Việc thiếu một trong 2 yếu tố này sẽ khiến nạn nhân chết oan hoặc mang thương tật suốt đời. Trường hợp gần đây nhất (ngày 9/6) là chị N.K.Y, bị ngã xe máy đập đầu xuống đất, bất tỉnh, co giật. Do người xung quanh không biết cách cấp cứu, lại không gọi được xe nên 30 phút sau, nạn nhân mới đến được bệnh viện. Chị tử vong do " thời gian vàng" của cấp cứu đã trôi qua.
Bác sĩ Nguyễn Văn Nho, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy TP HCM, cho biết, " thời gian vàng" là khoảng thời gian còn khả năng cứu chữa (can thiệp bằng nội khoa và ngoại khoa), tỷ lệ biến chứng rất thấp. Vì vậy, người bị nạn cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Nạn nhân càng đến sớm, hy vọng sống càng cao.
Bác sĩ Nguyễn Tiến Linh, Trưởng khoa Cấp cứu và Tiền phẫu Bệnh viện Chấn Thương chỉnh hình TP HCM, cho biết, nếu cấp cứu sớm nhưng không đúng cách, nạn nhân vẫn gặp nguy hiểm dù vết thương không quá nghiêm trọng. Có thanh niên chỉ bị gãy tay (một thương tích nhẹ, dễ điều trị) nhưng do người chở anh ta đi cấp cứu chỉ lo đi thật nhanh mà không bó nẹp bất động (cánh tay gãy vẫn đung đưa suốt thời gian vận chuyển) nên khi đến bệnh viện, nạn nhân đã bị sốc và tử vong do quá đau đớn.
Những trường hợp trên hoàn toàn có thể tránh được nếu người bị nạn được cấp cứu nhanh chóng bởi đội cấp cứu chuyên nghiệp, có đủ dụng cụ phương tiện. Tuy nhiên, không phải lúc nào việc gọi xe cấp cứu cũng dễ dàng (chẳng hạn lúc đang ở vùng sâu, miền núi...). Vì vậy, mỗi người cần biết cách sơ cứu để tự giúp mình hoặc giúp đỡ người khác khi gặp tai nạn:
- Đối với trường hợp chấn thương sọ não, ngoài việc chuyển thật nhanh, điều quan trọng hàng đầu là phải thông được đường thở cho nạn nhân.
- Những người bị ngã từ trên cao xuống, kêu đau cổ, đau lưng... có nhiều khả năng chấn thương cột sống. Để tránh tổn thương thêm tủy sống, gây liệt toàn thân (nếu gãy, trật cột sống cổ) hoặc liệt 2 chân (nếu gãy, trật cột sống lưng và thắt lưng), khi di chuyển nạn nhân tuyệt đối không dùng xe máy, xích lô, cũng không được xốc, cõng vác, dìu hay khiêng bằng võng. Phải luôn để nạn nhân ở tư thế nằm thẳng, di chuyển bằng phương tiện không gây xóc.
- Với các trường hợp đa chấn thương, điều quan trọng là phải cầm máu và giảm đau đớn bằng cách bó nẹp bất động chỗ gãy. Cách cầm máu tốt nhất là băng ép vết thương bằng vải sạch (không được đắp các loại thuốc dân gian như thuốc lá, thuốc lào). Nếu máu vẫn chảy thì phải buộc ga rô: Dùng dây cao su bản lớn hơn 6 cm, buộc phía trên vết thương cách khoảng 10 cm, cứ 1 giờ nới lỏng một lần (khoảng 5-7 phút). Không được buộc ga rô quá 6 giờ (và phải ghi rõ giờ bắt đầu để người tiếp nhận nạn nhân sau đó nắm được tình hình).
Bác sĩ Nguyễn Văn Nho, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy TP HCM, cho biết, " thời gian vàng" là khoảng thời gian còn khả năng cứu chữa (can thiệp bằng nội khoa và ngoại khoa), tỷ lệ biến chứng rất thấp. Vì vậy, người bị nạn cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Nạn nhân càng đến sớm, hy vọng sống càng cao.
Bác sĩ Nguyễn Tiến Linh, Trưởng khoa Cấp cứu và Tiền phẫu Bệnh viện Chấn Thương chỉnh hình TP HCM, cho biết, nếu cấp cứu sớm nhưng không đúng cách, nạn nhân vẫn gặp nguy hiểm dù vết thương không quá nghiêm trọng. Có thanh niên chỉ bị gãy tay (một thương tích nhẹ, dễ điều trị) nhưng do người chở anh ta đi cấp cứu chỉ lo đi thật nhanh mà không bó nẹp bất động (cánh tay gãy vẫn đung đưa suốt thời gian vận chuyển) nên khi đến bệnh viện, nạn nhân đã bị sốc và tử vong do quá đau đớn.
Những trường hợp trên hoàn toàn có thể tránh được nếu người bị nạn được cấp cứu nhanh chóng bởi đội cấp cứu chuyên nghiệp, có đủ dụng cụ phương tiện. Tuy nhiên, không phải lúc nào việc gọi xe cấp cứu cũng dễ dàng (chẳng hạn lúc đang ở vùng sâu, miền núi...). Vì vậy, mỗi người cần biết cách sơ cứu để tự giúp mình hoặc giúp đỡ người khác khi gặp tai nạn:
- Đối với trường hợp chấn thương sọ não, ngoài việc chuyển thật nhanh, điều quan trọng hàng đầu là phải thông được đường thở cho nạn nhân.
- Những người bị ngã từ trên cao xuống, kêu đau cổ, đau lưng... có nhiều khả năng chấn thương cột sống. Để tránh tổn thương thêm tủy sống, gây liệt toàn thân (nếu gãy, trật cột sống cổ) hoặc liệt 2 chân (nếu gãy, trật cột sống lưng và thắt lưng), khi di chuyển nạn nhân tuyệt đối không dùng xe máy, xích lô, cũng không được xốc, cõng vác, dìu hay khiêng bằng võng. Phải luôn để nạn nhân ở tư thế nằm thẳng, di chuyển bằng phương tiện không gây xóc.
- Với các trường hợp đa chấn thương, điều quan trọng là phải cầm máu và giảm đau đớn bằng cách bó nẹp bất động chỗ gãy. Cách cầm máu tốt nhất là băng ép vết thương bằng vải sạch (không được đắp các loại thuốc dân gian như thuốc lá, thuốc lào). Nếu máu vẫn chảy thì phải buộc ga rô: Dùng dây cao su bản lớn hơn 6 cm, buộc phía trên vết thương cách khoảng 10 cm, cứ 1 giờ nới lỏng một lần (khoảng 5-7 phút). Không được buộc ga rô quá 6 giờ (và phải ghi rõ giờ bắt đầu để người tiếp nhận nạn nhân sau đó nắm được tình hình).