2. Tự do tài chính của phụ nữ

Trong phần này, Suze Orman, nhà hoạch định tài chính, sẽ cung cấp cho phụ nữ những kiến thức để quản lý được tiền bạc và tối đa hóa năng lực để vượt qua những trở ngại đôi khi cản bước họ. Ornan sẽ vạch ra 9 bước để phụ nữ đạt được sự tự do tài chính. 9 bước đó như sau:

1/ Xem lại quá khứ tài chính

Phụ nữ đặc biệt hay gắn việc đầu tư tiền bạc với rủi ro thua lỗ. Thiếu tiền thường được coi là nguồn gốc dẫn đến sự thiếu tự tin, vô dụng, bất an và sợ hãi. Chính những suy nghĩ này đã khiến phụ nữ đến cho rằng mình không thể quản lý được tiền bạc.

2/ Đối mặt với nỗi sợ tiền bạc

Orrman gọi nỗi sợ này là “cỏ dại mọc trong khu vườn tài chính của bạn”. Bạn phải hiểu thực ra bạn sợ gì và thay thế nỗi sợ đó bằng những sự thật mới về tiền bạc.

3/ Trung thực với bản thân

Phân tích thật cẩn thận lưu lượng tiền mặt và kế hoạch chi tiêu, thông qua đó, bạn hiểu được mình đang làm gì với tiền bạc của mình.

4/ Có trách nhiệm với người khác

Sử dụng bảo hiểm, di chúc, giấy ủy quyền và kế hoạch về tài sản nói chung để chăm sóc đến nhu cầu của người khác và thực hiện trách nhiệm đối với những người mà bạn yêu thương.

5/ Trân trọng tiền bạc

Học tiết kiệm tiền trong cuộc sống hàng ngày, trả nợ hết các hóa đơn, và sống trong mức thu nhập của mình (không tán thành quan điểm kiếm được càng nhiều thì tiêu càng nhiều).

6/ Tự tin

Bạn sẽ không bao giờ biến kiến thức đầu tư thành sức mạnh thực sự nếu bạn chuyển vốn liếng của mình cho người môi giới chứng khoán quản lý.

7/ Mở lòng mình để nhận những gì mà mình xứng đáng được hưởng

Có thái độ tích cực đối với tiền bạc. Không đúng như người ta vẫn nghĩ, tiền bạc không hề là nguồn gốc của tội lỗi.

8/ Hiểu được các khái niệm về lưu thông tiền tệ

Để có được kiến thức và kinh nghiệm về tiền bạc, phải tốn nhiều thời gian. Hãy bắt đầu càng sớm càng tốt, sau một thời gian bạn sẽ thấy có sự khác biệt.

9/ Nhận ra được tài sản đích thực

Tiền bạc sẽ mang đến cho bạn sự tự do tài chính khi bạn còn đi làm cũng như đã nghỉ hưu. Đây là điều quan trọng. Tự do tài chính là điều nằm trong tầm tay của mọi nhà đầu tư, bất kể là nam hay nữ.

3. Ly hôn

Ly hôn không chỉ đánh mạnh vào tình cảm và tinh thần mà tài chính cũng thường bị ảnh hưởng. Dưới đây chúng tôi sẽ trình bày những hậu quả về tài chính khi cuộc hôn nhân tan vỡ.

Chia sẻ tài sản: Ly hôn buộc bạn phải nhìn nhận lại toàn bộ các kế hoạch trước đó. Đây là một quá trình đòi hỏi có sự tư vấn của luật sư.

Hầu hết tài sản có được trong hôn nhân là tài sản chung của hai vợ chồng. Khi ly hôn, tài sản được chia sẽ được chuyển giao nguyên trạng từ người nọ sang người kia (không lãi, không lỗ). Tuy vậy, cần phải tính đến vấn đề thuế khi chia tài sản. Ví dụ, một người được nhận chứng khoán trị giá 100.000 USD và người kia nhận một tài khoản tiết kiệm cũng có 100.000 USD. Việc chia tài sản như vậy là không công bằng vì chứng khoán khi bán phải đóng thuế.

Thừa kế: Mọi chứng từ về tài sản phải được xem xét kỹ càng. Có thể cần phải thay đổi tên người thụ hưởng định danh ban đầu. Có thể cần thêm một số điều khoản đặc biệt trong trường hợp có con chung hoặc con riêng.

Chuyển giao: Tiền lời thu được từ chương trình bảo hiểm hưu mà người đứng tên được hưởng sẽ được xem xét để “chuyển giao”. Điều này là quan trọng khi ly hôn. Một phần số tiền này sẽ được trả ở dạng trợ cấp cho vợ cũ, con cái hoặc những người phụ thuộc khác.

Đánh giá tổng quát: Ly hôn có thể có tác động lớn đến việc đóng thuế và tài chính. Việc đàm phán ly hôn và chia tài sản có thể có tác động không nhỏ đối với thuế và thu nhập của người ly hôn. Các bên ly hôn sẽ đấu tranh để nâng cao tối đa lượng tiền mặt sau thuế của mình bằng cách giảm thuế tối đa. Đôi khi còn chuyển gánh nặng đóng thuế sang người vợ/ chồng cũ.

Sau đây là những khoản phải chú ý:

- Thanh toán chi phí chữa bệnh - Những khoản chi phí này thường do người có thu nhập thấp hơn trả và nếu chúng vượt quá 7.5% tổng thu nhập đã được điều chỉnh (sau khi đã trừ các khoản ưu đãi thuế) mới được giảm thuế.

- Trẻ em - Ai có thể tuyên bố trẻ em là đối tượng miễn thuế đây?

- Nhà cửa - Ai sẽ nhận lãi vay thế chấp mua nhà và tiền hoàn thuế thổ trạch, sẽ giải quyết như thế nào nếu đem bán nhà.

- Nuôi con - Thanh toán chi phí nuôi con quá chậm có thể ảnh hưởng đến tiền hoàn thuế

- Nghỉ hưu - Việc trả lương hưu sẽ được giải quyết như thế nào?

Thu nhập: Tiền trợ cấp cho vợ và nuôi con là một phần quan trọng trong thỏa thuận ly hôn. Người chồng được giảm thuế khoản tiền trợ cấp cho vợ nhưng người vợ bị tính thuế vì đây được coi là khoản thu nhập. Tiền trợ cấp nuôi con không phải là khoản được hoàn thuế nhưng cũng không bị coi là thu nhập tính thuế. Để được coi là tiền trợ cấp cho vợ sau ly hôn, cần đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

1. Tiền trợ cấp phải được trả theo phán quyết ly hôn, ly thân hợp pháp hoặc phán quyết qui định về trợ cấp nuôi con.

2. Bản thỏa thuận phải qui định trả bằng tiền mặt. Không chấp nhận trường hợp trả tiền thông qua cung cấp dịch vụ, chuyển nhượng tài sản hoặc trả tiền qua bên thứ ba (kể cả trả tiền thế chấp cho vợ cũ).

3. Các khoản tiền dành riêng để trợ cấp nuôi con không được tính là tiền trợ cấp cho vợ cũ.

4. Nếu đã ly hôn hoặc ly thân hợp pháp nhưng vẫn sống cùng thì khoản trả tiền giữa các bên không được coi là tiền trợ cấp cho vợ.

5. Các văn bản liên quan cần phải qui định rõ nghĩa vụ trả tiền trợ cấp cho vợ sẽ chấm dứt khi người vợ chết.

6. Khoản tiền tự nguyện trả vượt quá khoản tiền trợ cấp qui định trong phán quyết tòa án không được coi là tiền trợ cấp vợ cũ.

Con cái: Những khoản tiền dành riêng vào mục đích trợ cấp nuôi con không được tính là tiền trợ cấp cho vợ, không được miễn thuế đối với người trả (chồng) và cũng không đánh thuế thu nhập đối với người nhận (vợ). Khi vợ chồng đã ly hôn hoặc ly thân cùng có khả năng cung cấp được trên 50% tiền trợ cấp nuôi con thì người cha/mẹ nuôi con có quyền yêu cầu từ chối phụ thuộc tài chính vì lý do thuế. Trong trường hợp đó, phía nuôi con cần nêu rõ chỉ từ chối trợ cấp trong năm hiện tại hay cả trong những năm tới.

Trạng thái cân bằng: Người ly hôn cần nhận thức được rằng, mặc dù việc ly hôn là vấn đề cá nhân và đôi khi khá đau đớn, nhưng đối với các cơ quan tài chính nó vẫn được nhìn nhận như những giao dịch tài chính khác. Chính vì thế, dù khó khăn đến mấy, nhưng cách tốt nhất là các cặp ly hôn nên xem như họ vẫn là một hộ kinh tế. Đầu tiên, các cặp ly hôn phải nhận thức được rằng họ vẫn có chung những lợi ích kinh tế. Sau đó, cần lập kế hoạch kinh tế và thuế má cho cuộc sống sau khi ly hôn.

4. Lập kế hoạch cho cuộc sống của con cái

Cụm từ “lập di chúc tài sản” hay làm người ta liên tưởng đến cái chết và thường nghĩ rằng chỉ dùng cho người bệnh nặng. Nhưng thực ra, lập kế hoạch di chúc là một quá trình có ý nghĩa phục vụ cho cuộc sống. Lập kế hoạch di chúc bao gồm từ quyền sở hữu tài sản, kế hoạch nghỉ hưu, vốn liếng, tình trạng ốm đau, các chiến lược về thuế (cả thuế thu nhập và thuế thừa kế) cũng như việc bảo quản và bảo vệ tài sản.

Dù bạn nghèo hay giàu, còn trẻ và vừa lập gia đình hay đã lớn tuổi, có con hay chưa có con, có cháu hoặc muốn cấp dưỡng cho người bạn đời thì bạn vẫn cần nắm vững kiến thức về lập kế hoạch di chúc. Bạn nên tìm những lời khuyên và sự trợ giúp có tính pháp lý để hoàn chỉnh kế hoạch. Vấn đề là bạn cần kiến thức cơ bản để “biết nên hỏi cái gì”.

a. Những hoàn cảnh đặc biệt

Một số người có những hoàn cảnh đặc biệt cần được giải quyết, đặc biệt khi có liên quan đến trẻ em. Hầu hết các bậc cha mẹ đều để lại tài sản cho con cái. Tuy nhiên, có thể sẽ phát sinh một số vấn đề khi trẻ ở tuổi vị thành niên vì trẻ vị thành niên không thể sở hữu hoặc/ và thừa kế tài sản. Vì vậy, cha mẹ hoặc toà án sẽ chỉ định người giám hộ.

Cũng có thể nảy sinh vấn đề nếu đứa trẻ, bất kể ở độ tuổi nào, bị tàn tật hoặc kém trí, nghiện ma tuý hoặc rượu, thiếu tinh thần trách nhiệm với tiền bạc hoặc có vợ/chồng mà bạn không chấp nhận.

Trẻ con được cho là đủ lớn để nhận thừa kế khi đến tuổi thành niên (đủ 18 tuổi). Thường rất khó để biết một đứa trẻ có thể quản lý tiền bạc khi mới 18 tuổi không, do vậy nên kéo dài thời hạn nhận thừa kế toàn bộ tài sản thêm một thời gian nữa. Làm như vậy, khi đứa trẻ phạm sai lầm hoặc tiêu hoang phí khoản đầu tiên nhận được trong tài sản của nó, nó sẽ có cơ hội học được kinh nghiệm để khôn ngoan hơn trong những lần sau. Bạn nên soạn một bản hướng dẫn cụ thể cho người được uỷ thác về việc phát tiền cho con bạn khi nào và như thế nào.

b. Uỷ thác chung

Nếu bạn có nhiều con, bạn có thể dự liệu cấp dưỡng cho mỗi đứa một khác. Ví dụ, bạn có 3 con: 7, 12 và 17 tuổi, nhân viên tư vấn có thể sẽ đề nghị bạn dùng phương pháp uỷ thác chung.

Theo phương án này, tài sản của bạn sẽ không tách riêng từng phần cho từng đứa; người được uỷ thác sẽ sử dụng toàn bộ tài sản sao cho có lợi cho tất cả bọn trẻ, tuỳ theo nhu cầu cá nhân của từng đứa. Về cơ bản, phương pháp này cũng giống cách nuôi con của các bậc cha mẹ. Ví dụ, đứa nhỏ nhất có thể nhận được phần tài sản lớn nhất chỉ vì nó mới có 7 tuổi và phải mất 11 năm nữa mới đến tuổi thành niên. Đứa con cả có thể quyết định đi học đại học, việc này rất tốn kém. Đứa con thứ không chỉ đòi hỏi thời gian chăm sóc dài hơn anh mà lại cũng muốn vào đại học, mà học phí có thể còn cao hơn học phí của anh (có thể do lạm phát).

Thông thường, sự uỷ thác sẽ chấm dứt khi đứa con út đủ tuổi thành niên hoặc học xong đại học. Khi uỷ thác kết thúc, phần tài sản còn lại sẽ được chia cho cả ba con theo qui định trong văn bản uỷ thác.

c. Người giám hộ và người nhận uỷ thác

Một công đoạn quan trọng khác nữa là chỉ định người giám hộ và người nhận uỷ thác. Theo luật, người giám hộ và người nhận uỷ thác phải là hai người khác nhau. Người giám hộ là một hoặc nhiều người được chỉ định để nuôi và chăm sóc các con còn nhỏ của bạn.. Người nhận uỷ thác là một hoặc nhiều người được chỉ định để xử lý các vấn đề tài chính liên quan đến phần tài sản bạn để lại sao cho tuân thủ được những chỉ dẫn của bạn.

Thông thường, những người thân trong gia đình hoặc bạn bè thân được chỉ định làm người giám hộ. Người giám hộ phải có những kỹ năng và phẩm chất phù hợp nhất với việc nuôi dạy trẻ con; người nhận uỷ thác cần những kỹ năng quản lý tài chính để quản lý được tài sản bạn để lại. Nếu bạn có văn bản uỷ thác, tốt nhất nên chỉ định người giám hộ trong chúc thư chứ không trong văn bản uỷ thác. Lý do là vì luật pháp hầu hết các nước đều qui định bất kỳ văn bản nào liên quan đến việc chỉ định người giám hộ phải được đệ trình lên toà án để xem xét về mặt pháp lý. Kết quả là nếu chỉ định người giám hộ trong văn bản uỷ thác thì văn bản này sẽ bị công khai hóa, làm mất đi một ưu điểm của việc uỷ thác là sự riêng tư.

Nói chung, toà án tôn trọng nguyện vọng chọn người giám hộ như trong di chúc của bạn trừ khi có những tình tiết chẳng hạn người giám hộ nghiện rượu hoặc ma tuý, đau ốm hoặc bị thương trầm trọng, ly hôn, chuyển đi nơi khác, hoặc bất kỳ một thay đổi lớn nào trong hoàn cảnh của người giám hộ khi chỉ định họ. Toà án cũng có thể xem xét nguyện vọng của các con bạn nếu chúng đủ lớn để tham gia phiên tòa. Bạn cũng có thể phòng ngừa không để một số người trở thành người giám hộ con bạn bằng cách qui định trong di chúc những người bị giới hạn.

d. Uỷ thác “nhu cầu đặc biệt”

Một số gia đình có con bị tật nguyền về thể xác, tinh thần hoặc tình cảm. Các bậc cha mẹ nếu để lại bảo hiểm nhân thọ cho đứa con tật nguyền của mình trong khi không có kế hoạch di chúc tài sản chẳng khác nào “đem con bỏ chợ”, khiến toàn bộ lợi ích của đứa trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào quá trình chứng thực di chúc, những người giám hộ do toà án chỉ định, các chủ nợ cùng vô số đối tượng khác.

Giải pháp tốt nhất trong trường hợp này là lập một văn bản uỷ thác “cho nhu cầu đặc biệt”. Nếu đứa trẻ không thể có khả năng cáng đáng mọi việc riêng thì nên chỉ định người nhận uỷ thác. Người này sẽ xử lý mọi vấn đề tài chính theo sự chỉ dẫn chặt chẽ thể hiện bằng văn bản của cha mẹ đứa trẻ. Khi hoạch định tài sản thừa kế, điều cần xem xét trước hết là đảm bảo sao cho quyền hạn của người được uỷ thác không cản trở những thủ tục hợp lý đảm bảo cho đứa trẻ tiếp tục nhận được sự quan tâm hỗ trợ của các cấp chính quyền. Những hỗ trợ của người nhận uỷ nhiệm chỉ nên có tính chất bổ sung chứ không thay thế hoàn toàn những hỗ trợ từ phía Nhà nước. Văn bản uỷ thác “đặc biệt” này phải theo ý bạn, cho phép người được uỷ quyền trao hoặc không trao tiền trong văn bản uỷ nhiệm, tuỳ thuộc vào tình hình của đứa trẻ và những khoản trợ cấp của Nhà nước.

5. Tiền tiêu vặt

Dạy con bạn những điều cơ bản về quản lý tiền bạc cá nhân và ý nghĩa của việc tiết kiệm sẽ có lợi cho đứa trẻ trước mắt và mai sau. Cho đứa trẻ một khoản tiền nhỏ tiêu vặt có thể giúp nó học được những điều cơ bản trong quản lý tiền bạc, tầm quan trọng của sự tiết kiệm và quyết định chi tiêu.

a. Tiền tiêu vặt chính là giải pháp tốt

Có hai cách nghĩ về việc cho tiền tiêu vặt: cho tiền khi trẻ làm việc nhà hoặc cho tiền như một cách giáo dục trẻ. Có những bậc cha mẹ dạy con mình rằng những việc vặt như lau bàn hoặc đi đổ rác là một phần trong trách nhiệm của con cái đối với gia đình. Một số người khác lại cho rằng cách hữu hiệu nhất để rèn luyện thói quen quản lý tài chính cho trẻ, đặc biệt trẻ lớn, là để trẻ tự lên kế hoạch chi tiêu riêng và ký vào một bản cam kết chỉ chi tiêu trong số tiền đó, coi đó là điều kiện để được cho tiền.

Tuy nhiên, điều quan trọng đối với trẻ con ở mọi lứa tuổi là các qui tắc được áp dụng mềm dẻo sao cho trẻ có thể tự quyết định các vấn đề tài chính của chính mình - cho dù quyết định của chúng là tốt hay xấu.

Ví dụ, phải nói chuyện thẳng thắn với thanh thiếu niên nếu chúng tiêu quá thu nhập, chẳng hạn nếu nợ thẻ tín dụng thì sẽ bị đình chỉ các đặc quyền thẻ tín dụng. Khi đó, chúng sẽ không nhận được tiền tiêu vặt cho đến khi trả hết nợ tín dụng. Để phương pháp này thành công thì tiền tiêu vặt phải được dùng như một công cụ giáo dục chứ không phải như một phương tiện để kỷ luật.

b. Một số mẹo sử dụng tiền bạc

· Cùng với con bạn lập một kế hoạch chi tiêu hợp lý. Xây dựng các mục tiêu tài chính ngắn hạn và dài hạn và lập kế hoạch để đạt các mục tiêu trên. Trẻ càng lớn thì các kế hoạch này càng nên chi tiết hơn.

· Thảo luận với con sự khác nhau giữa những khoản “phải có” (học phí chẳng hạn) và khoản “muốn có” (ví dụ mua thêm một món đồ thời trang trong khi đã có đủ quần áo).

· Giải thích cho con lợi ích khi hoãn mua một khoản hiện tại, ví dụ một game mới nhất, để tiết kiệm cho các khoản khác trong tương lai, ví dụ mua xe hoặc trả tiền học phí.

· Khuyến khích con khảo giá trước khi mua. Việc đó đảm bảo mua được hàng với giá hợp lý hơn và tránh được kiểu mua bán bốc đồng.

· Khuyến khích con sử dụng máy tính hoặc sổ sách để theo dõi thu nhập, tiết kiệm, chi tiêu và nợ của bản thân.

· Dùng báo cáo tài chính (chẳng hạn tài khoản séc, thẻ tín dụng, v.v.) như một phương tiện giáo dục cách đánh giá thói quen chi tiêu, củng cố những thói quen tài chính tốt và tạo thói quen nhìn lại những gì chưa thực hiện được.

· Khuyến khích các hành động từ thiện bằng cách thúc giục trẻ quyên một phần nhỏ tiền được cho thêm cho những tổ chức mà chúng chọn.

c. Kết luận

Không bao giờ là quá sớm để bắt đầu dạy trẻ con đường đi đến sự thành công về tài chính. Hãy bắt đầu ngay hôm nay.

(còn nữa)

6. Tiết kiệm khi học đại học

Trường đại học là cơ hội để con bạn được nâng cao kiến thức và tích lũy kinh nghiệm sống. Đối với một số sinh viên, đây có thể là lần đầu tiên phải sống độc lập thực sự và chỉ chi tiêu trong phạm vi mình có. Hãy hướng dẫn con bạn sử dụng những công cụ quản lý tiền bạc hữu hiệu.

Dưới đây là một vài hướng dẫn có tính chất gợi ý dành cho sinh viên:

· Xây dựng kế hoạch chi tiêu thực tế. Lên danh sách những nhu cầu chi tiêu cần thiết và chi phí cho chúng. So sánh chi phí này với số tiền bạn có để chi tiêu trong thời gian học, chẳng hạn tiền tiết kiệm, tiền làm thêm, học bổng, tiền bố mẹ cho.

· Theo dõi vốn liếng của bạn, các khoản thu nhập, chi phí, nợ bằng sổ kế toán hoặc bằng bảng tính trên máy tính. Việc này sẽ giúp bạn nhận thức được tình cảnh của mình và tránh việc vung tay quá trán.

· Đánh giá mọi “vụ mua bán hời”. Hộp thư điện tử của bạn chắc sẽ đầy rẫy những lời mời mọc mua hàng, từ tạp chí đến đĩa CD. Hãy tự hỏi xem những thứ đó có phải là những thứ thiết yếu đối với bạn không. Bạn nên xem xét tỉ mỉ trước khi mua để hiểu rõ tổng chi phí là bao nhiêu và có sau này có gì ràng buộc không.

· Đi khảo giá. Bạn có thể tiết kiệm được tiền học bằng cách kiểm tra qua mọi nguồn tin có trong tay, kể cả Internet. Hãy tìm những quyển giáo trình hoặc thiết bị thí nghiệm “secondhand” cả ở trong và ngoài trường, tìm mua giấy bút ở cửa hàng giảm giá. Nhớ hỏi thầy giáo của bạn xem sách của lần xuất bản trước còn dùng được không. Thận trọng: trước khi mua phải chắc chắn là giáo trình “secondhand” vẫn còn được dùng.

· Máy tính cá nhân có thể là một khoản tiêu lớn. Bạn hãy xem trường mình có trung tâm máy tính dành cho sinh viên không trước khi mua hoặc mượn máy tính của anh chị hoặc bố mẹ. Kể cả khi bạn đã có máy tính riêng, bạn vẫn có thể tiết kiệm tiền những khoản như máy in chẳng hạn bằng cách sử dụng máy in ở trường.

· Khảo giá trước khi dùng thẻ tín dụng. Là sinh viên, bạn có thể được mời dùng một số thẻ tín dụng. Hãy định giá các lời mời chào này thật cẩn thận và đảm bảo mình hiểu rõ mọi điều khoản và điều kiện trước khi đặt bút ký. Khảo giá để chọn được loại có những điều kiện có lợi nhất. Chẳng hạn bạn nên tìm hiểu lãi suất đối với những khoản nợ chưa thanh toán được là bao nhiêu? Thẻ mình muốn chọn có niên phí không, nếu có, niên phí là bao nhiêu? Phí để lấy tiền ứng trước là bao nhiêu?

· Dùng các loại thẻ bạn có một cách khôn ngoan. Chi tiêu trong phạm vi khả năng tài chính của mình. Bạn hãy cố gắng trả hết nợ mỗi tháng để tránh bị tính thêm lãi suất. Nên nhớ là bạn nợ càng nhiều thì lãi suất thanh toán càng nhiều và càng mất nhiều thời gian hơn để trả hết nợ.

· Dùng các biện pháp an ninh cơ bản. Bạn nên giữ các chứng từ có số thẻ tín dụng ở nhà hoặc ở một nơi an toàn. Nếu thẻ bị mất hoặc bị lấy trộm, báo cho bên cấp thẻ ngay lập tức. Kiểm tra các kê khai tài chính thật cẩn thận để chắc chắn nó chính xác và thẻ của bạn không bị dùng lậu. Nếu thẻ của bạn sử dụng mã số PIN (mã số cá nhân), hãy sử dụng số nào để người khác không dễ dàng đoán ra. Đừng dùng những số dễ đoán như ngày sinh, số điện thoại v.v. của bạn. Nếu bạn viết số PIN ra thì đừng để nó cùng chỗ với thẻ.

7. Tiết kiệm để đi du học nước ngoài

Hầu hết các bậc cha mẹ đều mơ ước con mình được vào đại học, đặc biệt là được đi du học nước ngoài. Tính trung bình, một người có bằng đại học nước ngoài kiếm được nhiều tiền hơn những người chỉ tốt nghiệp phổ thông tới vài tỷ đồng trong cả đời làm việc. Tầm quan trọng của giáo dục đại học, đặc biệt là tại các trường nổi tiếng thế giới là không phải bàn cãi. Nhiều sinh viên thậm chí phải làm tới 2 việc một lúc để có đủ tiền trả học phí.

Tuy nhiên, nhận ra tầm quan trọng của học đại học không giải quyết được khía cạnh tài chính của vấn đề. Hơn nữa, trong vài năm tới, học phí cho các trường đại học và cao đẳng sẽ còn tăng lên rất nhiều.

a. Tiết kiệm tiền

Bạn luôn có thể tìm kiếm những chương trình trả trước học phí đại học được Nhà nước sở tại tài trợ. Chẳng hạn, chương trình trả trước học phí ở các bang của Mỹ và Canada cho phép bạn trả học phí tương lai bằng giá hiện tại. Vì những chương trình này được Nhà nước tài trợ và bảo đảm nên chúng được coi là an toàn. Chiến lược đơn giản này luôn đáp ứng nhu cầu của bạn khi con bạn vào học trong bất kỳ trường nào có tham gia chương trình này. Lợi ích lớn nhất của nó là đảm bảo bạn sẽ luôn trả đủ học phí tương lai cho dù học phí đó có tăng hay không. Ví dụ, nếu bạn trả hết 100% học phí của con bạn từ bây giờ, bạn có thể yên tâm rằng, khi nào con bạn đến tuổi bước chân vào giảng đường đại học, bạn và gia đình không còn phải lo gì về học phí nữa. Bạn không còn phải lo đến lãi suất, mức độ lạm phát, sự bất ổn của thị trường, chỉ việc trả học phí tương lai bằng tiền của hôm nay.

Nếu bạn đánh giá cao tính đơn giản và tiết kiệm của giải pháp trả trước học phí thì chương trình này có lẽ hợp với bạn, tuy nhiên bạn cần xem xét mặt trái của nó: Khả năng được nhận trợ giúp tài chính của con bạn sẽ giảm đi, và phạm vi lựa chọn trường sẽ bị hạn chế.

Hơn nữa, khoản tiền trả trước này chỉ bao gồm học phí và một số chi phí liên quan khác, chẳng hạn chi phí công nghệ. Bạn vẫn phải trả chi phí trường lớp và một số chi phí nữa, đặc biệt là chi phí ở ký túc xá.

b. Chương trình này hoạt động như thế nào?

Sau đây là một ví dụ: Đầu tiên, bạn phải quyết định cho con học ở đâu. Giả sử bạn mở một tài khoản cho đứa con 7 tuổi của mình để nó được vào học trong trường đại học tốt nhất ở nước Mỹ khi nó 17 tuổi. Học phí hiện nay là 9000 USD/ năm. Bạn quyết định trả toàn bộ học phí 1 năm học ở mức hiện nay là 9000 USD. Sau 10 năm nữa, con bạn đã đủ lớn để vào trường đại học đó. Chương trình trả trước học phí sẽ trả học phí một năm học cho con bạn.

Ví dụ khi con bạn vào trường, học phí lúc đó là 15.000 USD/ năm. Vì bạn đã trả học phí năm thứ nhất 10 năm trước đây nên giờ bạn không phải lo vì học phí đã tăng. Về cơ bản, khoản đầu tư 9000 USD mười năm trước đây bây giờ có lãi 6000 USD (15.000 USD- 9000 USD = 6000 USD). Bạn sẽ phải trả thuế lãi vốn cho khoản lãi 6000 USD này nhưng khoản đó sẽ được tính thuế theo mức thuế của con bạn, thấp hơn mức thuế của bạn.

Một lợi thế khác của cách này là có những chương trình có thể chấp nhận để bạn trả trước học phí cho trường đại học mà con bạn chọn, cho dù trường đó không nằm trong chương trình này.

c. Những điểm cần lưu ý

Hãy xem xét kỹ chương trình trả trước học phí mà bạn chọn để biết nó bao gồm những khoản nào. Ngoài ra, hãy chú ý những điểm sau:

Lợi ích về thuế. Hầu hết các chương trình trả trước học phí đều được miễn thuế thu nhập hoặc được trả chậm, khi bạn đã thu được lợi ích từ chương trình. Những khoản lợi từ chương trình này cũng phải nộp thuế, nhưng thuế đó đánh vào người thụ hưởng (con bạn), thường ở độ tuổi vị thành niên và vì thế mức thuế thấp hơn mức thuế của bạn. Chỉ có điều trường được chọn phải là một trường định trước và phi lợi nhuận. Đó có thể là trường công lập hoặc dân lập, miễn đó là một tổ chức phi lợi nhuận. Nếu không phải như vậy, bạn sẽ mất các khoản lợi do miễn giảm thuế.

Sở hữu tài khoản. Điều này có thể tác động đến thuế và các vấn đề khác. Nếu tiền này do con bạn đứng tên, luôn có nguy cơ nó sẽ không dùng tiền chi cho việc học. Thường thì việc quản lý tài khoản do cha mẹ đảm nhận, họ có thể dễ dàng thay đổi người thụ hưởng nếu cần thiết. Nếu không cần dùng đến quĩ này, bạn có thể rút ra khỏi chương trình và phải trả một khoản tiền phạt nhỏ để dùng vào mục đích khác. Nhưng hãy luôn nhớ, sở hữu tài khoản này không có nghĩa là bạn kiểm soát khoản tiền trong đó. Người quản trị chương trình sẽ quản lý nó.

Ảnh hưởng đối với trợ cấp tài chính. Một số chương trình trả trước học phí có thể ảnh hưởng bất lợi đến khả năng nhận trợ giúp tài chính của con bạn. Thêm một đôla cho chương trình trả trước học phí là giảm đi một đôla trợ giúp tài chính. Ngược lại, nếu tiền nằm trong tài sản của cha mẹ, 6% số đó sẽ được tính là đóng góp của con bạn cho quỹ hỗ trợ tài chính, nếu tiền đó là tài sản của con bạn, con số là 35%.

Khả năng sử dụng tài khoản. Càng tới gần ngày con bạn tốt nghiệp phổ thông, khả năng thanh tiêu của khoản tiền ngày càng quan trọng. Hãy đảm bảo sao cho bạn có thể dễ dàng sử dụng tiền khi thời gian đến gần.

Thời hạn. Thời gian còn lại từ nay đến khi con bạn bước chân vào trường đại học sẽ quyết định phương tiện đầu tư bạn dùng. Cũng như mọi thương vụ đầu tư khác, bạn khởi đầu càng sớm thì càng có lợi. Vì học phí mỗi năm một tăng nên tốt nhất là nên đóng học phí sớm.

Hầu như ai cũng có thể tham gia chương trình học phí trả trước. Nếu bạn có nhiều con muốn vào đại học thì bạn nên biết một số chương trình cho phép chuyển tiền đóng trước giữa các anh chị em. Ví dụ, nếu đứa con lớn của bạn nhận được học bổng toàn phần hay một phần hoặc quyết định rẽ ngang đi làm, không vào đại học thì bạn có thể chuyển tên người thụ hưởng cho đứa khác.

d. Kết luận

Giáo dục đại học, nhất là du học đem lại sự khác biệt lớn cho cuộc đời của con bạn. Hãy bắt đầu lập kế hoạch ngay hôm nay để biến ước mơ đó thành hiện thực