Ba chục công nhân nông trường, toàn thanh niên, người có vợ, người chưa, chuẩn bị vào rừng lấy gỗ. Chuyến đi sẽ kéo dài ba bốn tuần lễ, như mức thường lệ của nông trường. Siblêtôp được cử làm đội trưởng. Giám đốc nông trường, lúc tiễn họ lên đường, đã nói vui :
- Có nghĩa cậu Siblêtôp bây giờ là Chúa Giêsu, còn kia là các vị thánh tông đồ của cậu.
Các "thánh tông đồ" cười vang. "Chúa Giêsu" chỉ mỉm cười để giữ tư thế. Và ngay lúc này, khi còn ở trong văn phòng của nông trường, mọi người đã thấy cử anh làm đội trưởng là đúng.
- 7h 0 phút sáng mai, tất cả tập trung ở cạnh trường phổ thông, - anh nói giọng nghiêm túc. - K0 ai được đến muộn. Chúng ta sẽ không chờ bất cứ ai.
Giám đốc hơi ngạc nhiên nhìn Siblêtôp, còn các "thánh tông đồ" thì đưa mắt nhìn nhau ... Siblêtốp chào tạm biệt giám đốc rồi bước ra khỏi văn phòng, với vẻ mặt như của một người bắt buộc phải làm nhiệm vụ này chứ chẳng thích thú gì.
- Nghĩa là mọi thứ đều phải sẵn sàng, - giám đốc nói. - Tuần sau tôi sẽ vào thăm các cậu.
Các "thánh tông đồ" bước ra khỏi văn phòng, và trước khi chia tay ai về nhà nấy, họ ngồi lại hút thuốc ở ngoài hiên và trò chuyện đôi câu.
- Thằng cha Siblêtôp chưa chi đã vênh váo.
- Hắn thích oai mà.
- Chỉ cần chỉ huy một lần thì cậu ta sẽ hết thích thôi, - Xlapca Bratux nói. Anh có vóc người bé nhỏ, mặt choắt và lấy một cô vợ gù.
- Tớ thấy cậu nên trèo lên núi Enbrux được rồi đấy, - Bôrix khó chịu nhìn Xlapca. Anh ta to béo, chậm chạp và do tính liều lĩnh, đã 2 lần phải ra toà.
- Còn cậu thì kiếm rượu mà uống cho say sưa đi, - Xlapca cũng k0 vừa.
- Lời khuyên đáng giá và vừa đúng lúc nữa, - Bôrix rít lên rồi chạy về phía cửa hàng bán thực phẩm.
Thế là họ giải tán, mỗi người đi một hướng.
Đúng 7h 0 phút, chỉ có mỗi mình Siblêtôp có mặt ở địa điểm tập trung. Anh mặc áo khoác bằng lông cừu, quần ngựa, đội mũ da. Trời rét khủng khiếp. Siblêtôp đi đi lại lại bên cạnh chiếc xe tải phủ mui kín, cố k0 co ro. Anh đã chọn chỗ ngồi trong cabin và đã đặt đồ đạc vào đấy rồi.
Siblêtôp năm nay 40 tuổi. Anh về đây cùng với tốp khai hoang đầu tiên ở vùng này, rồi ở lại luôn, có lẽ là sẽ ở mãi. Ngay khi đó anh xin trợ cấp và xây một ngôi nhà ngay bên vệ sông. Vụ hè nào vợ anh cũng đến thăm, không biết có thật là vợ, hay chỉ là một phụ nữ quen biết, điều này chẳng ai biết chắc. Giấy chứng minh thì ghi là vợ, nhưng vợ gì mà mỗi năm chỉ đến ở với chồng có một tháng rưỡi ? Dân trong làng không hiểu được điều đó, nhưng cũng không thóc mách vào làm gì. Thỉnh thoảng mới có ai nhân lúc say rượu đem chuyện này ra hỏi :
- Sao 2 vợ chồng nhà anh lạ thế ?
- Biết làm sao được ... - Siblêtôp trả lời một cách miễn cưỡng. - Cô ấy đang làm chỗ rất tốt nên cũng chẳng muốn bỏ.
Đúng là anh ta không muốn nói thật. Cũng vì tính nết quá kín đáo như thế cho nên mọi người không ưa anh. Anh là một công nhân nguội giỏi, không rượu chè, trong các cuộc họp đều phát biểu đúng đắn. Anh rất thích phát biểu, cho nên thường xuyên tích luỹ tư liệu cho các bài phát biểu bằng cách thu thập những số liệu, những hiện tượng. Tất nhiên anh cố tránh không chỉ đích danh, mà chỉ nói chung chung : "Chúng ta phải chịu phần trong sai lầm trên ...". Đối với cấp lãnh đạo, bao giờ anh cũng lịch sự, đúng đắn. Anh không hề xu nịnh, chắc chắn là như thế, nhưng rõ ràng anh mơ ước một điều gì lớn hơn là có tên trong bảng thi đua của nông trường.
Đây là lần đầu tiên anh được cử làm nhiệm vụ phụ trách.
- Chẳng ai lo đến đúng giờ cả, - Siblêtôp nói.
- Họ đến bây giờ thôi, anh lái xe đáp, giọng hồn nhiên, rồi ngáp một cách ngon lành, ồn ào. Sau đấy anh cho nổ máy. - Anh vào trong này cho ấm chứ đứng đấy làm gì ?
- Đã đành là họ sẽ đến, sao tôi k0 hiểu, - Siblêtôp leo vào cabin. - Nhưng tôi đã dặn là đúng 7h00 phút kia mà.
- Họ đến bây giờ. Anh là chỉ huy phải không?
- Phải.
- Họ sắp đến. Mà kia rồi.
Các "thánh tông đồ" kéo đến. Siblêtôp bước ra khỏi cabin.
- Các bạn, - anh gõ móng tay ngón trỏ lên mặt kính đồng hồ đeo tay và lắc đầu.
- Kịp thôi, - mọi người an ủi anh.
Bôrix đến sau cùng. Rõ ràng anh vừa uống rượu xong và đang phấn hứng.
- Chào những cánh chim đại bàng! - anh chào mọi người, rồi nói riêng với Siblêtôp : - Nhưng k0 phải những con đang bay mà là những con ... chuyên mổ.
- Mời lên xe, - Siblêtôp ra lệnh, giọng hơi có vẻ hờ hững.
- Trèo lên đi, các vị ơi, - Bôrix hét lên, không để ý đến thái độ hờ hững của Siblêtôp. - Trèo lên đi.
- Tất cả nghe tôi nói! - Siblêtôp lên cao giọng, mắt nhìn vào thùng xe, lướt trên tấm gỗ ngăn phía sau. - Tôi yêu cầu kiểu vừa rồi không lặp lại nữa.
Các "thánh tông đồ" ngơ ngác, chưa hiểu cái gì, không lặp lại.
- Hôm qua, tôi đã báo trước : khởi hành đúng 7h00 phút. Bây giờ đã 8h kém mười lăm. Tôi sẽ ghi lại mỗi trường hợp chậm trễ. Các bạn nghe rõ rồi chứ ?
Các "thánh tông đồ" sửng sốt, không nói được lời nào. Họ nhìn đội trưởng. Không đợi cho họ kịp định thần và đáp lại, Siblêtôp quay ngoắt, bụm bàn tay ho rồi bước lên cabin.
- Đi thôi.
Xe chạy.
- Cậu Bôrix hay chậm trễ lắm phải không? - Siblêtôp hỏi.
- Đi mà hỏi cậu ta, - lái xe trả lời không có vẻ lịch sự chút nào. - Cậu ta sẽ trả lời thôi. Thói đâu mà hỏi dò như thế nhỉ ? Người ta ở ngay bên cạnh, sao không hỏi thẳng ?
Siblêtôp không đáp. Anh nhìn thẳng ra mặt đường phía trước, vẻ nghiêm túc và đăm chiêu.
Lúc xe chạy đến đầu làng, nơi có quán giải khát, có ai gõ vào thành cabin.
- Gì thế? - Siblêtôp lo lắng.
- Anh em muốn sưởi một chút. - Lái xe nói và đưa xe ngoặt vào quán. - Trong này ấm chứ trên thùng xe rét lắm. Mà đường đi còn xa.
- Không được đỗ lại! - Siblêtôp nghiêm giọng nói.
Lái xe nhìn anh, cười phá lên, không nói gì, bước ra khỏi cabin, đóng sập cửa lại. Mọi người trên thùng xe nhảy xuống, vui vẻ kéo vào quán.
Thế là Siblêtôp cũng nhảy ra khỏi cabin, đuổi theo các "vị thánh tông đồ" rồi đi nhanh vào quán trước. Quán giải khát vừa mở cửa, nên vẫn còn lạnh. Nhưng trong góc nhà, lò sưởi đã bắt đầu cháy, bốc khói mù mịt và toả ra mùi gỗ thông cháy. Khói lượn vòng rồi trôi theo hướng cửa vừa hé mở.
Cô Galia bán hàng, thân hình xinh xẻo, ngon lành, vẻ mặt tươi tỉnh, mắt đen láy, nhìn qua cửa sổ thấy đám thanh niên quen thuộc, bèn thốt lên mừng rỡ :
- Khách kéo đến kìa.
Cô sửng sốt khi thấy Siblêtôp chạy vào, đến gần quầy và ra lệnh :
- Ai đòi rượu trắng vodka, cô k0 được bán. Cùng lắm thì chỉ cho mỗi người một cốc rượu màu thôi.
Đám người kéo vào, huyên náo.
Một người nào đó đọc to dòng chữ trên tấm bảng : "Say rượu là nhục nhã !".
Trên hàng chữ là hình vẽ một anh say rượu bẻ gẫy cây bạch dương non và ngồi khóc.
- Thằng cha tội nghiệp chưa kìa.
- Nhưng nghĩ ngợi đến vỡ cả đầu ra thì cũng chẳng được ai thương, - Bôrix đang đếm tiền trên lòng bàn tay cho đủ một cốc rượu vodka.
Mọi người vui vẻ chào cô Galia và lục túi tìm tiền lẻ.
- Các anh thông cảm, em được lệnh không bán rượu trắng. - Cô gái cố tình nói thật to cho mọi người đều nghe thấy.
- Ai ra lệnh? - mấy người cùng hỏi một lúc.
- Bác kia, em không biết bác ấy là gì của các anh. Nhưng bác ấy ra lệnh cho em không được bán.
- Các bạn nghe tôi nói đây, - Siblêtôp hướng về phía mọi người. - Tôi chỉ cho phép mỗi người uống một cốc rượu mầu thôi ! Tôi không định bỏ tục lệ nhấp môi trước khi lên đường, nhưng chỉ dùng rượu mầu thôi.
Bôrix đang đếm tiền lẻ trên lòng bàn tay nên không ngẩng đầu mà chỉ ngước mắt nhìn Siblêtôp, như thể không hiểu người đội trưởng vừa nói gì.
- Cái gì! Cái gì?
- Tôi không cho phép dùng rượu trắng.
Bôrix nhét tiền vào túi rồi bước đến gần Siblêtôp. Đại khái mấy lần trước anh phải ra toà cũng là do kiểu xử sự thế này. Với lại anh không bao giờ tính toán xem trước mặt anh có mấy người : một hay bẩy. Ivan, người lớn tuổi nhất trong đội, nắm cánh tay Siblêtôp, đẩy ra ngoài đường. Ra đến hiên, Siblêtôp sực nhớ rằng mình cũng là đàn ông. Anh giằng tay.
- Sao lại thế được nhỉ? Thằng cha điên à?
- Thôi, - Ivan nói rồi kéo Siblêtôp ra xe. - Mặc nó. Cậu ra xe mà ngồi. Và đừng có ra oai. Mỗi người chỉ uống trăm rưởi gam thôi. Mình cũng thế.
- Nhưng sao không uống ở nhà trước đi ?
- Ở nhà vợ không cho. Cậu sống một mình thì dễ rồi. Cậu cứ ngồi yên đấy, đừng lôi thôi gì nữa. Thế là tốt nhất.
Từ lúc ấy, suốt trên đường đi, Siblêtôp không nói gì, chỉ nhìn mặt đường phía trước mặt. Trên thùng xe Bôrix gào lên:

Những con tàu cập bến chúng ta
Bến ta đẹp đẽ ấm cúng biết bao
Thuỷ thủ vui chơi trong các quán
Và nâng cốc chúc mừng vị thủ lĩnh...

- Thằng cha ngu dốt, - Siblêtôp cười chua chát và hằn học nói nhỏ. - Nó có hiểu nghĩa mấy câu ấy là gì đâu.
Trên thùng xe tiếng hát vẫn oang oang như thách thức:

Trên không trung lấp loáng 2 lưỡi dao

- Các bạn hỡi, hắn không phải dân đại dương cánh mình
- Chúng ta sẽ thanh toán này !
Giọng thủ lĩnh lè nhè vang lên ...

- Thanh toán với chẳng thanh toán, - Siblêtôp lại lẩm bẩm.
Vừa đến nơi, mọi người quẳng đồ đạc trong lán rồi bắt tay vào nhóm bếp lò. Siblêtôp tuyên bố :
Mời tất cả vào, ta họp một lát bàn công việc.
Mọi người ngồi vào các tấm phản, chuẩn bị nghe đội trưởng. Siblêtôp đặt cuốn sổ và chiếc bút máy lên bàn (anh đã sửa soạn từ trước mọi thứ), che miệng ho.
- Tôi đề nghị đồng chí lái xe chưa đi vội, đợi để đem biên bản về cho Ban Giám đốc. Tôi sẽ thảo biên bản, có ai phải đối không?
- Làm đi.
Siblêtôp lại che miệng ho lần nữa.
- Chương trình nghị sự cuộc họp hôm nay có hai vấn đề. Tôi sẽ làm từng vấn đề một. Vấn đề thứ nhất: nhiệm vụ của chúng ta trong công việc khai thác gỗ sắp tới. Thưa các đồng chí, các đồng chí đều biết, chúng ta có nhiệm vụ đốn cây, chặt hết các cành nhỏ. Nói chung, chuẩn bị gỗ cho sản xuất mùa xuân. Trên giao cho chúng ta thời hạn là bốn tuần lễ, tóm lại là một tháng. Do đấy, tôi đề nghị chúng ta phát huy tinh thần phấn đấu, hoàn thành số lượng gỗ trong hai tuần rưỡi ...
- Ra thế !
- Ngả gỗ chứ không phải đè gái xuống!
- Cứ làm đến đâu hay đến đó, việc gì phải trước thời hạn cho vất vả.
Siblêtôp xua tay ra hiệu cho mọi người trật tự.
- Bình tĩnh, bình tĩnh! Tôi giải thích thêm: Mặc dù chúng ta chỉ là một số người k0 đông, và lại hoạt động xa trung tâm điều hành, nhưng chúng ta vẫn là một tập thể, vẫn có kỷ luật riêng và vẫn có kế hoạch thực sự. Cái hệ thống kế hoạch ấy chúng ta k0 cho phép ai phá vỡ. Tôi đề nghị lấy biểu quyết.
Họ biểu quyết. Đa số tán thành.
- Sang vấn đề thứ hai, - Siblêtôp tiếp tục, anh lúc này đang đà phấn hứng vì thấy mình điều khiển cuộc họp có kết quả. - Vấn đề đồng chí Bôrix.
Căn lán bỗng trở nên lặng lẽ.
Bản thân Bôrix đang ngủ gà ngủ gật bên cạnh bếp lò, thì lúc này bỗng tỉnh hẳn, mắt nhìn thẳng vào Siblêtôp.
- Tôi thấy thế này: đồng chí Bôrix Culicôp, ngay từ đầu đã có thái độ không đúng trong tập thể. Tôi không phải ông thánh, nhưng mọi sự bậy bạ đều phải có giới hạn. Đồng chí Bôrix đã quên mất điều đó. Chúng ta cần nhắc để đồng chí thấy. Đã có những tiêu chuẩn đạo đức của con người Xô viết và chúng ta không cho phép bất cứ kẻ nào vi phạm những tiêu chuẩn ấy. - Siblêtôp tiếp tục bay lên cao. Anh nói thao thao, thậm chí mở cả khuya áo cổ và cởi chiếc áo khoác bằng da. - Chúng ta hãy hình dung một trường hợp như thế này. Giả thử chúng ta bị cuốn theo dòng sông đóng băng. Xung quanh là những tảng băng trôi vun vút. Và trong chúng ta có một kẻ ngáng trở. Mọi người đều nóng lòng chọn một hướng đi chính xác, nhưng kẻ kia ngáng trở. Và còn xúc xiểm những người khác. Tôi xin đặt vấn đề ra một cách thẳng thắn và xin hỏi: gặp trường hợp như thế, chúng ta sẽ xử sự như thế nào với kẻ ngáng trở kia?
- Quăng hắn xuống dòng nước! Clapca đưa ý kiến.
- Đúng thế! Siblêtôp bắt luôn. - Vì tính mạng của toàn bộ tập thể, vì bảo vệ đường lối chính xác, chúng ta nén lòng thương lại và đẩy nhân tố nào có hại xuống dòng nước.
Sau này, khi nhắc lại buổi họp hôm ấy, những người nông dân đều bảo họ chưa kịp "chớp mắt", chưa kịp "định thần". Họ nói dối. Thật ra cũng không phải nói dối một cách cố tình, mà chỉ nhằm tái hiện lại sự việc diễn ra nhanh chóng đến mức nào, mà khi Siblêtôp vừa nói dứt câu trên thì Bôrix đã đứng ngay cạnh anh ta hỏi: "Quăng tao xuống dòng nước, hả?" - rồi giáng luôn 3 quả đấm cực mạnh. Siblêtôp chỉ kịp hét lên: "Con khỉ ! Đấy chỉ là một thủ pháp hùng biện!". Nhưng anh không ngăn nổi quả đấm của Bôrix. Mọi người giữ Bôrix lại, mà phải tất cả xúm lại mới giữ nổi anh ta.
Siblêtôp theo xe tải quay về làng và thôi không lên rừng nữa. Giám đốc nông trường đích thân lên động viên anh em. Với riêng Bôrix, ông ta bảo rằng anh đã làm quá, và rất có thể phải ra toà lần nữa. Nhưng đến thứ bảy khi bộ phận tiếp tế đem thức ăn lên cho anh em, thì có tin Siblêtôp không thưa kiện, mà chỉ nộp giám đốc... tờ biên bản cuộc họp, trong đó ghi chính xác toàn bộ bài diễn thuyết khiến anh phải chịu tai họa về nó.