Mười...
Thỉnh thoảng Phương vẫn tự trách tại sao anh quyết định chuyện lập gia đình hết sức ẩu tả.
Sau thời gian lơ lửng bất định Phương chán ngấy những cuộc vui tha hóa, vô bổ và tốn kém. Anh cũng dành dụm được chút đỉnh. Phương thuê hẳn một căn hộ riêng biệt. Trong nhà chẳng thiếu thứ gì, khác hẳn gian phòng vài mét vuông tuềnh toàng dạo anh mới đi làm. Về mặt tinh thần, Phương lớn lên không bình thường. Anh dễ xúc động trước bất cứ khung cảnh đầm ấm giản đơn nhất của một gia đình nào đó. Phương những tưởng đời sống lứa đôi sẽ giúp anh giũ bỏ nỗi cô độc bẩm sinh. Rõ ràng chiếc tổ ấm vĩnh cửu rất khó được tạo dựng trên nền tảng điều kiện vật chất chớm chín, và những đam mê trực giác.
Phương không tin anh đến với Tuyết như làm một bản nháp nóng vội về hôn nhân và gia đình. Tuyết không sống cùng cha mẹ. Cô ở bên cậu anh ruột công tử bột ít học, tự phụ và chẳng bao giờ quan tâm đến em gái. Tuyết và Phương đã tìm thấy nhau bằng sự đồng cảm thân phận.
Mùa Phương có Tuyết là mùa mưa. Các buổi tối lạnh lẽo, anh hay hòa vào dòng người thưa thớt để đến nhà Tuyết. Từng giọt mưa nhảy nhót, thì thầm hát quanh Phương. Anh dại dột quên mất mưa là yếu tố văn học ba xu, chuyên làm dáng và góp thêm vẻ ướt át cho những cuộc tình buồn. Phương ngờ nghệch linh cảm cuộc đời anh đã bắt đầu thay đổi, bắt đầu sống trong giấc mơ hạnh phúc từng dằn vặt mình như hoài vọng không bờ bến giữa thế tục. Trước mặt Tuyết, Phương luôn thấy thanh khiết tột cùng, mặc dù năm tháng tạo nên con người anh đầy dẫy xấu xa, cám dỗ tầm thường và cả sự hư hỏng đáng trách.
Trong muôn vàn câu chuyện tuổi thơ của Tuyết, Phương ấn tượng nhất với "Cô gái mộng du". Không ai nhớ chính xác năm đó Tuyết tròn mười tuổi chưa. Hình ảnh nghộ nghĩnh chỉ là tường thuật của gia đình thường nhắc đi nhắc lại như nét ký ức vui nhộn: Nàng tiên nhỏ mặc chiếc đầm xanh nhạt in hoa trắng. Trong giấc ngủ vô lo, nàng bước qua chín bậc thang gác chông chênh và đến bên vòi nước máy. Nàng cố hứng nước vào hai chai rượu mẫu nhỏ bằng ngón tay cái người lớn, thứ đồ chơi nàng đang ưa thích. Tuyết đã dùng dăm giọt nước hiếm hoi lọt được vào chai để... rửa chân.
Sớm muộn thời gian sẽ bôi xóa hoặc làm biến dạng tháng ngày Phương có Tuyết. Tuy nhiên ngọn nến lung linh thở ra từ ảo giác của giấc mộng du ít phi phàm vẫn không thể lụi tàn. Nó mãi là chứng nhân của vẻ đẹp đã bị tước đoạt bởi đời sống tầm thường và những cá tính hoang dại.
Phương mê muội trong sự nồng nhiệt của kiểu tình cảm không mặc vừa chiếc áo lý trí đa lẽ. Có lúc Phương thảng thốt, chẳng ngờ còn rất nhiều cung bậc ngọt ngào anh chưa hề biết. Họ thay nhau định nghĩa tình yêu, hạnh phúc và sự trắng trong bằng những tranh luận bất tận.
- Tình yêu phải chứa đựng chiếm hữu. Cái khác nhau là nó dành cho cá nhân hay cho cả hai, cho hạnh phúc viên mãn như niềm mong đợi và cho thế hệ tiếp nối.
- Chiếm hữu là cánh cửa của địa ngục.
- Thử thách nhiều lúc bị lầm tưởng với tù túng. Lứa đôi phải đi đến tự do trong đời sống sau khi đã trải nghiệm tột cùng sự chiếm hữu. Đi từ tự do tới chiếm hữu là bất thường. Lòng tin sẽ cho ta tự do thuần khiết nhất trong tình yêu. Khi hết cần chiếm hữu là nơi lòng tin thành sắt đá.
- Anh quá coi thường những gì em đã gởi gắm cho anh.
- Nó nhợt nhạt vì những giây phút bốc đồng của em chen vào. Hãy xem em biện giải nhé: "Ít ai dám nghĩ em còn trong trắng. Xét tuổi em, chẳng ma nào dại dột mơ tưởng hão huyền. Do đó em không cần lập lờ đánh lận. Và gông cùm bao đời nay của nữ giới đã được tháo bỏ, ít nhất nơi bản thân em. Tụi bạn đồng trang lứa dù chưa chồng vẫn luôn chê cười là em rất ngố!". Một người con gái coi thường trinh tiết chắc gì không coi thường phẩm tiết. Cụ Nguyễn Du đã phân biệt rất rạch ròi hai khái niệm Trinh và Phẩm dù cụ sống giữa lễ giáo phong kiến khá khắt khe. Càng hiện đại người ta càng rộng lượng hơn, nhưng đôi khi cái đẹp chính là cái bất biến. Trinh tiết ai chẳng từng có. Phẩm tiết mới khó tìm. Anh không thể hào hứng với món quà của thần may mắn.
- Đơn giản lại đi anh. Sự dung dị luôn ý nghĩa hơn hào nhoáng, bạn em bảo vậy.
- Em đang sống bằng đầu óc của kẻ khác. Em cũng bị nhiễm độc bởi cứ coi những bài báo nhăng cuội câu khách là chân lý.
Qua lời kể chủ quan và phiến diện của Tuyết, trong tâm tưởng Phương, Tuyết như búp cây cảnh lớn lên giữa một gia đình đủ đầy. Có những cái rất thiếu mà Tuyết luôn tự hào, ví như lời lẽ hơi nặng của cha mẹ, anh chị. Tuyết tuyệt đối tin cậy thần thánh cho đến khi gia đình cô tan vỡ. Đáng lý lúc đó Tuyết phải đến gần tôn giáo hơn. Tiếc là cô đã xa rời cái thiện, xô vào đời sống chông gai và tiếp thu không chọn lựa mọi lẽ đời rồi khư khư ôm ấp đống hàng phế phẩm như báu vật. Tuyết từng đùa cợt phán rằng mẹ Maria đã gìn giữ nhiều thứ nơi cô... để dành cho Phương. Nếu có bà trên đời này thì chính bà đã tạo nên sấm chớp và mưa giông trong cái ngày Phương viết câu thơ: "Ngôi sao em đậu xuống đời anh. Lấp lánh trắng trong...". Phương không cho phép bà Maria có quyền năng trước tình yêu của anh.
Phương chẳng dấu Tuyết bất cứ điều gì nhưng anh hay biện hộ: Sự hoàn hảo ở một con người không có khuôn mẫu, và hơn hết nó không phải là bữa tiệc thịnh soạn do bản năng dọn ra. Tuyết xem rung động như tiền đề của tình yêu. Chẳng có gì đáng trách nhưng Phương sờ sợ. Vẻ huyền bí của tâm linh sẽ mất đi nếu người ta luôn xoi mói, chực chờ và đón lõng cơ hội cho trái tim thổn thức.
Phương không hiểu nhiều về mẹ Tuyết. Anh rất áy náy khi cô bảo đến ngày cưới của họ Phương mới được gặp nhạc mẫu. Chẳng lẽ Phương, kẻ tự giới thiệu là hư hỏng, nghèo kiết xác, sống thiên về nội tâm và những niềm đam mê phức tạp lạc thời hơi hơi giống Tuyết là có quyền mưu cầu hạnh phúc. Trong khi Tuyết luôn nói không với mẹ mình sau khi bà đã trải qua ngần ấy thời gian cô đơn, chăm chút con cái trưởng thành. Tuyết là con út. Mẹ cô muốn đường hoàng tái duyên lúc cô vừa tốt nghiệp đại học. Tuyết dứt khoát phản đối. Cô kết tội mẹ và nguyền rủa người đàn ông đang làm chồng mẹ không xứng đáng với mẹ. Tuyết đồng tình với cả gia tộc trong cách cư xử với mẹ. Cô thấy mình nên rời xa mẹ để một ngày lại được chiếm hữu mẹ làm của riêng. Chẳng ai có thể mua được thời gian. Giữa mẹ và cô là một quan hệ cao hơn ruột thịt nhiều. Tình mẫu tử luôn luôn là số một trong nhóm hệ lụy mang tên tình người. Tuyết dè xẻn dành cho mẹ một phần rất nhỏ trong tình mẫu tử, đó là tình ruột thịt. Thật hà tiện! Mẹ có thể ruồng bỏ cô đi theo tình yêu nhưng Tuyết không được đáp trả sòng phẳng. Tuyết là hiện thân của tình yêu xa xôi giữa mẹ và cha cô đó thôi.
Tuyết kể Phương nghe rất nhiều kỷ niệm tuổi thơ bên người mẹ hiền. Ban đầu Phương thật lòng ghen tị với Tuyết. Nhưng dần dà Phương nhận ra kỷ niệm đó rất đẹp trong sự ích kỷ và ngang bướng của Tuyết. Nó sẽ ngàn lần đẹp hơn nếu vứt đi cái gai không đáng có. Chữ Nhân Tuyết từng thuyết giảng trước lớp học bỗng ngày một đuôi thừa, đầu thẹo trong trí nhớ Phương. Tuyết dư dả và nhàn rỗi quá. Cô ôm ước vọng truyền bá cái hay, cái đẹp của chữ Hán cho mọi người, như điều cao cả làm lẽ sống duy nhất trước khi gặp Phương. Đó là cách đền đáp tất cả những ưu ái của một người thầy đáng kính đã dành cho cô. Trong Tuyết luôn có sự giằng xé nội tâm hay chỉ là cách dối lòng dễ chịu?
Một hôm Tuyết tự mình cảm thấy đủ tư cách quyết định đơn lẻ rằng tuy họ vẫn yêu nhau nhưng nên xa nhau ra một chút. Bỏ hết thói quen đưa đón và dời luôn ngày đính hôn. Lý do lớn nhất và vô lý nhất cho quyết định này lại là ý nguyện gặp mẹ Tuyết của Phương không được cô chấp nhận như bước cần có tới ngày đính hôn. Phần nữa là Tuyết thấy cuộc sống cô đang xáo trộn. Hay chính xác hơn, những người bạn của Tuyết bảo thế. Bạn bè rất quan trọng với Tuyết, tất nhiên chỉ là bạn gái mà thôi nếu không kể vài người cô muốn giữ sự hâm mộ của họ như trang sức vì Tuyết cho rằng họ không cùng "đẳng cấp" với mình! Phương nhớ một lần Tuyết nghẹn ngào, cô kể cô buồn nhất vào những ngày lễ, tết. Căn nhà độc thân trống trơn, lèo tèo vài món tiếp khách chiếu lệ. Bạn bè Tuyết ai cũng có gia đình, họ hàng... họ vô tình và nhất thời quên Tuyết. Thuở ấu thơ, chính mẹ chứ không ai khác đã dìu Tuyết qua giấc mộng du, đưa cô trở về nơi an toàn, chăn êm nệm ấm, trong vòng tay mẹ. Tuyết vẫn đang mộng du suốt một thời tuổi trẻ. Phương thầm ước phải chi mẹ Tuyết còn bên cô.
Phương và Tuyết có quá nhiều điểm giống nhau. Giấc mơ của người nọ về tương lai luôn luôn trùng hợp với người kia, ở cả những chi tiết trẻ con rất buồn cười. Chẳng hạn trước khi gặp nhau hai người từng ao ước xây một căn nhà, trong căn nhà ấy phải có một bể nước dự trữ thật lớn đề phòng… cúp nước! Phương có cảm giác anh và Tuyết đã đi song song bên nhau trong quá khứ.
Họ thường cùng thích một bài hát, một giọng ca nhưng theo hai chiều khác nhau. Tuyết say mê nét lãng mạn tài hoa. Phương lưu tâm đến các tầng ẩn dụ thầm kín. Ví như ca khúc "Tình em" trong phim "Biển nợ". Vượt qua khuôn mẫu tuyên truyền, phim khắc họa thành công tình yêu cao cả của cô gái. Người yêu bỏ xứ ra đi. Cô gái dũng cảm gìn giữ giọt máu vô thừa nhận. Trải qua bao nhiêu gian khó cô đã bước từ gánh hàng rong lên sân khấu như một giọng dân ca xuất sắc. Người mẹ trẻ đơn chiếc khẳng định mình bằng lao động và tình mẫu tử dành cho đứa con gái nhỏ không cha. Phương mong muốn đem sự lãng mạn từ phim ảnh, nghệ thuật ra cuộc đời. Anh vẫn cầu một phép lạ trong khi thực sự vui mừng đón nhận tin Tuyết có thai.
Có lẽ trong sâu thẳm lòng mình Phương đã nuôi quyết tâm rời xa Tuyết, giúp Tuyết cơ hội kiểm chứng tình yêu của cô dành cho Phương. Ngôn ngữ nghệ thuật xem đây là điểm nút của các chi tiết có định hướng nhưng ra vẻ vô can trong mạch sống được tái hiện, sao chép cẩn thận. Nhiều bài thơ, nhiều vở kịch tồn tại chỉ nhờ một nét đẹp hiếm hoi nhưng đầy chủ ý. Ngoài đời thiếu gì những tình yêu, những cuộc hôn nhân tẻ nhạt và dai dẳng. Sự thăng hoa bất thần luôn rẽ về hai ngả. Cái xấu xa thấp hèn dẫn đến tan vỡ và ngược lại. Về luận lý Phương đúng, hơn thế anh còn có sự tích cực của chủ động. Trên mặt luân lý Phương đã thảm bại. Chính Phương đã góp phần hủy diệt giọt máu không ít thì nhiều mang hơi ấm yêu đương giữa anh và Tuyết. Cái sai của Phương nặng nề hơn Tuyết nhiều. Nếu bảo Phương cẩu thả vụng về là quá nương nhẹ. Chắc chắn đây là bài học về lòng nhân đau đớn nhất mà Phương phải nhớ đời.
Những mâu thuẫn phụ kèm theo tất thảy đều tầm thường nhưng nó là mảnh đất tốt cho lòng kiêu hãnh cao độ của cả hai. Và sự ly tán là kết quả dễ hiểu. Họ quên rằng sự tương đồng vốn có giúp gắn kết hai tâm hồn, nhưng quá trình thu ngắn dị biệt mới là con đường duy nhất dẫn đến một mái ấm hạnh phúc.
Xa Tuyết, Phương thật tàn nhẫn khi rịt vết thương của mình bằng cả nỗi đau đang dần lớn lên trong Tuyết theo giờ phút. Người ta chỉ có thể nghiệm đến tình yêu và lòng chung thủy bằng khổ đau. Phương tin anh tận hưởng nỗi đau của Tuyết không phải bằng sự hả hê mà bằng một tấm lòng nhân hậu vừa được cứu chuộc, cái mà Tuyết luôn bảo Phương cần tự vun đắp. Trong nỗi đau họ đang trưởng thành để thụ nhận tất cả ý nghĩa tốt đẹp nhất của cuộc sống.
Lần cuối cùng Phương gặp Tuyết là ngày tòa án trao quyết định ly hôn cho hai bên. Tuyết thiểu não và đáng thương nhưng vẫn mạnh dạn:
- Từ nay về sau nếu tình cờ gặp nhau, anh hãy xem tôi như một người không quen biết.
- Tôi hiểu sự căm hờn của em.
- Tôi không tin tôi từng yêu anh - Tuyết cười nhạt - Nhưng thôi vẽ chuyện làm gì. Tôi sẽ gởi anh một phần quyển nhật ký tôi đã viết trong những ngày qua. Xin anh một lời hứa.
- Lời hứa hay điều kiện?
- Anh chỉ được mở phong thư đúng vào cái ngày anh định nói tiếng yêu thương với người con gái sắp tới, hay đại loại như vậy.
- Em nghĩ sao nếu người đó muốn đọc nó. Em rất rõ là tôi thừa trung thực mà.
- Càng tốt! Tuyết đi như chạy. Phương lắc đầu nhìn theo.
Đêm ấy Phương có giấc mơ kỳ lạ. Trong mơ anh lục tung tất cả đồ đạc, tìm những thứ liên quan đến Tuyết bỏ vào cái ba lô con cóc. Chẳng hiểu sao trong ba lô có sẵn bó hồng chỉ mới được hình dung trong đầu Phương cho ngày cưới. Phương hướng ra bờ sông. Anh thẳng tiến trên mặt nước như đang đi trên đất bằng. Đến giữa dòng Phương cẩn thận lôi ra từng món và xướng tên chúng lên. Hoa, thơ, nhạc, vé xem kịch... vật vờ trôi theo dòng triều đang xuống. "Biển có xa không?" Phương chẳng biết anh đang hỏi mình hay những đồ vật vô tri lên tiếng. Nằm ở đáy ba lô là chiếc voan trắng có ngôi sao trinh nữ dạo nào. Ngôi sao ngập nước. Vì dòng nước kém sạch khỏa vào hay tự thân, ngôi sao ấy đã chuyển sang màu đỏ bầm, âm u như những ngày mưa hôm nào.
Vậy mà họ vẫn vô tình gặp nhau và có lẽ lại bắt đầu song hành. Họ không nhìn nhau nữa dù cùng có mặt ở thư viện hay trong một phòng hòa nhạc. Đôi khi Phương chợt nảy ra ý định thử làm lành với Tuyết xem sao. Anh không thể hình dung ra tương lai khả dĩ. Phương sợ Tuyết hai mươi năm sau sẽ giống như bà mẹ tội nghiệp của cô. Quá nhiều hành động và suy nghĩ của Tuyết khiến Phương không thể an tâm.
Xã hội ngày càng tân tiến, càng tạo cho con người nhiều cơ hội thể hiện cái tôi và tự sùng bái cá nhân. Điều đó làm cho tế bào gia đình trở nên lỏng lẻo và dễ đổ vỡ hơn bao giờ hết. Không ảo tưởng, Phương biết bản thân anh ích kỷ, gia trưởng và độc tài. Anh là kẻ không hợp thời, cố gắng hòa nhập, sống đời sống bình thường trong sự bướng bỉnh võ đoán.
***
"…Tôi là một người thừa trong ngôi nhà mình được sinh ra. Mẹ yêu kẻ lãng tử rỗng túi nhưng ông ta vốn đạo Phật nên lắm phiền phức. Ba tôi bất ngờ xuất hiện bên mẹ trong vầng hào quang chói lòa của một gia tộc công giáo đầy danh vọng, tiền tài. Hơn thế nữa ba là phi công tốt nghiệp ở Mỹ, đẹp trai, cao ráo. Ba mẹ gặp nhau trong tiệm nhảy đầm, nơi ba và bè bạn thỉnh thoảng ghé qua chơi nhạc và thụt billiard. Bà nội ghét mẹ bao nhiêu thì ba mù quáng bấy nhiêu. Ông bà ngoại rẻ rúng kẻ du thủ du thực kia lâu rồi nên đã ép mẹ lấy ba. Xét bề ngoài hai người cực kỳ xứng đôi dù mẹ chỉ là một cô gái Lục tỉnh được ngoại gởi lên nhà em mình trên Sài Gòn trọ học tú tài. Ba là dân tư bản gốc, mấy đời sống ở Sài Gòn Một.
Trai tài gặp gái sắc có vạn kiểu. Riêng cái kiểu của mẹ thì chẳng được ai trong họ nội ưa cả. Ba đi cứ đi biền biệt. Ra đời sau đó một năm, anh hai tôi là sợi dây chắc chắn nhất của mẹ để trói bà nội. Ba thích con gái nên tôi trở thành sợi chỉ bé nhỏ kéo ba mẹ gần nhau hơn trong những ngày phép của ông. Bà nội trọng nam khinh nữ. Hai anh em tôi chỉ có một cái chung là chẳng biết sữa mẹ nó ngọt như thế nào, theo đúng nghĩa đen.
Sau giải phóng ba đi học tập cải tạo. Mẹ vắng nhà liên tục. Nội chăm sóc, yêu thương chiều chuộng anh hai bao nhiêu thì tôi buồn tủi bấy nhiêu. Lúc ấy tôi mới ba bốn tuổi. Thuở ấu thơ tôi chỉ nhớ có vậy. Cũng nên kể thêm cái lần mẹ đi chơi mấy ngày và vô ý khóa trái cửa lầu hai. Tôi bị nhốt trong cái phòng nhỏ trống trơn mà tôi hằng ngày luôn thui thủi một mình, cạnh căn buồng thênh thang của ba mẹ ngày nào. Tôi khát đã có nước máy. Chỉ khi đói quá mới trèo lên cửa sổ, đưa hai chân vắt vẻo ra ngoài song sắt, thút thít khóc. Nội cám cảnh. Mỗi ngày bà hỏi han vài câu và cho tôi hai ổ bánh mì khô khốc của cái thời cả thành phố phải ăn độn bo bo.
Mấy năm sau ba về. Lớn lên tôi mới biết ba cam chịu và xí xóa hết mọi lỗi lầm của mẹ trong thời gian xa cách. Dù bị đánh tư sản năm lần bảy lượt, bà nội vẫn còn của chìm, vẫn đủ lo toan cho cả gia đình. Tài sản riêng của ba mẹ thì đã không cánh mà bay, kể cả nữ trang kết hôn. Có lẽ một phần vì cuộc sống gượng ép với mẹ, ba tôi quyết định bỏ Chúa để ăn chay trường và dọn lên lầu ba tĩnh tâm. Mẹ cũng chẳng lo cho tôi hơn trước. Đến giờ ăn tôi cứ việc xuống bàn ăn của cả gia đình ngồi vào tham gia. Sự vắng mặt của tôi hiếm khi làm ai bận tâm. Mẹ không bao giờ xem tôi học hành ra sao. Thỉnh thoảng mẹ cho tôi ít tiền tiêu vặt. Tôi cũng chẳng biết dùng vào đâu ngoài việc mua sách vở, bút mực. Lúc nào tôi cần cái gì thiết yếu cho riêng mình, chẳng đặng thì đừng tôi mới dám xin mẹ. Mẹ ừ hử và quên biến ngay. Chỉ vào những lúc có mặt ba, tôi đòi cái gì mẹ cũng đáp ứng tức thì, dù đó là một vật phẩm hết sức vô lý so với tuổi dậy thì nhưng đắt đỏ.
Lục đục giữa ba mẹ xảy ra là điều tất yếu. Tôi chẳng dám trách nhưng ghét cay ghét đắng bà dì ghẻ của mình bây giờ. Bà là bạn thiền với ba tôi. Có dạo mẹ còn ngây thơ cho bà ta tá túc trong nhà. Nội lúc ấy đã gần đất xa trời. Tính bà trung dung ba phải cũng vì bà chưa bao giờ có thiện cảm với mẹ. Ngày xưa bà chiều ba quá nên mới hỏi mẹ cho ba. Thế mới có trận đánh ghen đáng nhớ và một vết xẹo chạy dài bên má trái dì ghẻ.
Ba bỏ hẳn nhà đi xây tổ ấm mới. Tôi lại càng lẻ loi hơn giữa tuổi trăng tròn, đã biết suy nghĩ chút đỉnh. Mẹ bắt đầu sử dụng anh tôi như một cái chìa khóa vạn năng xoay tiền bà nội. Có những mùa hè hai chúng tôi bị đày về quê ngoại. Với mọi đứa trẻ đồng trang lứa, xa thành phố một hai tháng, sống giữa làng quê yên ả là hạnh phúc tột đỉnh. Nhưng ở đây tôi dùng chữ đày ải mới thật đúng. Tôi lang thang, vất vưởng với bọn trẻ con hàng xóm, lặn ngụp dưới rạnh nước đem ngòm trước nhà cho hết ngày tháng. Trong khi đó mẹ và ngoại cứ thương đi lượng lại với nội về cái giá để đưa anh hai về bên nội, cho nội vui.
Tôi rất chậm chạp, ngoài giờ học tôi ở nhà là chính. Tôi chú trọng bài vở nên kết quả học tập rất tốt. Tôi có nhiều kỷ niệm với một hai nhóm bạn trong ba cấp học. Kỷ niệm đó sẽ đẹp lắm nếu lâu lâu chúng không vô tình so sánh bề ngoài giàu có của gia đình tôi với khó khăn của gia đình chúng. Sự khó hiểu ở đây là tại sao tôi ăn mặc tệ hơn tụi nó nhiều. Tết nhất, lễ lạt chẳng bao giờ tôi được xúng xính trong quần áo mới. Điều tôi hết sức tự hào với bè bạn là tôi đã cố gắng vào đại học, lấy được tấm bằng cử nhân ngoại ngữ hệ mở rộng.
Theo đà mở cửa, ngôi nhà mặt tiền đồ sộ của gia đình được mẹ biến thành khách sạn mini. Trong nhà bắt đầu có người ăn kẻ ở. Dì Tư nấu bếp thương tôi vô hạn. Đôi lúc tôi nghĩ, có khi mình là con gái dì. Biết đâu mẹ tôi và dì vào bảo sanh viện cùng ngày, rồi có sự nhầm lẫn nào đó. Tôi thành con mẹ tôi. Đứa con thực sự của mẹ tôi thành con dì nhưng vắn số. Dì tư không thọ. Người tốt hay yểu mệnh. Dì mất trong nhà tôi vì bệnh đau tim. Tôi có lỗi vời dì. Trưa ấy dì làm lụng xong cũng hơi mệt. Chiều tôi nên dì giúp tôi tập thể dục thẩm mỹ. Lát sau dì xây xẩm mặt mày. Xẩm tối dì ra đi lặng lẽ. Dì trút hết gánh nặng một đời nhẹ nhàng. Dì chỉ buồn vì có một đứa con trai chưa hoàn toàn biết tự lo cho bản thân anh ta. Nhưng tôi tin dì cũng ngậm cười nơi chín suối. Anh ta nghèo nên không thể lên thành phố đưa thi hài dì về quê. Mẹ tôi thuê một chiếc xe cho dì. Anh ra đầu xóm ngóng từ sáng sớm, mắt luôn đỏ hoe. Khi chiếc xe đến nơi thì anh ta chẳng còn đứng vững.
Vài năm sau nội mất. Bà bệnh trong hai tháng. Ba tôi và dì ghẻ về thăm nội mấy lần. Tôi luôn cương quyết chỉ cho ba bước vô cửa. Hôm đưa tang, tôi không cho xe nhà đòn chuyển bánh sau khi xe đã chầm chậm vĩnh biệt chòm xóm vì mẹ và dì ghẻ tranh chấp nhau xem ai có quyền ngồi bên quan tài. Họ không chịu ngồi chung với nhau. Cuối cùng ba tôi phải quay về nhà lấy xe gắn máy chở dì. Dĩ nhiên những quyết định của tôi cũng có phần góp ý của mẹ và vài người thân với mẹ.
Mẹ và nội thoả thuận ra sao về lợi nhuận của khách sạn tôi không rõ. Nội không còn thì mẹ tự quyết mọi thứ. Sau đó tôi và anh tôi mới thấy vỡ lở nhiều chuyện tày đình. Khách sạn ít khi ế vậy mà thu nhập đi đường nào hết sạch. Mẹ thiếu nợ nhiều lắm. Không những thiếu chủ hàng cung cấp đồ dùng cho khách lưu trú mà còn nợ bè bạn, chòm xóm không kể xiết. Anh em tôi chán ngấy đến tận cổ cảnh hứa hẹn, cãi vã, tranh chấp của họ và mẹ nên quyết định giành lấy quyền kinh doanh. Anh tôi bán hết những vật dụng đắt tiền của một công tử thời mở cửa mà nội từng sắm sửa cho. Anh giúp tôi những chi phí đầu tiên trong điều hành khách sạn. Tôi chưa kịp trả hết nợ cho mẹ thì chính mẹ viết đơn tố cáo chính quyền. Ban ngành quản lý thành phố xuống đuổi hết khách và ra lệnh đóng cửa vì khách sạn chưa kịp gia hạn giấy phép.
Tôi chẳng cho những người ruột thịt mình biết trong căn nhà to đùng nhưng trống rỗng ấy tôi khốn khó như thế nào. Công nợ ngập tận sân thượng. Ba và dì ghẻ không con, tu hành chay tịnh đã mười mấy năm. Với hai người sự đời đều là nhân quả. Thân thích ruột thịt chắc cũng nằm trong chữ chúng sanh được viết hoa. Anh tôi khó chịu đựng thiếu thốn. Bà nội từng chiều anh hết mực. Anh chưa học hết phổ thông. Hai năm làm lính kiểng cũng vô ích. Anh đang quanh quẩn bên chị người yêu là dân buôn bán và ăn uống luôn tại nhà chị ta. Thỉnh thoảng tôi cũng nghe nói mẹ đang ở đây, ở đó nhưng toàn là những lời than phiền nợ nần theo sau. Tôi tin mẹ cũng chẳng giúp tôi được gì. Tôi chia bùi xẻ ngọt với hai cô gái trẻ có họ xa làm phục vụ trong khách sạn trước đó. Tôi đã từng chịu đựng được thiếu thốn mọi thứ cho bản thân mình, về vật chất lẫn tình cảm. Trong thời buổi kinh tế thị trường tôi chẳng biết tìm đâu ra vốn để tiến hành gia hạn giấy phép kinh doanh.
Khi tôi lên cơ quan chủ quản tìm hiểu, người ta phân công một anh nhân viên trẻ tiếp xúc và giải quyết. Đó là người đàn ông thứ nhất yêu tôi. Thanh nhanh nhảu giúp tôi, không đòi hỏi hạch sách bất cứ điều gì. Tôi trở thành chủ doanh nghiệp tư nhân.
Hai mấy tuổi đầu, chắc chắn tôi biết anh có tình cảm với tôi. Nhưng tôi là một con mọt sách. Tôi mê Kim Dung, thích thơ lãng mạn, thơ Đường và những chuyện tình cảm nhẹ nhàng, có hậu một cách mê tín. Người yêu trong mơ của tôi đi ra từ những câu chuyện cổ tích có hoàng tử và công chúa, có tính cách kiếm hiệp, có cuộc sống thơ mộng trong vườn thượng uyển. Nhưng nhất quyết tôi không muốn người đó giàu. Ý chí đó tất phải có nguyên do. Có lần tôi vô tình đọc được những lá thư với lời lẽ cao ngạo của nội, đối đáp với các yêu cầu liên tiếp nhưng mềm dẻo về tiền bạc của ngoại. Cuộc sống không hạnh phúc trọn vẹn của mẹ với ba chỉ vì tài sắc tương đồng mà tâm hồn xa cách.
Thanh kiên trì và nhẫn nại, cố làm tôi xiêu lòng. Anh nhất nhất ngoan ngoãn nghe lời tôi, đáp ứng mọi ý thích của tôi. Chẳng bao giờ anh cấm cản tôi điều gì. Chẳng bao giờ chính anh làm tôi phật ý. Chỉ riêng vài lối cư xử thiếu văn hóa của gia đình anh mới làm tôi khó chịu. Vài lần tôi có đi chơi với bạn trai vừa quen trong một môi trường giao tiếp xã hội nào đó Thanh cũng không ghen. Đôi lúc anh cũng khuyên tôi cái này cái nọ. Xét cho cùng nó giống đắc nhân tâm.
Khi khách sạn bắt đầu đi vào nề nếp mẹ tôi lại xuất hiện. Hai anh em tôi cương quyết không chi tiền cho mẹ nhiều nữa. Chúng tôi yêu cầu mẹ trở về sống trong nhà, không lo lắng gì về ăn uống, sắm sửa. Chúng tôi trực tiếp cung phụng. Hằng tháng chúng tôi gởi mẹ ít tiền tiêu vặt. Mẹ không nghe. Mẹ túng thiếu đến nỗi nhiều lúc còn cố ý lấy đi những đồng bạc quí giá mà khách vừa thanh toán để tôi kịp trả lương cho nhân viên. Một lần cùng quẫn mẹ đã nhờ cả du côn tới hành hung anh trai tôi. Nhờ quan hệ rộng, Thanh đã giúp anh em tôi thoát khỏi nanh vuốt của những kẻ đâm thuê chém mướn.
Thanh giúp tôi bán khách sạn vì không thể kinh doanh trong sức ép của mẹ. Khách thấy mất trật tự hoài cũng dần tản đi, ế ẩm thường xuyên. Về mặt pháp lý ngôi nhà rất có giá ấy, do nội tôi đứng tên trên giấy tờ gốc, sẽ thuộc về những người ruột thịt của nội. Nội không để lại di chúc. Ba tôi nói phần của ba, ba cũng chưa cần lắm, cứ làm khách sạn, mỗi tháng trích lời gởi ngân hàng. Lâu lâu ba về lấy một lần. Mẹ biết vậy. Khi số dư tiết kiệm mới tròm trèm ít nhiều mẹ đã bắt phải rút ra đưa mẹ. Mẹ muốn tranh phần của mẹ trước ba. Nhà cửa từ thời xa xưa, giấy tờ thất lạc nhiều. Thanh đã chạy vạy trăm bề giúp tôi bán chỉ trong vòng ba tháng. Tôi gởi cho mẹ một ít tiền và gần như chạy trốn mẹ.
Mấy đời gia tộc tôi đã sống chết, vui buồn trong ngôi nhà này. Bỗng chốc tôi thấy tất cả sụp đổ. Bác tôi bên Pháp. Cô tôi ở Mỹ. Ông nội mất từ hồi chưa có anh hai. Ba mẹ tôi mỗi người một phương trời. Anh em tôi bơ vơ bên một đống kim loại màu vàng lạnh ngắt, vô hồn. Nhiều lúc nhớ lại, tôi thấy Thanh quí giá với tôi biết chừng nào. Không có Thanh trong lúc ấy, chỉ với tình ruột thịt của anh tôi, mà anh em tôi thì ít khi chia sẻ được với nhau những khó khăn thực tế của cuộc sống, chắc tôi chẳng sống nổi. Anh em tôi mua một căn nhà nhỏ trong hẻm và dặn tất cả họ hàng không hở ra cho mẹ biết chúng tôi ở đâu.
Có lẽ tôi bắt đầu yêu Thanh từ lúc đó. Có nhiều điều vẫn làm tôi không thể nào hiểu nổi. Thỉnh thoảng tôi lại tự hỏi thật sự tôi có yêu Thanh không và ngược lại. Thanh không biết ghen. Thanh làm mọi việc vì tôi. Thanh luôn xắp xếp được thời gian mỗi khi tôi cảm thấy cần có anh bên cạnh dù Thanh rất bận. Chúng tôi không hoàn toàn đồng cảm với nhau tất cả vấn đề xã hội. Sở thích cá nhân của mỗi người luôn trái ngược. Nhưng tôi luôn cảm thấy an toàn tuyệt đối bên anh. Anh đem đến cho tôi nhiều thứ. Những ngày tháng bên anh thanh bình vô cùng. Nói tóm lại nếu anh có yêu tôi thì tình yêu đó phi tính dục và có phần cao cả hơn nữa kìa. Tôi rất khờ trong lĩnh vực này. Tôi hỏi han mọi người. Nhiều giả thiết được bè bạn nêu lên: nào là Thanh là ái nam. Thanh không có khả năng sinh con. Thanh đồng tính luyến ái. Thanh có vấn đề tâm lý với ai đó hoặc với chính tôi, do giai đoạn đầu anh và hình ảnh người yêu lý tưởng của tôi không khớp. Tôi đã làm gì đó cho anh mang nặng mặc cảm. Có lần tôi đã quyến rũ anh như một phép thử được đề nghị nhưng cũng không xong.
Tôi có theo học tiếng Trung Quốc. Tôi biết được đằng sau thứ ngôn ngữ rất khó ấy là những triết lý nhân sinh giản dị nhưng lớn lao. Gia đình thì khỏi kể, còn nhà trường phổ thông chưa dạy tôi những điều này. Loại sách như "Gia huấn ca" từ lâu đã bị xếp vào hàng văn học cổ. Tôi nhận ra ở mình thiên hướng học thuật. Hơn thế nữa, tôi ngộ duyên với một người thầy già rất giỏi. Nhân cách tôi có cũng nhờ công thầy dạy dỗ nhiều lắm. Một dạo Thanh xin cho tôi vào làm trong khách sạn nhà nước Majestie. Công việc tiến triển tốt đẹp nhưng tôi tự bỏ ngang vì quá nhiều cám dỗ và tôi sợ không thể theo thầy đến cùng.
Số là tôi được cơ cấu vào đội đón tiếp những ông chủ lớn sang Việt Nam tìm cơ hội đầu tư gọi là VIP. Tôi ý thức mình xinh đẹp và có giá khi được đứng trong hàng ngũ này. Khách VIP luôn yêu cầu có tiếp tân riêng cặp kè với họ. Sĩ số nhóm tôi khoảng 20 người nhưng phải tuyển dụng liên tục vì các cô hay bị các VIP bắt cóc làm vợ hờ hoặc bồ nhí. Khâu chọn lựa giai nhân người ta làm rất kỹ. Thường là sau khi tiếp xúc đến ông khách thứ ba, ai cũng bị đồng tiền các sếp làm lung lạc. Khách VIP lịch thiệp, sáng sủa và sòng phẳng đáng sợ. Tôi giúp việc được hai người. Họ một già một trẻ nhưng có chung lối vào đề:
- Cô rất Việt Nam. Vẻ thùy mỵ này khó kiếm ở các nước xung quanh. Tôi còn sang ở Majestie dài lâu. Tôi đã có vợ con bên quê nhà. Chuyện hôn nhân coi như an bài lâu rồi. Cô sẽ có tất cả những gì bạn bè cô đã có nếu bầu bạn với tôi.
- Tôi không lường đến điều này khi xin vào làm ở đây. Xin ông thứ lỗi.
- Một ngôi nhà đầy đủ tiện nghi, phương tiện đi lại, tiền lương hàng tháng với danh nghĩa trợ lý khá cao trong vòng vài năm. Bạn tôi bảo đó là mơ ước lớn nhất của các cô gái đẹp Sài Gòn, kể cả hoa hậu á hậu, diễn viên điện ảnh. Họ sẽ phải bỏ ra cả đời để tạo dựng nếu chọn con đường tiến thân theo lối cũ mà chưa chắc đã có.
- Nếu ông thấy tôi vô tích sự cho công việc của ông thì xin báo lại với khách sạn cho thay người. Tôi thành thật xin lỗi ông.
- Ồ không sao. Tôi đâu phải là kẻ hồ đồ. Lần sau qua đây tôi sẽ không làm phiền cô nữa nếu cô chưa đổi ý.
Tổ trưởng không mấy hài lòng vì tôi. Mặc kệ, Thanh trên cương vị cán bộ sở chủ quản của khách sạn. Tôi luôn nhường hết tiền thưởng của khách cho quỹ chung nên chưa ai dọa đuổi tôi. Duy có anh tài xế là khó chịu ra mặt. Khách giàu quá chỉ tiêu tiền bằng thẻ nên không thể bồi dưỡng anh ta. Tôi không nhận tiền thì anh cũng mất khoản trà nước hậu hĩnh.
Người ta bảo tôi bất bình thường khi từ chối cơ hội ăn sung mặc sướng. Tôi gián đoạn việc học tiếng Hoa gần nửa năm, tính luôn thời gian học việc trong khách sạn. Tôi thanh thản tìm lại thầy cũ. Thầy hướng tôi theo nghiệp thầy và còn muốn tôi làm con dâu thầy nữa. Tôi ngoan ngoãn và thụ động nghe theo. Lấy xong bằng C do chính thầy chấm điểm một cách khắt khe, tôi trở thành cô giáo tại một trung tâm ngoại ngữ buổi tối có tiếng. Tôi xem đây là nghĩa cử tôi dành cho thầy. Tôi muốn dạy học đến chừng nào xuất hiện những nhu cầu mới của bản thân tôi, khiến tôi phải xem lao động là phương tiện kiếm sống chứ không phải niềm vui và sự cống hiến cho lý tưởng.
Người thứ hai yêu tôi, oái ăm thay lại chính là một trong những học trò đầu tiên của tôi. Phương hơn tôi vài tuổi, mồ côi từ bé. Hắn bập bõm tự học chữ Hán nhiều năm trong khi luôn đeo đuổi ngành Hàng hải, bôn ba lăn lộn cũng nhiều. Hắn đổi cả chục nghề từ khi vào đời năm 17 tuổi. Hiện tại Phương có ít vốn trong một công ty tư nhân nhỏ. Nó tạo cho hắn cuộc sống nhàn nhã nhưng chẳng dư dả. Phương rất tinh thông trong tình trường. Hắn biết đủ thứ nhưng mỗi thứ biết một ít, đôi khi rất sâu sắc nhưng lắm lúc vì quá tự cao thành ra lầm lẫn nghiêm trọng.
Tôi cứ phân vân. Tôi không có sự rung động với Thanh. Có lẽ nào Phương là kẻ nguy hiểm đến nỗi hắn biết cách làm cho người khác rung động. Hắn cho rằng mình lý giải được mọi thứ, không như tôi khi nào bế tắc tôi hỏi bè bạn. Cùng đường tôi thường tìm đến sự may rủi như ngắt những cánh hoa và bảo có hay không. Phương thích dùng chút học thuật còm của mình để chơi trò chữ nghĩa, văn hóa, lịch sử và triết học.
Phương không hứng thú với tôn giáo nhưng hắn nghĩ đức tin rất cần cho tôi. Đó là sự xúc phạm nặng nề mà mãi sau này tôi mới nhận ra khi đọc ở đâu đó đại ý: "Lương tâm và nhân cách con người bậc thấp thường dùng tôn giáo làm giá trị bảo đảm". Phương quá kiêu hãnh khi tự đặt mình đứng trên tôi và nhiều người trong cách nhìn nhận ý nghĩa của tôn giáo. Phương luôn tìm thấy trong giáo lý các mệnh đề phổ quát của đời chứ không riêng gì đạo. Phương kể trong các đêm Phục sinh gần đây hắn thường đón nhận ngày mới hết sức trân trọng. Hắn ngước lên bầu trời như muốn thu toàn bộ vũ trụ trong mắt. Sau đó Phương hít thở thật sâu, tĩnh tâm lắng nghe mọi âm thanh và hương vị nồng nàn của đêm. Hắn bảo mỗi con người, mỗi tâm hồn đều có những khoảnh khắc chay tịnh của thánh thần. Sự thanh sạch dù hãy còn mơ hồ trong ý nguyện, hoài bám theo Phương nhiều ngày sau đó như minh chứng hướng thiện và hoàn thiện của hắn.
Tôi không ra vẻ cao siêu như Phương. Tôi chỉ nhớ đến Đức Mẹ khi cùng quẫn và tuyệt vọng. Tôi cho thế là đủ. Dòng họ nội và ngoại tôi đều là nô bộc của Chúa. Chúa đã quay lưng làm ngơ trước bao tai ương đổ xuống đầu chúng tôi.
Thanh vẫn như cũ, chẳng hề ghen khi nghe tôi kể về Phương. Một tối thứ bảy tôi nhận lời Phương đi nghe nhạc. Hôm đó Thanh tình cờ mua hai vé xem kịch. Biết tôi bận Thanh không ngần ngại tặng lại tôi và Phương. Tôi gặng hỏi "Anh suy nghĩ kỹ chưa, coi chừng hối tiếc". Thanh dứt khoát bảo không!
Càng gần Phương tôi càng chẳng hiểu hắn là con người như thế nào. Tôi thú nhận hắn gống như một loại thuốc an thần gây nghiện. Bình thường hắn rất hiền và ít nói. Tôi chỉ không thích khi hắn bảo tôi phải thế này, phải thế kia, trong cái vỏ bọc vì lợi ích của đôi lứa và tương lai. Tôi chẳng dấu gì hắn mọi chuyện tình cảm. Khi nào vụng về tôi chọc vào tính ghen tuông quá đáng của Phương thì hắn nổi nóng ngay lập tức. Có lúc hắn mạt sát tôi thậm tệ.
Tôi kể Phương nghe nhiều về tuổi thơ của tôi. Toàn là những khoảnh khắc hiếm hoi đẹp đẽ nhất mà tôi có được. Tôi nghĩ một chiều là mỗi con người có những điều thầm kín, sống để bụng, chết mang theo, không thể sẻ chia. Do vậy tôi không phải là tôi trong sự tiếp nhận cả tin của Phương. Điều đó nhất định không phải là tự đánh bóng mình. Phương là kẻ ái kỷ nên rất cầu toàn. Chắc chắn trong đầu hắn phải có công thức "Một nửa sự thật luôn là man trá". Hắn không có đủ tấm lòng để hiểu rằng tôi là vị bác sĩ tâm hồn của chính mình. Từ bé thầy cô đã dạy tôi rằng lương y có quyền nói dối với bệnh nhân. Điều này thể hiện tính nhân đạo và không nên chê trách hoặc kết tội họ.
Cái ngày Phương tỏ tình và được tôi đón nhận, hắn chơi tặng tôi bản "Hình như là tình yêu" của Paul De Senneville. Tôi rùng mình. Tại sao lại có chữ "hình như"? Sự diễn tả chưa đủ sâu, có lẽ Phương giống cậu bé đang đuổi theo hoặc thử sức trong một trò chơi quá sức. Tuy vậy âm sắc tuyệt vời của tiếng đàn Piano làm tôi mụ mẫm. Tự nhiên tôi nhớ lại không sót một chữ bài thơ "Dương Cầm" của tác giả vớ vẩn nào đó, tôi từng đọc qua trên báo Phụ Nữ. Phương bảo tôi viết bài thơ vào tập nhạc Chopin sờn cũ đặt làm duyên trên chiếc đàn.
Tiếng pha lê vụn vỡ
Bỗng thành niềm hoan lạc đêm sâu
Chẳng hiểu em cười hay khóc
Mười ngón tay nồng ấm nhựa thanh xuân?
Chuyến du hành
Đi lại con đường chưa có trong ký ức
Cái ngày mang tên em không em
Tiếng đàn từ chốn nào xa xăm lắm
Đối âm đuổi nhau
Ném vào mông lung bóng hồng hoang chiều chết
Thầm thì giai điệu
Nứt mình ra
sáp nến lửa xanh leo lét như ma trơi thời trung cổ
Áo em màu hoàng hạc
Tóc em ngược sáng rối bời trăng
Đừng nói câu sám hối
Hãy hát lên lời biển mặn ngàn năm
Hời ru cõi nhớ u mê
Vỡ òa những mảnh pha lê dương cầm…
Phương xem tới xem lui bài thơ mấy bận. Tưởng chừng hắn muốn lật ngược tập nhạc để tìm tâm thức của tôi ẩn dấu trong sự đồng cảm vô tình này. Tôi căm thù những cái nhíu mày liên tục và giọng nói trầm buồn của hắn "Tình cảm chúng ta có điềm gở rồi em à".
Tôi không tin tôi xem Phương là con rối để kiểm chứng tình yêu của Thanh. Tôi bị cuốn vào Phương nhanh như một cơn lốc đem theo mưa móc cho thảo nguyên cỏ dại thì con gái muộn màng đang hạn hán. Tôi chóng vánh kết thúc mọi cuộc chuyện trò với Thanh về Phương. Tôi chẳng kể lể hay hỏi han anh ta những suy nghĩ của tôi về Phương nữa. Tôi tuyên bố tôi đã thật sự yêu Phương và mong Thanh chúc tôi hạnh phúc. Thanh khẳng định tôi đang ngộ nhận, nên tỉnh táo đi cùng thời gian. Mấy lần Thanh bí mật bám theo Phương. Anh nhận xét đủ thứ và kết luận anh không thể an tâm khi tôi ở bên Phương. Thanh khéo khuyên tôi có thể yêu bất kỳ ai, anh không phản đối, trừ Phương.
Cỏ dại gặp cơn mưa đi hoang nở ra toàn hoa dại.
Thanh chưa bao giờ đặt vấn đề cưới hỏi với tôi, thậm chí còn lảng tránh. Sau cái bận tôi và Phương cãi cọ rồi hủy lễ đính hôn, hai chúng tôi lại bên nhau và có phần nồng thắm hơn trước. Phương không đòi tôi phải cho hắn gặp mẹ như điều kiện đầu tiên nữa. Tôi tập tành coi tử vi, mượn và mua mấy quyển sách tướng số về đọc không biết chán nhưng cũng đâu khá hơn. Tôi vẫn quá mù mờ về Phương. Phương muốn Thanh và tôi phải dứt khoát chấm dứt mọi liên lạc. Hắn không chấp nhận tình bạn sót lại. Hắn gọi Thanh là "con gà trống thiến" thâm độc. Phương tự cho rằng hắn là một người đàn ông bản lĩnh, hắn chỉ chịu thua những tình nhân quá cố hoặc bọn "hoạn quan" trong đầu óc bất cứ cô gái nào. Hắn quả quyết nhiều bế tắc phải có trong cuộc sống chúng tôi sau này sẽ đi vào ngõ cụt, nếu tôi xem tất cả cư xử trước đây của Thanh là mẫu mực.
Tôi đồng ý nhưng thầm nguyện cầu đức mẹ ban cho tôi phép lạ. Sự hiển linh của đức tin sẽ cho tôi đến với Phương, vứt đi cảm giác ngài ngại con người hắn mỗi khi ngẫm kỹ. Phương cười vào ba câu đố hóc búa của tôi. Hắn đòi tôi những chướng ngại vật khó hơn, tương xứng với hắn một chút nhưng tôi không thay đổi ý định. Hai câu đầu là hai bài toán cực khó tôi thu lượm được trên báo chí. Câu cuối là tìm ra loại bánh gia truyền của một người Hoa trong Chợ Lớn, chục năm trước đôi lần mẹ mua về cho tôi. Tôi không biết tên nhưng nhớ mãi hình dáng, hương vị của loại bánh đó. Tôi đem theo nó vào những giấc mơ tình mẫu tử vô cùng đẹp đẽ.
Phương quá khôn ngoan và may mắn. Hắn tung ngay hai bài toán lên mạng internet. Hai mươi bốn giờ sau đã có lời giải. Sáng đó hắn lang thang vào quận Năm nhưng về tay không. Buổi tối chúng tôi đi chơi. Phương chở tôi lòng vòng tới khu Nguyễn Tri Phương và tình cờ gặp đúng hàng bánh mà hắn đang tìm. Đêm ấy chúng tôi trở thành vợ chồng một cách trọn vẹn, trong ngôi nhà yên tĩnh và rất đỗi ấm cúng của hắn. Tận trong lòng mình tôi vẫn chưa hết âu lo. Tôi đã mù quáng trao gởi cho hắn từ khi chưa tin hắn. Tôi bắt đầu sợ mất hắn. Tôi thuyết phục hắn đăng ký kết hôn ngay, còn chung sống chính thức thì đợi năm sau. Lá số tử vi của tôi và hắn do chính tay tôi chấm luận ra như vậy.
Đại diện hai gia đình gặp nhau thỏa thuận năm sau cưới hỏi cho tôi và hắn bằng lễ ra mắt trang trọng. Chúng tôi làm hôn thú vào ngày 9.9.1999. Năm chữ Cửu tượng trưng cho sự bền lâu lại biến thành điềm gở. Tôi dẫn hắn gặp mẹ. Mẹ đang thuê nhà sống với chồng hờ của mình trong một khu lao động nghèo có nhiều tệ nạn xã hội. Đó là gã đàn ông to cao, mặt mày sần sùi bậm trợn như dân dao búa. Mẹ đang tàn lụi. Môi mắt mẹ xâm dạo trước bây giờ xanh lè. Chất silicon của thẩm mỹ viện trong sống mũi, gò má và cả những ngón tay đang hành hạ mẹ từng giờ. Phương cố dấu vẻ ngỡ ngàng. Hắn không đồng ý cách cư xử của tôi. Hắn cho tôi là kẻ bất hiếu, nhẫn tâm để mẹ khó khăn đến như vậy. Bằng cách phê phán anh trai tôi, Phương gián tiếp can thiệp vào nỗi đau của tôi chẳng chút tế nhị. Phương bảo việc học Thiền phái Mật Tông của anh tôi và hàng chồng sách vở Nho Giáo anh em tôi mua trưng trong tủ nơi phòng khách là thứ trang sức của phường giả nhân giả nghĩa dốt nát. Phương nào hiểu ánh mắt van lơn, cầu cạnh thiểu não của mẹ chỉ đánh lừa được hắn. Có nhiều nẻo đường để đi đến chữ Hiếu, và hơn bao giờ hết, lúc này anh em tôi phải cách xa mẹ, mong một ngày mẹ thức tỉnh. Đó là cái ngày mẹ xa rời mọi ô nhục xưa cũ, một mình trở về với hai đứa con mình từng rứt ruột đẻ ra.
Tôi nghi ngờ tất cả những gì thuộc về Phương. Ngay ngày sinh của hắn tôi cũng khó tin. Lúc còn sơ giao tôi bảo hắn ghi ngày cho tôi xem tử vi. Tôi thật sự ngạc nhiên và ít nhiều vui mừng vì cung Mệnh của hắn và cung Phu của tôi giống nhau đến 99%. Tí nữa thì tôi đã cho rằng hắn dàn dựng ngày sinh tháng đẻ của mình để… bịp tôi. Điều duy nhất làm tôi yên lòng là Phương rất coi thường tiền bạc. Chữ tiền nhạy cảm và có sức tàn phá lòng tự trọng của hắn kinh khủng. Hắn chưa bao giờ dính dáng vào chuyện vật chất riêng tư của tôi và còn thẳng thừng tuyên bố "Cái gì của em là của em, của anh là của chúng ta". Phương không chấp nhận mái ấm tương lai sự đóng góp ít nhiều từ tài sản tôi được thừa kế hoặc có nguồn gốc từ đó. Chắc qua sinh hoạt Phương đủ hiểu tôi không thiếu thốn. Phương nhìn anh trai tôi với vẻ khinh khỉnh vì anh tôi chẳng bao giờ để tâm đến sự hiện diện của hắn bên tôi ngoài câu nhận xét "Thằng này trông quê quê!". Phương ví các thứ xa xỉ anh em tôi dùng là kết quả của một gia đình ly tán hơn là niềm tự hào. Tôi xót xa vô hạn vì đã từng kể Phương nghe nỗi tủi hổ của anh em tôi khi nghe thiên hạ đàm tếu về mẹ mình. Quả là Phương không hề áy náy khi so sánh nỗi tủi hổ ấy và niềm vui thực dụng kia. Cứ gần nhau là chúng tôi cãi nhau, nặng nhẹ đủ điều. Tất cả những sự việc đó dồn dập đến với tôi như một cơn bão. Làm sao tôi có thể cư xử một cách hoàn toàn minh mẫn trong mọi tình huống.
Khi biết mình có thai tôi tưởng đã đến ngày tận thế. Lúc thì Phương đồng ý hoãn có con, lúc thì hắn lưỡng lự. Hắn ước có một phép lạ để hắn tạm biến ra khỏi đời tôi một thời gian. Hắn chẳng dấu diếm ý định xem tôi tự giải quyết thế nào những vấn đề phức tạp mà tôi chưa có chút kinh nghiệm, nếu chẳng kể các bài báo thuần lý thuyết tôi từng đọc qua.
Phương bỏ tôi một mình. Tôi đau đớn tìm đến bác sĩ. Có quá nhiều chông gai, trắc trở và hệ lụy để tôi kịp nghĩ đến giọt máu của hắn trong người tôi là một sinh linh, là một phần cuộc đời tôi. Hay là thực sự tôi chẳng hề có chút tình yêu nào dành cho hắn. Chúng tôi đồng tình xin ly dị khi hai chữ ký trong hôn thú chưa kịp ráo mực. Tôi chẳng thể cầm lòng điều gì nữa, tôi kể với hắn không sót một thứ gì về quá khứ. Tôi nhận ra trong sự cảm thông giả vờ của hắn có cái gì đó như là vỡ mộng và ngấm ngầm coi thường. Trong mắt Phương tôi không còn là một tiểu thư đài các có tâm hồn, biết hát theo tiếng đàn Dương cầm của hắn, biết chơi đàn Tranh. Phương từng bảo tôi rất hợp với hắn, kẻ lãng tử truân chuyên, nhưng không hiểu sao hắn luôn cảm thấy bất an khi suy nghĩ như vậy.
Tôi xắp xếp lại thời gian cho mình, tìm mọi cách giải trí trong những khoảng trống quá rộng lớn. Chúng tôi đã từng rất nhàn rỗi. Chúng tôi đã ở bên nhau mà chẳng hiểu rằng dù đã là một, mỗi người phải có những riêng tư cần thiết.
Tôi bỗng quay quắt nhớ tới Thanh và tất cả những tháng ngày yên ả, vô lo bên anh. Tôi gọi điện cho Thanh vì đó là điểm tựa để dằn nén nỗi đau mất Phương hay tôi chỉ yêu được mỗi Thanh mà thôi? Có thể tôi chẳng có tình yêu. Phần lớn loài người vào đời bằng tình yêu cao cả, lớn lao của thân sinh, gia tộc. Tôi đâu có được như vậy. Tôi không thể tự chọn cha mẹ, chọn nơi chào đời. Bây giờ tôi lại không có khả năng chọn người mình yêu, sống vì người mình yêu. Tôi ích kỷ quá chăng? Làm gì có cái "Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau" hả chị Xuân Quỳnh.
"Con gà trống thiến" an ủi, động viên tôi và còn toan vượt rào pháp luật để xin hủy giấy đăng ký kết hôn. Thanh nghĩ nếu lý lịch cá nhân tôi chưa có một đời chồng thì mai đây tôi đỡ phiền toái. Tôi lờ mờ thấy trong nghĩa cử của Thanh không còn nét đẹp xưa cũ, không tỏa ra thiện chí bè bạn mà ẩn chứa lòng căm hận tột độ. Thì cứ cho là tôi đã phản bội Thanh. Nhưng tôi có đáng nhận lãnh sự trả thù nhỏ mọn dường này không? Tôi không tin… tôi không thể tin tình cảm Thanh từng dành cho tôi chỉ là sự chiếm hữu của một kẻ bệnh hoạn. Tôi không phải là nô thuộc của những âm mưu nhẫn nhục ướp mật. Tôi là một người phụ nữ bình thường, rất cần yêu thương và chiều chuộng như một chỗ dựa vững chắc để sống, để tồn tại.
Tôi có thể sống tiếp được không dù chỉ là sống bên lề mọi thời cuộc, cay đắng nếm lại những kỷ niệm quái ác với cả hai người đàn ông lúc nào cũng cố chứng minh đã yêu tôi hết mực.
Tôi đang viết, viết và viết, không chọn lọc ngôn từ. Đến chỗ này thì tôi sợ tất cả những gì mình đã viết ra. Đây là quyển nhật ký cũ duy nhất tôi chưa xé bỏ vì trang đầu mới có vài chữ thì nó bị lạc trong tủ sách lộn xộn. "Hôm nay mình tung tăng đến trường nhận lớp. Chẳng ngờ có ngày mình trở thành cô giáo. Học trò toàn người lớn. Không biết có ai nhận ra mình rất run không. Một ánh mắt cứ chiếu vào mình, càng run hơn. Mình không dám nhìn lại. Lạy chúa! Ánh mắt ấy của ai? Tê nhói nhưng sảng khoái như thuốc kích thích". Sáng nay tôi lại gặp Phương. Gương mặt hắn ta bình thản và vô cảm làm tôi càng bực bội. Ngoại lệ là tôi sẽ không xé tan những trang viết này. Tôi sẽ gởi cho hắn như một lời nguyền. Phương nợ tôi quá nhiều. Toàn những thứ không thể hoàn trả. Hơn hết hắn nợ tôi một người chồng tốt mà tôi hằng mong gặp.
Tôi là cây cỏ dại lớn lên bằng sinh khí của đất trời nhưng không thể an lành trong tình người. Cái gì đã làm cỏ dại nở hoa? Những bông hoa bé li ti ngập tràn thảo nguyên tương lai mờ mịt. Lúc này tôi chẳng thể nhận ra những bông hoa ấy màu gì, hương gì. Tôi muốn hái tất cả, muốn ôm tất cả chúng trong vòng tay mình rồi lấy hết sức bình sinh tung lên bầu trời u ám. Biết đâu tôi sẽ nhận ra chân giá trị của thời gian, của sự vĩnh cửu và hữu hạn và của chính mình…".
Phương giữ đúng lời hứa với Tuyết. Anh chỉ đọc những dòng nhật ký của Tuyết hơn nửa năm sau, trên chiếc ghế đá nhìn xuống bức tượng "Vũ điệu Hoàng Hạc" tại Đà Lạt.
Thỉnh thoảng Phương vẫn tự trách tại sao anh quyết định chuyện lập gia đình hết sức ẩu tả.
Sau thời gian lơ lửng bất định Phương chán ngấy những cuộc vui tha hóa, vô bổ và tốn kém. Anh cũng dành dụm được chút đỉnh. Phương thuê hẳn một căn hộ riêng biệt. Trong nhà chẳng thiếu thứ gì, khác hẳn gian phòng vài mét vuông tuềnh toàng dạo anh mới đi làm. Về mặt tinh thần, Phương lớn lên không bình thường. Anh dễ xúc động trước bất cứ khung cảnh đầm ấm giản đơn nhất của một gia đình nào đó. Phương những tưởng đời sống lứa đôi sẽ giúp anh giũ bỏ nỗi cô độc bẩm sinh. Rõ ràng chiếc tổ ấm vĩnh cửu rất khó được tạo dựng trên nền tảng điều kiện vật chất chớm chín, và những đam mê trực giác.
Phương không tin anh đến với Tuyết như làm một bản nháp nóng vội về hôn nhân và gia đình. Tuyết không sống cùng cha mẹ. Cô ở bên cậu anh ruột công tử bột ít học, tự phụ và chẳng bao giờ quan tâm đến em gái. Tuyết và Phương đã tìm thấy nhau bằng sự đồng cảm thân phận.
Mùa Phương có Tuyết là mùa mưa. Các buổi tối lạnh lẽo, anh hay hòa vào dòng người thưa thớt để đến nhà Tuyết. Từng giọt mưa nhảy nhót, thì thầm hát quanh Phương. Anh dại dột quên mất mưa là yếu tố văn học ba xu, chuyên làm dáng và góp thêm vẻ ướt át cho những cuộc tình buồn. Phương ngờ nghệch linh cảm cuộc đời anh đã bắt đầu thay đổi, bắt đầu sống trong giấc mơ hạnh phúc từng dằn vặt mình như hoài vọng không bờ bến giữa thế tục. Trước mặt Tuyết, Phương luôn thấy thanh khiết tột cùng, mặc dù năm tháng tạo nên con người anh đầy dẫy xấu xa, cám dỗ tầm thường và cả sự hư hỏng đáng trách.
Trong muôn vàn câu chuyện tuổi thơ của Tuyết, Phương ấn tượng nhất với "Cô gái mộng du". Không ai nhớ chính xác năm đó Tuyết tròn mười tuổi chưa. Hình ảnh nghộ nghĩnh chỉ là tường thuật của gia đình thường nhắc đi nhắc lại như nét ký ức vui nhộn: Nàng tiên nhỏ mặc chiếc đầm xanh nhạt in hoa trắng. Trong giấc ngủ vô lo, nàng bước qua chín bậc thang gác chông chênh và đến bên vòi nước máy. Nàng cố hứng nước vào hai chai rượu mẫu nhỏ bằng ngón tay cái người lớn, thứ đồ chơi nàng đang ưa thích. Tuyết đã dùng dăm giọt nước hiếm hoi lọt được vào chai để... rửa chân.
Sớm muộn thời gian sẽ bôi xóa hoặc làm biến dạng tháng ngày Phương có Tuyết. Tuy nhiên ngọn nến lung linh thở ra từ ảo giác của giấc mộng du ít phi phàm vẫn không thể lụi tàn. Nó mãi là chứng nhân của vẻ đẹp đã bị tước đoạt bởi đời sống tầm thường và những cá tính hoang dại.
Phương mê muội trong sự nồng nhiệt của kiểu tình cảm không mặc vừa chiếc áo lý trí đa lẽ. Có lúc Phương thảng thốt, chẳng ngờ còn rất nhiều cung bậc ngọt ngào anh chưa hề biết. Họ thay nhau định nghĩa tình yêu, hạnh phúc và sự trắng trong bằng những tranh luận bất tận.
- Tình yêu phải chứa đựng chiếm hữu. Cái khác nhau là nó dành cho cá nhân hay cho cả hai, cho hạnh phúc viên mãn như niềm mong đợi và cho thế hệ tiếp nối.
- Chiếm hữu là cánh cửa của địa ngục.
- Thử thách nhiều lúc bị lầm tưởng với tù túng. Lứa đôi phải đi đến tự do trong đời sống sau khi đã trải nghiệm tột cùng sự chiếm hữu. Đi từ tự do tới chiếm hữu là bất thường. Lòng tin sẽ cho ta tự do thuần khiết nhất trong tình yêu. Khi hết cần chiếm hữu là nơi lòng tin thành sắt đá.
- Anh quá coi thường những gì em đã gởi gắm cho anh.
- Nó nhợt nhạt vì những giây phút bốc đồng của em chen vào. Hãy xem em biện giải nhé: "Ít ai dám nghĩ em còn trong trắng. Xét tuổi em, chẳng ma nào dại dột mơ tưởng hão huyền. Do đó em không cần lập lờ đánh lận. Và gông cùm bao đời nay của nữ giới đã được tháo bỏ, ít nhất nơi bản thân em. Tụi bạn đồng trang lứa dù chưa chồng vẫn luôn chê cười là em rất ngố!". Một người con gái coi thường trinh tiết chắc gì không coi thường phẩm tiết. Cụ Nguyễn Du đã phân biệt rất rạch ròi hai khái niệm Trinh và Phẩm dù cụ sống giữa lễ giáo phong kiến khá khắt khe. Càng hiện đại người ta càng rộng lượng hơn, nhưng đôi khi cái đẹp chính là cái bất biến. Trinh tiết ai chẳng từng có. Phẩm tiết mới khó tìm. Anh không thể hào hứng với món quà của thần may mắn.
- Đơn giản lại đi anh. Sự dung dị luôn ý nghĩa hơn hào nhoáng, bạn em bảo vậy.
- Em đang sống bằng đầu óc của kẻ khác. Em cũng bị nhiễm độc bởi cứ coi những bài báo nhăng cuội câu khách là chân lý.
Qua lời kể chủ quan và phiến diện của Tuyết, trong tâm tưởng Phương, Tuyết như búp cây cảnh lớn lên giữa một gia đình đủ đầy. Có những cái rất thiếu mà Tuyết luôn tự hào, ví như lời lẽ hơi nặng của cha mẹ, anh chị. Tuyết tuyệt đối tin cậy thần thánh cho đến khi gia đình cô tan vỡ. Đáng lý lúc đó Tuyết phải đến gần tôn giáo hơn. Tiếc là cô đã xa rời cái thiện, xô vào đời sống chông gai và tiếp thu không chọn lựa mọi lẽ đời rồi khư khư ôm ấp đống hàng phế phẩm như báu vật. Tuyết từng đùa cợt phán rằng mẹ Maria đã gìn giữ nhiều thứ nơi cô... để dành cho Phương. Nếu có bà trên đời này thì chính bà đã tạo nên sấm chớp và mưa giông trong cái ngày Phương viết câu thơ: "Ngôi sao em đậu xuống đời anh. Lấp lánh trắng trong...". Phương không cho phép bà Maria có quyền năng trước tình yêu của anh.
Phương chẳng dấu Tuyết bất cứ điều gì nhưng anh hay biện hộ: Sự hoàn hảo ở một con người không có khuôn mẫu, và hơn hết nó không phải là bữa tiệc thịnh soạn do bản năng dọn ra. Tuyết xem rung động như tiền đề của tình yêu. Chẳng có gì đáng trách nhưng Phương sờ sợ. Vẻ huyền bí của tâm linh sẽ mất đi nếu người ta luôn xoi mói, chực chờ và đón lõng cơ hội cho trái tim thổn thức.
Phương không hiểu nhiều về mẹ Tuyết. Anh rất áy náy khi cô bảo đến ngày cưới của họ Phương mới được gặp nhạc mẫu. Chẳng lẽ Phương, kẻ tự giới thiệu là hư hỏng, nghèo kiết xác, sống thiên về nội tâm và những niềm đam mê phức tạp lạc thời hơi hơi giống Tuyết là có quyền mưu cầu hạnh phúc. Trong khi Tuyết luôn nói không với mẹ mình sau khi bà đã trải qua ngần ấy thời gian cô đơn, chăm chút con cái trưởng thành. Tuyết là con út. Mẹ cô muốn đường hoàng tái duyên lúc cô vừa tốt nghiệp đại học. Tuyết dứt khoát phản đối. Cô kết tội mẹ và nguyền rủa người đàn ông đang làm chồng mẹ không xứng đáng với mẹ. Tuyết đồng tình với cả gia tộc trong cách cư xử với mẹ. Cô thấy mình nên rời xa mẹ để một ngày lại được chiếm hữu mẹ làm của riêng. Chẳng ai có thể mua được thời gian. Giữa mẹ và cô là một quan hệ cao hơn ruột thịt nhiều. Tình mẫu tử luôn luôn là số một trong nhóm hệ lụy mang tên tình người. Tuyết dè xẻn dành cho mẹ một phần rất nhỏ trong tình mẫu tử, đó là tình ruột thịt. Thật hà tiện! Mẹ có thể ruồng bỏ cô đi theo tình yêu nhưng Tuyết không được đáp trả sòng phẳng. Tuyết là hiện thân của tình yêu xa xôi giữa mẹ và cha cô đó thôi.
Tuyết kể Phương nghe rất nhiều kỷ niệm tuổi thơ bên người mẹ hiền. Ban đầu Phương thật lòng ghen tị với Tuyết. Nhưng dần dà Phương nhận ra kỷ niệm đó rất đẹp trong sự ích kỷ và ngang bướng của Tuyết. Nó sẽ ngàn lần đẹp hơn nếu vứt đi cái gai không đáng có. Chữ Nhân Tuyết từng thuyết giảng trước lớp học bỗng ngày một đuôi thừa, đầu thẹo trong trí nhớ Phương. Tuyết dư dả và nhàn rỗi quá. Cô ôm ước vọng truyền bá cái hay, cái đẹp của chữ Hán cho mọi người, như điều cao cả làm lẽ sống duy nhất trước khi gặp Phương. Đó là cách đền đáp tất cả những ưu ái của một người thầy đáng kính đã dành cho cô. Trong Tuyết luôn có sự giằng xé nội tâm hay chỉ là cách dối lòng dễ chịu?
Một hôm Tuyết tự mình cảm thấy đủ tư cách quyết định đơn lẻ rằng tuy họ vẫn yêu nhau nhưng nên xa nhau ra một chút. Bỏ hết thói quen đưa đón và dời luôn ngày đính hôn. Lý do lớn nhất và vô lý nhất cho quyết định này lại là ý nguyện gặp mẹ Tuyết của Phương không được cô chấp nhận như bước cần có tới ngày đính hôn. Phần nữa là Tuyết thấy cuộc sống cô đang xáo trộn. Hay chính xác hơn, những người bạn của Tuyết bảo thế. Bạn bè rất quan trọng với Tuyết, tất nhiên chỉ là bạn gái mà thôi nếu không kể vài người cô muốn giữ sự hâm mộ của họ như trang sức vì Tuyết cho rằng họ không cùng "đẳng cấp" với mình! Phương nhớ một lần Tuyết nghẹn ngào, cô kể cô buồn nhất vào những ngày lễ, tết. Căn nhà độc thân trống trơn, lèo tèo vài món tiếp khách chiếu lệ. Bạn bè Tuyết ai cũng có gia đình, họ hàng... họ vô tình và nhất thời quên Tuyết. Thuở ấu thơ, chính mẹ chứ không ai khác đã dìu Tuyết qua giấc mộng du, đưa cô trở về nơi an toàn, chăn êm nệm ấm, trong vòng tay mẹ. Tuyết vẫn đang mộng du suốt một thời tuổi trẻ. Phương thầm ước phải chi mẹ Tuyết còn bên cô.
Phương và Tuyết có quá nhiều điểm giống nhau. Giấc mơ của người nọ về tương lai luôn luôn trùng hợp với người kia, ở cả những chi tiết trẻ con rất buồn cười. Chẳng hạn trước khi gặp nhau hai người từng ao ước xây một căn nhà, trong căn nhà ấy phải có một bể nước dự trữ thật lớn đề phòng… cúp nước! Phương có cảm giác anh và Tuyết đã đi song song bên nhau trong quá khứ.
Họ thường cùng thích một bài hát, một giọng ca nhưng theo hai chiều khác nhau. Tuyết say mê nét lãng mạn tài hoa. Phương lưu tâm đến các tầng ẩn dụ thầm kín. Ví như ca khúc "Tình em" trong phim "Biển nợ". Vượt qua khuôn mẫu tuyên truyền, phim khắc họa thành công tình yêu cao cả của cô gái. Người yêu bỏ xứ ra đi. Cô gái dũng cảm gìn giữ giọt máu vô thừa nhận. Trải qua bao nhiêu gian khó cô đã bước từ gánh hàng rong lên sân khấu như một giọng dân ca xuất sắc. Người mẹ trẻ đơn chiếc khẳng định mình bằng lao động và tình mẫu tử dành cho đứa con gái nhỏ không cha. Phương mong muốn đem sự lãng mạn từ phim ảnh, nghệ thuật ra cuộc đời. Anh vẫn cầu một phép lạ trong khi thực sự vui mừng đón nhận tin Tuyết có thai.
Có lẽ trong sâu thẳm lòng mình Phương đã nuôi quyết tâm rời xa Tuyết, giúp Tuyết cơ hội kiểm chứng tình yêu của cô dành cho Phương. Ngôn ngữ nghệ thuật xem đây là điểm nút của các chi tiết có định hướng nhưng ra vẻ vô can trong mạch sống được tái hiện, sao chép cẩn thận. Nhiều bài thơ, nhiều vở kịch tồn tại chỉ nhờ một nét đẹp hiếm hoi nhưng đầy chủ ý. Ngoài đời thiếu gì những tình yêu, những cuộc hôn nhân tẻ nhạt và dai dẳng. Sự thăng hoa bất thần luôn rẽ về hai ngả. Cái xấu xa thấp hèn dẫn đến tan vỡ và ngược lại. Về luận lý Phương đúng, hơn thế anh còn có sự tích cực của chủ động. Trên mặt luân lý Phương đã thảm bại. Chính Phương đã góp phần hủy diệt giọt máu không ít thì nhiều mang hơi ấm yêu đương giữa anh và Tuyết. Cái sai của Phương nặng nề hơn Tuyết nhiều. Nếu bảo Phương cẩu thả vụng về là quá nương nhẹ. Chắc chắn đây là bài học về lòng nhân đau đớn nhất mà Phương phải nhớ đời.
Những mâu thuẫn phụ kèm theo tất thảy đều tầm thường nhưng nó là mảnh đất tốt cho lòng kiêu hãnh cao độ của cả hai. Và sự ly tán là kết quả dễ hiểu. Họ quên rằng sự tương đồng vốn có giúp gắn kết hai tâm hồn, nhưng quá trình thu ngắn dị biệt mới là con đường duy nhất dẫn đến một mái ấm hạnh phúc.
Xa Tuyết, Phương thật tàn nhẫn khi rịt vết thương của mình bằng cả nỗi đau đang dần lớn lên trong Tuyết theo giờ phút. Người ta chỉ có thể nghiệm đến tình yêu và lòng chung thủy bằng khổ đau. Phương tin anh tận hưởng nỗi đau của Tuyết không phải bằng sự hả hê mà bằng một tấm lòng nhân hậu vừa được cứu chuộc, cái mà Tuyết luôn bảo Phương cần tự vun đắp. Trong nỗi đau họ đang trưởng thành để thụ nhận tất cả ý nghĩa tốt đẹp nhất của cuộc sống.
Lần cuối cùng Phương gặp Tuyết là ngày tòa án trao quyết định ly hôn cho hai bên. Tuyết thiểu não và đáng thương nhưng vẫn mạnh dạn:
- Từ nay về sau nếu tình cờ gặp nhau, anh hãy xem tôi như một người không quen biết.
- Tôi hiểu sự căm hờn của em.
- Tôi không tin tôi từng yêu anh - Tuyết cười nhạt - Nhưng thôi vẽ chuyện làm gì. Tôi sẽ gởi anh một phần quyển nhật ký tôi đã viết trong những ngày qua. Xin anh một lời hứa.
- Lời hứa hay điều kiện?
- Anh chỉ được mở phong thư đúng vào cái ngày anh định nói tiếng yêu thương với người con gái sắp tới, hay đại loại như vậy.
- Em nghĩ sao nếu người đó muốn đọc nó. Em rất rõ là tôi thừa trung thực mà.
- Càng tốt! Tuyết đi như chạy. Phương lắc đầu nhìn theo.
Đêm ấy Phương có giấc mơ kỳ lạ. Trong mơ anh lục tung tất cả đồ đạc, tìm những thứ liên quan đến Tuyết bỏ vào cái ba lô con cóc. Chẳng hiểu sao trong ba lô có sẵn bó hồng chỉ mới được hình dung trong đầu Phương cho ngày cưới. Phương hướng ra bờ sông. Anh thẳng tiến trên mặt nước như đang đi trên đất bằng. Đến giữa dòng Phương cẩn thận lôi ra từng món và xướng tên chúng lên. Hoa, thơ, nhạc, vé xem kịch... vật vờ trôi theo dòng triều đang xuống. "Biển có xa không?" Phương chẳng biết anh đang hỏi mình hay những đồ vật vô tri lên tiếng. Nằm ở đáy ba lô là chiếc voan trắng có ngôi sao trinh nữ dạo nào. Ngôi sao ngập nước. Vì dòng nước kém sạch khỏa vào hay tự thân, ngôi sao ấy đã chuyển sang màu đỏ bầm, âm u như những ngày mưa hôm nào.
Vậy mà họ vẫn vô tình gặp nhau và có lẽ lại bắt đầu song hành. Họ không nhìn nhau nữa dù cùng có mặt ở thư viện hay trong một phòng hòa nhạc. Đôi khi Phương chợt nảy ra ý định thử làm lành với Tuyết xem sao. Anh không thể hình dung ra tương lai khả dĩ. Phương sợ Tuyết hai mươi năm sau sẽ giống như bà mẹ tội nghiệp của cô. Quá nhiều hành động và suy nghĩ của Tuyết khiến Phương không thể an tâm.
Xã hội ngày càng tân tiến, càng tạo cho con người nhiều cơ hội thể hiện cái tôi và tự sùng bái cá nhân. Điều đó làm cho tế bào gia đình trở nên lỏng lẻo và dễ đổ vỡ hơn bao giờ hết. Không ảo tưởng, Phương biết bản thân anh ích kỷ, gia trưởng và độc tài. Anh là kẻ không hợp thời, cố gắng hòa nhập, sống đời sống bình thường trong sự bướng bỉnh võ đoán.
***
"…Tôi là một người thừa trong ngôi nhà mình được sinh ra. Mẹ yêu kẻ lãng tử rỗng túi nhưng ông ta vốn đạo Phật nên lắm phiền phức. Ba tôi bất ngờ xuất hiện bên mẹ trong vầng hào quang chói lòa của một gia tộc công giáo đầy danh vọng, tiền tài. Hơn thế nữa ba là phi công tốt nghiệp ở Mỹ, đẹp trai, cao ráo. Ba mẹ gặp nhau trong tiệm nhảy đầm, nơi ba và bè bạn thỉnh thoảng ghé qua chơi nhạc và thụt billiard. Bà nội ghét mẹ bao nhiêu thì ba mù quáng bấy nhiêu. Ông bà ngoại rẻ rúng kẻ du thủ du thực kia lâu rồi nên đã ép mẹ lấy ba. Xét bề ngoài hai người cực kỳ xứng đôi dù mẹ chỉ là một cô gái Lục tỉnh được ngoại gởi lên nhà em mình trên Sài Gòn trọ học tú tài. Ba là dân tư bản gốc, mấy đời sống ở Sài Gòn Một.
Trai tài gặp gái sắc có vạn kiểu. Riêng cái kiểu của mẹ thì chẳng được ai trong họ nội ưa cả. Ba đi cứ đi biền biệt. Ra đời sau đó một năm, anh hai tôi là sợi dây chắc chắn nhất của mẹ để trói bà nội. Ba thích con gái nên tôi trở thành sợi chỉ bé nhỏ kéo ba mẹ gần nhau hơn trong những ngày phép của ông. Bà nội trọng nam khinh nữ. Hai anh em tôi chỉ có một cái chung là chẳng biết sữa mẹ nó ngọt như thế nào, theo đúng nghĩa đen.
Sau giải phóng ba đi học tập cải tạo. Mẹ vắng nhà liên tục. Nội chăm sóc, yêu thương chiều chuộng anh hai bao nhiêu thì tôi buồn tủi bấy nhiêu. Lúc ấy tôi mới ba bốn tuổi. Thuở ấu thơ tôi chỉ nhớ có vậy. Cũng nên kể thêm cái lần mẹ đi chơi mấy ngày và vô ý khóa trái cửa lầu hai. Tôi bị nhốt trong cái phòng nhỏ trống trơn mà tôi hằng ngày luôn thui thủi một mình, cạnh căn buồng thênh thang của ba mẹ ngày nào. Tôi khát đã có nước máy. Chỉ khi đói quá mới trèo lên cửa sổ, đưa hai chân vắt vẻo ra ngoài song sắt, thút thít khóc. Nội cám cảnh. Mỗi ngày bà hỏi han vài câu và cho tôi hai ổ bánh mì khô khốc của cái thời cả thành phố phải ăn độn bo bo.
Mấy năm sau ba về. Lớn lên tôi mới biết ba cam chịu và xí xóa hết mọi lỗi lầm của mẹ trong thời gian xa cách. Dù bị đánh tư sản năm lần bảy lượt, bà nội vẫn còn của chìm, vẫn đủ lo toan cho cả gia đình. Tài sản riêng của ba mẹ thì đã không cánh mà bay, kể cả nữ trang kết hôn. Có lẽ một phần vì cuộc sống gượng ép với mẹ, ba tôi quyết định bỏ Chúa để ăn chay trường và dọn lên lầu ba tĩnh tâm. Mẹ cũng chẳng lo cho tôi hơn trước. Đến giờ ăn tôi cứ việc xuống bàn ăn của cả gia đình ngồi vào tham gia. Sự vắng mặt của tôi hiếm khi làm ai bận tâm. Mẹ không bao giờ xem tôi học hành ra sao. Thỉnh thoảng mẹ cho tôi ít tiền tiêu vặt. Tôi cũng chẳng biết dùng vào đâu ngoài việc mua sách vở, bút mực. Lúc nào tôi cần cái gì thiết yếu cho riêng mình, chẳng đặng thì đừng tôi mới dám xin mẹ. Mẹ ừ hử và quên biến ngay. Chỉ vào những lúc có mặt ba, tôi đòi cái gì mẹ cũng đáp ứng tức thì, dù đó là một vật phẩm hết sức vô lý so với tuổi dậy thì nhưng đắt đỏ.
Lục đục giữa ba mẹ xảy ra là điều tất yếu. Tôi chẳng dám trách nhưng ghét cay ghét đắng bà dì ghẻ của mình bây giờ. Bà là bạn thiền với ba tôi. Có dạo mẹ còn ngây thơ cho bà ta tá túc trong nhà. Nội lúc ấy đã gần đất xa trời. Tính bà trung dung ba phải cũng vì bà chưa bao giờ có thiện cảm với mẹ. Ngày xưa bà chiều ba quá nên mới hỏi mẹ cho ba. Thế mới có trận đánh ghen đáng nhớ và một vết xẹo chạy dài bên má trái dì ghẻ.
Ba bỏ hẳn nhà đi xây tổ ấm mới. Tôi lại càng lẻ loi hơn giữa tuổi trăng tròn, đã biết suy nghĩ chút đỉnh. Mẹ bắt đầu sử dụng anh tôi như một cái chìa khóa vạn năng xoay tiền bà nội. Có những mùa hè hai chúng tôi bị đày về quê ngoại. Với mọi đứa trẻ đồng trang lứa, xa thành phố một hai tháng, sống giữa làng quê yên ả là hạnh phúc tột đỉnh. Nhưng ở đây tôi dùng chữ đày ải mới thật đúng. Tôi lang thang, vất vưởng với bọn trẻ con hàng xóm, lặn ngụp dưới rạnh nước đem ngòm trước nhà cho hết ngày tháng. Trong khi đó mẹ và ngoại cứ thương đi lượng lại với nội về cái giá để đưa anh hai về bên nội, cho nội vui.
Tôi rất chậm chạp, ngoài giờ học tôi ở nhà là chính. Tôi chú trọng bài vở nên kết quả học tập rất tốt. Tôi có nhiều kỷ niệm với một hai nhóm bạn trong ba cấp học. Kỷ niệm đó sẽ đẹp lắm nếu lâu lâu chúng không vô tình so sánh bề ngoài giàu có của gia đình tôi với khó khăn của gia đình chúng. Sự khó hiểu ở đây là tại sao tôi ăn mặc tệ hơn tụi nó nhiều. Tết nhất, lễ lạt chẳng bao giờ tôi được xúng xính trong quần áo mới. Điều tôi hết sức tự hào với bè bạn là tôi đã cố gắng vào đại học, lấy được tấm bằng cử nhân ngoại ngữ hệ mở rộng.
Theo đà mở cửa, ngôi nhà mặt tiền đồ sộ của gia đình được mẹ biến thành khách sạn mini. Trong nhà bắt đầu có người ăn kẻ ở. Dì Tư nấu bếp thương tôi vô hạn. Đôi lúc tôi nghĩ, có khi mình là con gái dì. Biết đâu mẹ tôi và dì vào bảo sanh viện cùng ngày, rồi có sự nhầm lẫn nào đó. Tôi thành con mẹ tôi. Đứa con thực sự của mẹ tôi thành con dì nhưng vắn số. Dì tư không thọ. Người tốt hay yểu mệnh. Dì mất trong nhà tôi vì bệnh đau tim. Tôi có lỗi vời dì. Trưa ấy dì làm lụng xong cũng hơi mệt. Chiều tôi nên dì giúp tôi tập thể dục thẩm mỹ. Lát sau dì xây xẩm mặt mày. Xẩm tối dì ra đi lặng lẽ. Dì trút hết gánh nặng một đời nhẹ nhàng. Dì chỉ buồn vì có một đứa con trai chưa hoàn toàn biết tự lo cho bản thân anh ta. Nhưng tôi tin dì cũng ngậm cười nơi chín suối. Anh ta nghèo nên không thể lên thành phố đưa thi hài dì về quê. Mẹ tôi thuê một chiếc xe cho dì. Anh ra đầu xóm ngóng từ sáng sớm, mắt luôn đỏ hoe. Khi chiếc xe đến nơi thì anh ta chẳng còn đứng vững.
Vài năm sau nội mất. Bà bệnh trong hai tháng. Ba tôi và dì ghẻ về thăm nội mấy lần. Tôi luôn cương quyết chỉ cho ba bước vô cửa. Hôm đưa tang, tôi không cho xe nhà đòn chuyển bánh sau khi xe đã chầm chậm vĩnh biệt chòm xóm vì mẹ và dì ghẻ tranh chấp nhau xem ai có quyền ngồi bên quan tài. Họ không chịu ngồi chung với nhau. Cuối cùng ba tôi phải quay về nhà lấy xe gắn máy chở dì. Dĩ nhiên những quyết định của tôi cũng có phần góp ý của mẹ và vài người thân với mẹ.
Mẹ và nội thoả thuận ra sao về lợi nhuận của khách sạn tôi không rõ. Nội không còn thì mẹ tự quyết mọi thứ. Sau đó tôi và anh tôi mới thấy vỡ lở nhiều chuyện tày đình. Khách sạn ít khi ế vậy mà thu nhập đi đường nào hết sạch. Mẹ thiếu nợ nhiều lắm. Không những thiếu chủ hàng cung cấp đồ dùng cho khách lưu trú mà còn nợ bè bạn, chòm xóm không kể xiết. Anh em tôi chán ngấy đến tận cổ cảnh hứa hẹn, cãi vã, tranh chấp của họ và mẹ nên quyết định giành lấy quyền kinh doanh. Anh tôi bán hết những vật dụng đắt tiền của một công tử thời mở cửa mà nội từng sắm sửa cho. Anh giúp tôi những chi phí đầu tiên trong điều hành khách sạn. Tôi chưa kịp trả hết nợ cho mẹ thì chính mẹ viết đơn tố cáo chính quyền. Ban ngành quản lý thành phố xuống đuổi hết khách và ra lệnh đóng cửa vì khách sạn chưa kịp gia hạn giấy phép.
Tôi chẳng cho những người ruột thịt mình biết trong căn nhà to đùng nhưng trống rỗng ấy tôi khốn khó như thế nào. Công nợ ngập tận sân thượng. Ba và dì ghẻ không con, tu hành chay tịnh đã mười mấy năm. Với hai người sự đời đều là nhân quả. Thân thích ruột thịt chắc cũng nằm trong chữ chúng sanh được viết hoa. Anh tôi khó chịu đựng thiếu thốn. Bà nội từng chiều anh hết mực. Anh chưa học hết phổ thông. Hai năm làm lính kiểng cũng vô ích. Anh đang quanh quẩn bên chị người yêu là dân buôn bán và ăn uống luôn tại nhà chị ta. Thỉnh thoảng tôi cũng nghe nói mẹ đang ở đây, ở đó nhưng toàn là những lời than phiền nợ nần theo sau. Tôi tin mẹ cũng chẳng giúp tôi được gì. Tôi chia bùi xẻ ngọt với hai cô gái trẻ có họ xa làm phục vụ trong khách sạn trước đó. Tôi đã từng chịu đựng được thiếu thốn mọi thứ cho bản thân mình, về vật chất lẫn tình cảm. Trong thời buổi kinh tế thị trường tôi chẳng biết tìm đâu ra vốn để tiến hành gia hạn giấy phép kinh doanh.
Khi tôi lên cơ quan chủ quản tìm hiểu, người ta phân công một anh nhân viên trẻ tiếp xúc và giải quyết. Đó là người đàn ông thứ nhất yêu tôi. Thanh nhanh nhảu giúp tôi, không đòi hỏi hạch sách bất cứ điều gì. Tôi trở thành chủ doanh nghiệp tư nhân.
Hai mấy tuổi đầu, chắc chắn tôi biết anh có tình cảm với tôi. Nhưng tôi là một con mọt sách. Tôi mê Kim Dung, thích thơ lãng mạn, thơ Đường và những chuyện tình cảm nhẹ nhàng, có hậu một cách mê tín. Người yêu trong mơ của tôi đi ra từ những câu chuyện cổ tích có hoàng tử và công chúa, có tính cách kiếm hiệp, có cuộc sống thơ mộng trong vườn thượng uyển. Nhưng nhất quyết tôi không muốn người đó giàu. Ý chí đó tất phải có nguyên do. Có lần tôi vô tình đọc được những lá thư với lời lẽ cao ngạo của nội, đối đáp với các yêu cầu liên tiếp nhưng mềm dẻo về tiền bạc của ngoại. Cuộc sống không hạnh phúc trọn vẹn của mẹ với ba chỉ vì tài sắc tương đồng mà tâm hồn xa cách.
Thanh kiên trì và nhẫn nại, cố làm tôi xiêu lòng. Anh nhất nhất ngoan ngoãn nghe lời tôi, đáp ứng mọi ý thích của tôi. Chẳng bao giờ anh cấm cản tôi điều gì. Chẳng bao giờ chính anh làm tôi phật ý. Chỉ riêng vài lối cư xử thiếu văn hóa của gia đình anh mới làm tôi khó chịu. Vài lần tôi có đi chơi với bạn trai vừa quen trong một môi trường giao tiếp xã hội nào đó Thanh cũng không ghen. Đôi lúc anh cũng khuyên tôi cái này cái nọ. Xét cho cùng nó giống đắc nhân tâm.
Khi khách sạn bắt đầu đi vào nề nếp mẹ tôi lại xuất hiện. Hai anh em tôi cương quyết không chi tiền cho mẹ nhiều nữa. Chúng tôi yêu cầu mẹ trở về sống trong nhà, không lo lắng gì về ăn uống, sắm sửa. Chúng tôi trực tiếp cung phụng. Hằng tháng chúng tôi gởi mẹ ít tiền tiêu vặt. Mẹ không nghe. Mẹ túng thiếu đến nỗi nhiều lúc còn cố ý lấy đi những đồng bạc quí giá mà khách vừa thanh toán để tôi kịp trả lương cho nhân viên. Một lần cùng quẫn mẹ đã nhờ cả du côn tới hành hung anh trai tôi. Nhờ quan hệ rộng, Thanh đã giúp anh em tôi thoát khỏi nanh vuốt của những kẻ đâm thuê chém mướn.
Thanh giúp tôi bán khách sạn vì không thể kinh doanh trong sức ép của mẹ. Khách thấy mất trật tự hoài cũng dần tản đi, ế ẩm thường xuyên. Về mặt pháp lý ngôi nhà rất có giá ấy, do nội tôi đứng tên trên giấy tờ gốc, sẽ thuộc về những người ruột thịt của nội. Nội không để lại di chúc. Ba tôi nói phần của ba, ba cũng chưa cần lắm, cứ làm khách sạn, mỗi tháng trích lời gởi ngân hàng. Lâu lâu ba về lấy một lần. Mẹ biết vậy. Khi số dư tiết kiệm mới tròm trèm ít nhiều mẹ đã bắt phải rút ra đưa mẹ. Mẹ muốn tranh phần của mẹ trước ba. Nhà cửa từ thời xa xưa, giấy tờ thất lạc nhiều. Thanh đã chạy vạy trăm bề giúp tôi bán chỉ trong vòng ba tháng. Tôi gởi cho mẹ một ít tiền và gần như chạy trốn mẹ.
Mấy đời gia tộc tôi đã sống chết, vui buồn trong ngôi nhà này. Bỗng chốc tôi thấy tất cả sụp đổ. Bác tôi bên Pháp. Cô tôi ở Mỹ. Ông nội mất từ hồi chưa có anh hai. Ba mẹ tôi mỗi người một phương trời. Anh em tôi bơ vơ bên một đống kim loại màu vàng lạnh ngắt, vô hồn. Nhiều lúc nhớ lại, tôi thấy Thanh quí giá với tôi biết chừng nào. Không có Thanh trong lúc ấy, chỉ với tình ruột thịt của anh tôi, mà anh em tôi thì ít khi chia sẻ được với nhau những khó khăn thực tế của cuộc sống, chắc tôi chẳng sống nổi. Anh em tôi mua một căn nhà nhỏ trong hẻm và dặn tất cả họ hàng không hở ra cho mẹ biết chúng tôi ở đâu.
Có lẽ tôi bắt đầu yêu Thanh từ lúc đó. Có nhiều điều vẫn làm tôi không thể nào hiểu nổi. Thỉnh thoảng tôi lại tự hỏi thật sự tôi có yêu Thanh không và ngược lại. Thanh không biết ghen. Thanh làm mọi việc vì tôi. Thanh luôn xắp xếp được thời gian mỗi khi tôi cảm thấy cần có anh bên cạnh dù Thanh rất bận. Chúng tôi không hoàn toàn đồng cảm với nhau tất cả vấn đề xã hội. Sở thích cá nhân của mỗi người luôn trái ngược. Nhưng tôi luôn cảm thấy an toàn tuyệt đối bên anh. Anh đem đến cho tôi nhiều thứ. Những ngày tháng bên anh thanh bình vô cùng. Nói tóm lại nếu anh có yêu tôi thì tình yêu đó phi tính dục và có phần cao cả hơn nữa kìa. Tôi rất khờ trong lĩnh vực này. Tôi hỏi han mọi người. Nhiều giả thiết được bè bạn nêu lên: nào là Thanh là ái nam. Thanh không có khả năng sinh con. Thanh đồng tính luyến ái. Thanh có vấn đề tâm lý với ai đó hoặc với chính tôi, do giai đoạn đầu anh và hình ảnh người yêu lý tưởng của tôi không khớp. Tôi đã làm gì đó cho anh mang nặng mặc cảm. Có lần tôi đã quyến rũ anh như một phép thử được đề nghị nhưng cũng không xong.
Tôi có theo học tiếng Trung Quốc. Tôi biết được đằng sau thứ ngôn ngữ rất khó ấy là những triết lý nhân sinh giản dị nhưng lớn lao. Gia đình thì khỏi kể, còn nhà trường phổ thông chưa dạy tôi những điều này. Loại sách như "Gia huấn ca" từ lâu đã bị xếp vào hàng văn học cổ. Tôi nhận ra ở mình thiên hướng học thuật. Hơn thế nữa, tôi ngộ duyên với một người thầy già rất giỏi. Nhân cách tôi có cũng nhờ công thầy dạy dỗ nhiều lắm. Một dạo Thanh xin cho tôi vào làm trong khách sạn nhà nước Majestie. Công việc tiến triển tốt đẹp nhưng tôi tự bỏ ngang vì quá nhiều cám dỗ và tôi sợ không thể theo thầy đến cùng.
Số là tôi được cơ cấu vào đội đón tiếp những ông chủ lớn sang Việt Nam tìm cơ hội đầu tư gọi là VIP. Tôi ý thức mình xinh đẹp và có giá khi được đứng trong hàng ngũ này. Khách VIP luôn yêu cầu có tiếp tân riêng cặp kè với họ. Sĩ số nhóm tôi khoảng 20 người nhưng phải tuyển dụng liên tục vì các cô hay bị các VIP bắt cóc làm vợ hờ hoặc bồ nhí. Khâu chọn lựa giai nhân người ta làm rất kỹ. Thường là sau khi tiếp xúc đến ông khách thứ ba, ai cũng bị đồng tiền các sếp làm lung lạc. Khách VIP lịch thiệp, sáng sủa và sòng phẳng đáng sợ. Tôi giúp việc được hai người. Họ một già một trẻ nhưng có chung lối vào đề:
- Cô rất Việt Nam. Vẻ thùy mỵ này khó kiếm ở các nước xung quanh. Tôi còn sang ở Majestie dài lâu. Tôi đã có vợ con bên quê nhà. Chuyện hôn nhân coi như an bài lâu rồi. Cô sẽ có tất cả những gì bạn bè cô đã có nếu bầu bạn với tôi.
- Tôi không lường đến điều này khi xin vào làm ở đây. Xin ông thứ lỗi.
- Một ngôi nhà đầy đủ tiện nghi, phương tiện đi lại, tiền lương hàng tháng với danh nghĩa trợ lý khá cao trong vòng vài năm. Bạn tôi bảo đó là mơ ước lớn nhất của các cô gái đẹp Sài Gòn, kể cả hoa hậu á hậu, diễn viên điện ảnh. Họ sẽ phải bỏ ra cả đời để tạo dựng nếu chọn con đường tiến thân theo lối cũ mà chưa chắc đã có.
- Nếu ông thấy tôi vô tích sự cho công việc của ông thì xin báo lại với khách sạn cho thay người. Tôi thành thật xin lỗi ông.
- Ồ không sao. Tôi đâu phải là kẻ hồ đồ. Lần sau qua đây tôi sẽ không làm phiền cô nữa nếu cô chưa đổi ý.
Tổ trưởng không mấy hài lòng vì tôi. Mặc kệ, Thanh trên cương vị cán bộ sở chủ quản của khách sạn. Tôi luôn nhường hết tiền thưởng của khách cho quỹ chung nên chưa ai dọa đuổi tôi. Duy có anh tài xế là khó chịu ra mặt. Khách giàu quá chỉ tiêu tiền bằng thẻ nên không thể bồi dưỡng anh ta. Tôi không nhận tiền thì anh cũng mất khoản trà nước hậu hĩnh.
Người ta bảo tôi bất bình thường khi từ chối cơ hội ăn sung mặc sướng. Tôi gián đoạn việc học tiếng Hoa gần nửa năm, tính luôn thời gian học việc trong khách sạn. Tôi thanh thản tìm lại thầy cũ. Thầy hướng tôi theo nghiệp thầy và còn muốn tôi làm con dâu thầy nữa. Tôi ngoan ngoãn và thụ động nghe theo. Lấy xong bằng C do chính thầy chấm điểm một cách khắt khe, tôi trở thành cô giáo tại một trung tâm ngoại ngữ buổi tối có tiếng. Tôi xem đây là nghĩa cử tôi dành cho thầy. Tôi muốn dạy học đến chừng nào xuất hiện những nhu cầu mới của bản thân tôi, khiến tôi phải xem lao động là phương tiện kiếm sống chứ không phải niềm vui và sự cống hiến cho lý tưởng.
Người thứ hai yêu tôi, oái ăm thay lại chính là một trong những học trò đầu tiên của tôi. Phương hơn tôi vài tuổi, mồ côi từ bé. Hắn bập bõm tự học chữ Hán nhiều năm trong khi luôn đeo đuổi ngành Hàng hải, bôn ba lăn lộn cũng nhiều. Hắn đổi cả chục nghề từ khi vào đời năm 17 tuổi. Hiện tại Phương có ít vốn trong một công ty tư nhân nhỏ. Nó tạo cho hắn cuộc sống nhàn nhã nhưng chẳng dư dả. Phương rất tinh thông trong tình trường. Hắn biết đủ thứ nhưng mỗi thứ biết một ít, đôi khi rất sâu sắc nhưng lắm lúc vì quá tự cao thành ra lầm lẫn nghiêm trọng.
Tôi cứ phân vân. Tôi không có sự rung động với Thanh. Có lẽ nào Phương là kẻ nguy hiểm đến nỗi hắn biết cách làm cho người khác rung động. Hắn cho rằng mình lý giải được mọi thứ, không như tôi khi nào bế tắc tôi hỏi bè bạn. Cùng đường tôi thường tìm đến sự may rủi như ngắt những cánh hoa và bảo có hay không. Phương thích dùng chút học thuật còm của mình để chơi trò chữ nghĩa, văn hóa, lịch sử và triết học.
Phương không hứng thú với tôn giáo nhưng hắn nghĩ đức tin rất cần cho tôi. Đó là sự xúc phạm nặng nề mà mãi sau này tôi mới nhận ra khi đọc ở đâu đó đại ý: "Lương tâm và nhân cách con người bậc thấp thường dùng tôn giáo làm giá trị bảo đảm". Phương quá kiêu hãnh khi tự đặt mình đứng trên tôi và nhiều người trong cách nhìn nhận ý nghĩa của tôn giáo. Phương luôn tìm thấy trong giáo lý các mệnh đề phổ quát của đời chứ không riêng gì đạo. Phương kể trong các đêm Phục sinh gần đây hắn thường đón nhận ngày mới hết sức trân trọng. Hắn ngước lên bầu trời như muốn thu toàn bộ vũ trụ trong mắt. Sau đó Phương hít thở thật sâu, tĩnh tâm lắng nghe mọi âm thanh và hương vị nồng nàn của đêm. Hắn bảo mỗi con người, mỗi tâm hồn đều có những khoảnh khắc chay tịnh của thánh thần. Sự thanh sạch dù hãy còn mơ hồ trong ý nguyện, hoài bám theo Phương nhiều ngày sau đó như minh chứng hướng thiện và hoàn thiện của hắn.
Tôi không ra vẻ cao siêu như Phương. Tôi chỉ nhớ đến Đức Mẹ khi cùng quẫn và tuyệt vọng. Tôi cho thế là đủ. Dòng họ nội và ngoại tôi đều là nô bộc của Chúa. Chúa đã quay lưng làm ngơ trước bao tai ương đổ xuống đầu chúng tôi.
Thanh vẫn như cũ, chẳng hề ghen khi nghe tôi kể về Phương. Một tối thứ bảy tôi nhận lời Phương đi nghe nhạc. Hôm đó Thanh tình cờ mua hai vé xem kịch. Biết tôi bận Thanh không ngần ngại tặng lại tôi và Phương. Tôi gặng hỏi "Anh suy nghĩ kỹ chưa, coi chừng hối tiếc". Thanh dứt khoát bảo không!
Càng gần Phương tôi càng chẳng hiểu hắn là con người như thế nào. Tôi thú nhận hắn gống như một loại thuốc an thần gây nghiện. Bình thường hắn rất hiền và ít nói. Tôi chỉ không thích khi hắn bảo tôi phải thế này, phải thế kia, trong cái vỏ bọc vì lợi ích của đôi lứa và tương lai. Tôi chẳng dấu gì hắn mọi chuyện tình cảm. Khi nào vụng về tôi chọc vào tính ghen tuông quá đáng của Phương thì hắn nổi nóng ngay lập tức. Có lúc hắn mạt sát tôi thậm tệ.
Tôi kể Phương nghe nhiều về tuổi thơ của tôi. Toàn là những khoảnh khắc hiếm hoi đẹp đẽ nhất mà tôi có được. Tôi nghĩ một chiều là mỗi con người có những điều thầm kín, sống để bụng, chết mang theo, không thể sẻ chia. Do vậy tôi không phải là tôi trong sự tiếp nhận cả tin của Phương. Điều đó nhất định không phải là tự đánh bóng mình. Phương là kẻ ái kỷ nên rất cầu toàn. Chắc chắn trong đầu hắn phải có công thức "Một nửa sự thật luôn là man trá". Hắn không có đủ tấm lòng để hiểu rằng tôi là vị bác sĩ tâm hồn của chính mình. Từ bé thầy cô đã dạy tôi rằng lương y có quyền nói dối với bệnh nhân. Điều này thể hiện tính nhân đạo và không nên chê trách hoặc kết tội họ.
Cái ngày Phương tỏ tình và được tôi đón nhận, hắn chơi tặng tôi bản "Hình như là tình yêu" của Paul De Senneville. Tôi rùng mình. Tại sao lại có chữ "hình như"? Sự diễn tả chưa đủ sâu, có lẽ Phương giống cậu bé đang đuổi theo hoặc thử sức trong một trò chơi quá sức. Tuy vậy âm sắc tuyệt vời của tiếng đàn Piano làm tôi mụ mẫm. Tự nhiên tôi nhớ lại không sót một chữ bài thơ "Dương Cầm" của tác giả vớ vẩn nào đó, tôi từng đọc qua trên báo Phụ Nữ. Phương bảo tôi viết bài thơ vào tập nhạc Chopin sờn cũ đặt làm duyên trên chiếc đàn.
Tiếng pha lê vụn vỡ
Bỗng thành niềm hoan lạc đêm sâu
Chẳng hiểu em cười hay khóc
Mười ngón tay nồng ấm nhựa thanh xuân?
Chuyến du hành
Đi lại con đường chưa có trong ký ức
Cái ngày mang tên em không em
Tiếng đàn từ chốn nào xa xăm lắm
Đối âm đuổi nhau
Ném vào mông lung bóng hồng hoang chiều chết
Thầm thì giai điệu
Nứt mình ra
sáp nến lửa xanh leo lét như ma trơi thời trung cổ
Áo em màu hoàng hạc
Tóc em ngược sáng rối bời trăng
Đừng nói câu sám hối
Hãy hát lên lời biển mặn ngàn năm
Hời ru cõi nhớ u mê
Vỡ òa những mảnh pha lê dương cầm…
Phương xem tới xem lui bài thơ mấy bận. Tưởng chừng hắn muốn lật ngược tập nhạc để tìm tâm thức của tôi ẩn dấu trong sự đồng cảm vô tình này. Tôi căm thù những cái nhíu mày liên tục và giọng nói trầm buồn của hắn "Tình cảm chúng ta có điềm gở rồi em à".
Tôi không tin tôi xem Phương là con rối để kiểm chứng tình yêu của Thanh. Tôi bị cuốn vào Phương nhanh như một cơn lốc đem theo mưa móc cho thảo nguyên cỏ dại thì con gái muộn màng đang hạn hán. Tôi chóng vánh kết thúc mọi cuộc chuyện trò với Thanh về Phương. Tôi chẳng kể lể hay hỏi han anh ta những suy nghĩ của tôi về Phương nữa. Tôi tuyên bố tôi đã thật sự yêu Phương và mong Thanh chúc tôi hạnh phúc. Thanh khẳng định tôi đang ngộ nhận, nên tỉnh táo đi cùng thời gian. Mấy lần Thanh bí mật bám theo Phương. Anh nhận xét đủ thứ và kết luận anh không thể an tâm khi tôi ở bên Phương. Thanh khéo khuyên tôi có thể yêu bất kỳ ai, anh không phản đối, trừ Phương.
Cỏ dại gặp cơn mưa đi hoang nở ra toàn hoa dại.
Thanh chưa bao giờ đặt vấn đề cưới hỏi với tôi, thậm chí còn lảng tránh. Sau cái bận tôi và Phương cãi cọ rồi hủy lễ đính hôn, hai chúng tôi lại bên nhau và có phần nồng thắm hơn trước. Phương không đòi tôi phải cho hắn gặp mẹ như điều kiện đầu tiên nữa. Tôi tập tành coi tử vi, mượn và mua mấy quyển sách tướng số về đọc không biết chán nhưng cũng đâu khá hơn. Tôi vẫn quá mù mờ về Phương. Phương muốn Thanh và tôi phải dứt khoát chấm dứt mọi liên lạc. Hắn không chấp nhận tình bạn sót lại. Hắn gọi Thanh là "con gà trống thiến" thâm độc. Phương tự cho rằng hắn là một người đàn ông bản lĩnh, hắn chỉ chịu thua những tình nhân quá cố hoặc bọn "hoạn quan" trong đầu óc bất cứ cô gái nào. Hắn quả quyết nhiều bế tắc phải có trong cuộc sống chúng tôi sau này sẽ đi vào ngõ cụt, nếu tôi xem tất cả cư xử trước đây của Thanh là mẫu mực.
Tôi đồng ý nhưng thầm nguyện cầu đức mẹ ban cho tôi phép lạ. Sự hiển linh của đức tin sẽ cho tôi đến với Phương, vứt đi cảm giác ngài ngại con người hắn mỗi khi ngẫm kỹ. Phương cười vào ba câu đố hóc búa của tôi. Hắn đòi tôi những chướng ngại vật khó hơn, tương xứng với hắn một chút nhưng tôi không thay đổi ý định. Hai câu đầu là hai bài toán cực khó tôi thu lượm được trên báo chí. Câu cuối là tìm ra loại bánh gia truyền của một người Hoa trong Chợ Lớn, chục năm trước đôi lần mẹ mua về cho tôi. Tôi không biết tên nhưng nhớ mãi hình dáng, hương vị của loại bánh đó. Tôi đem theo nó vào những giấc mơ tình mẫu tử vô cùng đẹp đẽ.
Phương quá khôn ngoan và may mắn. Hắn tung ngay hai bài toán lên mạng internet. Hai mươi bốn giờ sau đã có lời giải. Sáng đó hắn lang thang vào quận Năm nhưng về tay không. Buổi tối chúng tôi đi chơi. Phương chở tôi lòng vòng tới khu Nguyễn Tri Phương và tình cờ gặp đúng hàng bánh mà hắn đang tìm. Đêm ấy chúng tôi trở thành vợ chồng một cách trọn vẹn, trong ngôi nhà yên tĩnh và rất đỗi ấm cúng của hắn. Tận trong lòng mình tôi vẫn chưa hết âu lo. Tôi đã mù quáng trao gởi cho hắn từ khi chưa tin hắn. Tôi bắt đầu sợ mất hắn. Tôi thuyết phục hắn đăng ký kết hôn ngay, còn chung sống chính thức thì đợi năm sau. Lá số tử vi của tôi và hắn do chính tay tôi chấm luận ra như vậy.
Đại diện hai gia đình gặp nhau thỏa thuận năm sau cưới hỏi cho tôi và hắn bằng lễ ra mắt trang trọng. Chúng tôi làm hôn thú vào ngày 9.9.1999. Năm chữ Cửu tượng trưng cho sự bền lâu lại biến thành điềm gở. Tôi dẫn hắn gặp mẹ. Mẹ đang thuê nhà sống với chồng hờ của mình trong một khu lao động nghèo có nhiều tệ nạn xã hội. Đó là gã đàn ông to cao, mặt mày sần sùi bậm trợn như dân dao búa. Mẹ đang tàn lụi. Môi mắt mẹ xâm dạo trước bây giờ xanh lè. Chất silicon của thẩm mỹ viện trong sống mũi, gò má và cả những ngón tay đang hành hạ mẹ từng giờ. Phương cố dấu vẻ ngỡ ngàng. Hắn không đồng ý cách cư xử của tôi. Hắn cho tôi là kẻ bất hiếu, nhẫn tâm để mẹ khó khăn đến như vậy. Bằng cách phê phán anh trai tôi, Phương gián tiếp can thiệp vào nỗi đau của tôi chẳng chút tế nhị. Phương bảo việc học Thiền phái Mật Tông của anh tôi và hàng chồng sách vở Nho Giáo anh em tôi mua trưng trong tủ nơi phòng khách là thứ trang sức của phường giả nhân giả nghĩa dốt nát. Phương nào hiểu ánh mắt van lơn, cầu cạnh thiểu não của mẹ chỉ đánh lừa được hắn. Có nhiều nẻo đường để đi đến chữ Hiếu, và hơn bao giờ hết, lúc này anh em tôi phải cách xa mẹ, mong một ngày mẹ thức tỉnh. Đó là cái ngày mẹ xa rời mọi ô nhục xưa cũ, một mình trở về với hai đứa con mình từng rứt ruột đẻ ra.
Tôi nghi ngờ tất cả những gì thuộc về Phương. Ngay ngày sinh của hắn tôi cũng khó tin. Lúc còn sơ giao tôi bảo hắn ghi ngày cho tôi xem tử vi. Tôi thật sự ngạc nhiên và ít nhiều vui mừng vì cung Mệnh của hắn và cung Phu của tôi giống nhau đến 99%. Tí nữa thì tôi đã cho rằng hắn dàn dựng ngày sinh tháng đẻ của mình để… bịp tôi. Điều duy nhất làm tôi yên lòng là Phương rất coi thường tiền bạc. Chữ tiền nhạy cảm và có sức tàn phá lòng tự trọng của hắn kinh khủng. Hắn chưa bao giờ dính dáng vào chuyện vật chất riêng tư của tôi và còn thẳng thừng tuyên bố "Cái gì của em là của em, của anh là của chúng ta". Phương không chấp nhận mái ấm tương lai sự đóng góp ít nhiều từ tài sản tôi được thừa kế hoặc có nguồn gốc từ đó. Chắc qua sinh hoạt Phương đủ hiểu tôi không thiếu thốn. Phương nhìn anh trai tôi với vẻ khinh khỉnh vì anh tôi chẳng bao giờ để tâm đến sự hiện diện của hắn bên tôi ngoài câu nhận xét "Thằng này trông quê quê!". Phương ví các thứ xa xỉ anh em tôi dùng là kết quả của một gia đình ly tán hơn là niềm tự hào. Tôi xót xa vô hạn vì đã từng kể Phương nghe nỗi tủi hổ của anh em tôi khi nghe thiên hạ đàm tếu về mẹ mình. Quả là Phương không hề áy náy khi so sánh nỗi tủi hổ ấy và niềm vui thực dụng kia. Cứ gần nhau là chúng tôi cãi nhau, nặng nhẹ đủ điều. Tất cả những sự việc đó dồn dập đến với tôi như một cơn bão. Làm sao tôi có thể cư xử một cách hoàn toàn minh mẫn trong mọi tình huống.
Khi biết mình có thai tôi tưởng đã đến ngày tận thế. Lúc thì Phương đồng ý hoãn có con, lúc thì hắn lưỡng lự. Hắn ước có một phép lạ để hắn tạm biến ra khỏi đời tôi một thời gian. Hắn chẳng dấu diếm ý định xem tôi tự giải quyết thế nào những vấn đề phức tạp mà tôi chưa có chút kinh nghiệm, nếu chẳng kể các bài báo thuần lý thuyết tôi từng đọc qua.
Phương bỏ tôi một mình. Tôi đau đớn tìm đến bác sĩ. Có quá nhiều chông gai, trắc trở và hệ lụy để tôi kịp nghĩ đến giọt máu của hắn trong người tôi là một sinh linh, là một phần cuộc đời tôi. Hay là thực sự tôi chẳng hề có chút tình yêu nào dành cho hắn. Chúng tôi đồng tình xin ly dị khi hai chữ ký trong hôn thú chưa kịp ráo mực. Tôi chẳng thể cầm lòng điều gì nữa, tôi kể với hắn không sót một thứ gì về quá khứ. Tôi nhận ra trong sự cảm thông giả vờ của hắn có cái gì đó như là vỡ mộng và ngấm ngầm coi thường. Trong mắt Phương tôi không còn là một tiểu thư đài các có tâm hồn, biết hát theo tiếng đàn Dương cầm của hắn, biết chơi đàn Tranh. Phương từng bảo tôi rất hợp với hắn, kẻ lãng tử truân chuyên, nhưng không hiểu sao hắn luôn cảm thấy bất an khi suy nghĩ như vậy.
Tôi xắp xếp lại thời gian cho mình, tìm mọi cách giải trí trong những khoảng trống quá rộng lớn. Chúng tôi đã từng rất nhàn rỗi. Chúng tôi đã ở bên nhau mà chẳng hiểu rằng dù đã là một, mỗi người phải có những riêng tư cần thiết.
Tôi bỗng quay quắt nhớ tới Thanh và tất cả những tháng ngày yên ả, vô lo bên anh. Tôi gọi điện cho Thanh vì đó là điểm tựa để dằn nén nỗi đau mất Phương hay tôi chỉ yêu được mỗi Thanh mà thôi? Có thể tôi chẳng có tình yêu. Phần lớn loài người vào đời bằng tình yêu cao cả, lớn lao của thân sinh, gia tộc. Tôi đâu có được như vậy. Tôi không thể tự chọn cha mẹ, chọn nơi chào đời. Bây giờ tôi lại không có khả năng chọn người mình yêu, sống vì người mình yêu. Tôi ích kỷ quá chăng? Làm gì có cái "Tình yêu nào cũng tha thiết như nhau" hả chị Xuân Quỳnh.
"Con gà trống thiến" an ủi, động viên tôi và còn toan vượt rào pháp luật để xin hủy giấy đăng ký kết hôn. Thanh nghĩ nếu lý lịch cá nhân tôi chưa có một đời chồng thì mai đây tôi đỡ phiền toái. Tôi lờ mờ thấy trong nghĩa cử của Thanh không còn nét đẹp xưa cũ, không tỏa ra thiện chí bè bạn mà ẩn chứa lòng căm hận tột độ. Thì cứ cho là tôi đã phản bội Thanh. Nhưng tôi có đáng nhận lãnh sự trả thù nhỏ mọn dường này không? Tôi không tin… tôi không thể tin tình cảm Thanh từng dành cho tôi chỉ là sự chiếm hữu của một kẻ bệnh hoạn. Tôi không phải là nô thuộc của những âm mưu nhẫn nhục ướp mật. Tôi là một người phụ nữ bình thường, rất cần yêu thương và chiều chuộng như một chỗ dựa vững chắc để sống, để tồn tại.
Tôi có thể sống tiếp được không dù chỉ là sống bên lề mọi thời cuộc, cay đắng nếm lại những kỷ niệm quái ác với cả hai người đàn ông lúc nào cũng cố chứng minh đã yêu tôi hết mực.
Tôi đang viết, viết và viết, không chọn lọc ngôn từ. Đến chỗ này thì tôi sợ tất cả những gì mình đã viết ra. Đây là quyển nhật ký cũ duy nhất tôi chưa xé bỏ vì trang đầu mới có vài chữ thì nó bị lạc trong tủ sách lộn xộn. "Hôm nay mình tung tăng đến trường nhận lớp. Chẳng ngờ có ngày mình trở thành cô giáo. Học trò toàn người lớn. Không biết có ai nhận ra mình rất run không. Một ánh mắt cứ chiếu vào mình, càng run hơn. Mình không dám nhìn lại. Lạy chúa! Ánh mắt ấy của ai? Tê nhói nhưng sảng khoái như thuốc kích thích". Sáng nay tôi lại gặp Phương. Gương mặt hắn ta bình thản và vô cảm làm tôi càng bực bội. Ngoại lệ là tôi sẽ không xé tan những trang viết này. Tôi sẽ gởi cho hắn như một lời nguyền. Phương nợ tôi quá nhiều. Toàn những thứ không thể hoàn trả. Hơn hết hắn nợ tôi một người chồng tốt mà tôi hằng mong gặp.
Tôi là cây cỏ dại lớn lên bằng sinh khí của đất trời nhưng không thể an lành trong tình người. Cái gì đã làm cỏ dại nở hoa? Những bông hoa bé li ti ngập tràn thảo nguyên tương lai mờ mịt. Lúc này tôi chẳng thể nhận ra những bông hoa ấy màu gì, hương gì. Tôi muốn hái tất cả, muốn ôm tất cả chúng trong vòng tay mình rồi lấy hết sức bình sinh tung lên bầu trời u ám. Biết đâu tôi sẽ nhận ra chân giá trị của thời gian, của sự vĩnh cửu và hữu hạn và của chính mình…".
Phương giữ đúng lời hứa với Tuyết. Anh chỉ đọc những dòng nhật ký của Tuyết hơn nửa năm sau, trên chiếc ghế đá nhìn xuống bức tượng "Vũ điệu Hoàng Hạc" tại Đà Lạt.