Thong manh hay quáng gà là những từ quen dùng trong dân gian không chỉ rõ 1 bệnh cụ thể về mắt đúng như danh từ y học .
Từ thong manh chỉ hiện tượng mù lòa gây ra do một số bệnh tiến triển từ từ không viêm nhiễm , không đỏ , không sưng , bản thân người bệnh không hay biết , mà moị ngươì nhìn bên ngoài đề không hay biết là người đó bị mù loà . Đó là bệnh đục thuỷ tinh thể , bị tăng áp thể đơn thuần , không đau đỏ … Tất nhiên là thầy thuốc chuyên khoa mắt mới thử nghiệm chính xác và phát hiện đúng bệnh . Những bệnh đó mắt mở to , ráo hoảnh , đi lại trong nhà thông thạo ( vì quen đường ) nhưng mà không nhìn thấy gì cả , nên người ta gọi đó là thong manh .
Vậy là từ thong manh không phải là 1 bệnh mà cũng không chỉ bệnh gì , mà chỉ nói một hiện tượng mù loà do 1 căn bệnh không biểu lộ những dấu hiệu cụ thể để người bệnh và người ngoài nhận thấy được .
Vậy thong manh có phải là quáng gà ?
Hoàn toàn không phải , quáng gà lại là một hiện tượng khác . Quáng gà cũng không phải là 1 bệnh mà là triệu chứng của một số bệnh về mắt , chủ yếu là tổn thương tế bào võng mạc , màng mỏng của nhãn cầu , cấu tạo toàn bằng tế bào thân kinh .
Thông thường mắt chúng ta nhìn rõ khi đầy đủ ánh sáng . Khi từ chỗ sáng vào buồng tối , chúng ta lại không nhìn thấy gì . Nhưng sau một thời gian “định thần”lại chúng ta mới nhìn thấy dần dần một số hình vật và màu sắc . Thị lực có tăng đều đến ngưỡng tối đa . Thời gian định thần đó từ chuyên môn gọi là “ thời gian thích nghi bóng tối “ . Thời gian âý người bình thường khỏang sau 2 phút , 5 phút nhận được hình vật màu sắc tùy màu sáng hay màu sẫm .
Do đó những người mắc một số bệnh tổn thương đến võng mạc ( tế bào thần kinh nhất là tế bào gậy ) như bệnh viêm hắc võng mạc sắc tố , thoái hóa hắc võng mạc tuổi già , bệnh cận thị nhất là ở trẻ em bệnh khô mắt đỏ do thiếu vitaminA … khi màn đêm buông xuống , hay những nơi thiếu ánh sáng , thì không nhìn thấy gì , vì khả năng thích nghi bóng tối bị giảm sút hay giảm hẳn . Người bệnh đi lại quờ quạng khó khăn như gà đi lên chuồng khi sẫm tối , nhân dân ta thường gọi là quáng gà . có tài liệu gọi là “mù tối” ( blindnight )
Chữa trị cũng như phòng bệnh đều tùy theo chứng bệnh đã nói ở trên , còn thong manh hay quáng gà chỉ là những từ chỉ một hiện tượng , nên khi có những biểu hiện chứng qoáng gà hay thong manh đều phải đi khám chuyên khoa để được hướng dẫn chữa trị kịp thời .

BS : Hoàng Thị Luỹ