<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2006-05-17 17:10:04le nam>
Theo Tiên thiên bát quái của Phục Hy, 8 quẻ dịch dược lượng hóa là: Càn 1 Đoài 2 Ly 3 Chấn 4, Tốn 5, Khảm 6, Cấn 7, Khôn 8. Tuy vậy, từ đó đến nay chưa thấy có sự lí giải thống nhất cho nguồn gốc của 8 con số ấy.
Theo Lê nam, trước hết về mặt lịch sử Trung hoa cổ đại không phải là quê hương của con số không, nên bắt đầu của mọi con số tất nhiên là 1. Điều đó hoàn toàn phù hợp với quan niệm Dịch lí. Dịch khởi từ Thái cực, Thái cực trống rỗng vô hình, vô sắc, phân thành lưỡng nghi là đã có hình tượng. Lưỡng nghi phân thành tứ tượng, tứ tượng phân thành Bát quái, như vậy, Bát quái không thể có quẻ mang số không( một phần tử rỗng).
Nhưng tại sao khởi tứ Càn 1? Có thể lí giải như sau: càn là thái dương, tượng cho mặt trời, tính động; động mới sinh vạn vật, mặt trời xuất hiện là bắt đầu một ngày mới, vạn vật tất nhiên phải khởi từ thái dương chứ không thể từ thái âm, nên càn mang số 1.
Còn có thể giải thích theo 1 cách khác: theo nguyên lí âm dương thì số chẵn thuộc âm, ví như người nữ có thể mang thai là tuy 1 mà 2, số lẻ thuộc dương, tỉ như mặt trời chỉ có một mà không có hai. Nên càn là thái dương phải bắt đầu bằng số lẻ đầu tiên là 1. Vậy tại sao khôn là thái âm lại mang số 8 chứ không phải số chẵn đầu tiên là 2? Vì khôn thuộc âm nên tính nghịch, phải bắt đầu ngược lại, nên lượng hóa khôn mang số chẵn cuối là số 8.
Vậy lượng hóa của các quẻ khác giải thích như thế nào? Tới đây ta trở lại nguồn gốc của 8 quẻ: Dịch khởi từ Thái cực, Thái cực sinh lưỡng nghi( một vạch đứt và một vạch liền). Ghép lại chúng tạo thành 4 dạng: trên âm dưới dương ( thiếu dương), trên dương dưới âm( thiếu âm), thuần âm(lão âm), thuần dương ( lão dương), đó gọi là tứ tượng. Nếu ta lại đem hào dương( vạch liền) mà ghép với lão dương thì được quẻ càn(1), với thiếu dương thì được quẻ đoài(2), với thiếu âm được quẻ ly(3), với lão âm được quẻ chấn(4); đem hào âm( vạch đứt) ghép tương tự nhưng với thứ tự ngược lại ( vì tính âm) ta được tốn(5), khảm( 6), cấn(7), khôn(8).
Đó có thể là nguồn gốc lượng hóa 8 quẻ Tiên thiên, sau này, khi trời đất biến chuyển, phương vị không còn như trước thì các nhà Dịch học đã đổi các số Tiên thiên thành Hậu thiên Bát quái. Điều đó lại thuộc một chủ đề khác.
Đó chỉ là thiển ý của Lê nam, nếu các bạn thấy chưa hài lòng hoặc cần bàn lại, mình sẽ rất vui mừng khi nhận được ý kiến của các bạn.
Thân ái!
Theo Lê nam, trước hết về mặt lịch sử Trung hoa cổ đại không phải là quê hương của con số không, nên bắt đầu của mọi con số tất nhiên là 1. Điều đó hoàn toàn phù hợp với quan niệm Dịch lí. Dịch khởi từ Thái cực, Thái cực trống rỗng vô hình, vô sắc, phân thành lưỡng nghi là đã có hình tượng. Lưỡng nghi phân thành tứ tượng, tứ tượng phân thành Bát quái, như vậy, Bát quái không thể có quẻ mang số không( một phần tử rỗng).
Nhưng tại sao khởi tứ Càn 1? Có thể lí giải như sau: càn là thái dương, tượng cho mặt trời, tính động; động mới sinh vạn vật, mặt trời xuất hiện là bắt đầu một ngày mới, vạn vật tất nhiên phải khởi từ thái dương chứ không thể từ thái âm, nên càn mang số 1.
Còn có thể giải thích theo 1 cách khác: theo nguyên lí âm dương thì số chẵn thuộc âm, ví như người nữ có thể mang thai là tuy 1 mà 2, số lẻ thuộc dương, tỉ như mặt trời chỉ có một mà không có hai. Nên càn là thái dương phải bắt đầu bằng số lẻ đầu tiên là 1. Vậy tại sao khôn là thái âm lại mang số 8 chứ không phải số chẵn đầu tiên là 2? Vì khôn thuộc âm nên tính nghịch, phải bắt đầu ngược lại, nên lượng hóa khôn mang số chẵn cuối là số 8.
Vậy lượng hóa của các quẻ khác giải thích như thế nào? Tới đây ta trở lại nguồn gốc của 8 quẻ: Dịch khởi từ Thái cực, Thái cực sinh lưỡng nghi( một vạch đứt và một vạch liền). Ghép lại chúng tạo thành 4 dạng: trên âm dưới dương ( thiếu dương), trên dương dưới âm( thiếu âm), thuần âm(lão âm), thuần dương ( lão dương), đó gọi là tứ tượng. Nếu ta lại đem hào dương( vạch liền) mà ghép với lão dương thì được quẻ càn(1), với thiếu dương thì được quẻ đoài(2), với thiếu âm được quẻ ly(3), với lão âm được quẻ chấn(4); đem hào âm( vạch đứt) ghép tương tự nhưng với thứ tự ngược lại ( vì tính âm) ta được tốn(5), khảm( 6), cấn(7), khôn(8).
Đó có thể là nguồn gốc lượng hóa 8 quẻ Tiên thiên, sau này, khi trời đất biến chuyển, phương vị không còn như trước thì các nhà Dịch học đã đổi các số Tiên thiên thành Hậu thiên Bát quái. Điều đó lại thuộc một chủ đề khác.
Đó chỉ là thiển ý của Lê nam, nếu các bạn thấy chưa hài lòng hoặc cần bàn lại, mình sẽ rất vui mừng khi nhận được ý kiến của các bạn.
Thân ái!
![[8|]](/images/smiley/s13.gif)
![[:@]](/images/smiley/s6.gif)
. Mấy huynh đệ đã qua nghiên cứu có thể hướng dẫn dùm cách đọc : đọc từ tài liệu nào đến tài liệu nào? (Từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó dần ... được không?).
![[:D]](/images/smiley/s2.gif)
