Porto nâng cao Cup.
Đêm 26/5 năm nay đã đi vào lịch sử CLB Porto, khi họ giành ngôi quán quân Champions League cho dù không được đánh giá là ứng viên hồi đầu mùa. Đội bóng Bồ Đào Nha chặn đứng tham vọng của Monaco, bằng thắng lợi 3-0 nhờ đấu pháp phòng ngự phản công hợp lý và các pha dứt điểm không thể đẳng cấp hơn.

Đây là lần thứ hai trong lịch sử, Porto chiến thắng ở trận chung kết của đấu trường danh giá nhất châu Âu. Năm 1987, họ đã thắng Bayern Munich 2-1 trong trận chung kết Cup C1. Và với chiến thắng cách biệt đêm qua, đội quân của HLV Mourinho đã lặp lại thành tích của Liverpool lập được ở các năm 1976 và 1977 (giành Cup UEFA rồi Cup C1 trong hai mùa liên tiếp). Trong khi đó, dù có tới hai CLB vào đến chung kết các Cup châu Âu mùa này, bóng đá Pháp vẫn không thể giành được danh hiệu nào. Trong trận chung kết Cup UEFA cách đây một tuần, Marseille cũng đã thua Valencia.

Porto thành công nhờ đấu pháp hợp lý

Chung kết, trên sân Arena Aufschalke (Đức)
Monaco - Porto 0-3 (Carlos Alberto 39', Deco 71', Alenichev 75')
Monaco có lối đá được đánh giá là cống hiến, đẹp mắt vào hào hoa hơn Porto trong mùa giải này. Đêm qua, họ cũng chủ động trình diễn một thứ bóng đá tấn công tích cực hơn hẳn đối phương. Nhưng những miếng phối hợp có vẻ thoáng và đa dạng của đội bóng công quốc đã không thể thắng được một Porto chặt chẽ trong tổ chức và thực tế về đấu pháp. Monaco đã chứng tỏ được sức mạnh công phá trong các trận gặp Deportivo, Real Madrdid và cả Chelsea. Nhưng khi đụng phải Porto, Rothen, Prso, Giuly và ngay cả Morientes - Vua phá lưới của giải với 9 bàn thắng - bỗng trở nên "tầm thường". Porto sở hữu nhiều cầu thủ có kỹ thuật cá nhân rất tốt, nhưng họ không hề có một phút chơi ngẫu hứng theo kiểu latinh ở trận chung kết, thay vào đó là lối đá đồng đội và kỷ luật cao. Cũng như những trận đã qua ở mùa giải này, các học trò của Mourinho tuân thủ đấu pháp trong suốt 90 phút, phòng ngự có chiều sâu, chủ động và rất hiệu quả khi phát động các đòn "hồi mã thương". Lối đá thực dụng đáng sợ của Porto "ngấm vào trong máu" của chính cả các cầu thủ thường xuyên ngồi ghế dự bị. Ngay cả những cầu thủ tấn công của Porto như Deco, Derlei cũng luôn ghi nhớ trong đầu rằng an toàn trong những trận cầu lớn mới là ưu tiên số một.

Theo quan điểm của Porto, trong bóng đá hiện đại, một CLB muốn thành công khi vào trận phải thực hiện tốt cả hai nhiệm vụ: triển khai thế trận theo ý muốn; đồng thời ngăn không cho đối phương thực hiện được ý đồ chiến thuật. Trong khi đó, Monaco phòng thủ không tốt, thành công chủ yếu dựa vào sức tấn công. Và đêm qua, khi tam giác Rothen - Giuly - Morientes hoạt động không tốt, và sau đó Giuly phải rời sân vì bị đau, Monaco đã không thể tìm được đường vào cầu môn Porto. Tệ hơn, đội bóng này còn rất kém trong các pha chống phản công, và tạo điều kiện cho Porto tận dụng gần như triệt để các cơ hội hiếm hoi. Sau khi bị dẫn bàn đầu tiên, Monaco dâng cao hòng kiếm bàn gỡ, nhưng lại quá lơ là việc phòng thủ và buộc phải trả giá đắt.

Ba bàn thắng đẳng cấp

Lối đá tấn công tích cực của Monaco khiến Porto cũng không thể giở bài đá quá chậm và thận trọng như mọi khi lúc khởi đầu trận đấu. Nhưng sau khi Giuly - tiền vệ tấn công biên phải trong sơ đồ chiến thuật xuất phát 4-3-2-1 của Monaco - có bóng định đột nhập vào khu cấm địa và buộc thủ môn Baia phải băng lên cao cản phá ở phút thứ 5, trận đấu dường như chỉ còn là cuộc chiến ở giữa sân. Porto dần giành quyền sở hữu bóng nhiều hơn, nhưng hầu như không có những miếng phối hợp mang đậm dấu ấn của nhạc trưởng Deco và các cầu thủ chạy cánh - Mendes, Maniche, Valente. Họ cầm bóng tốt, nhưng ở đầu trận lại ưu tiên cho công việc đẩy đối phương cách xa khu 16m50 của mình chứ không phải là tìm mọi cách xuyên thủng lưới Monaco. Porto vẫn là Porto: chủ động chơi phòng ngự phản công, đề cao sự an toàn và ngăn cản đối thủ triển khai thế trận. Đội bóng công quốc càng về cuối hiệp càng thể hiện rõ sự tích cực hơn CLB của Bồ Đào Nha ở khía cạnh đa dạng hoá các miếng đánh vào khu cấm địa của đối phương. Nhưng Monaco vẫn thiếu những pha phối hợp mang tính quyết định giữa Rothen, Giuly và Morientes. Các đợt lên bóng tốc độ ở biên của Monaco cũng rất hiếm. Đã thế, phút 23, đội trưởng Giuly còn phải rời sân vì bị chấn thương đầu gối, tạo điều kiện cho tiền đạo Prso rời băng ghế dự bị sớm hơn dự tính.


Giuly (trái) phải rời sân sớm, khiến sức công của Monaco suy yếu.
Trận đấu trôi dần về cuối hiệp một với thế trận khá cân bằng, đều đều, thiếu những pha bóng đột biến làm điểm nhấn. Và trong một thế trận như ru ngủ như vậy, Porto một lần nữa thể hiện bản năng chớp thời cơ tuyệt vời. Phút 40, Paulo Ferreira thực hiện đường chuyền vào sâu khu cấm thành từ hành lang phải. Alberto định đẩy bóng cho Derlei, nhưng bị Andreas Zikos của Monaco chặn lại. Tiền đạo 19 tuổi Carlos Alberto - bị hai trung vệ Monaco bám sát - vẫn bình tĩnh đón trái bóng bật trở lại gần điểm phạt đền, không chế kỹ thuật, rồi gọn gàng sút bóng vào góc cao mở tỷ số 1-0 trước sự ngỡ ngàng của thủ môn Flavio Roma. Bàn thắng đầu tiên của chân sút này ở Champions League giúp anh trở thành cầu thủ trẻ thứ ba ghi bàn ở trận chung kết của đấu trường số một châu Âu. Alberto ghi bàn rất đẳng cấp, dù có phần may mắn, nhưng ngay sau đó đã phải nhận thẻ vàng không đáng có vì màn cởi áo ăn mừng.

Đầu hiệp hai, cũng như cuối hiệp một, Monaco chiếm ưu thế trong kiểm soát bóng, tấn công nhiều hơn, sẵn sàng bùng nổ bất cứ lúc nào. Nhưng Porto phòng ngự rất chủ động. Morientes mỗi khi định đột phá trung lộ thì luôn đụng phải Baressi của Bồ Đào Nha - trung vệ Ricardo Carvalho, hoặc tiền vệ phòng ngự Costinha. Prso cố hết sức để nhanh hơn hậu vệ trái Nuno Valente một bước chân thì không còn giữ được thăng bằng để dứt điểm. Các quả lật của Rothen và Cisse cũng không quá khó, nên hàng phòng ngự Porto dễ dàng hoá giải.

Phút 63, Monaco tăng cường sức công bằng việc tung Nonda vào thế chỗ Cisse. Nhưng trong khi đội bóng áo đỏ trắng vẫn còn đang loay hoay tìm cách phá hỏng hệ thống phòng thủ của đội bóng Bồ Đào Nha, thì Porto liên tiếp dội hai gáo nước lạnh lên đầu Monaco. Phút 71, Monaco để mất bóng bên phần sân của Porto. Deco giành quyền sở hữu, dẫn bóng một mạch khoảng 40 m ở trung lộ rồi phối hợp bật tường một hai với Alenichev. Sau đó, tuyển thủ Bồ Đào Nha (nhưng sinh ra tại Brazil) này nhận đường trả bóng ở gần điểm phạt đền, bình tĩnh chờ thủ thành Roma chạy lệch ra giữa cầu môn bắt bài trước khi sút bóng qua khe hai hậu vệ của Monaco. Một bàn thắng thể hiện sự bất lực của tuyến phòng ngự Monaco, nhưng lại phản ánh đẳng cấp và kinh nghiệm của Deco. Chỉ khoảng 4 phút sau, Porto ấn định chiến thắng 3-0. Đường chuyền của Derlei từ sườn trái khiến bóng bật người Squillaci bên trái khu cấm thành. Nhưng vô tình nó trở thành đường kiến tạo không thể chính xác hơn cho cầu thủ vào thay người Alenichev đợi thủ môn Roma bật lên rồi mới sút tung lưới Monaco. Trong trận chung kết Cup UEFA mùa trước, tiền vệ người Nga này cũng lập công.

Những hình ảnh trái ngược


Thái tử Albert.
Thái tử Albert bật dậy trên khán đài, hành động và vẻ mặt đều tỏ rõ sự tức giận trước những sơ hở trong phòng ngự của Monaco. Chính thái tử (với sự hậu thuẫn của Hoàng gia công quốc Monaco) đã đứng ra dùng uy tín cá nhân để kêu gọi tài trợ thành công hồi đầu mùa, giúp Monaco được ở lại giải vô địch Pháp thi đấu, và an tâm chinh chiến ở Champions League. Ngôi sao của làng đua F1 M. Schumacher cũng rầu rĩ vì thất bại của Monaco. Ngay sau đó, các ống kính camera trên sân liên tục quay cận cảnh thủ môn Baia chạy ra biên ăn mừng hai bàn thắng liên tiếp của đội chủ nhà.

Phút 78, McCarthy thay Derlei. Phút 86, Mourinho thể hiện rõ ý đồ phòng thủ khi rút Deco và tung Pedro Emanuel vào sân. Porto lùi sâu hơn để phòng thủ, nhưng không hề bị động. Họ thi đấu chặt chẽ, hiệu quả, ngăn cản mọi đợt tấn công của Monaco. Trái lại, Monaco dồn lên trong tuyệt vọng và kéo dài sự bế tắc trong tấn công. Số ít CĐV Monaco có mặt trên cầu trường sân Arena của đội Schalke (Đức) dõi theo từng bước chạy cuối cùng của Morientes, nhưng mọi nỗ lực của tuyển thủ Tây Ban Nha cũng không thể giúp Monaco có được bàn thắng danh dự.

Với thắng lợi này, Porto sẽ tới sân Louis đệ nhị của chính Monaco để tranh Siêu Cup châu Âu với đội mới đoạt Cup UEFA là Valencia. Trong trận tranh Siêu Cup châu lục hồi tháng 8 năm ngoái, Porto đã chịu thua Milan 0-1.

Việc Porto đoạt chức vô địch Champions League năm nay trái với dự đoán của phần lớn độc giả tham gia biểu quyết trên VnExpress.