Kinh nghiệm tôi xử lý các cục nghẹn khi luyện nói tiếng Anh...
Trước khi đi vào từng phương pháp cụ thể, cho tôi đá vòng một phát về các cục nghẹn. Các cục nghẹn có thể là một từ vựng, một cấu trúc, một cách nói hoặc bất cứ một cái gì bạn không thể diễn đạt được từ tiếng Việt ra tiếng Anh (hoặc bất cứ một ngoại ngữ nào khác)…
Thực chất, số lượng cục nghẹn cũng chỉ có một giới hạn nhất định. Những người “nói ra hơi” là những người vượt qua được các cục nghẹn đó, tới một mức nào đó thì có muốn kiếm các cục nghẹn đó cũng không ra. Tại sao vậy? Tại hết rồi thì lấy đâu mà kiếm? Lúc đó, khả năng và trình độ cao thấp phụ thụộc hoàn toàn vào số lượng nhiều ít của từ vựng mà thôi. Học nhiều biết nhiều, học ít biết ít… đơn giản là vậy.
Còn các bạn “nói không ra hơi” là những bạn… vấp hoài một cục nghẹn mà trịnh trọng không thèm để ý. Hôm nay các bạn vì vấp một cục ngẹn mà vì nó nói không ra hơi. Ngày mai các bạn lại vấp một cục nghẹn… y chang như thế. Và ngày mốt… hỡi ơi, vẫn cục nghẹn đó. Thật quái quỷ, các trung tâm ngoại ngữ, thậm chí các giảng đừong đại học có biết bao nhiêu ông thầy giỏi, sao chẳng ông nào nói cho học sinh cái lý thuyết này hoặc một cái gì tương tự như thế? Các bạn chỉ cần bỏ năm phút tra lại hỏi lại cách nói, cách diễn đạt cho cái cục nghẹn đó, tôi đảm bảo với các bạn, lần thứ hai các bạn gặp lại cục nghẹn, các bạn nói được và người ta hiểu được, các bạn sẽ vô cùng hạnh phúc. Và như vậy đảm bảo các bạn sẽ nhớ luôn, không còn quên nữa. Cũng cục nghẹn đó, nếu chưa học bao giờ và làm quen với nó trong sách vở… ái chà, một người bình thường như tôi đây muốn học để nhớ phải tự học mất khoảng 10 lần. Mà còn chưa chắc đã nhớ. Vậy đấy. Cách nhớ này có tên khoa học đàng hoàng, gọi là Phương Pháp Nhớ Ấn Tượng. Vậy tại sao các bạn đã có cơ hội tìm ra các cục nghẹn lại không chịu… xử lý ngay nó mà lại chúi mũi vào những cuốn Steamline English tập 9 tập 10?
Trở ngược lại với gã đệ tử của tôi nói lúc đầu. Gã xử lý xong hầu hết các cục nghẹn thông thường chỉ trong 2 tuần. Ấy vậy mà chỉ vì không để ý, không học có phương pháp mà các cục nghẹn ấy tồn tại suốt mấy năm trời, tới mức suýt bị đuổi việc xách va li về nước. Chịu, tôi không hiểu lý do tại sao như thế. Có lẽ tại tôi bức xúc quá khi nhìn biết bao người trẻ tuổi phí hoài công sức thời gian học mà rốt cục một câunogại ngữ không nói thành lời. Nói không được thì giá trị bằng với… không học. Các bạn để thời gian đó gọi điện thoại cho tôi, rủ tôi đi… nhậu còn tốt hơn hì hì…
Sẽ có bạn nói với tôi rằng: Chúng tôi không có điều kiện tiếp xúc, không tìm ra được những cục nghẹn. Ái chà, đúng quá là đúng. Các bạn có chịu tìm đâu mà đòi tìm ra điều kiện. Cá nhân tôi nghĩ rằng du học nước ngoài và học trong nước chẳng khác nhau quá nhiều đâu. Có chăng là ở nước ngoài, do điều kiện môi trường bắt buộc bạn phải nói nên tự nhiên bạn tìm ra các cục nghẹn. Rồi bạn không sửa các cục nghẹn thì bạn… đói nên bạn sửa được các cục nghẹn đó và… tiến bộ nhanh. Các bạn ở trong nước chưa có điều kiện đi du học thì, nếu biết tự chủ động tìm kiếm và học thì chẳng khác du học nước ngoài bao nhiêu.
Tôi xin dẫn chứng ngay một con người đã chủ động như thế, ngay trước mắt các bạn dù rằng người đó chưa chắc đã khoái cái mớ lý thuyết hổ lốn này của tôi. Xin giới thiệu thành viên mới của diễn đàn namdinhonline.net, bạn Lương Kim Ngọc với nguyên văn bài mở đầu topic này:
Hi every one
If anybody want to improve your English Speaking, we can practice with each other by chatvoice. Contact with me by email address :
[email protected].
I hope that everybody who can speak English or is studying English will join and we can help each other.
Thanks
(Đây là người khởi đầu cái thread, sau này tôi dùng nó để xây dựng cái ESC mà tôi kể lúc đầu)
Có thể tiếng Anh chưa thật chuẩn, nhưng bạn LKN nói trên đã hoàn toàn diễn đạt được bằng ngoại ngữ ý mình muốn nói. Cái này... good enough, đặc biệt đối với những người đang học.
Đó là về lý thuyết. Bây giờ tôi chỉ dùng vài dòng để nói về các kỹ thuật khắc phục các cục nghẹn đó. Dễ lắm mà cũng khó lắm. Dễ vì ai cũng làm được. Khó vì cần phải có sự kiên trì. Việc làm đựơc hay không là việc của các bạn. None of my business.
- Bắt chước bạn Ngọc trên đây, tìm người thực tập nói tiếng Anh. Trong lúc nói khắc tìm ra các cục nghẹn.
- Mua một cuốn truyện tiếng Việt có nhiều câu hội thoại hoăc thậm chí… truyện tranh, thử dịch ra tiếng Anh các câu hội thoại đó. Ái chà, các bạn sẽ thấy các cục nghẹn trong đó lổn ngổn hàng đống. Nhưng sẽ có rất nhiều cục giống nhau. Xử lý các cục đó. Cách xử lý: quá nhiều nguồn, không cần đến sự giúp đỡ của cái thằng tôi thất nghiệp lang thang xứ mọi này.
- Trong các câu chuyện với bạn bè bằng tiếng Việt hàng ngày, lâu lâu bốc ra một câu dịch thử. Không trôi thì ghi nhớ cục nghẹn, về nhà xử lý. Trôi thì thôi, tiếp tục dịch các câu khác cho tới khi tìm ra cục nghẹn mới thì thôi. Có thể có cuốn sổ nhỏ bỏ túi và một cây viết luôn mang theo người để ghi lại các cục nghẹn mới tìm được cho khỏi quên.
- Xem phim phụ đề tiếng Anh, ghi lại các cách nói hay mà dùng từ dễ học dễ nhớ.
- Xem phim tiếng Việt, tập dịch tại chỗ như cách nói chuyện với bạn bè ở trên để tìm ra những cục nghẹn. Tìm được xử lý ngay.
- Lên mạng chat bằng tiếng Anh. Chưa đủ khả năng thì coi người ta chát và nghi nhớ những cái gì mình thấy dễ nhớ và thích.
- Mua truyện bằng tiếng Anh tập đọc, chú trọng hơn vào các mẩu đối thoại. Lấy một cây viết high-light tô đậm những cấu trúc câu dễ học dễ nhớ mà mình đã hiểu và mình thích. Rảnh đọc lại sẽ lập tức đập lại vào mắt mình và nhớ tới nó…
- Những bạn có học chuyên ngành thì tự viết lại những gì bạn tưởng tượng sẽ phải nói trong công việc chuyên môn sau này. Tự viết, tự dịch ngược, tự tìm người sửa, tự tìm các nguồn giúp đỡ và đặc biệt là… tự tập nói. Tôi nhớ bài học tương tự như vậy lần đầu tiên của tôi là môn tiếng… Tàu. Tôi đi chơi bi da với mấy thằng Đài Loan, cố tìm cách giải thích cho nó luật bi da ba băng trong Sài Gòn mà không giải thích được. Nhưng chỉ có ngày đầu tiên như vậy thôi. Về nhà tôi đã có ngay cả một bài dịch tựa đề là “Chơi bi da ba băng Sài Gòn thế nào” với sự giúp đỡ của từ điển và một ngừoi bạn người Hoa. Và… ngạc nhiên chưa… nhiều cấu trúc tôi sử dụng trong bài dịch đó tận bây giờ tôi vẫn còn dùng trong các… hợp đồng thương mại. Lẽ ra tôi phải có một cái bằng… Đại Học Bi Da.
Còn rất nhiều phương pháp tiểu xảo khác nữa. Những người đi trước có thể cùng xúm vào chia sẻ kinh nghiệm với các lớp đàn em. Bài viết về kỹ năng nói của tôi tạm kết thúc ở đây. Mỏi tay rồi nên xin nghỉ. Mai rảnh tôi sẽ tiếp tục dần với các đề tài: phát âm, nghe, viết thường, viết thương mại, ứng dụng ngữ pháp thực dụng, cách sử dụng từ điển đơn ngữ và song ngữ vv… và … vv… Nghĩ ra cái gì thì viết cái đó, đương nhiên mong được sự ủng hộ của các bạn đây và các huynh đệ đi trứơc xúm vào cùng giúp một tay. Thanks for reading, all!