng hơn.
- Nhiệm vụ gì?
- Nhiệm vụ làm cho anh thú nhận các tội đã phạm, theo dõi cho các tội ấy bị trừng phạt và trừng phạt thích đáng.
- Tôi không hề mắc một tội nào như ông nói, - Ăngtôniô lẩm bẩm. – Ông tấn công tôi, tôi phải tự vệ.
- Tôi nhớ rõ rằng anh tấn công tôi trước, lúc ở Pađu, - đến lượt tu sĩ sửa lại, - để ngăn không cho tôi gọi người đến cứu. Và chỉ như thế cũng đủ để cho anh chịu cùng một số phận với người anh tà giáo của anh. Luật của Thánh đường không thương xót những kẻ mắc tội phạm đến người phụng sự Chúa.
Tu sĩ nói đúng. Cuộc chống cự của họ không có ai làm chứng, nhưng dù Ăngtoan nói hay làm gì thì lời nói của một linh mục vẫn có trọng lượng hơn lời anh. Nhưng anh vẫn trả lời:
- Luật đòi hỏi có nhiều nhân chứng.
- Ồ! Không bao giờ, nếu bị cáo tự thú nhận tội lỗi! Tôi đã tự ý thảo trước bản thú tội của anh, chỉ cần anh chịu khó ký nhận vào đây.
- Tôi sẽ không ký! Không bao giờ! – Ăngtoan tuyên bố. – Ông không có bằng chứng.
- Từ từ nào, bác sĩ, - Xăngtốt điềm tĩnh nói. – Ít ra cũng để cho tôi đọc cho anh nghe bản thú tội ấy: rất ngắn nhưng cũng rất có ý nghĩa giáo dục:
“Tôi, Ăngtôniô Xecvêtut, thầy thuốc ở Pađu, nước Ý và Mađơrit, nước Tây Ban Nha, thú nhận rằng ngày 15 tháng 8 năm 1563 theo Thhiên Chúa, ở tại Pađu tuy không bị khiêu khích, tôi đã xâm phạm đến thân thể tu viện trưởng Phêlíp Xăngtốt ở tu viện dòng Đôminich với dụng tâm giết ông ta. Nếu tu viện trưởng không chống lại để tự vệ tôi đã kết thúc tính mạng ông, nhưng việc xâm phạm của tôi đã thất bại, tôi trốn khỏi tu viện, bỏ mặc tu viện trưởng bị trọng thương. Tôi tự giác thú nhận tội của tôi về vấn đề nói trên, không bị sức ép hay sự bó buộc nào mà tôi yêu cầu trừng phạt tội lỗi của tôi theo luật của Nhà thờ rất thánh đã quy định”
Xăngtốt đặt tờ giấy xuống và không cao giọng:
- Và anh đã biết rõ hình phạt đó là gì, tôi chắc chắn thế?
Ăngtoan gật đầu.
Hình phạt ấy là chết trên giàn thiêu, không được hưởng cả sự khoan dung của chiếc dây thòng lọng.
- Anh đã sẵn sàng để ký chưa?
- Không, - người tù lầm lỳ nói. – Đó là điều dối trá kinh tởm chưa từng thấy.
Xăngtốt mỉm cười một cách độ lượng như đối với đứa trẻ trái tính:
- Tôi cũng biết trước phần nào sự bướng bỉnh của anh, bác sĩ ạ.
Ông ta quay về phía tên đao phủ đang đứng đợi và ra lệnh:
- Đưa nữ tù nhân ra.
Cửa mở ra và một phụ nữ bị đẩy mạnh vào, cô mặc chiếc áo vải thô của các nữ tù ở Cada Xăngta, Ăngtoan hiểu ngay tại sao linh mục Phêlíp Xăngtốt lại tự tin đến thế, chắc chắn đến thế rằng ông ta sẽ bắt được tù nhân làm theo ý muốn, vì chính Luxia đang đứng đấy, tái xanh, kiêu hãnh, đầu ngẩng cao, vô cùng lộng lẫy dù dưới bộ y phục ghê tởm ấy.
- Anh muốn điều gì, bác sĩ? Ký bản thú tội? Hay trông thấy cô bé xinh đẹp này bị bóp vụn trên giá tra tấn? Ăngtôniô nhìn linh mục Phêlíp Xăngtốt, ngay lúc này anh cũng chưa thể tin được rằng sự tàn ác như vậy, sự khinh thường tất cả những gì đại diện cho Chúa và người con duy nhất của Người, lại có thể tồn tại dưới bộ quần áo của người thờ Chúa. Trong mắt Xăngtốt không có tình thương một cách quỷ quái trước sự kinh hoảng và đau khổ của con người, giống như anh đã trông thấy vẻ ấy sáng lên trong mắt linh mục Inhaxiô Môlina. Lần này thì thế là xong. Không còn gì hy vọng cho Luxia và cả cho anh, không có một chút xót thương nào ở những con quỷ mặc áo vải len thô ấy.
- Cô Belacmi vô tội, - Ăngtoan nói giọng khàn khàn. – Ông buộc tội cô ấy vì lẽ gì?
- Chúng ta sẽ xem xét, - Linh mục Xăngtốt nói chỉ có thể chắc chắn sau khi khảo cung cô ta.
Tiếng ông ta vang lên trong phòng:
- Vệ binh, lột quần áo và treo vào ròng rọc.
Trước khi Ăngtoan kịp phản đối, trước khi chấm dứt câu nói, tên đao phủ to lù lù đã nắm áo Luxia giật một cái lôi tuột ra. Cô gái đứng sừng sững như một pho tượng đá hoa cương mất một lúc, chết lặng vì kinh hoàng và hổ thẹn, rồi bằng một cử chỉ thanh khiết một tay cô che vú, tay kia che phía dưới.
Ở đầu phòng đằng kia, viên thư ký toà bật ra một tiếng thở dài run run. Nhưng cái thu hút mắt nhìn chăm chú của Ăngtoan không phải thân hình thon thon của Luxia để lộ ra như thế mà là trong tình trạng khoả thân và cố che thân mình cho khỏi bị nhìn thấy, cô cũng duyên dáng và có điệu bộ như Thần vệ nữ của Bôtixeli. Đường nét hoàn hảo, đường cong trẻ trung nhẹ nhàng, không thiếu nét nào, kể cả những nét toàn mỹ và bộ tóc vàng rực cũng giống nhau như ảo ảnh, thật thế, cô là Thần vệ nữ trong tranh.
Trông thấy cô lộ tấm thân mỹ lệ như vậy, Ăngtoan đột ngột hiểu rõ anh đã mù quáng quá lâu và đã ngu ngốc. Không, không phải Thần vệ nữ trong tranh mà anh yêu một cách mê say từ lâu, chính Luxia, chính cô gái đã ngủ trong cánh tay anh gần suốt cái đêm vừa đau khổ vừa tuyệt vời mà Cơlarit Xtơrôdi bị bắt, chính cô gái đã dám xuống hầm sâu ở Cada Xăngta để giúp đỡ anh, cô gái luôn trung thành ở bên anh trong mọi lúc gay go thời gian anh ở Mađơrit.
Người nghệ sĩ trong anh mê bức tranh từ trước khi gặp Luxia, Thần vệ nữ sống. Rồi trong một thời gian anh không tách rời được nghệ sĩ và con người. Bây giờ thì anh đã biết rõ rằng từ khi gặp nhau lần đầu ở tu viện Pađu, con người đã yêu Luxia, anh kêu lên sửng sốt trong khi đang say sưa vì điều phát hiện được:
- Luxia! Không phải Thần vệ nữ trong tranh đâu...chính là em... đã từ lâu rồi.
Nghe những tiếng ấy và giọng thốt ra, màu đỏ hổ thẹn biến dần trên khuôn mặt mê hồn; Luxia kiêu hãnh ngẩng cao đầu, hai mắt cô sáng rực khi gặp mắt Ăngtôniô. Họ thú nhận tình yêu trong lúc bất hạnh này, tình yêu ấy vừa nở ra đã sắp bị kết tội.
Linh mục Phêlíp Xăngtốt cúi về phía trước:
- Đức bà Maria! Đúng thế thực...cô ta đúng thực là Thần vệ nữ.
Và ông ta cười, tiếng cười lạnh thấu xương.
Một cơn giận, cơn thịnh nộ chưa từng thấy bừng lên trong Ăngtoan, làm anh nhào về phía trước, mặc kệ những xích sắt nặng trĩu dưới chân và sát đến bàn của viên pháp quan làm đổ cây thập tự bạc trong cơn nóng này. Nếu không bị xích tay, anh đã bóp cổ linh mục Phêlíp Xăngtốt. Trong giây lát, bọn vệ binh đã đẩy anh ra nhưng anh vẫn thét lên tức giận và khinh bỉ:
- Ông không có một chút hổ thẹn nào cả sao? Ông không còn một chút nhân phẩm, một dấu vết nhân đạo nào hay sao?
Xăngtốt lau mắt: ông ta đã cười thoải mái và ở thế mạnh đến nỗi có thể cho phép mình khoan dung đôi chút với người tù khốn khổ ấy?
- Bác sĩ tha lỗi cho tôi nhé, anh không thấy rằng chuyện này có vẻ như được trích đoạn từ một câu chuyện anh hùng ca! Hay ít nhất cũng từ một bi kịch Hy lạp? ...Cô Luxia Belacmi là Thần vệ nữ của Bôtixeli. Ông bác Mariô của cô – Xin chúa gìn giữ linh hồn ông - kể rằng Ximôneta Vexpucxi, em của Amerigô, làm mẫu cho bức tranh này, và cô cháu gái ở Phlôrăngxơ lại chính là hình ảnh ấy. Phải... đúng thế... đây là một bi kịch hoàn hảo! ...Anh suýt giết chết tôi để lấy lại Thần vệ nữ rất quý báu của anh và sau đó anh phát hiện người anh yêu chính là người phụ nữ, người thực mà tranh đã thể hiện...và như trong các bi kịch Hy Lạp xây dựng giỏi, thấy để mà mất cô ta!
Những lời ấy rơi xuống như tiếng chuông báo tử. Như một quyết định của số mệnh. Ăngtoan chỉ tìm thấy Luxia để mất cô. Ít ra anh cũng phải cứu cho cô sống chứ? Nhưng phải chơi cao tay mới được, anh nói:
- Được, tôi sẽ ký vào bản thú tội ấy dù nó sai từ đầu đến cuối, nếu ông thề rằng Luxia sẽ được tha và được tự do rời khỏi Tây Ban Nha không bị ai làm hại.
- Thật là một cử chỉ hào hiệp, linh mục Phêlíp Xăngtốt nói. – Nhưng vô ích, vì anh làm gì có quyền đưa ra điều kiện mặc cả như vậy!
- Tôi có đủ quyền, linh mục Phêlíp Xăngtốt ạ. – Ăngtoan trả lời thật điềm nhiên. – Ông không phải không biết hơn tôi rằng ông không thể buộc tôi vào tội chết vì những bằng chứng nhẹ hơn những bằng chứng đã buộc tội bác sĩ Vêdan, và ông chỉ bị phạt tội đi đày. Ông càng không phải không biết rằng những sự kiện cũ không có nhân chứng. Rốt cuộc là ông biết rằng ông mong muốn cái chết của tôi trên hết moi sự, chết trên giàn thiêu. Và ông chỉ có thể đưa tôi đến chỗ đó nếu tôi ký tờ thú tội này. Được thôi! Tôi nhận cái chết ấy vì thế tôi sẽ ký tờ thú nhận kia nhưng cái giá tôi đòi hỏi là sự tự do tức khắc và sự an toàn của cô Luxia Belacmi.
- Tôi nhận giá của anh. Sẽ như thế! – Linh mục Phêlíp Xăngtốt nói. Ông ta cầm chiếc bút lông ngỗng trong quả tròn pha lê đưa cho Ăngtoan cùng một lúc ông ta đẩy gần anh bản thú nhận.
- Không. Tôniô! Không! Đừng ký!
Ăngtôniô nghe tiếng kêu xé lòng của Luxia trong khi anh kiên quyết ký án tử hình của mình - trở thành chứng chỉ của sự sống của Luxia.
Nhưng khi anh đặt bút xuống và đưa mắt tìm Luxia thì bọn vệ binh đã đẩy cô ra khỏi phòng.

Khi Ăngtoan về phòng giam, anh cảm thấy thật thanh thản và hiểu rằng cái chết không hề đáng sợ khi nó đã thành sự khẳng định và mọi hy vọng đều không còn nữa.
Thanh thản như vậy do anh biết Luxia vĩnh viễn thoát khỏi móng vuốt của Toà án tôn giáo. Và cũng do số phận mình đã được quyết định, anh sẽ không phải quay lại cái phòng xử án khủng khiếp của Toà án thiêng liêng ở ngay giữa Cada Xăngta.
Tuy nhiên, dù đã chịu đựng, anh vẫn trải qua những giờ đen tổi, bị hành hạ, khi nghĩ đến và luyến tiếc cuộc sống đáng lẽ có thể có của anh với Luxia ở nước Anh, lúc hai người đều biết rằng họ yêu nhau. Anh đã vô tư một cách rồ dại biết chừng nào khi anh đi bên cạnh hạnh phúc! Gần Luxia, cô sẽ giúp đỡ và khuyến khích anh bằng trí thông minh và tình yêu của cô, anh sẽ tìm ra biết bao nhiêu điều mới, bao nhiêu kinh nghiệp làm giảm bớt nỗi đau khổ cho con người.
Nhưng anh xua đuổi những ý nghĩ ấy đi và lúc này chỉ mong sao cái chết khoan dung đừng đến chậm. Ngày qua ngày, Ăngtoan tự hỏi mình tại sao họ chậm đem anh ra hành hình chắc rằng tên tà giáo hiếm có này được dành lại cho lễ hoả thiêu sắp tới có thể để đón mứng ngày trở về của linh mục Inhaxiô.
Mười ngày đã qua từ khi Ăngtoan ký bản thú tội thì có đến thăm anh. Có lẽ đêm xuống đã lâu, vì phòng giam tối om, khi anh nghe bước chân trên sàn hành lang tiến đến gần. Rồi ánh sáng đèn lồng nhảy nhót trên tường và anh trông thấy một tu sĩ dòng Đôminich mũ sụp tận mắt. Chỉ đến lúc người của nhà thờ ấy quay ngoắt lại và đến trước song cửa Ăngtoan mới nhìn rõ bộ mặt ở trước mắt mình và ghìm không nổi một tiếng thốt lên:
- Giăng!
- Cẩn thận! – Giăng thì thầm. – Không được to tiếng hơn nói thầm.
- Cậu làm thế nào đến được đây, với bộ áo này?
- Tưới vàng lên người những thằng gác, - Giăng trả lời vắn tắt.
Anh đến gần hơn và Ăngtoan phải áp tai sát song sắt mới nghe rõ tiếng anh.
- Tôniô, nghe mình nói cho rõ. Mình chuẩn bị cho cậu vượt ngục.
- Vô ích. Giăng ạ, và không được đâu. Mình ra lệnh cho cậu dừng ngay việc điên rồ ấy lại. Cậu cũng muốn lên giàn thiêu à?
- Thế cậu có muốn lên đấy không? – Giăng lẩm bẩm. – Dư luận công chúng quả quyết rằng cậu sẽ bị thiêu trong lò hoả thiêu tổ chức vào tuần tới để chào mừng lên linh mục Inhaxiô trở về.
- Mình đã đoán trước được, Giăng ạ. Hắn không thể vắng mặt trong ngày hội này, nhưng mình cần gì khi mình biết Luxia đã được an toàn.
- Luxia ấy à? Ngược lại cậu không biết rằng cô ấy vẫn ở Cada Xăngta sao?
Ăngtôniô bíu chặt song cửa:
- Cậu nhầm đấy, Giăng ạ! Không thể như thế được! Linh mục Phêlíp Xăngtốt đã thề là sẽ để cô ấy tự do ngay sau khi mình ký bản thú tội.
- Hắn giả vờ để cậu bằng lòng ký! Mình vừa nói chuyện với Luxia cũng qua song sắt cửa, cách đây chỉ mấy phút.
- Nhưng Xăngtốt đã hứa, - Ăngtôniô bướng bỉnh nhắc lại.
- Tôniô của mình, đối với một số sự việc cậu ngốc không chịu được! Cậu biết đấy, không thể tin được lời người nào đã dính đến Toà án tôn giáo, dù ở gần hay ở xa. Còn ông Belacmi, ông già tội nghiệp đã chết ngay sau hôm cháu gái bị bắt.
- Xin Chúa thương xót linh hồn ông ấy! – Tôniô thì thầm một cách kính cẩn vì anh yêu mến sâu sắc con người rất tốt này.
- Luxia là người thừa kế duy nhất của ông. Còn cả một gia sản trong tài sản nhà Belacmi ở Mađơrit, cậu tưởng Toà giáo để lọt miếng mồi béo bở ấy à! Luxia sẽ ở tù, nếu không xấu hơn nữa, và tài sản của cô sẽ bị Toà giáo tịch thu. Ôi! Đây không phải lần đầu tiên, cũng không phải lần cuối cùng một bị cáo bị kết án không phải vì có tội mà vì có của.
Tất cả sự lặng lẽ chịu đựng Ăngtoan đã sống hơn một tuần lễ bị quét sạch bằng luồng gió phẫn nộ và giận dữ. Sẽ không có chỗ cho lòng tốt, sự thành thật và tình yêu trong một xã hội mà những nhân vật như vậy nấp dưới danh Chúa để hưởng quyền hành lớn đến thế. Muốn ra sao cũng được, phải trốn khỏi Cada Xăngta.
- Cậu có kế hoạch để vượt ngục chưa? – Anh nóng nảy hỏi.
- Hoàng hậu đã cho mình số lượng vàng cần thiết để mua bọn gác và bọn cai ngục. Nếu chúng mình thoát được Cada Xăngta và Mađơrít, bà sẽ cấp cho ngựa khoẻ và lấy cho một giấy thông hành để vượt biên giới sang nước Pháp.
- Thoát khỏi đây, - Ăngtoan cười tuyệt vọng – Nhưng...làm thế nào chứ?
- Đúng là không dễ dàng, - Giăng thừa nhận. – Nhưng một số sự việc diễn ra thuận lợi cho chúng ta. Nhiều giáo sĩ dòng Đôminich mới đến Cada Xăngta, mình biết rất rõ, bọn gác cửa ngoài còn lâu mới biết họ. Còn bọn giữ khoá và bọn gác, mình mua được chúng rồi. Bằng số vàng ngang trọng lượng của chúng. Mình chắc sẽ làm cậu thoát khỏi đây dưới bộ áo dòng Đôminich, nhưng không thể làm như thế với Luxia, cô ấy nhỏ quá.
- Vậy thì phải tìm cách khác chứ.
Giăng lo âu và cau có trả lời:
- Điều khốn kiếp là khi chết rồi ra khỏi đây đơn giản và dễ dàng hơn còn sống nhiều. Chỉ đi đến chỗ cậu, mình đã gặp hai quan tài.
- Giăng!
Tiếng Ăngtoan lại có những âm rung quen thuộc khi anh phấn khởi.
- Giải pháp của ta đây rồi! Chúng ta đưa, hay nói đúng hơn là khiêng Luxia trong quan tài.
- Mình đồng ý, nhưng làm thế nào?
- Cậu có thể đưa được một quan tài rỗng vào Cada Xăngta không?
- Được, - Giăng nói, - Điều đó làm được, dễ dàng nữa. Họ sẽ mang vào bằng cửa sau, mình cũng vào cửa ấy.
- Vậy là cậu có thể làm việc ấy, - Ăngtoan thì thầm, hướng về niềm hy vọng bất ngờ này. – Mà cậu phải làm việc ấy.
- Được. Nhưng nếu một tên gác ở ngoài muốn biết có đúng mình mang xác ra không thì sao?
- Hình dáng bên ngoài của Luxia sẽ giống hệt xác chết, mình sẽ thôi miên cô ấy.
- Cũng như Cơlarit đã bị Anhôlô biến thành đá?
Sự phấn khởi của Ăngtoan đã lây lan. Đến lượt Giăng run lên vì hy vọng.
- Được, có thể làm như thế được đấy, Tôniô ạ.
- Phải làm cho được ấy chứ, Ăngtoan lo âu. Nếu không thành công...- Rồi anh đổi giọng, kết thúc một cách nhanh nhẹn và quả quyết:
- Cậu đừng mất thì giờ khi chuẩn bị. Bao giờ chúng mình sẽ tiến hành?
- Tối mai, - hoạ sĩ nói rất nhanh. – Tên Inhaxiô thèm khát xác chết có thể về sớm hơn người ta chờ hắn. Mình sẽ thuê làm quan tài ngay sáng mai.
Lời hứa thật ma quái – nhưng nó đã làm cho cả hai vô cùng hài lòng.

Ngày hôm sau dài vô tận đối với Ăngtoan. Rồi đêm đến, cùng đến với đêm là giờ vượt ngục, Ăngtoan bỗng cảm thấy lo lắng xen lẫn quả quyết.
Rất nhiều sự việc có thể làm cho kế hoạch của họ thất bại, tốt hơn là hãy nghĩ đến nó không sợ hãi và không cho phép mình tuyệt vọng.
Nếu thắng lợi thì phần thưởng sẽ lớn biết chừng nào: rời xa những bức tường đáng nguyền rủa này, ở trong một xứ sở tự do, sống một cuộc sống mới với Luxia ở bên mình!
Vào khoảng hai giờ trước nửa đêm anh đoán chừng như vậy, có tiếng chân đi và anh thấy trên tường trước mặt có ánh sáng mờ mờ tiến đến gần. Anh chồm ra cửa thì Giăng đã mở khoá, trong khi người tù vội vã cởi áo quần rách mướp và nhanh chóng mặc chiếc áo len thô Giăng đem vào, Giăng thì thầm với anh một cách ngắn gọn chương trình hành động để họ trở lại với tự do.
- Cho đến bây giờ mọi sự đều rất tuyệt. Quan tài đã ở phòng giam Luxia và người hầu của mình ở đấy với cô ấy.
- Có thể tin được hắn không?
- Phải tin thôi chúng mình không có quyền lựa chọn. Vả lại anh hắn đã bị Toà giáo hành hình. Hơn nữa, hắn biết rằng khi chúng mình đặt chân vào nước Pháp thì hắn sẽ thành người giàu có.
- Không gặp trở ngại khi đem quan tài vào chứ?
Trong khi nói, Tôniô kéo sụp mũ chiếc áo đen xuống trán để giấu mặt trong bóng tối.
- Tên gác cửa cho mình vào không hỏi một câu. Hắn đợi ở lối ra. Phải làm nhanh, Tôniô, rất nhanh.
Họ đi theo các hành lang tối tăm, giống hệt những người dòng Đôminich mặc áo trắng hay những hạ sĩ quan áo đen đi lại không ngớt ở những chỗ này. Tuy vậy nỗi lo sợ canh cánh trong lòng làm cho họ luôn chú ý từng tý một và thận trọng giữ dáng điệu ôn hoà, từ tốn như những người đang đi nghĩa vụ từ thiện ở nơi ấy.
Luxia đang ngồi trong phòng giam trên tấm ván hẹp vừa làm ghế vừa làm giường, cô kinh hoàng nhìn chiếc quan tài rỗng để ở trên mặt đất đầy rác rưởi. Người hầu của Giăng, một tên cao lớn, linh lợi, mặc giống như Ăngtoan và chuôi dao găm thò ra ở đây buộc ngang lưng.
Tôniô vừa đẩy chiếc mũ ra thì Luxia đã nức nở trong tay anh.
- Em tưởng anh chết rồi, Tôniô.
- Qua khỏi rồi, em yêu của anh! – (tiếng ấy thốt ra rất tự nhiên). Mọi sự đã qua rồi, đừng khóc nữa. Chúng mình phải làm nhanh. Thời gian có hạn và phải rất khẽ.
Luxia ngẩng đầu lên chùi nước mắt, nhếch một nụ cười can đảm và ấp úng:
- Em...em đã sẵn sàng.
- Em biết kế hoạch của chúng tôi rồi chứ?
- Rồi.
Cô đưa mắt nhìn chiếc hòm dài, rùng mình và can đảm đồng ý.
- Em...em không...sợ...khi chúng mình ở bên nhau.
- Chúng mình sẽ vĩnh viễn ở bên nhau. – Ăngtoan âu yếm hứa. – Bây giờ em nằm lên ghế và làm đúng như anh nói, dù sao cũng đừng cưỡng lại nhé.
- Em hứa.
Bằng hai tiếng, Ăngtôniô ra lệnh cho tên người hầu giơ đèn cao lên phía trên người cô đủ để cô dễ dàng nhìn thấy ngọn lửa nhỏ. Không đủ thời gian để kiếm hay tạo ra một luồng sáng khác, phải dùng đèn.
- Hãy nhìn vào ngọn đèn, Luxia yêu quý. Nhìn hết sức chăm chú và tuyệt đối không nghĩ đến cái gì khác điều anh sẽ nói với em.
Cô ngoan ngoãn nhìn chiếc bấc đang cháy và ngọn lửa hình quả lê. Chưa bao giờ, kể cả trong những lúc gay go anh phải làm cho linh mục Inhaxiô tự mê hoặc mình, Ăngtoan lại nhiệt thành thực hành nhiệm vụ như vậy. Hai mắt đăm đăm nhìn vào mắt cô gái, anh bắt đầu dùng giọng nói đều đều mà anh biết chắc rằng hiệu quả sẽ làm cho người bị thôi miên ngủ nhanh chóng. Không bao lâu hai mi mắt Luxia khép lại và đầu cô nghiêng về một bên cho đến lúc má chạm vào đống giẻ bẩn thỉu trên tấm ván.
- Em có nghe rõ anh nói không, Luxia?
Cô trả lời giọng buồn ngủ:
- Có, Tôniô.
- Em phải làm theo lời anh nói nhé, em yêu quý. Thân thể em sẽ cứng đờ, các cơ bắp sẽ dần dần cứng lai, đừng cưỡng lại nhé. Em sắp sửa không động đậy được...và em sẽ cứng như đá hoa cương cho đến khi anh giải thoát cho em...
- Vâng. Tôniô...
Anh sờ cánh tay cô và xác nhận tay đã cứng như anh ra lệnh, anh đưa hai bàn tay vuốt dọc theo thân hình đẹp đẽ, trẻ trung, truyền sức điện vào từng nét cong dịu dàng, từng đường tròn êm ái và truyền qua chiếc áo thô rách dưới cô đang mặc. Anh cảm thấy da thịt mềm mại của cô cứng lại trong khi máu như rút khỏi mặt và cô thở rất khẽ hình như cô đã thực sự biến thành một cái xác đẹp mê hồn, giống đến nỗi Ăngtoan rùng mình sợ hãi. Hay là điềm gở?
Anh trấn tĩnh bảo Giăng và người đầy tớ:
- Có thể đặt cô ấy vào quan tài được rồi.
Khi đặt cô vào trong chiếc hòm gỗ xù xì, người cô không hề mềm. Giăng đóng nắp chỉ để hở các mộng đủ đảm bảo không khí cho người nằm trong nếu kế hoạch của họ thực hiện được dễ dàng, cô sẽ không phải ở lâu trong ấy.
Ăngtoan và người đầy tớ gần cùng tầm vóc, hai người ghé vai khiêng quan tài, Giăng đi trước họ, vẻ trịnh trọng đúng như những người đang làm việc ấy.
- Chúng mình phải đi qua đội gác không bị trở ngại, - anh thì thầm. - Bọn chúng rất biết rằng các pháp quan không ưa xác chết trong Cada Xăngta và càng không ưa các đám ma bị bên ngoài trông thấy.
Nhưng hoàn cảnh rất đáng để dù những người âm mưu có lá bài tốt đến mấy đi nữa. Họ lặng lẽ đi qua nhà tù với những bước đi đều đặn và Ăngtoan thầm có ý nghĩ biết ơn Hoàng hậu. Tiền bà đưa cho Giăng đã được phân phối rất khoa học, vì cho đến lúc ấy mọi sự đều dễ dàng một cách lạ lùng.
Giăng dừng lại nghỉ một chút, đợi những người khiêng quan tài theo kịp anh. Sắp đến lối ra rồi vì lúc này trong bóng tối của hành lang đã lập loè ánh sáng yếu ớt của những chiếc đèn để trong các hốc tường.
- Kéo mũ thấp xuống! – Giăng khẽ ra lệnh, hai hàm răng khít chặt, - và để mình tôi nói với bọn gác. Họ tiếp tục tiến bước không bao lâu đã nhìn thấy cửa ra vào. Nghĩ đến mình sắp được tự do, tim Ăngtoan đập dồn như trống trận.
- Đứng lại! – Giăng bỗng lẩm bẩm.
Anh đẩy họ không nương nhẹ vào bóng tối và ra hiệu cho họ kéo mũ xuống. Cánh cửa nặng nề vừa mở ra, hai người đàn ông bước vào đẩy cửa khép lại, một người mặc áo giáo sĩ dòng Đôminich, người kia mặc áo nhung đen. Ăngtoan kinh hoảng nhìn thấy hai người anh sợ hơn hết trên trái đất: đó là linh mục Phêlíp Xăngtốt và Acmăng Đơ Quanđra đang tiến đến gần. Không có gì lọt qua được mắt linh mục Phêlíp Xăngtốt. Ông ta đến gần nhóm người hỏi cộc lốc:
- Các thầy làm gì ở đây trong giờ này?
Giăng khôn ngoan đứng trong bóng tối trả lời:
- Chúng tôi đem xác của một người đàn bà tội lỗi khốn khổ ra ngoài, thưa Đức Cha.
Phêlíp Xăngtốt hỏi:
- Thầy là ai? Hình như ta không biết thầy.
- Phrây Lui Xăngsê, thưa Đức Cha. Tôi mới ở Bacxơlon đến.
Lời giải thích hình như đã làm Phêlíp Xăngtốt hài lòng vì như Giăng đã nói, có nhiều người mới đến Cada Xăngta. Tuy vậy linh mục Phêlíp Xăngtốt vẫn đến gần quan tài. Ăngtoan tựa thành gỗ sát má, như thế cùng với chiếc mũ che, anh ẩn mặt khá tốt và cảm thấy yên tâm.
- Đặt quan tài xuống đất, - Phêlíp ra lệnh. – Ta muốn xem mụ tà giáo này...
Giăng cúi xuống làm như cố sức nhấc nắp ra và anh thong thả mở đủ để che kín mặt Luxia.
- Xin Đức Cha nhìn xem, - anh nói rất trơn tru. – Thây dã cứng hoàn toàn.
Tu sĩ sờ vào quần áo Luxia, một cách tự nhiên, một nếp áo bỗng tuốt ra lộ rõ đường nét đều đặn của bắp chân và xương đầu gối nhỏ nhắn.
- Lạy Đức Mẹ Maria! – Linh mục Phêlíp thốt lên. – Con gái à?
Ông ta mở rộng nắp quan tài mà Giăng chỉ hé ra một cách keo kiệt, cúi xuống nhìn mặt và càu nhàu:
- Thị Belacmi! Tại sao lại thể nhỉ?
Ăngtoan kinh hoàng mắt nhìn chăm chú vào quan tài, anh không trông thấy Acmăng Đơ Quanđra lặng lẽ lẻn đến gần. Chỉ một động tác, một bàn tay đã giật mũ anh ra đằng sau.
- À! – Quanđra thốt lên. – Thì ra bác sĩ Xecvêtut! Cùng lúc ấy hắn rút ngay con dao ra:
- Hãy coi dây!
Tiếng nói im bặt, chết lặng trong miệng vì Ăngtoan đã tấn công bất thình lình
Quanđra choáng váng lăn xuống đất kéo theo Ăngtoan, hai người vật lộn một lúc. Ăngtoan quỳ gối lên ngực địch thủ, giằng dao vứt ra xa và lấy hết sức nắm đầu Quanđra nện mạnh xuống gạch cho đến lúc vị quý tộc Tây Ban Nha mềm nhũn người, lăn xuống, bất động.
- Kết thúc hắn đi Tôniô, - Giăng thì thầm một cách hung bạo. – Mình sẽ thu xếp con quỷ này.
Nhưng Ăngtoan kinh tởm không muốn đâm lưỡi dao vào cái cơ thể nằm vật dưới chân anh. Quanđra đã chẳng cứu anh thoát khỏi bọn cùng đinh muốn ném đá vào anh là gì! Anh chỉ lấy mũi dao rạch chiếc áo chẽn bằng nhung lấy mảnh dài để bịt miệng và trói hắn lại.
- Cậu làm cái quỷ gì thế? – Giăng càu nhàu đứng lên và phủi áo.
- Hắn đã cứu sống mình khi bọn ăn mày hành hung, Giăng ạ. Mình không giết hắn được.
- Cậu ngốc quá, Tôniô. Thôi bây giờ hãy giấu hai con quỷ ấy đi rồi chuồn.
- Linh mục Phêlíp Xăngtốt đã...- Ăngtôniô đánh liều hỏi.
Giăng cười khẩy không lấy gì làm vui vẻ.
- Mình đã chấp thuận cho hắn cái chết khoan dung mà hắn đã chấp thuận cho bao nhiêu người khốn khổ. Dây thòng lọng và siết chặt. Bằng dây áo của chính hắn.
Người đầy tớ nấp một chỗ, hai hàm răng va vào nhau lập cập trong lúc náo động, hắn đậy nắp quan tài trong khi Luxia đang ngủ ngon lành khi Giăng kéo hai thi thể vào một căn ngục trống, đóng cửa lại rồi cả bọn tiếp tục đi ra. Chưa đến một phút họ đã đi qua đường hầm. Tên gác tất nhiên không phản đối việc các thầy dòng nhà Chúa có quyền đem một xác chết khốn khổ của kẻ tội lỗi ra ngoài Cada Xăngta: đây là việc quá thường xuyên, có gì mà nghi ngờ. Vả lại vị pháp quan chẳng vừa vào là gì và tất nhiên đã gặp họ.
Trong một phố hẻm tối tăm song song với tường Cada Xăngta, Giăng đã để một con ngựa và chiếc xe nhỏ, ở đấy họ đặt quan tài lên xe. Cả bọn lên đường, người đầy tớ dắt ngựa vẫn sợ run người lên, hai người bạn đi bên cạnh.
- Cầu Chúa cho cậu buộc chặt miệng Quanđra. Lòng tốt ngu dại của cậu sẽ làm cho cậu có ngày mất mạng, Tôniô ạ. Nếu tên Quanđra ấy không được tìm thấy trước sáng mai chúng ta sẽ đi hơn được một đoạn đường và nếu phóng ngựa như bay là ta có thể chấp mọi truy nã.
- Cậu có giấy thông hành chưa?
- Giấy ở cùng với ngựa trạm, ngoài thành phố.
Giăng khôn ngoan rời Mađơrit bằng một cửa thành phố ít quan trọng. Khi họ đến gần, người vệ binh giơ đèn lên nhìn và hỏi:
- Tại sao các thầy ra ngoài thành phố vào giờ này?
- Vì chúng tôi đem thi thể một người đàn bà tội nghiệp muốn được chôn ở trong làng bà ta, nhưng bà ấy chết bệnh dịch hạch, chúng tôi chỉ có thể mang đi ban đêm...
- Bệnh dịch hạch à?
Người vệ binh vội lùi lại, làm dấu rồi tránh sang một bên.
- Lạy Chúa! Các thầy đi đi! Đi nhanh lên?
Ăngtoan thở phào ra một hơi dài nhẹ nhõm và Giăng đưa cỗ xe ra khỏi đường cái rẽ vào bụi cây. Năm con ngựa khỏe mạnh đang giậm chân, một người bồi ngựa nắm cương mặc sắc phục của Hoàng hậu.
Giăng hất mũ xuống vai:
- Anh có mang quần áo đến không?
- Thưa ông có. Ở đằng kia, gần cái cây. Có quần áo cho ba người lớn và một cậu bé.
- Giấy thông hành đâu?
Người kia đưa ra một tờ giấy đóng ấn của Vua.
- Cảm ơn. Bây giờ anh có thể về và nói với Hoàng hậu rằng mọi sự đều tốt đẹp.
Anh giơ cho người ấy một túi tiền nhỏ phồng căng.
- Chúc các ông bình yên, - người ấy nói và nhảy lên ngựa phi nước đại ra đường cái.
- Nhanh lên, Tôniô! Cho Luxia tỉnh lại, ra khỏi quan tài và mặc quần áo. Cậu cũng vậy Giuyăng và mình bắt đầu ngay đây. Đừng để mất một phút nào.
Ăngtoan mở nắp quan tài và lo sợ nhìn Luxia hoàn toàn bất động, anh tưởng như cô sắp chết. Nhưng ngón tay anh đã tìm ra mạch đang đập đều đặn, rõ và êm.
- Luxia! – Anh khẽ gọi sát vào tai cô – Luxia! Em có nghe tiếng anh không?
- Có, Tôniô.
- Khi anh gọi tên em, em tỉnh lại nhé. Em có hiểu anh nói gì không?
- Em hiểu, Tôniô.
- Luxia! Em tỉnh lại đi! – Anh nói tiếp.
Luxia mở mắt nhìn quanh sợ hãi, rồi nhìn thấy Tôniô đang cúi gần mình cô mỉm cười mệt mỏi:
- Chúng mình ở chỗ nào đây, Tôniô? Có phải đây là giấc mơ không?
- Không đâu, Luxia, em yêu của anh. Đây là sự thực, sự thực tuyệt vời. Chúng mình thoát rồi. Thoát rồi, em yêu quý!
Và anh bồng cô lên tay rồi đặt cô đứng xuống đất.
- Em không nhớ gì hết à?
- Không nhớ gì hết sau lúc em ngủ thiếp đi trong ngục.
- Em yêu quý, một hôm em đã thách anh thôi miên được em. Em còn nhớ không?
- Em nhớ chứ, Tôniô. Em nhớ tất cả những gì liên quan đến chúng mình.
- Em có nhớ rằng em đã đặt cuộc không? Và em thua rồi đấy, Luxia.
- Em vui lòng trả, Tôniô ạ, - cô sốt sắng nói.
Cánh tay Ăngtoan siết lấy cô và họ đứng lặng trong giây phút quý báu, môi kề môi, lạc vào giấc mơ hạnh phúc đầu tiên, thực sự của họ. Rồi chiếc miệng xinh đẹp với lên gần tai người bác sĩ trẻ tuổi để thì thầm:
- Đã lâu lắm, lâu lắm rồi, Tôniô của em, em mơ được trả món đặt cuộc này!
- Ôi! Thưa ông bà, ông bà sẽ tiếp tục câu chuyện này vào lúc khác, được không, - Giăng ngắt quãng câu chuyện tình yêu ấy. – Bây giờ thì phải nhanh chóng lên. Chúng ta phải sang nước Pháp thật nhanh. Chưa hết nguy hiểm đâu.
Và không bao lâu trong bụi cây chỉ còn lại chiếc xe trống rỗng và một con ngựa tháo khỏi xe đưng đứng gặm cỏ và suy tư như một triết gia.

Khi chiếc xe trạm lên đến đỉnh đồi, người đánh xe dừng lại một lát cho ngựa thở.
Qua chặng đường dài vượt biển Măngsơ, Ăngtoan mệt mỏi thiu thiu ngủ trên đệm xe. Anh tỉnh giấc nhìn qua cửa xe:
- Luxia! Nhanh lên. Trông kìa!...
Tuy đang ngái ngủ, cô cũng theo lời anh, rồi cô giụi mắt như đứa trẻ đang kinh ngạc. Dưới chân họ, dòng nước bạc của con sông nhỏ, các mái nhọn và các gác chuông vươn lên ở bờ bên kia hợp thành một cảnh tượng đẹp đẽ, êm đềm dưới ánh trời chiều.
- Anh đánh xe! Sông này là sông gì?
- Chúng tôi gọi là sông Cam, thưa ông.
- Còn thành phố này?
Người đánh xe nhổ từ trên cao xuống đất. Nhưng giọng anh ta bao hàm niềm kính trọng và kiêu hãnh khi anh ta trả lời:
- Cambritgiơ, thưa ông.
- Cambritgiơ! Ăngtoan vui vẻ nhắc lại.
Trường Đại học Cambritgiơ, ở nước Anh. Nơi có trường Gôngvin và Caiơt. Đúng, tất cả đều như Ăngtoan đã tưởng tượng, một nơi của cảnh đẹp, của hoà bình và tự do, nơi có cuộc sống tốt lành.
- Em nhìn xem con sông trong biết chừng nào, Luxia! Đó là điều sung sướng,- anh nói tiếp.
- Điềm à? – Luxia hỏi và cau lông mày lại cố hiểu ý anh.
- Đúng, em nhìn xem, Luxia, con sông này không giống sông Bakigơlion. Em có nhớ nó đen xì, bùn lầy và xấu xí không?
- Con sông Bakigơlion ở Pađu? Có, em nhớ rồi. Con sông nhỏ thật kinh khủng!...
Chiếc xe lại tiếp tục đi trong tiếng roi quất vun vút.
Ăngtoan quàng tay qua vai Luxia và cô nép vào anh.
- Dù sao thì nó cũng không đến nỗi kinh khủng như vậy, con sông Bakigơlion ấy mà, - Ăngtoan nói và mỉm cười mơ màng. – Nó chẳng là một phần của Pađu là gì, của Pađu, nơi anh đã tìm thấy bức tranh....nơi anh đã tìm thấy em, em yêu của anh...
Tay anh ôm cô chặt hơn nữa và cô khẽ thở dài vì hạnh phúc.
“Trên đường nghiên cứu khoa học của tôi, tôi thường bất chấp nguy hiểm đe doạ cuộc đời mình...”
Bài ca của bánh xe hoà theo bài ca bằng lời:
“Tôi đã không hề hổ thẹn khi học tập những điều hữu ích đối với tôi, học tập cả ở miệng những người lang thang, những người thợ cao và những tên đao phủ...”
Ăngtoan cũng vậy, anh đã học được biết bao nhiêu điều từ miệng những người lang thang. Những người thợ cạo và cả những tên đao phủ, và anh hiểu rằng nhờ sự giáo huấn của họ anh đã trở thành người tốt hơn, chắc chắn hơn, toàn diện hơn...
“Vì chúng ta biết rằng một người đang yêu sẽ đi một chặng đường dài để gặp được người mình yêu...”
Ôi! Chặng đường dài anh đã trải qua! Một nửa châu Âu thực thế! Nhưng người phụ nữ anh yêu đang ở đây, ở gần anh, trong cánh tay anh, anh còn đòi hỏi gì hơn nữa?
“Còn hơn thế biết bao nhiêu, người yêu sự uyên bác muốn đi tìm người tình tuyệt vời ấy của mình!”.
Và phía trước họ, có Cambritgiơ và cuộc sống mới mà bác sĩ Giôn Caiơt dành cho họ một chặng khác trên con đường anh sẽ tiếp tục đi để theo đuổi sự uyên bác.
Nhưng ngày hôm nay, với niềm phấn khởi vô biên, Ăngtoan đã hiểu rằng việc tìm kiếm này là một trong những điều không bao giờ kết thúc, và dù có tìm kiếm say mê đến mấy, một con người cũng không thể đạt được sự uyên bác đầy đủ...Người tình tuyệt vời ấy!

Hết

Chú thích phần V:
(1)Về tuần hoàn máu qua phổi
(2)Danh dự và lợi lộc không ở cùng một chỗ với nhau
(3)Ai có nhiều giữ được ít
(4)Post mortem: sau khi chết

Tôi theo đuổi công trình nghiên cứu khoa học của mình nhiều khi bất chấp những nguy hiểm đe doạ tính mạng mình. Và tôi đã không hề hổ thẹn khi học tập dù ở những người lang thang, những người thợ cạo, hay những tên đao phủ, những điều tôi đánh giá là hữu ích. Chúng ta đều biết rõ chặng đường dài mà một người đang yêu có thể vượt qua để gặp được người phụ nữ mình yêu. Vậy thì phải tới đâu mà người yêu sự uyên bác chẳng đi để tìm cho được người tình tuyệt vời của mình.


Ngoài những danh nhân lịch sử có tên trong truyện, các nhân vật đều do tác giả tưởng tượng ra, cũng như các sự việc diễn biến ở đây chẳng liên quan gì đến người thực, việc thực cả.







Phrăng Xlôtơ (Frank Slaughter) là một tác giả người Mỹ được nhiều người đọc ưa thích. Ông là bác sĩ đồng thời là nhà văn. Ông chuyên viết tiểu thuyết, có nhiều tác phẩm, và phần lớn các tác phẩm của ông là loại tiểu thuyết tâm lý xã hội nói về những người làm công tác trong ngành y. Các nhân vật chính ở đây đều là những người luôn phải đấu tranh với các trở ngại xã hội, với bản thân mình để đạt được mục đích tốt đẹp đang hoài bão hoặc để bảo vệ trách nhiệm người thầy thuốc và nhân phẩm. Bác sĩ Brâyđơ – trong tác phẩm cùng tên – đã vất vả chống lại với những tật xấu của mình như chạy theo danh vọng, tiền tài... để cuối cùng giữ vững được bàn tay cầm dao mổ. Bác sĩ Đôn Cactê – trong tiểu thuyết “Người cứu chữa” - đứng trước một tình trạng hiểm nghèo: người nữ bệnh nhân nằm trên bàn mổ đợi anh cứu sống cũng là người sẽ có thể hại anh. Nên làm như thế nào bây giờ? Sau giây lát lưỡng lự, anh kiên quyết cúi xuống bàn mổ, gạt bỏ mọi suy tính cá nhân và dao mổ của anh rạch một đường nhanh và chính xác.
Một nhà nghiên cứu văn học Mỹ Giôn Brao, trong cuốn “Khái quát về văn học Mỹ đương thời” đã nhận định về Phrăng Xlôtơ như sau: “Nếu chỉ dừng lại ở những nhà văn cỡ lớn mà không nói đến Lui Brômphin (Louis Bromfield), Piêclơ Bấc (Pearl Buck, Grâyxơ Mêtaliơt (Grace Metalious),...Phrăng Xlôtơ (Frank Slaughter) và những tác giả được ưa thích khác, được đọc nhiều ở khắp nước Mỹ và ở các nước người...thì không thể có một khái niệm đầy đủ về nền văn học Mỹ đương thời...”
Trong cuốn “lịch sử tiểu thuyết Mỹ” được viết ở Pháp có nêu một chi tiết: Tác phẩm của Phrăng Xlôtơ bán ở nước ngoài còn mạnh hơn cả ở nước Mỹ.
Trong các tác phẩm của Ph.Xlôtơ, có nhiều tác phẩm được dựng thành phim và dịch ra tiếng nước ngoài. “Người tình tuyệt vời” là một trong loại tác phẩm ấy.
Chuyện này xảy ra vào khoảng thế kỷ XVI, thời điểm mà trí tuệ con người phát triển chưa từng thấy trên mọi lĩnh vực và xảy ra tại nước Ý với biết bao danh nhân, với thành phố Vơnidơ hoa lệ, nhưng nước Ý, bấy giờ cũng là nơi tôn giáo có một sức mạnh rất lớn đã gây bão táp cho cuộc sống của nhiều danh nhân.
Ăngtôniô Xecvêtut, một bác sĩ trẻ, là nhân vật chính của câu chuyện này. Anh giảng dạy hai môn giải phẫu học và ngoại khoa ở trường Đại học y khoa tỉnh Pađu, một tỉnh miền đồng bằng Bắc Ý, gần thành phố Vơnidơ. Ăngtôniô ham mê tìm tòi, nghiên cứu trong lĩnh vực mình giảng dạy đồng thời cũng rất say mê hội hoạ. Anh đã phát hiện ra một vấn đề trong cơ thể học: máu tuần hoàn trong cơ thể con người phải vòng qua phổi, không chỉ qua tim như những nhà y học khi ấy đã khẳng định. Đây là một vấn đề quan trọng trong thời gian ấy, nhưng rủi cho anh là phát hiện này ngược lại với điều mà nhà thờ thừa nhận là “máu chỉ tuần hoàn qua các huyết quản và tim”. Bây giờ ở nước Ý và những nước mà tôn giáo có uy quyền lớn, ai nói ngược lại điều gì nhà thờ đã công nhận, trong bất cứ lĩnh vực nào, đều bị toà án tôn giáo buộc tội là tà giáo và kết tội hoả thiêu. Nêu lên điều mình phát hiện, Ăngtôniô phải đối phó với một kẻ thù có uy quyền lớn là toà án tôn giáo.
Trong kho đồ cũ của tu viện Pađu, nơi anh ở, anh đã tìm thấy bức tranh “Thần vệ nữ giáng sinh” và đem về treo ở phòng mình. Trưởng tu viện Pađu, linh mục Phêlíp Xăngtốt đã phát hiện và chiếm hữu bức tranh ấy. Ông ta nhân danh pháp quan của toà án tôn giáo Pađu điều đình với Ăngtôniô rằng nếu anh im lặng về vấn đề bức tranh thì ông ta sẽ không truy tố anh tội dám nói ngược lại với nhà thờ về vấn đề tuần hoàn qua phổi. Vì bức tranh này, anh lại một lần nữa mâu thuẫn nặng nề hơn với người đại diện cho toà án tôn giáo.
Ăngtôniô phải trốn đi Tây Ban Nha, để khỏi bị bắt. Nhưng tại Tây Ban Nha, trong lúc làm nhiệm vụ của người thầy thuốc anh lại nhiều lần mâu thuẫn với các pháp quan của toà án tôn giáo ở Mađơrít và hai lần bị đưa ra xét xử. Cuối cùng, anh đã vượt ngục trốn sang một nước khác, nơi anh được tự do giảng dạy và nghiên cứu khoa không bị sự kiềm chế của toà án tôn giáo.
Trong quãng đời gian truân ấy, anh có một người bạn rất chân thành và đã gặp một tình yêu thật tốt đẹp và trong sáng. Bạn anh, hoạ sĩ Giăng Xavarinô đã theo sát giúp đỡ anh trong mọi lúc khó khăn, nguy hiểm. Luxia Belacmi, cháu gái một nhà triệu phú, một cô gái đẹp giống hệt Thần vệ nữ trong tranh, rất thông minh nhưng cũng rất kiêu căng, đã yêu anh ngay từ lần đầu tiên gặp gỡ.
Dưới ngòi bút của tác giả, các nhân vật sống động và hấp dẫn người đọc khá mạnh. Mỗi con người đều rất thực với các ưu khuyết điểm rõ ràng của họ. Ăngtôniô Xecvêtut là một bác sĩ, say mê khoa học nghệ thuật, sống rất trung thực, và có trách nhiệm, nhưng nhiều lúc chất phác đến ngu ngốc trước những sự việc uẩn khúc trong cuộc sống. Người thanh niên này lại vô cùng cương quyết và dũng cảm khi phải bảo vệ chân lý và nhân phẩm. Giăng Xavarinô là một hoạ sĩ sống khá phóng túng, hay lả lơi với gái đẹp, nhưng lại rất nghiêm túc trong công việc, tận tình giúp đỡ bạn ngay cả những lúc bản thân có thể bị đe doạ. Luxia Belacmi tuy là cô gái đẹp và thông minh nhưng lại ngang tàng và ngỗ nghịch như con trai. Cơlarit Xtơrôdi, người mẫu khoả thân của hoạ sĩ Giăng Xavarinô, tình nhân của viên pháp sư Anhôlô, lại là một phụ nữ dịu dàng, tế nhị, hiểu biết, đẹp, duyên dáng và thà chịu chết dưới nanh vuốt của toà giáo chứ không chịu phản bội bạn bè.
Nếu các nhân vật chính thu hút người đọc vì tấm lòng trong sáng và sức sống sôi nổi thì các nhân vật phản diện lại thu hút bằng sắc thái nham hiểm và tàn ác đến ghê tởm của chúng. Linh mục Phêlíp Xăngtốt, pháp quan toà án tôn giáo ở Pađu, đã lạm dụng trách nhiệm để chiếm bảo vật của người khác, đã dùng dao đâm Ăngtôniô khi anh đến lấy lại bức tranh để trả cho chủ nó, đã dùng sức ép để bắt anh ký vào một tờ vu khống, đã câu kết với linh mục Inhaxiô Môlina tìm mọi cách buộc tội anh, Inhaxiô Môlina, pháp quan toà án tôn giáo ở Mađơrit cũng đã nhiều lần uy hiếp không cho anh làm nhiệm vụ của người thầy thuốc đối với những người thuộc phái chống lại họ. Tòa án Tôn giáo Mađơrit, tuy không đủ chứng cớ cũng cứ bắt giam Luxia Belacmi, dùng cô để tạo sức ép với Ăngtôniô và vì cô có một gia sản lớn, nếu buộc tội được cô, toà giáo sẽ tịch thu được tài sản đó. Cuộc đấu trí giữa các pháp quan toà án tôn giáo Mađơrit với Ăngtôniô và sự thảm hại của linh mục Inhaxiô là một đoạn làm cho người đọc rất thú vị.
Tác phẩm được bố cục làm năm phần lớn, mỗi phần là một chủ đề nối tiếp nhau. Trong mỗi phần chia thành nhiều chương và mỗi chương thể hiện một tình tiết. Cách bố cục ấy làm cho tác phẩm rất sáng và mang nhiều kịch tính.
Trong tác phẩm có đôi chỗ nói đến vấn đề trực giáo, đến sự huyền hoặc của phép thôi miên mà viên pháp sư Anhôlô đã trình diễn...Tuy nhiên, có thể bỏ qua những chi tiết này vì đây là câu chuyện xảy ra từ thế kỷ thứ XVI.
“Người tình tuyệt vời” là chuyện về những người thanh niên yêu khoa học, quyết tâm bảo vệ khoa học, bảo vệ lương tâm, trách nhiệm và phẩm chất làm người dám chống lại sự đàn áp tàn nhẫn và thâm độc của những người đại diện cho quyền lực của tôn giáo thời bấy giờ là các pháp quan của toà án Tôn giáo. Đây chính là câu chuyện về những người thanh niên đẹp, kiên quyết bảo vệ cái đẹp của con người và các đẹp của cuộc sống.

Gửi tới Conbo2

Nhờ bạn chuyển phần giới thiệu tác giả lên trước lời mở đầu giúp mình.
Bọn mình đã chuyển toàn bộ chuyện lên VN thư quán rồi đấy.
Bạn sửa lỗi chính tả và chuyển vào thư viện giúp bọn mình.
Cảm ơn nhiều.

Trước tiên là cảm ơn các bạn đã có đóng góp.
Phần giới thiệu tác giả đã được đưa lên đầu
CB đã thêm vào năm sinh, năm mất của F. Slaughter và tên truyện bằng tiếng Anh.
Phần 1 hình như chú thích không đầy đủ lắm, có lẽ CB phải thêm vào.
Phần 4 thiếu mất chương 8, từ chương 7 nhảy luôn sang chương 9, CB chưa kiểm đến đó nên không biết là đánh số nhầm (9 thành 8) hay là mất chương 8.
Mong các bạn xem lại.
Thân mến!

Tác phẩm đã được đưa toàn bộ vào thư viện.
Một lần nữa xin cảm ơn sự đóng góp của hpvv2005 và mr_know_it_all_zell.
Topic sẽ được đóng lại trong 24h nữa