<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2006-12-20 05:20:28TTL>
.
Tiểu sử:
Nhà văn và kịch tác gia Ba Lan Slawomir Mrozek sinh ngày 30 tháng 6, 1930, tại Borzecin. Cha ông - Antoni Mrozek - là một người đưa thơ, và Mẹ ông là Zofia Mrozek, mất năm 1949, khi ông 19 tuổi.
Mrozek hấp thụ nền giáo dục của Thiên Chúa Giáo, nhưng trong các tác phẩm của ông, tôn giáo không là điểm chính. Quan trọng hơn, trong thời gian trưởng thành, ông chịu ảnh hưởng các diễn biến khi Nazi chiếm đóng Ba Lan, rồi sự đàn áp của Stalin, tạo ra một thế hệ trẻ chua chát, không ảo tưởng.
Năm 1949 Mrozek định học Kiến Trúc, nhưng bỏ dở, chuyến sang học hội họa, rồi lại bỏ vì chán nản và bắt đầu làm việc cho Ban Biên Tập nhóm Dziennik Polski. Ông cũng theo đuổi ngành Triết Đông trong một thời gian ngắn. Năm 1956 ông sang Nga, 1957 sang Pháp.
Ông bắt đầu bằng nghiệp báo chí, nhưng từ cuối thập niên 1950 thì xoay sang viết kịch bản. Vở kịch đầu tay, "Policja" [Người cảnh sát] được viết năm 1958.
Trong những năm 1963-1996 ông không sống ở Ba Lan, mà ở Ý, Pháp, và Mễ Tây Cơ. Năm 1997 thì ông trở về sống tại Ba Lan.
Vở kịch nổi tiếng nhất của ông là Tango, viết năm 1964, được thế giới biết đến năm 1968 khi được chuyển ngữ và trình diễn khắp Âu Châu. Tango nói lên sự xung đột giữa các thế hệ, nhưng trên căn bản, diễn tả tiến trình lý tưởng tuổi trẻ bị chuyển hướng thành các tranh giành thế lực bẩn thỉu và cuối cùng đưa đến nạn chuyên quyền, độc tài trong xã hội.
Năm 1968, Mrozek lên án chính quyền Ba Lan trong việc xâm lăng Czechoslovakia, bị chính quyền lên án và quyết định trở thành kẻ lưu vong, ở lại Pháp và nhập Pháp tịch năm 1978. Kinh nghiệm sống tha hương được ông ghi lại trong tác phẩm Emigranci (1974), viết về hai kẻ tỵ nạn từ Đông Âu, đánh mất tất cả, ngay cả giấc mơ của cá nhân họ.
Năm 1981, khi Wojciek Jaruzelski ban hành thiết quân luật tại Ba Lan và bắt các nhà lãnh đạo phong trào Solidarity, Mrozek viết bài phản kháng đăng trên tờ Le Monde.
Năm 1983, cùng với Czeslaw Milosz và Leszek Kolakowski, Mrozek lên tiếng chống đối sự giải thể Hội Nhà Văn Ba Lan ( Polish Writers' Association (ZLP))
Năm 1987, Mrozek nhận giải thưởng Kafka, nhưng từ chối giải Fundacja Literacka của Ba Lan.
Năm 2003, Mrozek được vinh danh với Chevalier de la Légion d'honneur, một giải thưởng cao quý nhất của Pháp.
Tác phẩm của Mrozek thường hài hước một cách sâu sắc, được xếp vào loại kịch bản thuộc "The Theatre of the Absurd" [Sân khấu của điều Phi Lý]
Tác phẩm:
Opowiadania z Trzmielowej Gory, 1953 (short stories)
Polpancerze praktyczne, 1953 (short stories)
Malenkie lato, 1956 (novel)
Polska w obrazach, 1957 (cartoons)
Slon, 1957 (short stories) - The Elephant (trans. by Konrad Syrop) - Elefantti (suom. Kristiina Kivivuori )
Policja, 1958 (play) - The Policeman
Meczenstwo Piotra O'Hey'a, 1959 (play) - The Martyrdom of Piotr Ohey
Wesele w Atomicach, 1959 (short stories) - The Ugrupu Bird (trans. by Konrad Syrop) - Häät Atomilassa (suom. Pirkko Pesonen)
Indyk, 1960 (play)
Postepowiec, 1960 (cartoons)
Na pelnym morzu, 1961 (play) - Out at Sea
Karol, 1961 (play) - Charlie
Ucieczka na poludnie, 1961 (novel)
Strip-tease, 1961 (play) - in Three Plays (trans. Teresa Dzieduszycka)
Deszcz, 1962 (short stories)
Zabawa, 1962 (play) - The Party
Kynolog w rosterce, 1962 (play)
Czarowna noc, 1963 (play) - Enchanted Night
Smierc porucznika, 1963 (play)
Jelen, 1963 (play)
Tango, 1964 (play) - (trans. by Ralph Manheim and Teresa Dzieduszycka)
Krawiec, 1964 (play)
Dom na granicy, 1965 (play)
Racket-baby, 1965 (play)
Testarium, 1967 (play) - The Prophets
Poczworka, 1967 (play)
Six Plays, 1967 (The Policeman, The Martyrdom of Piotr Ohey, Out at Sea, Charlie, The Party, Enchated Night, trans. by N. Bethell)
Drugie danie, 1968 (play) - Repeat Performance
Przez okulary Slawomira Mrozka 1953-1968 (cartoons)
Profesor, 1968 (play)
Dwa listy i inne opowiadania, 1970 (short stories)
Szczesliwe wydarzenie, 1971 (play)
Vatzlav, 1972 (play, written in 1968) - Vatzlav; a Play in 77 Scenes (trans. by Ralph Manheim)
Three Plays, 1972 (Striptease, Repeat Performance, The Prophets)
Rzeznia, 1973 (play)
Utwory sceniczne, 1963-73 (plays, 2 vols.)
Emigranci, 1974 (play) - The Emigrants (trans. by M.&T. Wrona & R. Holman)
Garbus, 1975 (play)
Utwory sceniczne nowe, 1975
Serenada, 1977 (play)
Lis filosof, 1977 (play)
Polowanie na lisa, 1977 (play)
Lis aspirant, 1978 (play)
Parabellum, 1979 (fiction)
Amor, 1979 (teleplay, includes Amor, Krawiec, Polowanie lisa, Serenada. Lis filozof, Lis aspirant)
Pieszo, 1980 (play)
Opowiadania, 1964-1980 (short stories, 3 vols.)
Ambasador, 1982 (play)
Male listy, 1982 (short stories)
Rysunki, 1982 (drawings)
Letni dzien, 1983 (play)
Moniza Clavier, 1983 (fiction)
Donosy, 1983 (denunciations)
Alfa, 1984 (play)
A Summer's Day, 1985
Opowiadania, 1985 (stories, samizdat)
Kontrakt, 1986 (play)
Portret, 1987
Wybór dramtów, 1987
Dramaty, 1990
Male prozy, 1990 (short stories)
Widowy, 1992 (play)
Milosc na Krymie, 1993 (play)
Wielebni, 1996 (play)
Dziennik powrotu, 1996 (diary)
Piekni widok, 1998 (play) - The Beautiful Sight
The Mrozek Reader, 2003 (ed. by Daniel Gerould)
Das Leben für Anfänger, 2004 (ed. by Daniel Keel, Daniel Kampa) - Elämää aloittelijoille (suom. Päivi Paloposki)
Tác phẩm của Mrozek tại Việt Nam Thư Quán
.
Tiểu sử:
Nhà văn và kịch tác gia Ba Lan Slawomir Mrozek sinh ngày 30 tháng 6, 1930, tại Borzecin. Cha ông - Antoni Mrozek - là một người đưa thơ, và Mẹ ông là Zofia Mrozek, mất năm 1949, khi ông 19 tuổi.
Mrozek hấp thụ nền giáo dục của Thiên Chúa Giáo, nhưng trong các tác phẩm của ông, tôn giáo không là điểm chính. Quan trọng hơn, trong thời gian trưởng thành, ông chịu ảnh hưởng các diễn biến khi Nazi chiếm đóng Ba Lan, rồi sự đàn áp của Stalin, tạo ra một thế hệ trẻ chua chát, không ảo tưởng.
Năm 1949 Mrozek định học Kiến Trúc, nhưng bỏ dở, chuyến sang học hội họa, rồi lại bỏ vì chán nản và bắt đầu làm việc cho Ban Biên Tập nhóm Dziennik Polski. Ông cũng theo đuổi ngành Triết Đông trong một thời gian ngắn. Năm 1956 ông sang Nga, 1957 sang Pháp.
Ông bắt đầu bằng nghiệp báo chí, nhưng từ cuối thập niên 1950 thì xoay sang viết kịch bản. Vở kịch đầu tay, "Policja" [Người cảnh sát] được viết năm 1958.
Trong những năm 1963-1996 ông không sống ở Ba Lan, mà ở Ý, Pháp, và Mễ Tây Cơ. Năm 1997 thì ông trở về sống tại Ba Lan.
Vở kịch nổi tiếng nhất của ông là Tango, viết năm 1964, được thế giới biết đến năm 1968 khi được chuyển ngữ và trình diễn khắp Âu Châu. Tango nói lên sự xung đột giữa các thế hệ, nhưng trên căn bản, diễn tả tiến trình lý tưởng tuổi trẻ bị chuyển hướng thành các tranh giành thế lực bẩn thỉu và cuối cùng đưa đến nạn chuyên quyền, độc tài trong xã hội.
Năm 1968, Mrozek lên án chính quyền Ba Lan trong việc xâm lăng Czechoslovakia, bị chính quyền lên án và quyết định trở thành kẻ lưu vong, ở lại Pháp và nhập Pháp tịch năm 1978. Kinh nghiệm sống tha hương được ông ghi lại trong tác phẩm Emigranci (1974), viết về hai kẻ tỵ nạn từ Đông Âu, đánh mất tất cả, ngay cả giấc mơ của cá nhân họ.
Năm 1981, khi Wojciek Jaruzelski ban hành thiết quân luật tại Ba Lan và bắt các nhà lãnh đạo phong trào Solidarity, Mrozek viết bài phản kháng đăng trên tờ Le Monde.
Năm 1983, cùng với Czeslaw Milosz và Leszek Kolakowski, Mrozek lên tiếng chống đối sự giải thể Hội Nhà Văn Ba Lan ( Polish Writers' Association (ZLP))
Năm 1987, Mrozek nhận giải thưởng Kafka, nhưng từ chối giải Fundacja Literacka của Ba Lan.
Năm 2003, Mrozek được vinh danh với Chevalier de la Légion d'honneur, một giải thưởng cao quý nhất của Pháp.
Tác phẩm của Mrozek thường hài hước một cách sâu sắc, được xếp vào loại kịch bản thuộc "The Theatre of the Absurd" [Sân khấu của điều Phi Lý]
Tác phẩm:
Opowiadania z Trzmielowej Gory, 1953 (short stories)
Polpancerze praktyczne, 1953 (short stories)
Malenkie lato, 1956 (novel)
Polska w obrazach, 1957 (cartoons)
Slon, 1957 (short stories) - The Elephant (trans. by Konrad Syrop) - Elefantti (suom. Kristiina Kivivuori )
Policja, 1958 (play) - The Policeman
Meczenstwo Piotra O'Hey'a, 1959 (play) - The Martyrdom of Piotr Ohey
Wesele w Atomicach, 1959 (short stories) - The Ugrupu Bird (trans. by Konrad Syrop) - Häät Atomilassa (suom. Pirkko Pesonen)
Indyk, 1960 (play)
Postepowiec, 1960 (cartoons)
Na pelnym morzu, 1961 (play) - Out at Sea
Karol, 1961 (play) - Charlie
Ucieczka na poludnie, 1961 (novel)
Strip-tease, 1961 (play) - in Three Plays (trans. Teresa Dzieduszycka)
Deszcz, 1962 (short stories)
Zabawa, 1962 (play) - The Party
Kynolog w rosterce, 1962 (play)
Czarowna noc, 1963 (play) - Enchanted Night
Smierc porucznika, 1963 (play)
Jelen, 1963 (play)
Tango, 1964 (play) - (trans. by Ralph Manheim and Teresa Dzieduszycka)
Krawiec, 1964 (play)
Dom na granicy, 1965 (play)
Racket-baby, 1965 (play)
Testarium, 1967 (play) - The Prophets
Poczworka, 1967 (play)
Six Plays, 1967 (The Policeman, The Martyrdom of Piotr Ohey, Out at Sea, Charlie, The Party, Enchated Night, trans. by N. Bethell)
Drugie danie, 1968 (play) - Repeat Performance
Przez okulary Slawomira Mrozka 1953-1968 (cartoons)
Profesor, 1968 (play)
Dwa listy i inne opowiadania, 1970 (short stories)
Szczesliwe wydarzenie, 1971 (play)
Vatzlav, 1972 (play, written in 1968) - Vatzlav; a Play in 77 Scenes (trans. by Ralph Manheim)
Three Plays, 1972 (Striptease, Repeat Performance, The Prophets)
Rzeznia, 1973 (play)
Utwory sceniczne, 1963-73 (plays, 2 vols.)
Emigranci, 1974 (play) - The Emigrants (trans. by M.&T. Wrona & R. Holman)
Garbus, 1975 (play)
Utwory sceniczne nowe, 1975
Serenada, 1977 (play)
Lis filosof, 1977 (play)
Polowanie na lisa, 1977 (play)
Lis aspirant, 1978 (play)
Parabellum, 1979 (fiction)
Amor, 1979 (teleplay, includes Amor, Krawiec, Polowanie lisa, Serenada. Lis filozof, Lis aspirant)
Pieszo, 1980 (play)
Opowiadania, 1964-1980 (short stories, 3 vols.)
Ambasador, 1982 (play)
Male listy, 1982 (short stories)
Rysunki, 1982 (drawings)
Letni dzien, 1983 (play)
Moniza Clavier, 1983 (fiction)
Donosy, 1983 (denunciations)
Alfa, 1984 (play)
A Summer's Day, 1985
Opowiadania, 1985 (stories, samizdat)
Kontrakt, 1986 (play)
Portret, 1987
Wybór dramtów, 1987
Dramaty, 1990
Male prozy, 1990 (short stories)
Widowy, 1992 (play)
Milosc na Krymie, 1993 (play)
Wielebni, 1996 (play)
Dziennik powrotu, 1996 (diary)
Piekni widok, 1998 (play) - The Beautiful Sight
The Mrozek Reader, 2003 (ed. by Daniel Gerould)
Das Leben für Anfänger, 2004 (ed. by Daniel Keel, Daniel Kampa) - Elämää aloittelijoille (suom. Päivi Paloposki)
Tác phẩm của Mrozek tại Việt Nam Thư Quán
.