Gabriel Garcia Marquez, nhà văn Colombia, giải thưởng Nobel 1982, sinh ngày 6-4-1928 ở Aracataca. Xuất thân trong một gia đình trí thức nghèo, bố mẹ ông phải vật lộn kiếm sống nên ông được ông bà ngoại đón về nuôi dạy từ thời thơ ấu. Năm 1946, chàng trai mười tám tuổi, theo ước nguyện của bố mẹ đã vào học ngành luật tại Đại học Quốc gia Bogota.

Marquez không mặn mà gì với ngành luật. Niềm đam mê của ông vẫn là văn chương. Vậy nên, thay vì đọc sách luật thì ông vùi đầu vào thi ca. Năm 1950, Marquez quyết định từ bỏ môn luật, chuyển đến Baranquila và tập trung vào sáng tác. Năm 1955, tập truyện đầu tiên của ông ra mắt bạn đọc: Bão lá và những truyện ngắn khác. Năm 1961 là Ngài đại tá chờ thư. Một năm sau là Đám tang của Bà lớn (1962).

Cuốn tiểu thuyết vĩ đại nhất của Marquez Trăm năm cô đơn được xuất bản vào tháng 6 năm 1967. Mùa thu của trưởng lão, cuốn tiểu thuyết lớn thứ hai của Marquez ra mắt độc giả vào năm 1975. Năm 1982, Marquez được trao tặng giải thưởng Nobel về văn chương.

Năm 1986, ông cho in Tình yêu thời thổ tả. Cuốn tiểu thuyết này cũng được giới nghiên cứu đánh giá cao. Marquez kết thúc một thập kỉ vinh quang bằng tác phẩm Tướng quân giữ mê hồn trận (1990). Hai năm sau là cuốn Những cuộc hành hương kì lạ. Năm 1994, ông cho ra mắt cuốn tiểu thuyết Tình yêu và những con quỷ khác. Tiếp đó, Marquez hoàn thành cuốn tiểu thuyết điều tra Tin tức về một vụ bắt cóc (1996). Cuốn sách viết về việc buôn bán ma tuý ở Colombia.

Gần đây, Marquez bắt tay vào viết hồi kí. Tập đầu tiên Sống để kể xuất bản vào năm 2001. Cuốn sách ngay lập tức trở thành hiện tượng sách bán chạy (bestseller) trên thế giới. Năm 2003, sách được dịch ra tiếng Anh. Hiện tại, ông đang hoàn thành tập hai của bộ hồi kí.

Peter Stone: Ông sẽ miêu tả như thế nào về việc tìm kiếm một phong cách mà ông đã thành công sau Bão lá và trước lúc ông có thể viết Trăm năm cô đơn?

Garcia Marquez: … Sau Giờ xấu tôi không viết bất cứ thứ gì trong suốt năm năm. Tôi đã có ý tưởng về cái tôi luôn muốn viết, nhưng có cái gì đó cứ nhỡ đi và tôi không chắc đấy là cái gì cho đến một ngày tôi khám phá ra giọng kể đúng - giọng kể mà tôi thực sự sử dụng trong Trăm năm cô đơn. Nó được bắt chước theo cách bà ngoại tôi trước đây thường kể những câu chuyện của bà. Bà kể mọi thứ nghe rất siêu phàm và fantastic (kì ảo, kinh dị…), nhưng bà kể chúng hoàn toàn tự nhiên. Cuối cùng, khi tôi khám phá ra giọng kể tôi phải sử dụng, tôi ngồi suốt mười tám tháng và làm việc mỗi ngày.

Peter Stone: Bằng cách nào mà bà lại diễn tả chuyện “fantastic” tự nhiên đến thế?

Garcia Marquez: Điều quan trọng nhất là biểu hiện trên nét mặt bà. Bà không hề thay đổi sắc mặt mảy may khi kể chuyện, và điều đó khiến mọi người ngạc nhiên. Trong những nỗ lực trước đó để viết Trăm năm cô đơn, tôi cố kể câu chuyện mà không hề tin tưởng nó. Tôi phát hiện ra điều tôi phải làm là chính bản thân tôi phải tin câu chuyện và phải viết chúng với sắc mặt bà ngoại dùng để kể: một vẻ mặt tỉnh bơ.

Peter Stone: Hình như phẩm chất báo chí cũng ảnh hưởng đến kĩ thuật và giọng kể ấy. Ông có vẻ miêu tả những sự kiện fantastic thật chi tiết đến mức đã tạo cho chúng tính hiện thực của chính bản thân chúng. Đây có phải là cách ông rút ra từ nghề báo?

Garcia Marquez: Đấy là cái mẹo của báo chí mà bạn có thể áp dụng đối với văn học. Chẳng hạn như nếu bạn nói rằng có những con voi bay trên bầu trời, thì người ta sẽ không tin bạn. Nhưng nếu bạn nói rằng có bốn trăm hai mươi lăm con voi trên bầu trời, thì có thể mọi người sẽ tin bạn. Trăm năm cô đơn đầy ắp những chuyện như thế. Đấy chính xác là kĩ thuật bà ngoại tôi đã sử dụng. Tôi đặc biệt nhớ câu chuyện về một nhân vật được bao quanh bởi những con bướm vàng. Khi tôi hãy còn rất nhỏ, có một người thợ điện đến nhà. Tôi trở nên rất tò mò bởi vì ông ta đeo cái thắt lưng để treo mình lên trên những cột điện. Bà ngoại tôi thường nói mỗi lần người đàn ông này tạt qua thì ông ta sẽ để lại ngôi nhà đầy ắp bướm. Nhưng khi tôi đang viết chuyện này, tôi khám phá ra rằng nếu tôi không nói bướm vàng thì mọi người sẽ không tin. Khi tôi đang viết chi tiết Remedios Người đẹp bay lên trời, nó khiến tôi mất nhiều thời gian để khiến nó đáng tin cậy. Ngày nọ, tôi ra vườn và thấy một phụ nữ, người thường đến nhà dọn rửa và bà ta đang treo những tấm khăn trải giường để phơi khô và có gió mạnh. Bà ta đang vật lộn để gió không thổi bay những tấm khăn. Tôi phát hiện ra rằng nếu tôi sử dụng những tấm khăn cho Remedios Người đẹp, thì cô ta sẽ được nâng bay lên. Đấy là cách tôi đã làm, để khiến chuyện đáng tin cậy. Vấn đề đặt ra cho mỗi nhà văn là sự đáng tin cậy. Ai cũng có thể viết bất cứ chuyện gì nếu nó được người ta tin.



(Báo Văn nghệ)