<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2006-10-12 06:50:00huytran>
VÌ MỘT NỀN NGHỆ THUẬT CÁCH MẠNG ĐỘC LẬP
André Breton và Diego Rivera
Người ta có thể nói không quá đáng rằng chưa bao giờ nền văn minh nhân lọai lại bị nhiều nguy cơ đe dọa như hiện nay. Sự phá họai nền văn hóa bằng những phương tiện tàn bạo đã thiêu hủy nền văn minh cổ đại trong phạm vi một phần châu Âu. Ngày nay, toàn bộ nền văn minh thế giới cùng chịu chung một số phận lịch sử, bị các lực lượng phản động được vũ tranh bằng tất cả những phương tiện hiện đại làm cho chao đảo. Chúng ta không những đã nhìn thấy một cuộc chiến tranh đang đến gần trước mắt chúng ta, mà ngay bây giờ, trong thời còn hòa bình, tình hình của khoa học và nghệ thuật đã trở nên hoàn toàn không thể chịu đựng nổi.
Mỗi một phát hiện về triết học, xã hội học, khoa học hay nghệ thuật đều được coi như là kết quả của một sự ngẫu nhiên quý giá, thể hiện ít nhiều tính tự phát cần thiết. Nó mang đặc tính của cá nhân khi hình thành. Nó vận dụng những khả năng chủ quan để làm bật ra một sự việc nào đó, để rồi nhờ những điều kiện khách quan nó trở nên phong phú hơn. Người ta không thể xem nhẹ sự cống hiến như thế, về mặt kiến thức nói chung (nhằm tìm hiểu thế giới) cũng như về mặt cách mạng (nhằm biến đổi thế giới, đòi hỏi con người phải có ý niệm đúng đắn về các quy luật quy định sự vận động của thế giới). Hơn nữa, người ta không thể không quan tâm đến những điều kiện tinh thần mà những cống hiến đó đã đóng góp vào những quá trình thay đổi thế giới. Và muốn thế, người ta không thể không tôn trọng những quy luật đặc thù của việc sáng tạo bằng trí tuệ.
Thế nhưng, thế giới ngày nay buộc chúng ta phải nhận thấy sự vi phạm các quy luật đó trong phạm vi ngày càng lan rộng. Sự vi phạm trắng trợn đó không nhất định sẽ làm giảm sút chất lượng của tác phẩm nghệ thuật, mà còn hạ thấp nhân cách người "nghệ sỹ". Sau khi xua đuổi khỏi nước Đức tất cả các nghệ sỹ ít nhiều yêu chuộng tự do, cho dù sự yêu chuộng đó có khi chỉ là hình thức, chế độ phát-xít Hitler đã buộc những ai còn muốn tiếp tục cầm bút hoặc cầm chổi vẽ phải tuân lệnh phụng sự chế độ và ca tụng chế độ, với những điều kiện tồi tệ hơn cả những quy ước tồi tệ nhất. Ở Liên Xô cũng vậy, ngày nay tình trạng đó đang lên tới cao độ và gần như là công khai.
Chẳng cần phải nói, chúng tôi không bao giờ lại đồng ý với khẩu hiệu "Không phát-xít, không cộng sản", dù cho số phận của khẩu hiệu này như thế nào. Khẩu hiệu đó chỉ phù hợp với bản chất của những người bảo thủ tầm thường, luôn hoảng hốt, muốn bấu víu vào tàn tích của quá khứ "dân chủ". Một nền nghệ thuật chân chính là nền nghệ thuật không chấp nhận những biến thể khác nhau từ một khuôn mẫu sẵn có nào đó, mà nó cố gắng thể hiện những nhu cầu nội tâm của con người và của nhân lọai ngày nay. Nó không thể không là nền nghệ thuật cách mạng, tức là nó không thể không hướng tới việc xây dựng lại xã hội một cách hoàn toàn và triệt để, cho dù điều đó chỉ để giải phóng sức sáng tạo của trí tuệ khỏi những gì trói buộc nó, tạo điều kiện cho toàn nhân lọai vươn tới những tầm cao mà cho tới nay, chỉ có những thiên tài hiếm có mới đạt được. Đồng thời, chúng tôi nhận xét rằng chỉ có cuộc cách mạng xã hội mới có thể mở đường cho một nền văn hóa mới. Tuy nhiên, nếu chúng tôi có khuớc từ mọi liên hệ với giới lãnh đạo hiện nay ở Liên Xô, chính là vì, theo cách nhìn của chúng tôi, họ không đại diện cho chủ nghĩa cộng sản, mà chính họ lại là kẻ thù xảo quyệt nhất và nguy hiểm nhất của chủ nghĩa đó.
Do ảnh hưởng của chế độ cực quyền ở Liên Xô và thông qua những tổ chức được gọi là "văn hóa" mà Liên Xô kiểm sóat ở những nước khác, bóng đêm thù địch đối với sự nẩy nở những giá trị tinh thần đang bao trùm lên toàn thế giới. Trong bóng đêm của bùn và máu đó có những con người giả danh là trí thức và văn nghệ sỹ, lấy sự hèn hạ làm sức bật, coi việc phủ nhận những nguyên tắc của chính họ là một trò chơi xảo trá, coi sự dối trá như một thói quen vụ lợi và coi sự ca ngợi tội ác là một thú vui. Nền nghệ thuật của nhà nước dưới thời Stalin thể hiện, với sự tàn bạo chưa từng có trong lịch sử, những cố gắng lừa dối một cách vô lý nhằm che dấu bộ mặt gian phi của họ.
Sự bất bình đối với việc phủ nhận một cách trơ trẽn những nguyên tắc mà nghệ thuật luôn luôn tuân theo đã ngấm ngầm nung nấu trong giới làm nghệ thuật. Ngay cả nhà nước xây dựng trên chế độ nô lệ cũng không dám phủ nhận toàn bộ những nguyên tắc đó. Sự bất bình đó phải trở thành sự lên án không khoan nhượng. Ngày nay, chống đối bằng nghệ thuật là một trong những sức mạnh có thể làm mất uy tín và đánh đổ những chế độ trong đó mọi nhận thức về phẩm giá và sức mạnh của con người bị coi thường, quyền vươn tới một thế giới tốt đẹp hơn của giai cấp bị bóc lột bị phủ nhận.
Cách mạng vô sản không e sợ trước nghệ thuật. Cuộc cách mạng đó hiểu rằng, theo những công trình nghiên cứu về sự hình thành khuynh hướng nghệ thuật trong xã hội tư bản đang suy sụp thì, việc quyết định đến khuynh hướng này chỉ có thể xảy ra nhờ sự va chạm giữa con người với những hình thái xã hội chống lại con người. Sự va chạm đó lại được trau dồi thêm bởi ý thức con người, làm cho giới văn nghệ sỹ trở thành đồng minh tiền định của cách mạng. Khoa phân tâm học đã làm sáng tỏ cơ chế thăng hoa của nghệ thuật, nhằm lập lại sự cân bằng đã mất giữa cái "tôi" vốn chặt chẽ và các yếu tố bị "dồn ép". Việc khôi phục lại sự cân bằng đó được thực hiện vì lợi ích lý tưởng của cái "tôi", dựa vào sức mạnh của thế giới nội tại, của cái '"ta", để đương đầu với những thực tại phũ phàng. Sức mạnh của cái "ta" đó là sức mạnh chung cho tất cả mọi người và thường xuyên nẩy nở trong cái sinh thành ở tương lai. Nhu cầu giải phóng tinh thần sẽ tự nó diễn ra một cách tự nhiên, hòa nhập vào và được tôi luyện lại trong một nhu cầu thiết yếu: nhu cầu giải phóng con người.
Từ đó, có thể rút ra một điều là nghệ thuật không thể chấp nhận- mà không bị suy thóai- sự ngoan ngoãn tuân theo mệnh lệnh từ bên ngòai, dập theo những khuôn mẫu mà một số người tưởng rằng có thể áp đặt được cho nó, nhằm thực hiện những mục đích thực dụng cực gần. Tốt hơn là nên tin vào những khả năng tiên liệu của nghệ thuật. Đó là khả năng đặc biệt của mọi nghệ sỹ chân chính. Nó bao hàm việc bắt đầu giải quyết (tiềm ẩn) những mâu thuẫn trầm trọng nhất của thời đại và hướng tư tưởng của những người đương thời tới việc gấp rút lập lại một trật tự mới.
Ý kiến của Marx lúc còn trẻ về vai trò của nhà văn cần được trân trọng nhắc lại ở thời đại chúng ta. Rõ ràng là ý kiến đó, về phương diện khoa học và nghệ thuật, cần phải được mở rộng ra cho cả những người làm công việc sản xuất và nghiên cứu. Marx nói: "Lẽ tự nhiên là nhà văn phải kiếm được tiền để có thể sống và viết. Nhưng anh ta không có lý do gì sống và viết để kiếm tiền... Nhà văn không thể nào coi tác phẩm của mình là phương tiện. Tự bản thân các tác phẩm đó sẽ là mục đích, chứ không phải là phương tiện đối với nhà văn và những người khác. Cho nên, khi cần, nhà văn phải hy sinh đời mình cho cuộc đời của tác phẩm... Điều kiện đầu tiên của tự do báo chí chính là không coi đó như một nghề." Hơn lúc nào hết, bây giờ là lúc cần phải nêu cao lời tuyên cáo ấy, để chống lại những kẻ muốn làm cho những họat động trí óc lệ thuộc vào những mục đích không phải của nó, coi thường mọi quy định lịch sử dành riêng cho nó, muốn quản lý các đề tài nghệ thuật khi vin vào cái cớ được gọi là của nhà nước. Sự tự do lựa chọn các đề tài nghệ thuật và việc hoàn toàn không hạn chế những môi trường tìm hiểu của nhà văn là một quyền lợi quý giá đối với người nghệ sỹ. Người nghệ sỹ có quyền đòi hỏi không bị tước đi quyền lợi đó. Trong sáng tạo nghệ thuật, điều chủ yếu là trí tưởng tượng không bị ràng buộc, không bị áp đặt dưới bất cứ lý do nào theo những khuôn mẫu sẵn có. Chúng tôi dứt khóat phản đối tất cả những ai, dù hôm nay hay ngày mai, muốn ép buộc chúng tôi chấp nhận rằng nghệ thuật phải tuân theo một khuôn phép mà chúng tôi thấy hoàn toàn không phù hợp với phương tiện của nó; và ý nguyện đã được cân nhắc của chúng tôi là tuân theo công thức: hoàn toàn tự do trong nghệ thuật.
Cố nhiên, chúng tôi thừa nhận rằng nhà nước cách mạng có quyền tự vệ, chống lại sự tấn công của tư sản, ngay cả khi sự tấn công này nấp sau lá cờ khoa học hoặc nghệ thuật. Nhưng giữa những phương sách tạm thời bị bắt buộc phải áp dụng để bảo vệ cách mạng và những ý định chỉ huy việc sáng tạo bằng trí óc của xã hội có một sự khác biệt. Nếu để phát triển lực lượng sản xuất vật chất, cách mạng cần phải xây dựng một chế độ xã hội chủ nghĩa với kế họach sản xuất tập trung, thì đối với việc sáng tạo trí tuệ, ngay từ đầu, cách mạng cần phải thiết lập và đảm bảo một chế độ vô chính phủ vừa tự do trí tuệ. Không dựa trên một quyền lực nào, không chịu một sự ràng buộc nào, không hề có một biểu hiện chỉ huy nào! Các hiệp hội những nhà bác học và các nhóm văn nghệ sỹ sẽ phải giải quyết những nhiệm vụ chưa bao giờ lớn lao như thế, họ có thể được xuất hiện và họ triển khai một công việc đa dạng, duy nhất dựa trên cơ sở của tình bằng hữu tự do sáng tạo, không mảy may bị ràng buộc từ bên ngòai.
Từ những điều chúng tôi vừa đề cập đến, rõ ràng là trong khi bảo vệ quyền tự do sáng tạo, chúng tôi không hề chứng minh cho sự thờ ơ chính trị. Và chúng tôi không hề muốn làm sống lại cái gọi là nghệ thuật "thuần túy", thứ nghệ thuật thường để phục vụ những mục đích không hề thuần túy của bọn phản động. Không, chúng tôi có một quan điểm rất cao xa về chức năng của nghệ thuật, để không từ chối ảnh hưởng của nó đối với vận mệnh xã hội. Chúng tôi nghĩ rằng, nhiệm vụ tối cao của nghệ thuật trong thời đại chúng ta là tham gia có ý thức và tích cực vào việc chuẩn bị cho cách mạng. Nhưng, người nghệ sỹ chỉ có thể phục vụ cuộc đấu tranh giải phóng khi chủ quan người nghệ sỹ đó đã thấm nhuần nội dung về xã hội và cá nhân của cuộc đấu tranh đó, bằng cách đưa những suy nghĩ và kịch tính của nội dung ấy vào não trạng của mình, rồi tìm phương sách tự do thể hiện nội tâm của chính mình một cách có nghệ thuật.
Trong giai đoạn hiện nay- được đặc trưng bằng sự hấp hối của chủ nghĩa tư bản, dân chủ cũng như phát-xít- dù cho người nghệ sỹ không bày tỏ sự phản kháng xã hội bằng một hình thức rõ rệt nào, nhưng họ vẫn cảm thấy có nguy cơ bị tước mất quyền sống và quyền tiếp tục sự nghiệp, bởi vì họ bị tước đọat mọi phương tiện để phổ biến tác phẩm nghệ thuật của mình.
(Còn tiếp)
André Breton và Diego Rivera
Người ta có thể nói không quá đáng rằng chưa bao giờ nền văn minh nhân lọai lại bị nhiều nguy cơ đe dọa như hiện nay. Sự phá họai nền văn hóa bằng những phương tiện tàn bạo đã thiêu hủy nền văn minh cổ đại trong phạm vi một phần châu Âu. Ngày nay, toàn bộ nền văn minh thế giới cùng chịu chung một số phận lịch sử, bị các lực lượng phản động được vũ tranh bằng tất cả những phương tiện hiện đại làm cho chao đảo. Chúng ta không những đã nhìn thấy một cuộc chiến tranh đang đến gần trước mắt chúng ta, mà ngay bây giờ, trong thời còn hòa bình, tình hình của khoa học và nghệ thuật đã trở nên hoàn toàn không thể chịu đựng nổi.
Mỗi một phát hiện về triết học, xã hội học, khoa học hay nghệ thuật đều được coi như là kết quả của một sự ngẫu nhiên quý giá, thể hiện ít nhiều tính tự phát cần thiết. Nó mang đặc tính của cá nhân khi hình thành. Nó vận dụng những khả năng chủ quan để làm bật ra một sự việc nào đó, để rồi nhờ những điều kiện khách quan nó trở nên phong phú hơn. Người ta không thể xem nhẹ sự cống hiến như thế, về mặt kiến thức nói chung (nhằm tìm hiểu thế giới) cũng như về mặt cách mạng (nhằm biến đổi thế giới, đòi hỏi con người phải có ý niệm đúng đắn về các quy luật quy định sự vận động của thế giới). Hơn nữa, người ta không thể không quan tâm đến những điều kiện tinh thần mà những cống hiến đó đã đóng góp vào những quá trình thay đổi thế giới. Và muốn thế, người ta không thể không tôn trọng những quy luật đặc thù của việc sáng tạo bằng trí tuệ.
Thế nhưng, thế giới ngày nay buộc chúng ta phải nhận thấy sự vi phạm các quy luật đó trong phạm vi ngày càng lan rộng. Sự vi phạm trắng trợn đó không nhất định sẽ làm giảm sút chất lượng của tác phẩm nghệ thuật, mà còn hạ thấp nhân cách người "nghệ sỹ". Sau khi xua đuổi khỏi nước Đức tất cả các nghệ sỹ ít nhiều yêu chuộng tự do, cho dù sự yêu chuộng đó có khi chỉ là hình thức, chế độ phát-xít Hitler đã buộc những ai còn muốn tiếp tục cầm bút hoặc cầm chổi vẽ phải tuân lệnh phụng sự chế độ và ca tụng chế độ, với những điều kiện tồi tệ hơn cả những quy ước tồi tệ nhất. Ở Liên Xô cũng vậy, ngày nay tình trạng đó đang lên tới cao độ và gần như là công khai.
Chẳng cần phải nói, chúng tôi không bao giờ lại đồng ý với khẩu hiệu "Không phát-xít, không cộng sản", dù cho số phận của khẩu hiệu này như thế nào. Khẩu hiệu đó chỉ phù hợp với bản chất của những người bảo thủ tầm thường, luôn hoảng hốt, muốn bấu víu vào tàn tích của quá khứ "dân chủ". Một nền nghệ thuật chân chính là nền nghệ thuật không chấp nhận những biến thể khác nhau từ một khuôn mẫu sẵn có nào đó, mà nó cố gắng thể hiện những nhu cầu nội tâm của con người và của nhân lọai ngày nay. Nó không thể không là nền nghệ thuật cách mạng, tức là nó không thể không hướng tới việc xây dựng lại xã hội một cách hoàn toàn và triệt để, cho dù điều đó chỉ để giải phóng sức sáng tạo của trí tuệ khỏi những gì trói buộc nó, tạo điều kiện cho toàn nhân lọai vươn tới những tầm cao mà cho tới nay, chỉ có những thiên tài hiếm có mới đạt được. Đồng thời, chúng tôi nhận xét rằng chỉ có cuộc cách mạng xã hội mới có thể mở đường cho một nền văn hóa mới. Tuy nhiên, nếu chúng tôi có khuớc từ mọi liên hệ với giới lãnh đạo hiện nay ở Liên Xô, chính là vì, theo cách nhìn của chúng tôi, họ không đại diện cho chủ nghĩa cộng sản, mà chính họ lại là kẻ thù xảo quyệt nhất và nguy hiểm nhất của chủ nghĩa đó.
Do ảnh hưởng của chế độ cực quyền ở Liên Xô và thông qua những tổ chức được gọi là "văn hóa" mà Liên Xô kiểm sóat ở những nước khác, bóng đêm thù địch đối với sự nẩy nở những giá trị tinh thần đang bao trùm lên toàn thế giới. Trong bóng đêm của bùn và máu đó có những con người giả danh là trí thức và văn nghệ sỹ, lấy sự hèn hạ làm sức bật, coi việc phủ nhận những nguyên tắc của chính họ là một trò chơi xảo trá, coi sự dối trá như một thói quen vụ lợi và coi sự ca ngợi tội ác là một thú vui. Nền nghệ thuật của nhà nước dưới thời Stalin thể hiện, với sự tàn bạo chưa từng có trong lịch sử, những cố gắng lừa dối một cách vô lý nhằm che dấu bộ mặt gian phi của họ.
Sự bất bình đối với việc phủ nhận một cách trơ trẽn những nguyên tắc mà nghệ thuật luôn luôn tuân theo đã ngấm ngầm nung nấu trong giới làm nghệ thuật. Ngay cả nhà nước xây dựng trên chế độ nô lệ cũng không dám phủ nhận toàn bộ những nguyên tắc đó. Sự bất bình đó phải trở thành sự lên án không khoan nhượng. Ngày nay, chống đối bằng nghệ thuật là một trong những sức mạnh có thể làm mất uy tín và đánh đổ những chế độ trong đó mọi nhận thức về phẩm giá và sức mạnh của con người bị coi thường, quyền vươn tới một thế giới tốt đẹp hơn của giai cấp bị bóc lột bị phủ nhận.
Cách mạng vô sản không e sợ trước nghệ thuật. Cuộc cách mạng đó hiểu rằng, theo những công trình nghiên cứu về sự hình thành khuynh hướng nghệ thuật trong xã hội tư bản đang suy sụp thì, việc quyết định đến khuynh hướng này chỉ có thể xảy ra nhờ sự va chạm giữa con người với những hình thái xã hội chống lại con người. Sự va chạm đó lại được trau dồi thêm bởi ý thức con người, làm cho giới văn nghệ sỹ trở thành đồng minh tiền định của cách mạng. Khoa phân tâm học đã làm sáng tỏ cơ chế thăng hoa của nghệ thuật, nhằm lập lại sự cân bằng đã mất giữa cái "tôi" vốn chặt chẽ và các yếu tố bị "dồn ép". Việc khôi phục lại sự cân bằng đó được thực hiện vì lợi ích lý tưởng của cái "tôi", dựa vào sức mạnh của thế giới nội tại, của cái '"ta", để đương đầu với những thực tại phũ phàng. Sức mạnh của cái "ta" đó là sức mạnh chung cho tất cả mọi người và thường xuyên nẩy nở trong cái sinh thành ở tương lai. Nhu cầu giải phóng tinh thần sẽ tự nó diễn ra một cách tự nhiên, hòa nhập vào và được tôi luyện lại trong một nhu cầu thiết yếu: nhu cầu giải phóng con người.
Từ đó, có thể rút ra một điều là nghệ thuật không thể chấp nhận- mà không bị suy thóai- sự ngoan ngoãn tuân theo mệnh lệnh từ bên ngòai, dập theo những khuôn mẫu mà một số người tưởng rằng có thể áp đặt được cho nó, nhằm thực hiện những mục đích thực dụng cực gần. Tốt hơn là nên tin vào những khả năng tiên liệu của nghệ thuật. Đó là khả năng đặc biệt của mọi nghệ sỹ chân chính. Nó bao hàm việc bắt đầu giải quyết (tiềm ẩn) những mâu thuẫn trầm trọng nhất của thời đại và hướng tư tưởng của những người đương thời tới việc gấp rút lập lại một trật tự mới.
Ý kiến của Marx lúc còn trẻ về vai trò của nhà văn cần được trân trọng nhắc lại ở thời đại chúng ta. Rõ ràng là ý kiến đó, về phương diện khoa học và nghệ thuật, cần phải được mở rộng ra cho cả những người làm công việc sản xuất và nghiên cứu. Marx nói: "Lẽ tự nhiên là nhà văn phải kiếm được tiền để có thể sống và viết. Nhưng anh ta không có lý do gì sống và viết để kiếm tiền... Nhà văn không thể nào coi tác phẩm của mình là phương tiện. Tự bản thân các tác phẩm đó sẽ là mục đích, chứ không phải là phương tiện đối với nhà văn và những người khác. Cho nên, khi cần, nhà văn phải hy sinh đời mình cho cuộc đời của tác phẩm... Điều kiện đầu tiên của tự do báo chí chính là không coi đó như một nghề." Hơn lúc nào hết, bây giờ là lúc cần phải nêu cao lời tuyên cáo ấy, để chống lại những kẻ muốn làm cho những họat động trí óc lệ thuộc vào những mục đích không phải của nó, coi thường mọi quy định lịch sử dành riêng cho nó, muốn quản lý các đề tài nghệ thuật khi vin vào cái cớ được gọi là của nhà nước. Sự tự do lựa chọn các đề tài nghệ thuật và việc hoàn toàn không hạn chế những môi trường tìm hiểu của nhà văn là một quyền lợi quý giá đối với người nghệ sỹ. Người nghệ sỹ có quyền đòi hỏi không bị tước đi quyền lợi đó. Trong sáng tạo nghệ thuật, điều chủ yếu là trí tưởng tượng không bị ràng buộc, không bị áp đặt dưới bất cứ lý do nào theo những khuôn mẫu sẵn có. Chúng tôi dứt khóat phản đối tất cả những ai, dù hôm nay hay ngày mai, muốn ép buộc chúng tôi chấp nhận rằng nghệ thuật phải tuân theo một khuôn phép mà chúng tôi thấy hoàn toàn không phù hợp với phương tiện của nó; và ý nguyện đã được cân nhắc của chúng tôi là tuân theo công thức: hoàn toàn tự do trong nghệ thuật.
Cố nhiên, chúng tôi thừa nhận rằng nhà nước cách mạng có quyền tự vệ, chống lại sự tấn công của tư sản, ngay cả khi sự tấn công này nấp sau lá cờ khoa học hoặc nghệ thuật. Nhưng giữa những phương sách tạm thời bị bắt buộc phải áp dụng để bảo vệ cách mạng và những ý định chỉ huy việc sáng tạo bằng trí óc của xã hội có một sự khác biệt. Nếu để phát triển lực lượng sản xuất vật chất, cách mạng cần phải xây dựng một chế độ xã hội chủ nghĩa với kế họach sản xuất tập trung, thì đối với việc sáng tạo trí tuệ, ngay từ đầu, cách mạng cần phải thiết lập và đảm bảo một chế độ vô chính phủ vừa tự do trí tuệ. Không dựa trên một quyền lực nào, không chịu một sự ràng buộc nào, không hề có một biểu hiện chỉ huy nào! Các hiệp hội những nhà bác học và các nhóm văn nghệ sỹ sẽ phải giải quyết những nhiệm vụ chưa bao giờ lớn lao như thế, họ có thể được xuất hiện và họ triển khai một công việc đa dạng, duy nhất dựa trên cơ sở của tình bằng hữu tự do sáng tạo, không mảy may bị ràng buộc từ bên ngòai.
Từ những điều chúng tôi vừa đề cập đến, rõ ràng là trong khi bảo vệ quyền tự do sáng tạo, chúng tôi không hề chứng minh cho sự thờ ơ chính trị. Và chúng tôi không hề muốn làm sống lại cái gọi là nghệ thuật "thuần túy", thứ nghệ thuật thường để phục vụ những mục đích không hề thuần túy của bọn phản động. Không, chúng tôi có một quan điểm rất cao xa về chức năng của nghệ thuật, để không từ chối ảnh hưởng của nó đối với vận mệnh xã hội. Chúng tôi nghĩ rằng, nhiệm vụ tối cao của nghệ thuật trong thời đại chúng ta là tham gia có ý thức và tích cực vào việc chuẩn bị cho cách mạng. Nhưng, người nghệ sỹ chỉ có thể phục vụ cuộc đấu tranh giải phóng khi chủ quan người nghệ sỹ đó đã thấm nhuần nội dung về xã hội và cá nhân của cuộc đấu tranh đó, bằng cách đưa những suy nghĩ và kịch tính của nội dung ấy vào não trạng của mình, rồi tìm phương sách tự do thể hiện nội tâm của chính mình một cách có nghệ thuật.
Trong giai đoạn hiện nay- được đặc trưng bằng sự hấp hối của chủ nghĩa tư bản, dân chủ cũng như phát-xít- dù cho người nghệ sỹ không bày tỏ sự phản kháng xã hội bằng một hình thức rõ rệt nào, nhưng họ vẫn cảm thấy có nguy cơ bị tước mất quyền sống và quyền tiếp tục sự nghiệp, bởi vì họ bị tước đọat mọi phương tiện để phổ biến tác phẩm nghệ thuật của mình.
(Còn tiếp)