<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2006-08-31 05:08:01khoitam>
Voi lớn, voi con và người
Truyện ngắn của LƯU HIỂU THANH
VŨ CÔNG HOAN dịch
Bầu trời sẫm sịt đang bao phủ lên toàn bộ đồng cỏ mênh mông châu Phi. Mưa thu dầm dề khiến đồng cỏ đâu đâu cũng thành đầm lầy. Còn nước sông đã dâng ngập lai láng, giống như con bạch tuộc mạ bạc đang vươn những chiếc vòi dài ngoẵng ra bốn phương tám hướng. Những con sư tử nằm cuộn mình trong lùm cây, trông có vẻ ủ rũ, không biết xoay xở ra sao, ánh mắt mờ mịt hiếm có...
Đàn voi khoảng hai mươi mấy con đang từ từ đi tới. Thủ lĩnh của chúng đương nhiên là một con voi cái, thân thể khổng lồ, thể chất ung dung, dường như có năng lực giải quyết sòng phẳng mọi chuyện lớn xảy ra trên đồng cỏ mênh mông châu Phi.
Đúng là có chuyện đã xảy ra. Một con voi nhỏ đang lẽo đẽo bám theo, có ý định gia nhập đàn voi. Con voi nhỏ còn chưa đầy một tuổi, nói một cách khắt khe là một chú voi non. Trong đàn voi cũng có lũ voi con đi ở giữa, được những con voi lớn đi trước đi sau, đi bên phải bên trái bảo vệ ở vành ngoài. Chúng an toàn đến mức phát chán, cứ chực đi khỏi giữa đàn voi, chui ra ngoài vòng bảo hộ của những con voi lớn. Mặc dù trên đồng cỏ rộng lớn rất yên tĩnh, nhưng những con voi lớn vẫn tỏ ra rất không an tâm đối với sự an toàn của những chú voi con. Chú voi non lững tha lững thững mệt mỏi vô cùng, chân bước tập tà tập tễnh, cứ cố bám lấy được đàn voi, chỉ mong có dịp chui vào vòng bảo hộ của những con voi lớn, lẫn vào lũ voi con. Đúng thế, trông nó còn đang bé lắm.
Rất hiếm thấy trường hợp một chú voi non bé xíu sống đơn côi như vậy. Trong đàn voi, không bao giờ voi mẹ lại bỏ voi con đi một mình, chỉ trừ khi voi mẹ chết, mà nếu voi mẹ chết, con của nó cũng dứt khoát sẽ được đàn voi bảo vệ.
Lần nào mon men đến sát đàn voi, chú voi non cũng bị xua đuổi. Rõ ràng những con voi lớn không hoan nghênh nó, lạnh lùng gạt bỏ nó.
Không biết chú voi non đã bám theo đàn voi bao lâu. Cứ nom dáng vẻ mệt lử của nó cũng đủ biết chú đã bám theo lâu lắm và cũng đang đói lắm.
Trời đã tối. Voi non càng trông mong có được một cảm giác an toàn. Hình như nó nhận ra một cách bản năng, bóng đêm có nghĩa là sẽ tiềm ẩn nhiều chuyện khôn lường. Những chú voi con trong đàn voi, con nào con nấy bụng cũng căng tròn. Xem ra chúng đã ăn quá no, cần phải đi để tiêu hóa bớt. Còn chú voi non bụng lép kẹp, rất dễ nhận ra nó đang nhịn đói, hơn nữa trong mắt nó còn tỏ ra vẻ sợ sệt bóng đêm và cô độc...
Sự bám theo của nó có lẽ còn làm cho đàn voi thấy ác cảm vì bị quấn níu. Những con voi lớn luôn luôn giơ vòi hẩy nó ra, hoặc giơ chân đá nó. Chú voi non vừa mệt vừa đói đã đứng không vững lắm. Những con voi lớn chỉ hơi chạm vòi vào một cái nó đã ngã liêu xiêu. Những con voi lớn chỉ khẽ đạp một cái nó đã ngã quay lơ, mà lâu lắm mới gượng bò dậy được. Nó cứ nhìn đàn voi, thẫn thờ chốc lát, tiếp tục bám theo.
Trên đây là một vài pha trong phim truyền hình Trái đất thần bí.
Lúc này tôi đang ở trong một gia đình người bạn. Cách đây hai năm bạn tôi bị chết vì một tai nạn ôtô. Hôm nay là ngày giỗ anh, tôi đến nhà thăm vợ và con trai anh, xem họ có khó khăn gì về đời sống.
Tôi và mẹ cậu bé đang khe khẽ nói chuyện, chị đột nhiên thôi nói, hất hàm với tôi. Tôi hiểu ý chị và quay đầu nhìn cậu con trai chị. Quay lưng lại phía chúng tôi, cậu bé đang chăm chú xem truyền hình.
Trong giờ phút ấy, gia đình họ im phăng phắc.
Thế là hai người lớn chúng tôi cũng nhìn thấy những thước phim phóng sự trên đây về đàn voi.
Cậu bé cất tiếng:
- Chú voi con đáng thương quá!
Cậu lẩm bà lẩm bẩm nói một mình, không nhận ra hai người lớn chúng tôi đang lặng lẽ dồn ánh mắt vào cậu.
Tôi và mẹ cậu bé nhìn nhau, không ai nói gì.
Hai người lớn chúng tôi cũng cảm thấy chú voi non rất đáng thương...
Chú voi non vừa ngã lộn cổ lồm cồm bò dậy bám theo đàn voi, lại bị đuổi một lần nữa, ngã chỏng chơ ra đất...
Chú voi non lại một lần nữa ngã trên bãi lầy lội, đang giơ vòi và chân lên, không nhúc nhích...
Cậu bé lẩm bẩm nói một mình:
- Chú voi con đáng thương đã chết.
Tôi nghe thấy cậu bé sụt sịt mũi. Tôi quay sang mẹ cậu bé, chỉ vào mắt mình. Mẹ cậu se sẽ gật đầu.
Thế là tôi biết cậu đang khóc.
Nhưng chú voi con không chết. Cuối cùng nó vẫn giãy giụa đứng lên được.
Đàn voi đã đi rất xa, xa lắm, xa đến nỗi nó không thể nào đuổi kịp. Chú voi non đứng thẫn thờ nhìn một lúc, buồn bã quay đầu đi trở lại một cách mù mịt không biết đi đâu. Cái dáng buồn bã của nó đúng là một cái dáng buồn bã đến cực độ, thất vọng đến tận cùng.
Có mấy con sói nâu bắt đầu tấn công nó. Nó tỉnh bơ, chỉ tập tà tập tễnh bước đi, có vẻ hoàn toàn phó thác tính mệnh cho số phận. Từ phía sau một con sói xà đến ôm nó, cắn nó. Nó cứ mặc xác bước đi, không hề có phản ứng. Đầu nó gật gà gật gù, y như dáng đi của những ông già bảy tám chục tuổi. Làn da dày của voi khiến nó không biến thành bữa ăn tối của những con sói trong chốc lát...
Chú voi non đi, con sói bám chặt nó cũng bước hai chân sau đi theo, vẫn há mõm cắn nó không buông. Mấy con sói khác vây quanh, cứ luồn lách phía trước phía sau nó.
Chú voi non và những con sói lội qua một vũng nước.
Tôi lại nghe thấy cậu bé sụt sịt mũi.
Tôi và mẹ cậu bé không thể nào xem tiếp được nữa...
Đột nhiên, chú voi non giương vòi rống lên một tiếng thảm thiết.
Đột nhiên, đàn voi ở đằng xa đứng lại.
Voi cái dỏng tai lên.
Lại một tiếng kêu thê thảm...
Voi cái như nghe thấy một hiệu lệnh gì đó còn thẩm quyền hơn nó. Quay ngoắt lại, nó đi về hướng có tiếng kêu. Sau vài giây ngần ngừ, cả đàn voi cũng quay theo voi cái...
Chúng đã tìm đến chỗ chú voi non...
Những con sói nâu bỏ chạy tán loạn...
Những con voi lớn lấy vòi của chúng vỗ về an ủi chú voi non, đầy vẻ yêu thương thu nhận một đứa con lang thang. Những đứa con khác cũng bày tỏ thiện chí của mình...
Cậu bé không hề nhúc nhích, nói một tiếng: “Mẹ...”. Giọng hết sức nhỏ.
Thế là mẹ cậu dịch người, ngồi sau con, ôm cậu vào lòng, lấy giấy lau chùi nước mắt cho cậu.
Chú voi con được đàn voi thu nhận đã sơ ý sa vào một vũng lầy. Những con voi lớn bắt đầu cứu nó. Chúng nhao nhao vươn vòi dài tới chú voi non, nhưng chú voi non không sao còn đủ sức móc vòi của mình vào vòi của những con voi lớn. Chú đành vứt bỏ mọi cố gắng một cách tuyệt vọng, cam chịu chìm dần xuống. Nhưng những con voi lớn không chịu buông xuôi. Chúng cứ thò những cái vòi dài ngoẵng định cuốn chặt thân voi non kéo nó lên. Tiếc rằng những cái vòi của chúng đâu có dài đến thế. Tình huống nguy hiểm đã xảy ra - bởi chúng là những con vật to đùng, bờ đất bên vũng lầy đã bị chúng giẫm lở từng mảng, từng mảng lớn. Đất lở chôn trên thân voi non, chú voi non càng lâm vào cảnh nguy hiểm. Lúc này có mấy chú voi con đi vào vũng lầy, một con, hai con, ba con, mấy con voi lớn dùng thân mình tạo thành một phòng tuyến, ngăn chặn không để voi con ngày càng lún sâu vào bãi lầy. Đồng thời giúi những chiếc vòi dài của mình vào bùn lầy, đồng tâm hiệp lực nâng thân voi non lên từ bên dưới. Đương nhiên chúng không biết máy quay camera của loài người đang chĩa vào chúng. Chúng chẳng qua chỉ cảm thấy một cách bản năng, chúng đã chấp nhận một chú voi non thì phải tỏ hết trách nhiệm y như đối với con mình, cho dù vì thế mà hi sinh bản thân. Ngoài sự giải thích này, hỏi còn có sự giải thích nào khác?
Con voi cái thủ lĩnh lúc này đã mau chóng có một cử chỉ khác thường - con voi khổng lồ giẫm hai chân trước của mình vào vũng lầy, còn hai chân sau của nó từ từ quì xuống. Đối với một con voi rừng chưa qua huấn luyện, rõ ràng đó là một tư thế rất khó khăn lúng túng đối với nó...
Với tư thế như vậy nó đã cứu được chú voi non.
Những con voi lớn bắt đầu lấy vòi hút nước xối rửa bùn đất trên thân chú voi non. Chú voi non mình mẩy sạch sẽ, vừa mới hoàn hồn, cứ ngơ ngơ ngác ngác. Voi lớn và những voi con khác lại nhao nhao lấy vòi vỗ về an ủi nó một lúc. Cảnh tượng này đã để lại cho con người một ấn tượng vô cùng sâu sắc. Nếu đàn voi cũng có cánh tay, chắc chắn chúng sẽ ôm chặt chú voi non...
Cậu bé lúc này khe khẽ nói:
- Voi lớn tốt thật!
Câu này nghe ra không phải cậu lẩm bẩm nói một mình, mà là cậu nói cảm tưởng của mình với mẹ.
Mẹ cậu cũng khe khẽ nói:
- Phải, voi lớn tốt thật. Voi lớn là con vật đáng để loài người tôn kính.
Hai mẹ con hình như đã quên sự tồn tại của tôi - một người khách đến thăm.
Không ngờ cậu bé lại nói:
- Nhưng con người không tốt. Con người xấu.
Trong giọng nói của cậu bé có mấy phần hậm hực.
Trong nhà im ắng hẳn bởi lời của cậu bé.
Lâu lắm, mẹ cậu khe khẽ hỏi:
- Này con, sao con lại nói thế?
Cậu bé trả lời:
- Khi bố con bị xe đâm, không có chiếc ôtô nào chịu đưa bố đến bệnh viện, sợ máu bố làm bẩn ghế ngồi của họ!
Lại lâu lắm, mẹ cậu rủ rỉ nói:
- Con trai ơi, con nghĩ thế là sai. Đúng là voi lớn, thiên nga, chim nhạn, tóm lại một số động vật và muông thú nào đó, trong nhiều trường hợp có những biểu hiện khiến loài người chúng ta cảm thấy xấu hổ. Nhưng trên Trái đất của chúng ta loài người vẫn là đáng kính nhất, mặc dù loài người đã làm nhiều chuyện xấu, gây nguy hại cho bản thân, cũng gây nguy hại cho Trái đất, ví dụ chiến tranh, ví dụ lãng phí tài nguyên, ô nhiễm môi trường. Nhưng rốt cuộc loài người biết tự kiểm điểm. Người thời xưa làm sai, người thời nay tự kiểm điểm thay họ. Người đời trước làm sai, người đời sau tự kiểm điểm thay họ. Những người này làm sai, những người khác tự kiểm điểm thay họ. Những ai luôn luôn không muốn kiểm điểm bản thân, đã có những người biết tự kiểm điểm giáo dục họ tự kiểm điểm. Nhờ có năng lực tự kiểm điểm, loài người sẽ tuyệt đối không càng ngày càng xấu đi, nhất định sẽ càng ngày càng tốt lên. Con ơi, con hãy tin lời mẹ, bởi vì lời mẹ nói về cơ bản là sự thật...
Tôi không ngờ người mẹ đã trả lời con trai bằng một đoạn dài đến thế.
Bởi vì hai năm nay, hễ cứ nghĩ đến nỗi bất hạnh của chồng, chị vẫn canh cánh trong lòng đối với những ai trông thấy người chết không cứu, cứ khoanh tay đứng nhìn trong lúc xe đâm vào chồng chị.
Trong giây lát nước mắt tôi ứa ra ràn rụa. Tôi liên tưởng đến một câu nói: Cuộc đọ sức giữa các dân tộc cũng thường là cuộc đọ sức giữa những người mẹ.
Tôi bỗng dưng có cảm giác mừng vui thanh thản, ấm áp cho chú voi non trên đồng cỏ mênh mông châu Phi, cho người bạn gặp tai họa và cho dân tộc chúng ta...
Truyện ngắn của LƯU HIỂU THANH (Trung Quốc)
VŨ CÔNG HOAN dịch (từ Độc Giả số 16 - 2003)
Nhà văn Lưu Hiểu Thanh người Vinh Thành, tỉnh Sơn Đông, sinh năm 1949 tại Cáp Nhĩ Tân. Sau khi tốt nghiệp trung học, đi lao động ở Bắc Đại Hoang, đã từng làm nông dân, giáo viên tiểu học, thông tin viên. Năm 1974 học khoa Trung văn Trường đại học Phúc Đán, Thượng Hải. Năm 1977 công tác tại Xưởng phim Bắc Kinh. Năm 1979 bắt đầu xuất bản các tác phẩm: truyện dài Tuyết thành, các truyện vừa và ngắn: Đây là mảnh đất thần kỳ, Đêm nay có bão tuyết, Bố đẻ (đều được giải ưu tú quốc gia)... và nhiều tản văn tùy bút.
Nguồn Tuoitre Online
Truyện ngắn của LƯU HIỂU THANH
VŨ CÔNG HOAN dịch
Bầu trời sẫm sịt đang bao phủ lên toàn bộ đồng cỏ mênh mông châu Phi. Mưa thu dầm dề khiến đồng cỏ đâu đâu cũng thành đầm lầy. Còn nước sông đã dâng ngập lai láng, giống như con bạch tuộc mạ bạc đang vươn những chiếc vòi dài ngoẵng ra bốn phương tám hướng. Những con sư tử nằm cuộn mình trong lùm cây, trông có vẻ ủ rũ, không biết xoay xở ra sao, ánh mắt mờ mịt hiếm có...
Đàn voi khoảng hai mươi mấy con đang từ từ đi tới. Thủ lĩnh của chúng đương nhiên là một con voi cái, thân thể khổng lồ, thể chất ung dung, dường như có năng lực giải quyết sòng phẳng mọi chuyện lớn xảy ra trên đồng cỏ mênh mông châu Phi.
Đúng là có chuyện đã xảy ra. Một con voi nhỏ đang lẽo đẽo bám theo, có ý định gia nhập đàn voi. Con voi nhỏ còn chưa đầy một tuổi, nói một cách khắt khe là một chú voi non. Trong đàn voi cũng có lũ voi con đi ở giữa, được những con voi lớn đi trước đi sau, đi bên phải bên trái bảo vệ ở vành ngoài. Chúng an toàn đến mức phát chán, cứ chực đi khỏi giữa đàn voi, chui ra ngoài vòng bảo hộ của những con voi lớn. Mặc dù trên đồng cỏ rộng lớn rất yên tĩnh, nhưng những con voi lớn vẫn tỏ ra rất không an tâm đối với sự an toàn của những chú voi con. Chú voi non lững tha lững thững mệt mỏi vô cùng, chân bước tập tà tập tễnh, cứ cố bám lấy được đàn voi, chỉ mong có dịp chui vào vòng bảo hộ của những con voi lớn, lẫn vào lũ voi con. Đúng thế, trông nó còn đang bé lắm.
Rất hiếm thấy trường hợp một chú voi non bé xíu sống đơn côi như vậy. Trong đàn voi, không bao giờ voi mẹ lại bỏ voi con đi một mình, chỉ trừ khi voi mẹ chết, mà nếu voi mẹ chết, con của nó cũng dứt khoát sẽ được đàn voi bảo vệ.
Lần nào mon men đến sát đàn voi, chú voi non cũng bị xua đuổi. Rõ ràng những con voi lớn không hoan nghênh nó, lạnh lùng gạt bỏ nó.
Không biết chú voi non đã bám theo đàn voi bao lâu. Cứ nom dáng vẻ mệt lử của nó cũng đủ biết chú đã bám theo lâu lắm và cũng đang đói lắm.
Trời đã tối. Voi non càng trông mong có được một cảm giác an toàn. Hình như nó nhận ra một cách bản năng, bóng đêm có nghĩa là sẽ tiềm ẩn nhiều chuyện khôn lường. Những chú voi con trong đàn voi, con nào con nấy bụng cũng căng tròn. Xem ra chúng đã ăn quá no, cần phải đi để tiêu hóa bớt. Còn chú voi non bụng lép kẹp, rất dễ nhận ra nó đang nhịn đói, hơn nữa trong mắt nó còn tỏ ra vẻ sợ sệt bóng đêm và cô độc...
Sự bám theo của nó có lẽ còn làm cho đàn voi thấy ác cảm vì bị quấn níu. Những con voi lớn luôn luôn giơ vòi hẩy nó ra, hoặc giơ chân đá nó. Chú voi non vừa mệt vừa đói đã đứng không vững lắm. Những con voi lớn chỉ hơi chạm vòi vào một cái nó đã ngã liêu xiêu. Những con voi lớn chỉ khẽ đạp một cái nó đã ngã quay lơ, mà lâu lắm mới gượng bò dậy được. Nó cứ nhìn đàn voi, thẫn thờ chốc lát, tiếp tục bám theo.
Trên đây là một vài pha trong phim truyền hình Trái đất thần bí.
Lúc này tôi đang ở trong một gia đình người bạn. Cách đây hai năm bạn tôi bị chết vì một tai nạn ôtô. Hôm nay là ngày giỗ anh, tôi đến nhà thăm vợ và con trai anh, xem họ có khó khăn gì về đời sống.
Tôi và mẹ cậu bé đang khe khẽ nói chuyện, chị đột nhiên thôi nói, hất hàm với tôi. Tôi hiểu ý chị và quay đầu nhìn cậu con trai chị. Quay lưng lại phía chúng tôi, cậu bé đang chăm chú xem truyền hình.
Trong giờ phút ấy, gia đình họ im phăng phắc.
Thế là hai người lớn chúng tôi cũng nhìn thấy những thước phim phóng sự trên đây về đàn voi.
Cậu bé cất tiếng:
- Chú voi con đáng thương quá!
Cậu lẩm bà lẩm bẩm nói một mình, không nhận ra hai người lớn chúng tôi đang lặng lẽ dồn ánh mắt vào cậu.
Tôi và mẹ cậu bé nhìn nhau, không ai nói gì.
Hai người lớn chúng tôi cũng cảm thấy chú voi non rất đáng thương...
Chú voi non vừa ngã lộn cổ lồm cồm bò dậy bám theo đàn voi, lại bị đuổi một lần nữa, ngã chỏng chơ ra đất...
Chú voi non lại một lần nữa ngã trên bãi lầy lội, đang giơ vòi và chân lên, không nhúc nhích...
Cậu bé lẩm bẩm nói một mình:
- Chú voi con đáng thương đã chết.
Tôi nghe thấy cậu bé sụt sịt mũi. Tôi quay sang mẹ cậu bé, chỉ vào mắt mình. Mẹ cậu se sẽ gật đầu.
Thế là tôi biết cậu đang khóc.
Nhưng chú voi con không chết. Cuối cùng nó vẫn giãy giụa đứng lên được.
Đàn voi đã đi rất xa, xa lắm, xa đến nỗi nó không thể nào đuổi kịp. Chú voi non đứng thẫn thờ nhìn một lúc, buồn bã quay đầu đi trở lại một cách mù mịt không biết đi đâu. Cái dáng buồn bã của nó đúng là một cái dáng buồn bã đến cực độ, thất vọng đến tận cùng.
Có mấy con sói nâu bắt đầu tấn công nó. Nó tỉnh bơ, chỉ tập tà tập tễnh bước đi, có vẻ hoàn toàn phó thác tính mệnh cho số phận. Từ phía sau một con sói xà đến ôm nó, cắn nó. Nó cứ mặc xác bước đi, không hề có phản ứng. Đầu nó gật gà gật gù, y như dáng đi của những ông già bảy tám chục tuổi. Làn da dày của voi khiến nó không biến thành bữa ăn tối của những con sói trong chốc lát...
Chú voi non đi, con sói bám chặt nó cũng bước hai chân sau đi theo, vẫn há mõm cắn nó không buông. Mấy con sói khác vây quanh, cứ luồn lách phía trước phía sau nó.
Chú voi non và những con sói lội qua một vũng nước.
Tôi lại nghe thấy cậu bé sụt sịt mũi.
Tôi và mẹ cậu bé không thể nào xem tiếp được nữa...
Đột nhiên, chú voi non giương vòi rống lên một tiếng thảm thiết.
Đột nhiên, đàn voi ở đằng xa đứng lại.
Voi cái dỏng tai lên.
Lại một tiếng kêu thê thảm...
Voi cái như nghe thấy một hiệu lệnh gì đó còn thẩm quyền hơn nó. Quay ngoắt lại, nó đi về hướng có tiếng kêu. Sau vài giây ngần ngừ, cả đàn voi cũng quay theo voi cái...
Chúng đã tìm đến chỗ chú voi non...
Những con sói nâu bỏ chạy tán loạn...
Những con voi lớn lấy vòi của chúng vỗ về an ủi chú voi non, đầy vẻ yêu thương thu nhận một đứa con lang thang. Những đứa con khác cũng bày tỏ thiện chí của mình...
Cậu bé không hề nhúc nhích, nói một tiếng: “Mẹ...”. Giọng hết sức nhỏ.
Thế là mẹ cậu dịch người, ngồi sau con, ôm cậu vào lòng, lấy giấy lau chùi nước mắt cho cậu.
Chú voi con được đàn voi thu nhận đã sơ ý sa vào một vũng lầy. Những con voi lớn bắt đầu cứu nó. Chúng nhao nhao vươn vòi dài tới chú voi non, nhưng chú voi non không sao còn đủ sức móc vòi của mình vào vòi của những con voi lớn. Chú đành vứt bỏ mọi cố gắng một cách tuyệt vọng, cam chịu chìm dần xuống. Nhưng những con voi lớn không chịu buông xuôi. Chúng cứ thò những cái vòi dài ngoẵng định cuốn chặt thân voi non kéo nó lên. Tiếc rằng những cái vòi của chúng đâu có dài đến thế. Tình huống nguy hiểm đã xảy ra - bởi chúng là những con vật to đùng, bờ đất bên vũng lầy đã bị chúng giẫm lở từng mảng, từng mảng lớn. Đất lở chôn trên thân voi non, chú voi non càng lâm vào cảnh nguy hiểm. Lúc này có mấy chú voi con đi vào vũng lầy, một con, hai con, ba con, mấy con voi lớn dùng thân mình tạo thành một phòng tuyến, ngăn chặn không để voi con ngày càng lún sâu vào bãi lầy. Đồng thời giúi những chiếc vòi dài của mình vào bùn lầy, đồng tâm hiệp lực nâng thân voi non lên từ bên dưới. Đương nhiên chúng không biết máy quay camera của loài người đang chĩa vào chúng. Chúng chẳng qua chỉ cảm thấy một cách bản năng, chúng đã chấp nhận một chú voi non thì phải tỏ hết trách nhiệm y như đối với con mình, cho dù vì thế mà hi sinh bản thân. Ngoài sự giải thích này, hỏi còn có sự giải thích nào khác?
Con voi cái thủ lĩnh lúc này đã mau chóng có một cử chỉ khác thường - con voi khổng lồ giẫm hai chân trước của mình vào vũng lầy, còn hai chân sau của nó từ từ quì xuống. Đối với một con voi rừng chưa qua huấn luyện, rõ ràng đó là một tư thế rất khó khăn lúng túng đối với nó...
Với tư thế như vậy nó đã cứu được chú voi non.
Những con voi lớn bắt đầu lấy vòi hút nước xối rửa bùn đất trên thân chú voi non. Chú voi non mình mẩy sạch sẽ, vừa mới hoàn hồn, cứ ngơ ngơ ngác ngác. Voi lớn và những voi con khác lại nhao nhao lấy vòi vỗ về an ủi nó một lúc. Cảnh tượng này đã để lại cho con người một ấn tượng vô cùng sâu sắc. Nếu đàn voi cũng có cánh tay, chắc chắn chúng sẽ ôm chặt chú voi non...
Cậu bé lúc này khe khẽ nói:
- Voi lớn tốt thật!
Câu này nghe ra không phải cậu lẩm bẩm nói một mình, mà là cậu nói cảm tưởng của mình với mẹ.
Mẹ cậu cũng khe khẽ nói:
- Phải, voi lớn tốt thật. Voi lớn là con vật đáng để loài người tôn kính.
Hai mẹ con hình như đã quên sự tồn tại của tôi - một người khách đến thăm.
Không ngờ cậu bé lại nói:
- Nhưng con người không tốt. Con người xấu.
Trong giọng nói của cậu bé có mấy phần hậm hực.
Trong nhà im ắng hẳn bởi lời của cậu bé.
Lâu lắm, mẹ cậu khe khẽ hỏi:
- Này con, sao con lại nói thế?
Cậu bé trả lời:
- Khi bố con bị xe đâm, không có chiếc ôtô nào chịu đưa bố đến bệnh viện, sợ máu bố làm bẩn ghế ngồi của họ!
Lại lâu lắm, mẹ cậu rủ rỉ nói:
- Con trai ơi, con nghĩ thế là sai. Đúng là voi lớn, thiên nga, chim nhạn, tóm lại một số động vật và muông thú nào đó, trong nhiều trường hợp có những biểu hiện khiến loài người chúng ta cảm thấy xấu hổ. Nhưng trên Trái đất của chúng ta loài người vẫn là đáng kính nhất, mặc dù loài người đã làm nhiều chuyện xấu, gây nguy hại cho bản thân, cũng gây nguy hại cho Trái đất, ví dụ chiến tranh, ví dụ lãng phí tài nguyên, ô nhiễm môi trường. Nhưng rốt cuộc loài người biết tự kiểm điểm. Người thời xưa làm sai, người thời nay tự kiểm điểm thay họ. Người đời trước làm sai, người đời sau tự kiểm điểm thay họ. Những người này làm sai, những người khác tự kiểm điểm thay họ. Những ai luôn luôn không muốn kiểm điểm bản thân, đã có những người biết tự kiểm điểm giáo dục họ tự kiểm điểm. Nhờ có năng lực tự kiểm điểm, loài người sẽ tuyệt đối không càng ngày càng xấu đi, nhất định sẽ càng ngày càng tốt lên. Con ơi, con hãy tin lời mẹ, bởi vì lời mẹ nói về cơ bản là sự thật...
Tôi không ngờ người mẹ đã trả lời con trai bằng một đoạn dài đến thế.
Bởi vì hai năm nay, hễ cứ nghĩ đến nỗi bất hạnh của chồng, chị vẫn canh cánh trong lòng đối với những ai trông thấy người chết không cứu, cứ khoanh tay đứng nhìn trong lúc xe đâm vào chồng chị.
Trong giây lát nước mắt tôi ứa ra ràn rụa. Tôi liên tưởng đến một câu nói: Cuộc đọ sức giữa các dân tộc cũng thường là cuộc đọ sức giữa những người mẹ.
Tôi bỗng dưng có cảm giác mừng vui thanh thản, ấm áp cho chú voi non trên đồng cỏ mênh mông châu Phi, cho người bạn gặp tai họa và cho dân tộc chúng ta...
Truyện ngắn của LƯU HIỂU THANH (Trung Quốc)
VŨ CÔNG HOAN dịch (từ Độc Giả số 16 - 2003)
Nhà văn Lưu Hiểu Thanh người Vinh Thành, tỉnh Sơn Đông, sinh năm 1949 tại Cáp Nhĩ Tân. Sau khi tốt nghiệp trung học, đi lao động ở Bắc Đại Hoang, đã từng làm nông dân, giáo viên tiểu học, thông tin viên. Năm 1974 học khoa Trung văn Trường đại học Phúc Đán, Thượng Hải. Năm 1977 công tác tại Xưởng phim Bắc Kinh. Năm 1979 bắt đầu xuất bản các tác phẩm: truyện dài Tuyết thành, các truyện vừa và ngắn: Đây là mảnh đất thần kỳ, Đêm nay có bão tuyết, Bố đẻ (đều được giải ưu tú quốc gia)... và nhiều tản văn tùy bút.
Nguồn Tuoitre Online