3:
Đôi dép của José
Coelho, Paulo
Ngày xửa ngày xưa, đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi không ai còn nhớ rõ ngày tháng, tại một ngôi làng nhỏ ở phía Nam Brazil, có một cậu bé tên là José sinh sống. Bố mẹ José đã qua đời từ khi cậu còn nhỏ, nhỏ lắm và cậu được một bà cô vô cùng keo kiệt nuôi nấng.
Bà này thì dù có bạc vạn đi nữa cũng chẳng chịu mất một đồng nào sắm sanh cho đứa cháu. José vốn chưa từng biết đến tình yêu, tưởng rằng cuộc sống là như thế, nên cậu chẳng hề thấy phiền lòng.
Họ sống cạnh những người hàng xóm vô cùng giàu có nhưng bà cô của José yêu cầu ông hiệu trưởng thu của cháu bà một khoản học phí chỉ bằng một phần mười so với những đứa trẻ khác, nếu không bà sẽ kêu lên quận trưởng. Hiệu trưởng đành chấp nhận, không còn cách nào khác. Nhưng ông xúi giục tất cả giáo viên trong trường tìm mọi cách sỉ nhục José bất cứ lúc nào có thể với hy vọng cậu bé sẽ phản ứng lại một cách hỗn láo để nhà trường có cớ mà đuổi cậu. Nhưng José, vốn chưa từng biết đến tình yêu, tưởng rằng cuộc sống là như thế, nên cậu chẳng hề thấy phiền lòng.
Giáng sinh đến. Vị linh mục của làng đang đi nghỉ, nên tất cả học sinh trong trường đều phải đi một đoạn đường khá xa để đến làm lễ tại một nhà thờ ở ngôi làng khác. Các cô bé cậu bé đi cùng nhau, ríu rít trò chuyện về những món quà mà họ sẽ nhận được vào ngày hôm sau do ông già Noel đem đến: những bộ cánh hợp mốt, đồ chơi đắt tiền, chocolate, ván trượt tuyết và xe đạp. Bởi hôm đó là một ngày đặc biệt nên các cô cậu bé đều ăn vận rất đẹp, tất cả, trừ José. Cậu mặc bộ quần áo rách tả tơi và đi đôi dép đã mòn vẹt, lại còn nhỏ hơn chân của cậu đến vài số (bà cô mua nó cho cậu từ khi cậu mới bốn tuổi và hứa đến khi cậu 10 tuổi, bà sẽ mua cho một đôi khác). Một số người bạn hỏi xem tại sao cậu lại đói nghèo đến thế và nói họ thấy xấu hổ khi có một người bạn ăn vận tuềnh toàng như cậu. Nhưng José, vốn chưa từng biết đến tình yêu, tưởng rằng cuộc sống là như thế, nên cậu chẳng hề thấy phiền lòng.
Tuy nhiên, khi họ vào đến nhà thờ, khi José nghe tiếng nhạc vang lên, thấy ánh đèn rực rỡ và những đồ trang trí Giáng sinh bắt mắt, thấy những gia đình quần tụ bên nhau, thấy những đứa trẻ được chở che trong vòng tay bố mẹ, cậu bỗng nhận ra, mình là đứa trẻ bất hạnh nhất trên thế gian. Sau lễ ban Thánh thể, cậu không ra về như những bạn khác mà ngồi sụp xuống cầu thang nhà thờ và lặng lẽ khóc. José chưa từng bao giờ biết đến tình yêu nhưng trong giây phút này, cậu hiểu thế nào là cô độc, không được chở che và bị bỏ rơi.
Đột nhiên, cậu nhận thấy có một chú bé gầy gò đang đứng cạnh mình, chân trần và rõ ràng là cũng nghèo như cậu vậy. Chưa từng gặp chú bé này trước đây nên José nghĩ rằng, chú bé chắc là người từ nơi khác đến và chắc đã phải đi bộ một đoạn đường rất xa. José tự nhủ: “Chân bạn ấy chắc phải rất đau rồi. Mình sẽ cho bạn ấy một chiếc dép của mình. Như thế, bạn ấy sẽ đỡ đau đi một nửa”. Dù José chưa từng biết đến tình yêu, nhưng cậu thấu hiểu sự đau đớn và cậu không muốn người khác cũng phải chịu đau đớn như mình.
Đưa cho người bạn nhỏ mới quen một chiếc dép, José trở về nhà với chiếc còn lại. Trên đường về, cậu liên tục đổi dép từ chân trái sang chân phải để những viên đá cuội không làm sưng tấy mỗi một chân. Vừa bước vào nhà, cô của José đã nhận ngay ra là cậu chỉ còn có một chiếc dép. Bà bảo, nếu ngày hôm sau, José không tìm thấy chiếc dép kia, cậu sẽ bị phạt nặng.
José đi ngủ mà lòng nặng trĩu lo lắng bởi cậu đã biết quá rõ những hình phạt của bà cô. Suốt cả đêm, José run lên vì sợ và hầu như không ngủ được. Khi vừa chợp mắt được một lúc, cậu bỗng nghe thấy nhiều giọng nói xôn xao ngoài phòng. Cô của José bước vào, đòi các vị khách giải thích xem chuyện gì đang xảy ra. Vẫn loạng choạng vì thiếu ngủ, José cũng bước ra ngoài, và bày ra trước mắt cậu là chiếc dép mà cậu đã cho người bạn nhỏ. Nhưng bên cạnh nó, còn vô khối đồ chơi, xe đạp, ván trượt và quần áo. Nhưng những người hàng xóm đang chửi bới và kêu la ầm ĩ. Họ cho rằng, quà của con cái họ đã bị đánh cắp vì khi chúng thức dậy, chúng chẳng thấy món quà nào cạnh những chiếc bít tất cả.
Đúng lúc đó, vị linh mục nhà thờ mà hôm qua họ làm lễ bất ngờ bước vào, thở dốc và kể: trên cầu thang nhà thờ hiển linh hình ảnh chúa Hài đồng trong bộ quần áo dát vàng nhưng chân chỉ đi có một chiếc dép. Không khí im lặng bao trùm. Tất cả mọi người đều ngợi ca Chúa và phép màu của Người còn bà cô của José khóc lóc, van xin được tha thứ. Và trái tim José ngập tràn nghị lực và Tình yêu.
Thanh Huyền dịch
(Nguồn: The Guardian)
 
4:
Đáy đĩa mùa đi
Nguyễn Đình Tú
Đáy đĩa mùa đi nhịp hải hà
  (Nguyễn Xuân Sanh)
“Này, cá luộc, thịt chó, tiết canh vịt, nộm dê, bò tùng xẻo, mày thích gì?” - Tiếng thằng bạn như vít nặng ở bên kia dây nói. Tôi ậm ừ: “Lại có nội dung gì đặc biệt à?”. “Mày quyết định đi để tao còn báo họ chuẩn bị, hạ máy là vù đến tao ngay nhé, không được quá năm rưỡi đâu đấy, nào, khoái khẩu món gì?”
Tính thằng bạn tôi vẫn thế. Mọi việc cứ giải quyết ào ào, chóng vánh, từ mua đất, làm nhà đến ăn uống, yêu đương. “Thời gian còn để làm việc khác”, nó thường nói cửa miệng câu ấy. Tức là nó vẫn còn giữ được cái tính thẳng thắn, hào phóng và hơi thực tế từ hồi còn là sinh viên.
Tôi với Tân cầm tấm bằng tốt nghiệp đại học kể cũng đã 8 năm rồi. Nó ở lại trường làm giáo viên còn tôi trầy trật mãi cuối cùng cũng kiếm được chân phóng viên quèn ở một tờ báo ngành “có in tới cả ngàn bài cũng chả ai biết đến tên”. Làm giảng viên đại học mấy năm trở lại đây rất có lộc. Cái khoản tại chức tại chiếc là “kiếm” khá lắm. Mà lộc là bất tận hưởng. Tân lý sự rằng người này hưởng lộc thì người khác sẽ thất lộc, vì vậy người hưởng nhiều lộc thì cũng ôm nhiều oán. Ở đời chớ nên để bị oán. Cách giải oán tốt nhất là vãi lộc ra lung tung. Lộc vãi càng nhiều càng tích được ân đức. Ân đức sẽ hoá giải được oán thù. Và bữa tiệc thịt chó tối nay Tân mời tôi cũng là một kiểu rải lộc cho bạn bè cùng hưởng.
Năm người ngồi xếp bằng trên chiếu quanh chiếc bàn gỗ giống như chiếc hương án cổ. Tân ngồi ở góc nào trông cũng rạng rỡ, cũng ra dáng “minh chủ”. Cái thằng có dáng ngồi thật thích. Ngay từ hồi sinh viên, khi về quê tôi chơi, nó ngồi ăn với các cụ, mẹ tôi đã bảo: “Dáng ngồi của bạn con oai phong lắm, con ngồi cạnh nó trông cứ xúi rúi làm sao ấy, rồi khổ thôi con ạ, số mày xách dép cho bạn”. Ừ thì xách dép cho bạn đã sao? Trông nó thế kia thì rồi ra sẽ còn phát!
- Xin giới thiệu nhá - Tân chờ cho người phục vụ đặt đĩa riềng - sả - ớt xuống bàn gỗ rồi bắt đầu hắng giọng - Đây là Bình, Hùng hai người cùng dạy ở tổ Kinh tế - xã hội với tôi, còn đây là anh Trần vừa từ La Sơn xuống, học viên của lớp tại chức mà tôi vừa có cua dạy tháng trước. Nào, chúng ta nâng cốc. À mà này, uống gì nhỉ? Giôn đen nhé? Ừ, uống cái đó được. Anh Trần nhỉ?
Người đàn ông có tên là Trần, học viên của một lớp tại chức ở trên La Sơn như Tân vừa giới thiệu khoảng 40 tuổi, nét mặt thanh thoát, khẽ mỉm cười rồi quay sang bảo người phục vụ: “Em đổi cho chai Giôn đen”.
Trong lúc cậu phục vụ bê bia và rượu nếp cẩm đi, tôi đánh mắt quan sát kỹ anh Trần. Anh có dáng vẻ của một công chức tỉnh lẻ nhưng “có ăn có mặc”, có kinh nghiệm giao tiếp, mọi cử chỉ thái độ đều toát lên vẻ điềm đạm, khôn khéo. Lúc nãy anh đã kịp rút tấm cácvidít ra đưa tôi, và tôi được biết anh là Trưởng phòng kinh doanh của Sở thương mại tỉnh. Kiểu người này sẽ còn tiến xa nữa đây. Tôi thầm nghĩ. Nhưng muốn tiến xa nữa thì bằng cấp là điều rất quan trọng. Mà bằng cấp thì những người như anh bạn tôi và hai người được giới thiệu là “thầy Bình”, “thầy Hùng” kia sẽ đem lại cho anh. Vì thế anh đã chẳng quản ngại mấy trăm cây số về thủ đô đãi đằng các thầy, và tôi được hưởng thơm lây, hưởng cái lộc của bè bạn là từ cái sự “trò muốn hay chữ phải yêu lấy thầy” này.
- Anh là lỗi lắm đấy nhá - Người được giới thiệu là thầy Bình quay sang bảo với anh Trần - Về Hà Nội mà chẳng báo trước gì cả, nếu tôi không gặp anh ở Cầu Giấy chắc gì lôi được anh vào đây. Thế mà ở trên La Sơn cứ bảo khi nào về Hà Nội nhất định sẽ điện cho bọn tôi.
- Các thầy thông cảm - Anh Trần phân bua - Cũng định giải quyết xong chút việc riêng rồi điện cho các thầy...
- Bây giờ thế này nhé - Tân đưa tay ra chém chém xuống trước mặt bàn - Trong buổi rượu thống nhất không thầy trò gì hết, anh em cho nó tình cảm. Bọn tôi ngồi đây đều ít tuổi hơn - là em, anh Trần nhiều tuổi nhất - là anh.
- Nhất trí - Bình và Hùng đồng thanh.
- Nào, rượu rót rồi, tất cả nâng cốc - Tân lại tiếp tục
- Em ơi mang mấy chai Lavi ra đây nhé, rượu tây mà không có nước khoáng có mà đốt họng.
- Khăn thơm đâu? Ơ cái quán này làm ăn hay nhỉ. Ai gọi chả mà mang chả lên. Nguội bố nó hết, tí nữa ăn dai nhanh nhách. Đã bảo từng món một, ăn hết mới lấy cơ mà.
- Ơ kìa anh Trần, mới có hai phần ba chai. Sao? Háo hả? Làm bát măng nhá. Ừ, làm bát măng húp xong rồi chiến đấu tiếp.
- Cái gì? Anh yên tâm, môn Chủ nghĩa nhân văn là anh chỉ có chín điểm thôi. Hai bài học trình trước cho qua luôn. Anh cứ việc tháp tùng giám đốc qua biên giới ký hợp đồng cho tốt. Nhưng này, nếu không bận thì phải đến lớp cho có mặt đấy nhá.
- Môn Thương mại quốc tế bữa trước anh được tám đúng không? Đấy, tôi là tôi còn nhớ chữ anh lắm. Ngoằn ngoằn, ngoèo ngoèo nhưng mà rất dễ đọc, chẳng giống thứ chữ cải cách của bọn học sinh phổ thông bây giờ, cứ tròn ung ủng, trông đến là buồn cười.
- Còn môn triết anh cứ yên trí đi. Rồi đâu sẽ vào đấy tất. Cũng tại hôm đó anh nộp giấy trắng, viết nhăng viết cuội cho đầy một trang thì có phải tôi dễ xử hơn không?
Chuyện ở bàn thịt chó cứ thế nổ như pháo rang. Đĩa vơi rồi lại đầy. Mặt bàn không ngừng được bổ sung. Trong lúc Tân và hai người bạn cùng tổ giáo viên đã say mèm, anh Trần chếnh choáng đứng dậy tìm đường đi vào nhà vệ sinh, bất ngờ chiếc điện thoại di động của anh rơi xuống đùi tôi. Tôi cầm lên, định lát nữa khi anh quay ra sẽ trả lại cho anh nhưng bỗng có chuông reo. Chờ mãi không thấy anh ra, mà chuông thì cứ réo đến sốt ruột, tôi đành bật máy nghe hộ anh. “Anh Trần hả?” - Giọng một người con gái. Tôi lúng túng: “Ờ...ờ...”. “Anh ở đâu vậy? Bác sĩ cần anh ký vào giấy để mổ não cho con bé mà anh cứ bỏ mặc hai mẹ con ở đây thế này, em biết lo thế nào?”. Tôi buột miệng: “Mổ não gì?”. Tiếng người con gái ngạc nhiên: “Ơ... Có phải anh Trần không? Có phải anh Trần không?”...
Mổ não? Sao lại mổ não nhỉ? Thôi chết rồi. Cầu Giấy? Chả phải thầy Bình hay thầy Hùng đã gặp anh Trần ở Cầu Giấy đó sao? Mà Cầu Giấy thì rất gần bệnh viện Nhi. Như vậy là anh Trần từ La Sơn xuống đây có việc riêng chứ đâu phải xuống để gặp các thầy. Tôi vội tắt máy trước khi anh Trần quay lại chiếu rượu. Chai Giôn đen thứ tư vẫn còn một phần ba đổ nghiêng bên bát mắm tôm. Xương, thịt, măng, bún, riềng, sả văng tứ tung trên mặt bàn. Các món ở quán này không ngon lắm nhưng bát đĩa để đựng thức ăn lại rất bắt mắt. Dưới lớp mỡ sền sệt của nhựa mận, men bát ánh lên sắc lam nhạt điểm nét hoa cỏ cách điệu gợi cả một bầu trời xanh trong, khoáng đạt. Dưới lổn nhổn những khúc dồi đen ngắt, vài ba miếng gan thâm sì là hình chim công ở đáy đĩa vỗ cánh bay lên sống động đến mức tôi phải dụi mắt nhìn lại cho kỹ. Chẳng lẽ quán này dùng toàn bát đĩa cổ? Hay là tôi cũng đã say?
Thấy anh Trần quay lại mâm, Tân bỗng vùng dậy:
- Anh Trần, anh gọi hộ tôi tắc xi với. Chết hết cả thế này thì không về được đâu.
- Vâng, để em gọi tắc xi cho các thầy - Anh Trần vẫn nhã nhặn -Nhưng còn xe máy thì sao?
- Ký gửi, ký gửi lại, mai đến lấy. Oẹ...oẹ... - Tân vừa nói vừa khoát tay, đầu chúi xuống chiếu, mép tràn ra một thứ dịch không biết nên gọi tên là gì.
Tôi bảo:
- Để tôi giúp anh.
Sau khi đưa Tân và “thầy Bình”, “thầy Hùng” lên tắc xi, tôi quay ra bảo anh Trần:
- Anh nói thật đi, cháu nhà anh đang bị làm sao phải không?
Anh Trần mặt phừng phừng, mắt đang lim dim, bỗng bừng tỉnh:
- Vâng, vâng, tôi đưa cháu lên bệnh viện Nhi khám. Cháu bị não.
- Hiện cháu và chị đang ở bệnh viện chờ kết luận của bác sĩ phải không?
- Vâng, sao anh biết?
- Chị vừa gọi điện cho anh, anh tới viện ngay đi, có lẽ cháu phải mổ đấy.
- Thế à? - Anh Trần nhướng mắt lên - Vậy phiền anh đưa các thầy về hộ tôi với, tôi phải về viện ngay.
Anh Trần có vẻ hốt hoảng. Xe chạy rồi tôi còn thấy anh lập cập móc ví đi vào trong quán để thanh toán tiền. Trên xe Tân dựa đầu vào người tôi, toàn thân nóng rực. Tôi bỗng nhìn thấy mấy chiếc phong bì ở túi áo của Tân. Tôi móc ra. Ba chiếc cả thảy, ghi rõ tên ba thầy đàng hoàng. Nét chữ ngoằn ngoằn, nghoèo nghoèo. Tiếng Tân làu nhàu: “Lại có lộc à? Đi hát. Đi hát tiếp. Bây giờ phải karaôkê mới phả hết hơi rượu. Có lộc là phải rải ra, bất tận hưởng. Đi!”. Tiếng “thầy Bình” đế theo: “Phải thế chứ! Xuống Hà Nội mà cứ trốn các thầy là không được. Tao là tao bắt sống!”.
Tự nhiên tôi nôn thốc nôn tháo ra xe dù tôi không hề say.
 
5:
Vẻ đẹp vĩnh hằng
Phan Thị Thu Loan
Dường như Nàng đã chọn tôi chứ không phải thần Gió Vayu để kể chuyện đời Nàng. Tôi dần nhận ra điều này dẫu trong lòng đôi lúc còn thoảng chút hồ nghi.  
Lần đầu tiên tôi gặp Nàng là lúc đứng ngắm nữ thần Sarasvati chạm trên chiếc lá bồ đề trong Cổ viện Chàm. Nàng đến với tôi trong dáng hình vũ nữ. Bộ ngực trần nổi hẳn trên phiến đá, lồ lộ căng tròn như chưa hề trải qua sức công phá của thời gian. Những chuỗi ngọc thạch đều tăm tắp buông lơi trên ngực Nàng, trên đôi cổ tay tròn lẳn và cặp chân thon thả. Tất cả cơ bắp trên thân thể Nàng uốn cong, vặn xoắn trong thế múa Tribhanga huyền diệu.
Tôi mở tập giấy trắng, bắt đầu bức ký họa đầu tiên.
Chiều đã xuống qua cửa sổ để ngỏ, tôi thất vọng ngồi bên những trang giấy vô hồn, đầy những nét chì đậm nhạt.
Bất lực với việc khắc họa sức hấp dẫn mê hồn của Nàng vũ nữ, tôi đâm ra căm ghét chính mình. Nàng ám ảnh tôi suốt một đời cầm cọ. Dù tôi cố tìm quên bằng cách vẽ tất cả những gì chợt nhìn thấy, Nàng vẫn chẳng hề buông tha.
Trong những giấc mơ đứt đoạn, Nàng giễu cợt sự bất tài của tôi bằng vẻ kiều diễm tuyệt trần. Mặc cho tôi toan chạy trốn vào việc bôi quệt những bức tranh mỹ nghệ suốt cả ngày, đêm đến Nàng vẫn hiện ra, dẫn dắt tôi về xứ sở đầy hoa sứ trắng và những câu chuyện thần thoại cổ xưa.
Trong giấc mơ tôi, Nàng tươi tắn, trắng ngần như bông sứ. Nàng múa Apsara cùng điệu kèn Saranai réo rắt, lả lơi. Âm nhạc chắp cho Nàng đôi cánh để Nàng nhẹ nhàng, thanh thoát bay lên. Bay trên những đền đài thành quách nguy nga. Và tôi, một chàng trai si ngốc, hối hả lướt theo Nàng. Nhưng tôi bị chắn lại bởi những nóc cung điện nhọn hoắt, dày sin sít không biết chỗ nào thoát ra. Bên dưới, những tên lính mặc giáp phục, gươm giáo sáng loà tìm mọi cách túm lấy tôi. Kinh hãi nhất là chúng cũng biết bay! Tôi tỉnh dậy, mồ hôi đầm đìa, tim nhảy loi thoi trong lồng ngực, và nhẹ cả người khi biết rằng đây chỉ là một giấc mơ.  
Lúc ấy đang là mùa hạ. Thu sang tôi lại gặp Nàng.
Tôi mơ thấy mình thổi kèn cho Nàng múa. Ngồi lẫn trong dàn nhạc cung đình, tôi trộm ngắm Nàng - tuyệt tác vô song của hóa công. Qua tấm sa mỏng phủ ngoài trang phục vũ nữ, thân thể Nàng lộ ra quyến rũ, nõn nà. Sau buổi luyện múa, tôi nấp trong bệ đá, hồi hộp nhìn Nàng thay đổi y trang. Bỗng tôi giật thót mình. Từ trong đêm tối một bóng đen vụt xuất hiện, ôm chặt lấy Nàng. Tôi chợt nhận ra tên hề của Thái tử, một kẻ có bộ mặt của ác quỷ Rahu. Nàng khóc lóc van xin nhưng vô hiệu. Trước khi tên khốn kiếp kịp tước đi sự trinh bạch của Nàng, tôi cầm chiếc kèn Saranai nện mạnh vào đầu hắn. Máu tươi phun ra, bắn lên cả người Nàng. Đúng lúc ấy thì tôi tỉnh dậy. Đầu óc quay cuồng. Mãi mới tin rằng đó chỉ là một cơn ác mộng.  
Thấm thoắt mùa đông đã đến. Tôi chưa kịp xếp vào ký ức những giấc mơ kia thì Trời lại cho tôi cơ hội nữa để gặp Nàng. Tôi mơ thấy mình ngồi trong nhà hát xem nhạc kịch. Sân khấu tối đen. Giai điệu Chàm thần bí ngân nga. Luồng ánh sáng từ trên cao vụt rọi xuống một sản phụ quằn quại trong cơn đau sinh nở. Tôi nghe tiếng khóc của một sinh linh mới chào đời. Ánh sáng bừng lên soi rõ một bé gái linh lợi đang tập múa. Tiếng cười thơ trẻ của Nàng lanh lảnh ngân vang. Khúc nhạc chuyển dần sang màu sắc tang lễ. Lòng tôi thắt lại với nỗi lo lắng mơ hồ, không rõ nguyên do.
Đột nhiên tôi nhìn thấy Nàng bị trói chặt trên giàn hỏa. Lửa cháy rừng rực. Tiếng cầu siêu rộn lên từng hồi và kết thúc bằng tiếng thét ai oán vang động cả không trung. Không ngăn được nỗi xót thương, tôi lao vào đống lửa để được chết chung với Nàng. Sức nóng ngột ngạt của dàn hoả làm tôi đau đớn vã mồ hôi. Tỉnh dậy với trái tim nhói buốt như bị xé làm đôi, từ lúc ấy tôi không sao ngủ lại được. Chỉ thấy bồn chồn, xáo động cả tâm can.
Tôi tự hỏi Nàng là ai trong số những kiệt tác tôi từng chiêm ngưỡng? Nữ thần Tình yêu trên chiếc lá bồ đề hay người vũ nữ trong bức phù điêu? Tại sao số mệnh của Nàng lại làm tôi quan tâm đến thế?
Nàng gợi cho tôi nhớ về bông hoa sứ, ẩn trong tán lá rợp trước Cổ viện Chàm. Hoa sứ rất đẹp, cánh hoa trắng ngà viền chỉ hồng. Dẫu đã rơi xuống đất vẫn ngan ngát thơm. Tươi rói như vừa hé nở. Cầm bông sứ trong tay, tôi chợt nghĩ đến những loài hoa có sắc không hương. Tuy còn đậu nguyên trên cành, nhưng không hề toả mùi thơm. Cũng có cô gái tôi đã gặp, dẫu xinh xắn đến mấy vẫn không có được sức quyến rũ bí ẩn của Nàng, một bông hoa lìa cành đã ngót nghìn năm.
 Cố gắng nắm bắt vẻ đẹp vĩnh hằng ấy, tôi dần bị chinh phục bởi sức cám dỗ mơ hồ nhưng mãnh liệt của người vũ nữ ẩn mình trong thớ đá sa thạch tưởng chừng như vô tri vô giác kia. Tôi tìm kiếm vô vọng những bức tranh, bản nhạc, điệu múa, bài thơ về vũ nữ Chàm, mong lý giải được ma lực có một không hai của Nàng.
Một sớm mùa xuân ngút ngát cỏ xanh. Tôi lần bước trên con đường hẹp ven sườn núi đến ê ẩm đôi chân. Tại Thánh địa Mỹ Sơn, tôi vui sướng gặp lại Nàng. Trên những phù điêu chạm nổi của tháp cổ rêu phong, Nàng múa Apsara trong tiếng gió thổi u u qua vách núi. Vượt lên thời gian, chiến tranh và bao nhiêu vương triều khắc kỷ, Nàng vẫn kiêu hãnh đứng đây, minh chứng cho sức sống bất tử của mình.
Tôi vẽ Nàng và thốt giật mình. Dường như có ai đó dẫn dắt cây cọ trong những ngón tay tôi. Mê man cùng cảm hứng, tôi không hề nhận ra một ngày dài sắp trôi qua. Trong phút xuất thần, tôi lẩm nhẩm đọc bài thơ về người vũ nữ Apsara cao quý. Bài thơ được cắt từ một tờ báo và cất kỹ trong cuốn sổ lưu niệm, chẳng hiểu sao tự dưng biến mất. Nhưng những dòng thơ ca tụng vẻ đẹp vĩnh cửu của Nàng đã in sâu vào tiềm thức tôi.
Trời trở gió. Đầu tôi váng vất. Nhưng đôi tay vẫn loang loáng lướt trên bức vẽ. Dường như chúng được điều khiển bởi một lực dẫn vô hình.
Trên nền toan trắng, Nàng vũ nữ dần hiện ra, ám ảnh đến ma mị, vượt lên khả năng hội hoạ ngày thường khiêm tốn của tôi. Bức họa sống động rất có hồn, chắc chắn sẽ khiến giới hoạ sĩ tài danh và người yêu tranh sửng sốt. Tôi kinh ngạc ngắm nhìn: Ơn Trời! Nàng đã nhờ tay tôi để được tái sinh! Cuối cùng, Nàng cũng đến với tôi bằng con đường riêng của mình, con đường không dễ thấu hiểu và đoán định trước của tâm linh.
Mắt tôi hoa lên khi vũ nữ Chàm thoáng cử động và từ từ tách khỏi bức tranh. Đúng lúc ngón tay Nàng chạm vào má tôi, cũng là lúc tôi lăn ra bất tỉnh…
Trong điệu nhạc thần tiên, từ một đám mây vàng óng, tôi nhìn xuống đám tang của mình. Bạn bè thân hữu nâng bức tranh tôi vẽ Nàng đi sau linh cữu. Đó là vòng hoa đẹp nhất trong cả rừng hoa tang.
Lướt qua Thánh địa, tôi thầm tạ ơn Nàng - người thiếu nữ duy nhất trên đời đã giúp tôi vẽ được Giấc mơ.
 
6:
Lụy tình
Đinh Lê Vũ
Thì tiếc với nhau làm gì những ràng buộc khắt khe của cuộc đời này. Chúng tôi hối hả lao vào nhau như ngàn đời nay đã thuộc vào nhau. Trân trọng. Dịu dàng. Chia sẻ. Đầy đam mê.
Trong những tháng ngày buồn bã nọ, tôi gặp nàng. Gặp nhau ở một nơi mà trong quan niệm của nhiều người, khó lòng là nơi có thể bắt đầu của những mối quan hệ nghiêm túc. Quan hệ của tôi với nàng có là một mối quan hệ nghiêm túc? Chỉ biết rằng sau này, đó là mối quan hệ ám ảnh tôi. Không hẳn chỉ là ám ảnh mà còn để lại trong tôi nỗi bất lực, xa xót đến đau lòng.
Chúng tôi quen nhau trên phòng chat của mạng Vietfun. Lúc đó, nàng là nguoi_em_sau_mong. Nick của nàng làm tôi nhớ đến mấy câu thơ của thi sĩ tiền chiến Lưu Trọng Lư: “Em chỉ là người em gái thôi- Người em sầu mộng của muôn đời…”. Tôi vốn yêu thơ Lưu Trọng Lư nên chẳng có gì ngăn cản chang_trai_hao_hiep là tôi click vào nick nguoi_em_sau_mong để làm quen. Cũng cần phải nói thêm, tôi vốn không phải là người mê chát chít và làm quen trên mạng. Nhưng một buổi chiều cuối tuần xa Hân, nằm một mình trơ trọi trong căn gác trọ tràn ngập một thứ ánh sáng nhờ nhờ, còn biết gì hơn là mặc áo quần xuống phố, nối liên lạc với thế giới bên ngoài bằng cách ghé vô một tiệm net. Và chat. Chat vu vơ. Chat cho qua buổi chiều cô độc. Để rồi tình cờ gặp nàng…
Thoạt đầu, chỉ là những câu bông đùa, bỡn cợt lếu láo. Nếu trên đời này có một thế giới nào đó giả dối một cách đầy thân thiện, thì đó là chat. Không ai bộc lộ mình thật thà qua chat. Chỉ có nàng. Lời lẽ tưởng chừng vô cảm nhưng tâm sự về sự trống rỗng, nỗi cô đơn thì rất thật. Thật đến rã rời… Thay vì xua tan đi nỗi cô đơn trong tôi, tôi lại làm dày thêm mình bằng niềm thương cảm dành cho nàng. Người yêu của nàng đi xa (giống tôi!). Khi đi xa, người ấy đầy những ghen tuông và nghi ngờ mà không cho nàng có cơ hội giải thích (giống người yêu tôi ở quê!). Tệ hơn nữa, người ấy lại làm tổn thương nàng bằng cách làm như vô tình để cho nàng thấy dấu vết của những mối quan hệ ngoài luồng khác. Nàng thì không thể nào quên hắn được. Không phải là em không thể có được những cái khác tốt hơn nhưng em không đành lòng từ bỏ cái mình mất công gầy dựng mới có. Không dễ dàng từ bỏ những thói quen, và yêu thương là thói quen khó bỏ nhất. Nàng hẳn đã suy nghĩ rất nhiều mới có được quyết định. Dù quyết định đó làm nàng đau lòng. Còn Hân của tôi, trong mấy e-mail gần đây nhất, đã xa xôi nhắc đến một anh kỹ sư Việt kiều con trai bà bạn của mẹ em. Hình như Hân không sẵn lòng giữ lại. Trong Hân đang manh nha ý nghĩ từ bỏ…
Như kết quả tất yếu của mọi mối thân tình khác trên đời này, chúng tôi hẹn gặp nhau. Mối thân tình của chúng tôi chỉ mới được gầy dựng trong vòng có vài tiếng đồng hồ thôi, nhưng có hề gì. Nơi hẹn gặp nhau là quán café Grammy gần hồ con Rùa. Quán có ô cửa sổ hình tròn nhìn xuốn đường, tôi thích ngồi nhìn xuống dòng người xe nhộn nhạo dưới đường để có cảm giác mình được thuộc về một thế giới khác nhàn nhã và thuần khiết hơn cái thế giới bụi bặm người xe dưới kia. Dù chỉ là tạm bợ và tự đánh lừa mình. Nàng từ cái thế giới bụi bặm kia đi lên, mái tóc đen dày, đôi mắt cũng đen dày, khuôn mặt xanh xao và ngơ ngác. Ở nàng toát ra một dáng vẻ gầy yếu, mong manh dễ vỡ. Chỉ dám gượng nhẹ, nâng niu. Như thể nàng sẵn sàng biến tan, trôi đi mất. Tôi đột nhiên trỗi dậy ước muốn được là người che chở, bảo bọc nàng, suốt đời…
Nàng nói: em tên Lâm. Ảnh tên Hải. Anh là Sơn. Anh với em sẽ chỉ là anh em, bạn bè. Không gì hơn. Nàng nói như để xác lập rõ ràng mối quan hệ của tôi và nàng, dù trong tôi đang có một tiếng nói phản đối yếu ớt. Rằng tên của tôi đứng bên cạnh tên nàng hay gấp ngàn lần khi tên nàng đứng bên cạnh tên hắn… Rằng anh thích em, có thể rồi sau này sẽ khác… Một sự phản đối chẳng có chút xíu thuyết phục nào. Nhưng tôi lại nói với nàng bằng một vẻ mặt rất tử tế, tử tế một cách máy móc: anh với em sẽ là anh em, bạn bè. Anh mong em hạnh phúc. Em hạnh phúc là anh vui rồi. Nàng ngây thơ tin, giả vờ ngây thơ tin. Tôi lại là chang_trai_hao_hiep chân thành, tốt bụng và biết lắng nghe. Nàng tâm sự với tôi gần như mọi điều trong mối quan hệ tình yêu rối rắm của nàng. Rồi nàng khóc. Mấy lần tôi lục khăn giấy đưa cho nàng. Có lúc, lau cả nước mắt trên gò má xanh xao của nàng.
Nàng rủ tôi đi dạo loanh quanh. Ừ thì đi. Tôi chở nàng đến khu Sài Gòn Square, đi loanh quanh tìm mấy đĩa nhạc tình ca… May mắn làm sao, chúng tôi có cùng chung sở thích. Ghé quán Thành Nội ăn bún bò Huế cay hít hà. Tạt sang Galaxy coi phim “Narnia - vùng đất huyền thoại” để được thấy nàng ôm cánh tay tôi cười khanh khách với những Dương tử, Nhân mã và những con thú biết nói tiếng người ngộ nghĩnh, đầy mê hoặc... Chỉ một buổi chiều tối, tôi đã không còn nghĩ nàng là người mới quen. Như chúng tôi đã thân thiết với nhau tự lâu lắm rồi. Nàng nói: đi chơi với anh vui lắm. Hải chẳng bao giờ đưa em đi chơi được như vậy. Nàng không biết nói vậy sẽ làm tôi đau lòng. Rồi thoáng chút bối rối bâng quơ, nàng nói: Em ước gì mình vô cảm. Tôi cũng nói: Anh cũng ước gì mình vô cảm. Không biết bằng cách nào đó, tôi nhận ra nàng ở trong vòng tay tôi. Tôi cũng ở trong vòng tay nàng. Thật chặt! Môi tôi gắn chặt trên môi nàng. Run rẩy đến tê người. Môi nàng mặn chát. Nàng khóc. Mắt tôi cũng sũng nước…
Lúc đưa nàng bước lên bậc thềm một khách sạn nhỏ nằm trên đường Thi Sách, trong tôi thoáng có ý nghĩ mãn nguyện: mình chẳng mất gì… Ừ, thì tôi chẳng mất gì cả. Còn nàng? Nàng có mất gì không? Vào thời khắc này, chính lúc này, chúng tôi là những kẻ cô đơn đang tuyệt vọng… Tuyệt vọng vì cái mình sắp mất. Tuyệt vọng vì nỗi chông chênh nhìn thấy trước. Thì tiếc với nhau làm gì những ràng buộc khắt khe của cuộc đời này. Chúng tôi hối hả lao vào nhau như ngàn đời nay đã thuộc vào nhau. Trân trọng. Dịu dàng. Chia sẻ. Đầy đam mê. Như không hề có ý nghĩ vướng bận nào về Hải của nàng, về Hân của tôi. Cũng không hề có chút áy náy mặc cảm sai trái, tội lỗi. Và tôi đau lòng nhận ra, tôi chưa bao giờ có được cảm giác thăng hoa này trước đây với Hân, với bất kỳ một người con gái nào khác. Chỉ riêng với nàng. Chỉ riêng với nàng, tôi thật sự là Adam. Nàng là Eva. Đêm như có lửa… Bao trùm chúng tôi là hạnh phúc, là bình yên. Bình yên trọn vẹn. Chúng tôi nằm bên nhau, trong vòng tay nhau, không ai nói với ai một lời. Rồi chúng tôi hôn nhau, thật nồng nàn như thể sẽ không còn một lúc nào khác, một lần nào khác. Đêm như sáng bừng, một thứ ánh sáng rất lạ. Huyễn hoặc và tinh khôi. Ngày mai, sẽ là một ngày mới, sẽ có một tôi và nàng mới. Chúng tôi đã quá đủ chín chắn, trưởng thành để biết đâu là hạnh phúc, là tình yêu đích thực của đời mình. Chúng tôi đã thuộc về nhau, và sẽ không bao giờ rời xa nhau…
Nàng đã bỏ đi tự lúc nào khi tôi tỉnh dậy. Không để lại một dòng nhắn để lại. Chỉ một số phone di động nhưng “số máy quý khách vừa gọi ở ngoài vùng phủ sóng…” Gã đần độn là tôi, ngồi thộn mặt vì hạnh phúc và bối rối. Tay bấm điện thoại liên hồi. Không rành mạch được cảm xúc của mình. Có phải là một giấc mơ? Không thể là một giấc mơ. Sợi tóc của nàng còn vương trên gối, hơi thở của nàng vẫn còn lẩn quất quanh đây… Tim tôi thắt lại. Tôi có phải là kẻ thừa nước đục thả câu? Nàng có phải là cô gái sống buông thả? Không có khái niệm đức hạnh trong ý nghĩ của tôi về nàng. Chỉ có thể là tình yêu. Nàng đã yêu tôi. Chắc chắn vậy rồi. Quên đi gã Hải ghen tuông, quên đi em Hân và câu chuyện chết tiệt của em về gã kỹ sư Việt kiều. Nàng yêu tôi. Tôi bay trên mây vì sung sướng…
Em không yêu anh. Nàng nói: Em chỉ yêu Hải. Anh là anh của em, là bạn của em. Em không buông thả, nhưng em cũng không phải là đứa con gái trinh tiết. Em cám ơn anh vì tất cả, vì anh đã hiểu em, và chia sẻ với em. Tôi đau đớn: vậy sao em…? Nàng lắc đầu buồn bã: Nếu chuyện đêm đó làm anh tổn thương, em thật sự xin lỗi. Đừng bắt em giải thích. Em yêu Hải!
Chúng tôi vẫn tiếp tục gặp nhau, vẫn ngồi ở ô cửa sổ hình tròn ở quán Grammy nhìn xuống đường, chỉ gặp nhau rồi về, không lội loanh quanh Sài Gòn Square tìm mua dĩa nhạc, không ăn bún bò Huế, không ghé Galaxy coi phim. Thỉnh thoảng, nàng mang cho tôi mượn một vài đĩa rock, dù biết thừa tôi không hề thích loại nhạc đó. Giả vờ kể cho tôi nghe những thói quen đáng ghét của nàng, những mối quan hệ mà nàng cho là bừa bãi của nàng (tôi thì chẳng thấy có gì đáng như lời nàng nói!). Và kể về Hải. Luôn luôn, câu chuyện nào của nàng rồi cũng dẫn về Hải. Rằng Hải đã học xong, sắp về nước. Tụi em sẽ cưới nhau, rồi sẽ sang bên kia định cư. Như một cách tự huyễn hoặc mình. Nàng say sưa về Hải, phớt lờ mọi cảm giác của tôi. Khi bất chợt tôi hỏi, dạo này Hải có hay e-mail, có chat với em, có hay gọi phone về cho em không thì nàng bối rối, tránh không nhìn vào ánh mắt tôi. Như không kìm lòng được, nàng thú nhận rằng Hải không còn liên lạc với nàng nhiều như trước đây. Nghe nói bây giờ hay cặp kè với một cô bé xinh xắn người Hà Nội, cũng là du học sinh bên đó. Bạn nàng ở bên đó e-mail về kể nàng vậy. Nàng cũng nói một cách tin tưởng rằng em tuyên bố với Hải rồi: không có ai yêu anh bằng em đâu, anh cứ đi, khi nào chán nản, mệt mỏi thì về với em, em lúc nào cũng chờ đợi anh. Sặc mùi tiểu thuyết ba xu! Một người thông minh như nàng mà cũng lụy tình đến thế sao. Tôi vừa thương vừa giận nàng: sao em khổ vậy? Nàng gật đầu: hình như em chỉ tỉnh táo với chuyện của người khác. Có thể anh cho là em ngu ngốc, nhưng em yêu Hải. Chắc số em kiếp trước mắc nợ Hải. Tôi nổi nóng: Số má gì! Em tự làm khổ mình thì có. Hải không bao giờ quay lại với em đâu. Khi em tự đặt mình vô thế xuống nước van nài Hải như thế, em đã làm cho Hải không còn tôn trọng em nữa. Không tôn trọng nhau thì làm gì còn tình yêu?
Nàng khóc, đấm thùm thụp vào vai tôi: Sao lúc nào anh cũng cứ nhìn thấu em? Tôi bàng hoàng: Anh nhìn thấu em? Nhìn thấu em mà ngày càng xa cách em… Nàng tức tối nhìn tôi qua ánh mắt sũng nước: Em không cần anh. Em ghét anh. Sao không bớt hiểu em đi một chút?
Tôi ôm chặt nàng, răng cắn chặt vào môi, đau điếng. Nước mắt tôi chảy dài… Chưa chịu tỉnh ra sao, hả tôi? Nàng ở trong vòng tay tôi đây nhưng hồn trí thì đi đâu mất rồi!
Đinh Lê Vũ
Sài Gòn, tháng 7/2006
 
 
7:
Nghệ thuật trình diễn
Nguyễn Quốc Việt
Những bóng người nhập nhoạng trong màn đêm sắp tắt, họ mặc quần áo thể thao, đi giày và mang vớ. Tất cả di chuyển trong lặng lẽ, lâu lắm mới có tiếng xì xầm sột soạt. Họ xuất hiện từ mọi nẻo đường, hội ngộ trên trục đường chính hướng đến bến tàu ở trung tâm thành phố.
Trong số đó là những bóng người nhỏ nhắn mặc áo trắng quần trắng, khá có tinh thần đồng đội nên thường đi chung thành nhóm và chậm chạp hơn hẳn những người trẻ tuổi khác. Trên lưng họ lỉnh kỉnh những giáo mác gậy gộc. Trời thì nhập nhằng chưa sáng hẳn. Đèn đường vẫn còn bật.
Cuối cùng họ cũng dừng bước, một công viên dọc theo bến tàu với sóng nước lập loè, còi tàu u u, chỉ một chốc một nhát nữa mặt trời đỏ lòm sẽ xuất hiện phía bên kia bờ sông. Rồi một không gian rất gần với những vở múa đương đại sắp được trình diễn ở chính nơi này, “thứ ngôn ngữ hoàn toàn mới, đề cao yếu tố tâm trạng, xúc cảm của từng nhân vật, không lệ thuộc vào động tác và khước từ mọi mọi khuôn mẫu có sẵn trong múa truyền thống”, đấy là những chi tiết thật thú vị mà người ta có thể đọc được từ các bài phỏng vấn nghệ sĩ Ea Sola Thuỷ.
Gió đang thổi nghe thành tiếng ở bờ sông. ở đây có những bóng đen khác không mặc quần áo thể thao, đi giày và mang vớ như những người tươm tất mới đến đang vươn vai uể oải với gương mặt đờ đẫn, méo mó. Hãy tạm xem đấy là những nghệ sĩ lạ lùng nhất sắp thể hiện những động tác mở màn. Họ đã có mặt ở đây từ đêm qua và vẫn còn nằm ngả ngốn lên nhau trên những bậc ghế đá. Họ ưỡn căng lồng ngực dẻo dai đến lạ thường rồi vặn mình như vắt một cái khăn ướt sũng. Trông họ phờ phạc và nhếch nhác, đầu tóc rối bù và biến dạng vì keo vuốt tóc. Họ mải mê với những biểu hiện hình thể gợi cảm và biến chuyển các tư thế tạo hình lạ lẫm. Họ có vẻ khoan khoái đã đời lắm sau màn vươn mình tràn trề sức co dãn ấy. Những bóng người hờ hững biến mất để lại một bãi chiến trường bần bừa những tàn thuốc lá, chai lọ, thức ăn vương vãi. Có bóng đen tóc xù ngoác miệng thật rộng ngáp một hơi thật dài, xốc lại chiếc quần jean cạp trễ sắp tuột khỏi rốn rồi loẹt xoẹt bước đi. Không biết cô ta đi đâu.
Tiếng chổi tre ròn rã tống khứ mọi lộn xộn nhem nhuốc trên sân. Sân khấu đã thuộc về các quý bà lịch lãm biết múa kiếm và sắp đến phần trình diễn ấn tượng của họ.
Trong lúc ấy, ở phía xa kia bên những cây đèn đường kiểu cổ hay những bóng đèn thuỷ tinh trắng xoá trên lan can dọc bờ sông công viên xuất hiện rất đông những nhóm người gọn gàng đang thoả sức biểu lộ cảm xúc giữa trời đất thiên nhiên, giữa khoảnh khắc trong lành nhất của buổi sáng tinh sương. Trông họ chẳng hề giống nhau khi tự phô diễn các tư thế độc đáo mà cũng thật riêng biệt. Họ thuộc mọi lứa tuổi, không phân biệt ngoại hình gầy, béo, cao, thấp. Đúng là những tư duy nghệ thuật mới khi người ta vốn ưa thích sự hài hòa và đồng đều. Một anh chàng to con bụng phệ vẫn có thể múa đôi với bà chị bé bỏng hạt tiêu đứng chưa tới nách bạn diễn. Hai anh chị này thể hiện cùng một động tác khá đơn giản những uyển chuyển và duyên dáng làm sao. Tất cả đều hướng mặt về phía bờ sông lồng lộng như muốn bơm đầy khí trời thuần khiết chỉ có thể tồn tại ngắn ngủi trước giờ khắc bắt đầu ngày mới. ánh sáng màu cam nóng ấm sắp sửa bao trùm toàn bộ nơi đây.  
Lại nhắc đến những quý bà múa kiếm đã tề tựu đông đủ và đang khởi động cho phần trình diễn của mình. Họ chiếm giữ một diện tích đáng kể tuy cũng đã hào phóng lắm rồi khi chừa lại nhúm sân nho nhỏ cho các quý ông múa quạt thường đến muộn hơn.
Những quý bà vừa uyển chuyển vừa mềm mại trong tiếng nhạc réo rắt rất hoà quyện với động tác thể hiện. Họ như múa trong một cảnh phim chiếu chậm nhưng lại rất có hồn và đầy cảm xúc. Họ bước chân từ tốn, tay đưa các đường kiếm thật nhuần nhuyễn như thể chúng đang tự mình tuôn trào với vẻ hồn nhiên và bay bổng nhất. Những gương mặt thanh thản, tự tin, tràn trề sức sống đang say sưa trong các động tác mềm mại mà dứt khoát cứ tuần tự nối tiếp nhau ghép nối thành một bài biểu diễn khá công phu và quyến rũ. Không hiểu mũi kiếm sắc sảo kia hay chính sự sắc sảo của các quý bà là nổi bật hơn cả.
Các quý ông xuất hiện muộn hơn với những chiếc quạt đỏ chói, trông có vẻ to và nặng hơn những cây quạt thông thường nhưng lại là thứ đạo cụ ấn tượng nhất trong phần trình diễn đầy màu sắc nghệ thuật của họ. Những tư thế thanh thoát nhưng lại rất đặc biệt ở một vài động tác kết thúc chuỗi liên hoàn. Những chiếc quạt được xếp lại gọn gàng, nhẹ nhàng xoay chuyển trong nắng sớm rồi đột ngột bung ra một đòn quyết định vào những giây phút cuối cùng trông khá điệu nghệ mà cũng thật lạ mắt. Những cánh quạt màu đỏ phát ra tiếng động nghe dứt khoát và mạnh mẽ, xoè căng như kiêu hãnh, gập vào rồi bung ra bất thần khiến cho ai theo dõi cũng phải hồi hộp đợi chờ.
Thế rồi vở diễn hoành tráng đột ngột tắt ngúm bởi một lý do chẳng dính dáng tẹo nào tới nghệ thuật. Một bóng người vừa nhảy ùm xuống nước.
* *
Vài quý bà múa kiếm đã để ý từ ban sớm hiện tượng lạ về một bóng đen cao lớn vật vờ ẩn hiện bên hành lang bến tàu với những hành động kì quặc và khó hiểu. Sẽ chẳng ai thèm bận tâm nếu đấy chỉ là một trong những nhân vật nhếch nhác, bừa bãi trên băng ghế đá vẫn thường trình diễn mở màn vào các buổi sáng sớm. Người ta có thể hình dung ra hình dạng sống mũi, màu mắt, màu tóc, màu da lông lá khác biệt của anh ta ngay trong bóng tối nhập nhoè chưa tắt hẳn. Anh ta đứng đấy nhìn ra phía bờ sông, hai tay ôm mặt và gần như bất động. Có thể điều ấy là bình thường và quen thuộc với những gì hay diễn ra ở đây nhưng với một số quý bà mẫn cảm thì đã linh tính ngay ra những điều bất trắc. Rõ ràng anh ta đến đây không cùng mục đích với họ.
Người ta vẫn thường hình dung ra những vị khách nước ngoài to lớn xuất hiện trên những con phố Tây đông đúc ở trung tâm thành phố, trông họ luôn nhanh nhẹn và năng động lắm. Vậy mà anh chàng nước ngoài kia lại đứng co ro trên một góc tối tăm của bến tàu thành phố, trông thật thảm hại bên cạnh dòng sông vắng vẻ, buồn hiu giữa giờ khắc này.
Anh ta ngồi bệt xuống đất, mặt úp lên đầu gối như cố thu nhỏ lại hình hài to lớn giống như đứa trẻ sắp bị phạt vì phạm lỗi. Chẳng điều gì lại gây được sự chú ý hơn thế. Những công dân hiếu khách sẽ không bao giờ cho phép mình được thờ ơ với một sự việc như vậy. Trời sáng dần, đủ để nhìn rõ vị khách lạ lùng những mọi chuyện cũng chỉ tạm dừng ở đấy, chẳng lý do xứng đáng nào để những quý bà chủ nhà có thể tiến lại gần. Mọi người cứ thế tiếp tục cho phần trình diễn của mình. Mặt trời cũng xuất hiện nhanh hơn vì nỗi tò mò.
Nắng đã lên. Những con người nhỏ bé khát nắng ngửa mặt lên trời. Họ say sưa trong khoảnh khắc diệu kỳ. Những chiếc quạt đỏ ửng xòe ra gấp vào nổ phành phành trong gió. Nắng đỏ, quạt đỏ, trông các quý ông đến thật chói chang. Tuy giản dị hơn về màu sắc nhưng các quý bà múa kiếm lại chiếm số lượng đông đảo, thêm cả nhạc minh họa nên xem ra vẫn hoành tráng hơn hẳn. Những mũi kiếm sáng choang chém vào không khí nghe rất ngọt, chậm rãi mà đầy uy lực. Họ thể hiện cùng động tác khá đều đặn và từ tốn, gương mặt biểu cảm toát lên vẻ ung dung thư thái lắm. Những quý ông quý bà say sưa với cao trào vở diễn, chỉ một vài trong số họ vẫn không thể thoát khỏi nỗi thắc mắc, nghi ngờ về người thanh niên nước ngoài lạ mặt như mất hồn mất vía kia.
Anh ta đứng trên triền sông, chân trần, nắng ập vào người đỏ bừng, nỗi thất vọng ghê gớm chợt hiển hiện trên nền trời da cam. Những biểu lộ hình thể không quá mạnh mẽ nhưng đầy nội lực vừa đủ cho một trí tưởng tượng phong phú của vài ba quý bà múa kiếm hình dung và tưởng tượng ra vô vàn nguyên cớ. Nắng như chói chang hơn ở chỗ anh ta đứng, dồn dập lên cơ thể to lớn sắp chảy mềm thành nước. Anh ta ôm đầu, nắm chặt lấy mái tóc vàng hoe rối tung sắp sửa bùng cháy. Anh ta ôm mặt, đôi tay bủng beo dài thượt đến vừa khít. Và điều linh tính đã xảy ra thật, cơ thể to lớn ấy đổ gập như một thân cây mục nát giữa ngày mưa. Có tiếng thét kinh hoàng của những quý bà đáng kính.  
Tất cả vội vàng chạy tới. Mọi chuyện xảy ra quá nhanh. Anh ta đã biến mất dưới lòng sông phập phồng bong bóng. Chưa kịp hoàn hồn, vài gã thanh niên khác cũng vừa nhảy xuống nước nghe thành mấy phát bùm bùm.
*
* *
Đám đông đứng trên bờ nhốn nháo về câu chuyện lạ kỳ vừa xảy ra. Họ xôn xao rồi im bặt đợi chờ. Không quá lâu để chờ, những cái đầu rũ rượi vừa thò lên khỏi mặt nước. Ai cũng trố mắt nhìn vở diễn kịch tính có một không hai đang được trình diễn thật gay cấn và hồi hộp trước mắt. Nước sông tan tác bao bọc lấy những bóng người vùng vẫy kịch liệt. Vài ba gã tóc đen cố nắm lấy một gã tóc vàng, họ chụp được anh ta nhưng không dễ dàng như họ tưởng, anh ta to lớn và trơn tuột. Họ túm lấy tất cả những gì mà họ vớ được trên cơ thể sắp chìm nghỉm ấy, cả chân, tay, tóc, tai, mồm, mũi, rốt cục anh ta biến dạng và méo mó trông đến kỳ khôi. Nước sông sủi bọt đục ngàu. Những người đàn ông tóc đen thét lên giận dữ. Tên khổng lồ không thiết sống ấy mới đầu còn bất động sau thì chống trả quyết liệt. Hắn muốn thoát khỏi sự quấy rầy. Hắn muốn chết. Nhưng những người tóc đen không cho hắn chết. Đám đông trên bờ vẫn sững sờ trước khung cảnh lạ lùng dưới lòng nước sôi sục đến chín đỏ. Trông hết thảy bọn họ như những con cá kình mắc cạn quẫy mình giận dữ.
Cuối cùng họ cũng lôi được anh ta lên bờ với sự giúp đỡ của vài người khác, một sự kỳ công khó mà tưởng tượng nổi. Người anh ta ướt sũng, lông lá bết lại, gương mặt trắng bệch phờ phạc và tái mét, thở hùng hục rồi ho sặc sụa. Mấy gã trai tráng đổ vật cái của nợ bất đắc dĩ xuống đất. Các quý bà quý cô và những người khác hí hửng ùa lại. Đúng là một chuyện kỳ khôi và ngộ nghĩnh nhất mà họ từng chứng kiến, họ ngỡ ngàng trước một người muốn chết, trông cao to đẹp trai, hiền lành và quan trọng hơn cả đó là một ông Tây da trắng. Chưa ai hình dung nổi chuyện một ông Tây lại đi tự tử ngay giữa chốn xa xôi không phải quê hương bản xứ của mình. Họ tự hỏi chuyện gì đã xảy ra với anh ta, khó mà chịu đựng thêm được nỗi tò mò ghê gớm ấy.
Nhân vật kì lạ đang ngơ ngác ngước nhìn. Anh ta gần như suy sụp, đôi mắt thất thần, vô hồn và không thể thốt lên một lời nào. Anh ta bò lồm cồm rồi cố gắng ngồi dậy trông thật khó nhọc và nặng nề. Những người tò mò nín thở chờ đợi. Họ lùi lại và dãn cách. Anh ta đứng dậy loạng choạng và sắp ngã. Nhưng anh ta không ngã. Anh ta lao mình về phía lan can bờ sông như một mũi tên bay. Lại thêm tiếng thét thất thanh. Rồi im bặt. Đã có người tóm cổ được hắn. Vẫn là mấy gã vừa vớt hắn lên.  
Ông Tây được lôi ra xa hơn và dúi xuống đất. Những người đàn ông tóc đen ướt như chuột lột điên tiết lắm rồi. Họ chửi bới um xùm nhưng anh ta thì chẳng hiểu lấy một từ. Các quý bà quý cô ào ạt kéo đến rất đúng chỗ. Họ ngồi xổm quây thành một vòng tròn khép kín đẩy ông Tây lọt vào chính giữa. Dao búa, quạt nón bị xếp vào một xó. Nhạc nhẽo tắt hết. Một khung cảnh bừng bừng khí thế của các cuộc buôn chuyện lớn nhỏ nổ ra hàng loạt. Các bà chem chép thương hại. Các cô chỉ chỏ, say sưa thêu dệt lên vô vàn câu chuyện hấp dẫn. Rốt cục cũng có một người đại diện tiến lại gần, một chị văn hay chữ tốt, ngoại ngữ rành rọt bước tới, tay ấn nhè nhẹ vào gã bị thịt sũng nước, miệng cất lên vài câu thánh thót. Rồi chỉ kịp có thế, anh ta gào lên man dại, gương mặt biến dạng xấu xí và kinh khủng hơn trong phim kinh dị. Anh ta ôm đầu rồi méo mặt vì khóc, nhưng chỉ mếu máo không thành tiếng và hình như cũng chẳng thêm giọt nước mắt nào, người ngợm anh ta tong tong những nước thế kia là đã quá đủ rồi. Đôi mắt sưng húp, đỏ hoe hướng về đám người xa lạ như muốn nói điều gì không biết chỉ nghe thấy giọng nói vừa cuống cuồng vừa rối rắm khiến tất cả chịu chết không hiểu nổi. Anh ta không nói tiếng Anh mà cũng chẳng phải Pháp hay Nga. Hình như anh ta nói tiếng Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha mà cũng có thể là Italy, Đức, Đan Mạch, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Brazil hay Mexico. Tất cả đều bó tay, bỏ mặc tên lạ mặt to con ngồi độc thoại và tự biên tự diễn một mình. Các quý bà múa kiếm choàng cho cho anh ta một chiếc khăn khô để thấm nước. Đấy là việc làm duy nhất mà họ có thể nghĩ ra lúc này. Xong xuôi, họ lại ngồi và ngắm nghía ông Tây. Chẳng ai biết phải làm gì nữa, cứ thế ngồi đợi và đợi rất lâu. Họ say sưa bàn tán nhưng vẫn cảnh giác chiếm giữ lòng sông đề phòng anh ta nhảy xuống thêm lần nữa. Mấy gã trai tráng khác đã chán cái trò rượt đuổi dưới nước lắm rồi. Ai cũng nghĩ bụng nếu muốn chết thì cứ nhảy quách xuống nước lúc đêm hôm vắng vẻ bói cũng chả ma nào nhảy xuống cứu, cần gì phải đợi đến lúc nắng lên đông vui như thế. Nắng vẫn xoáy tròn nhảy nhót giữa đám người lúc nha lúc nhúc.
Đợi chán đợi chê mới thấy một bác xích lô còi dí được kéo đến. Họ tống khứ ông Tây ấy về đồn công an gần nhất. Đám người hồ hởi hành quân theo sau như áp giải một tù binh. Họ cá nhau xem anh ta muốn chết vì điều gì, tình, tiền, khủng hoảng, sì trét hay bị lừa đảo. Thể nào mà chẳng có lấy một lý do thật đáng thương và tội nghiệp nhất.
Rốt cục, sân khấu được giản tán nhanh chóng đến bất ngờ. Vở diễn kết thúc ngoài dự kiến. Mặt trời hết đỏ lòm, lúc sáng lúc xìu, ì ạch mãi đến tận bốn năm giờ chiều mới bừng bừng trở lại cho buổi trình diễn khác độc đáo không kém. Một góc công viên được chiếm giữ bởi bọn choai choai áo rộng quần thụng tập nhảy híp hop. Đám thanh niên ồn ào, cuồng nhiệt với thứ nghệ thuật mới mẻ trông thật điệu nghệ và chẳng dễ thể hiện chút nào. Tất cả đều quay cuồng và mù tịt về câu chuyện ban sáng.
*
* *
Mấy tháng sau, người thanh niên nước ngoài ấy lại xuất hiện ở sân tập. Lần này anh ta nói tiếng Anh và biết phát âm khá tốt những câu tiếng Việt khó. Thật không thể tưởng tượng nổi khi bí mật được hé mở, hóa ra tất cả chỉ là dàn dựng, anh ta tiết lộ rằng mình chưa bao giờ có ý định tự tử và lần tự tử duy nhất ấy trên bến sông này chỉ là một thứ trình diễn đặc biệt phục vụ cho một ý đồ táo bạo của mình. Thế rồi không khí bắt đầu nóng lên, người ta bàn tán xôn xao về cú lừa đảo vĩ đại, điên rồ mà anh ta thể hiện mấy tháng trước chứ chẳng thể nào tin vào những “hành vi ứng xử ở một đất nước xa xôi với người không thuộc bản địa” như lời anh ta nói. Chẳng ai hiểu thêm điều gì cho đến khi anh ta rút ra mấy quyển sách mới cứng in vô số hình ảnh đen trắng trông cực kỳ bắt mắt, ký tên và biếu tặng vài quý ông quý bà đáng kính. Điều đáng ngạc nhiên là đến một phần ba quyển sách viết về chính họ.
Một vài quý ông quý bà chẳng thèm quan tâm tới câu chuyện lạ lùng vớ vẩn ấy, quay trở về với vở diễn đầy tính thanh tao thẩm mỹ của mình, còn những người khác trẻ tuổi hơn vẫn ngơ ngẩn, giương cao đôi mắt long lanh tròn trĩnh, ngam nghĩ về thứ trình diễn vừa kỳ khôi vừa hài hước của một anh thanh niên nước ngoài, đúng là khác thường và rảnh rang đến thế là cùng.  
Giống như mọi ngày, mặt trời cũng đến lúc thôi đỏ lòm, hết sáng rồi xìu, ì ạch mãi đến tận bốn năm giờ chiều mới bừng bừng trở lại. Một góc công viên được chiếm giữ bởi bọn choai choai áo rộng quần thụng tập nhảy híp hop. Đám thanh niên ồn ào, cuồng nhiệt với thứ nghệ thuật mới mẻ trông thật điệu nghệ và chẳng dễ thể hiện chút nào. Tất cả lại quay cuồng và vẫn mù tịt về câu chuyện ban sáng, về những luồng gió mới, những thể nghiệm mới, những tư duy nghệ thuật mới mà người ta còn phải tranh luận dài dài không biết đến bao giờ thì kết thúc. Thường thì chỉ có một trong hai, táo bạo hay lừa đảo, quái dị hay đẳng cấp cao.  
 
7:
Mắt mùa thu
Dương Bình Nguyên
Những bông hoa nở từ phía thượng nguồn, trôi bâng khuâng theo dòng và cuốn cả hương thơm dịu dàng về. Tôi bảo bạn, tôi chưa biết, nhưng chắc chắn phải là một người yêu thương tôi. Bạn nhìn tôi và bảo, thời gian qua chúng ta chạy trốn nhiều sự thật, trong đó có tình yêu. Tôi nhìn sang những vạt đá dài phía bên kia. Mùa thu mang màu xanh biếc.
1. Đã bắt đầu mùa thu. Trên những mái nhà cũ, từng bầy chim tíu tít bay về, đậu rỉa những hạt thóc sót từ những bó rơm nếp khô ông nội quăng lên chờ mùa đông bện chổi. Chúng líu ríu buổi sáng, ào bay đi vào buổi trưa và buổi chiều chui vào những chiếc tổ bé xíu trong những hốc dui mè. Chúng đi ngủ từ rất sớm và mỗi ban sáng, khi nghe hơi sương thoảng qua mặt đất mát lạnh, đã nghe tiếng chúng gọi bầy. Ông nội tỉnh giấc, cây gậy trúc khua lọc cọc và ánh đèn pin quét suốt lượt từ chuồng gà, gióng trâu rồi vào khuôn bếp. Rồi ông pha trà, hút thuốc lào gọi tôi dậy. Luôn là những mùa thu hiền lành trong ký ức của tôi.
Bắt đầu từ mùa thu của tuổi mười lăm. Bóng dáng bà nội trôi theo những hình nhân giấy qua phía bên kia đồi. Tôi đem áo ra suối giặt. Nước mùa thu trong veo như đôi mắt đứa con gái ngồi bàn đầu tiên trong lớp học. Tôi gọi nó là mắt mùa thu. Mắt mùa thu nhìn thấy tôi đang giặt chiếc áo cuối cùng. Chiếc áo hàng ngày tôi hì hụi găm trên người đến lớp. Mắt mùa thu bảo, con trai chẳng cần giặt quần áo, có cần để tôi giặt cho. Tôi nhìn mãi mái tóc mượt như những vầng lá dài trên triền núi. Mái tóc loà xoà rớt cả xuống nước. Rồi hắt mạnh lên. Mái tóc bay bay. Nước trắng cũng bay. Tôi bảo, tôi gọi bạn là mắt mùa thu nhé. Nhà bạn ở phía bên kia sông? Bạn khẽ cười, chiếc áo trắng hoa nhài lung linh dưới nền sỏi cuội. Tự dưng tôi lại bảo bạn, tôi chẳng còn người phụ nữ nào trên đời để yêu thương. Bà tôi đã mất rồi. Tôi chỉ còn mỗi ông nội. Bạn bảo, tôi như cơn gió, tôi sẽ bay qua, rất nhanh. Tôi nắm tay bạn. Tay rất mềm. Mắt mùa thu rút tay về. Bạn mang cặp sách lên vai, bước cắm cúi trên những mỏm đá dài và lẫn dần vào những bóng cây bên bờ suối. Tôi mang chiếc áo cũ về phơi trên giậu, thấy bóng dáng bà nội đâu đó trong vườn. Tôi thì thầm với bà nội, mai này cháu thực sự lớn, cháu chỉ yêu cô ấy thôi.
Mùa thu ấy, ông nội xuống sức, cảm giác như ông già gấp đôi số tuổi của mình đang có và những mạch máu muốn co dần lại. Ông nội hút nhiều thuốc lào, những gói nhỏ bà nội cuốn trong lô giấy xi măng trên gác bếp ông đã rút gần hết. Những quả bầu khô đựng đỗ giống, hạt bí hạt bầu vẫn lúc lắc mỗi khi ông chạm đến, chờ bà một buổi tối trời đem dặm vào một góc vườn, một thẹo đất thừa ngoài bờ bãi. Ông nội nhìn những quả bầu cũ như cái gác bếp đầy bồ hóng, mắt khô kiết nhưng mà buồn. Tôi chui vào cái phòng xép của mình, lôi cuốn sách ra đọc cái bài thơ lan man về những người đàn ông cả đời không xuống núi. Những người đàn ông sinh ra trên đường đi của mẹ đến những vùng đất mới, tiếng khóc vóng vót trong lòng địu và thân mình vằn vện dấu vết của những cuộc du canh. Họ lớn lên trong những buổi đi săn mình trần chân toé máu, tóc họ bết đầy than khói của những vạt rừng đang sắp biến thành đồi nương. Cuốn sách đâu đó, ông nội giấu biệt trong chiếc túi vải từ ngày nào. Chỉ tôi biết và tôi hiểu được, ông nội chưa một lần xuống núi, ông chỉ muốn đi ngược lên thượng nguồn con suối, đi ngược lên đỉnh núi có cây tùng dài mình và gió chót vót reo.
Mùa thu tuổi mười lăm đến và đi mang lại những dấu ấn buồn bã. Tôi và ông nội trải qua những đêm đầy khói thuốc và những hoài niệm phiền muộn. Những buổi chiều tôi hay ra suối, ngồi ngó mây trời, nghĩ vẩn vơ về một điều gì không rõ rệt. Mắt mùa thu thường đến rất nhẹ, tiếng bước chân như thể chỉ lướt qua mặt đất. Tôi bảo bạn, nhà tôi bên này sông, cái mái rơm nếp thấp nấp sau tàn cây bứa. Chắc là buổi chiều bạn chẳng bận lắm, hay là ghé qua đó chơi. Ông nội tôi thường hút vã thuốc lào. Ông nội cũng buồn. Bạn ngồi nghe trên phiến đá dài. Bạn bảo, có phải bạn muốn tôi đến thăm ông nội không? Tôi nói, ông nội tôi có những cuốn sách viết về những người đàn ông không bao giờ xuống núi. Bạn bảo, điều đó chẳng có ý nghĩa gì nhiều. Nhưng tôi sẽ đến. Bạn lại giặt áo cho tôi. Chiếc áo đã sờn mỏng. Mùa thu qua đi bằng những buổi chiều của bạn ở nhà tôi. Tôi nói mình thật sự yêu thích những buổi chiều ấy.
2. Mùa thu thứ hai mươi đi ngang qua đời. Tôi đã thực sự trở thành người lớn. Tôi nhìn những đốm lửa hắt sáng từ những triền nương phía bên kia sông, thấy lòng chợt nhớ, chợt bâng khuâng chút gì. Chúng tôi ngồi cạnh nhau trên những phiến đá dài. 5 năm trôi qua rồi còn gì. Ngày tháng cuống cuồng trôi nơi phố hội làm người ta cảm thấy mình quá bé nhỏ và rượt đuổi những điều đôi khi là khá viển vông. Bạn quay qua tôi bảo, Nguyên có được gì sau suốt những ngày qua? Tôi ngó lơ qua bên những triền hoa dại. Tôi chẳng có gì cả. Nhưng tôi biết mình vững vàng hơn. Lớp học ngày ấy tan theo mùa hoa, giờ mỗi đứa lưu lạc một góc trời, tịnh không một bóng nào ở lại quê nhà. Tôi và bạn, hai đứa chỉn chu và tử tế nhất lớp, cũng ngồi tại Hà Nội và trong đầu ngùn ngụt ý định chiếm giữ nó như mảnh đất của chính mình. Tôi nhìn lại mái nhà mình từ ánh mắt quay ngược. Mái nhà đầy chim sẻ, thu rồi, chúng đang cuống cuồng mưu toan lót một cái tổ mới. Tôi biết chúng sẽ làm xong vào trước mùa đông.
Chúng tôi ngồi bên nhau cho đến khi mặt sông đỏ thẫm. Rất ít những câu chuyện cũ. Tình đầu vốn nhẹ như những chiếc lá rớt. Thực lòng thì không thể nói không buồn. Nhưng cuộc sống cuốn tròn mọi thứ lăn mạnh về phía trước. Và tạm lắng dần kỷ niệm. Về Hà Nội, bạn như một cơn gió, một chút hương lạ len lỏi giữa ngạt ngào mùi phố thị. Tôi chẳng giữ được bạn. Hôm bạn ngồi sau xe người khác, tôi không ngạc nhiên. Chỉ thấy mình đã mất đi một chút gì đó thân thương trong lòng. Tôi bực bõ ngồi trên thềm nhà hát lớn, ngó ra phố Tràng Tiền. Ngày đầu tôi và bạn đã ra đây, hồn nhiên ăn kem như những đứa trẻ. Bây giờ bạn không thế. Bạn không thích thế. Tôi biết. Nên im lặng cho bạn bỏ đi. Lâu lâu vào ngày sinh nhật, tôi cũng có ghé qua bạn, âm thầm đặt vào cái lọ rỗng nơi ký túc xá một cành hoa. Những đứa bạn trong phòng nhìn tôi, chúng nghĩ tới những trái tim si tình ngớ ngẩn đầy rẫy trong những bài hát thời trang trên đĩa CD. Bạn có tình yêu mới. Còn tôi thì mãi vẫn còn lại một ký ức. Ký ức âm thầm về trên mắt mùa thu.
Suốt những mùa thu sau, tôi lẩn trốn mọi thứ để về nhà ông nội, nhìn ra bờ sông đầy hoa dại. Và những ngày đó bạn không bao giờ về. Tôi ngược phía đỉnh đồi, bà nội đã nằm im lìm dưới bóng những tàng cây lớn. Tôi nằm cạnh bà, nghĩ rất nhiều về những mùa thu sau này, khi tôi ra trường. Tôi cũng nghĩ sẽ phải rời xa những ký ức xưa xa ấy. Tôi cần một buổi chiều tan sở làm, về nhà với người phụ nữ của mình, cuộc sống ấy được gọi giản đơn là bình dị. Ông nội bảo, bà nội mày nhớ tao vì luôn luôn trong tâm trí tao chỉ có một mình bà mà thôi. Mai mốt mày có lấy ai, nhớ một điều vậy là đủ. Khi ấy tôi ngồi lơ mơ trong khói thuốc lào của ông nội. Tôi không nghĩ gì nhiều về chuyện này. Ông nội cả đời không xuống núi, mắt ngó ngược nhìn trời, chân mải miết đi tìm đầu con nước. Bà nội yêu tất cả những điều ấy của ông. Bà nội hạnh phúc. Còn ba tôi thì không, mẹ tôi cũng không. Có một phương trời khác đang mời gọi họ. Chẳng biết có hạnh phúc hơn. Nhưng rất khác. Và tôi, tôi đã ở vào một khoảng khá xa với cuộc sống của ông nội, vậy mà vẫn không nguôi nghĩ đến những kỷ niệm suối sông với mái tóc dài và mắt mùa thu.
3. Hai mươi tư tuổi, những mùa hoa vẫn cũ, chỉ có mỗi chúng tôi đã khác xưa. Chúng tôi ra trường, tìm về những cơ quan khác nhau tá túc. Mỗi đứa ở một đầu thành phố, tìm giọng nói, hơi thở của nhau qua những cuộc điện thoại. Bộn bề những công việc của nhân viên mới, mới thấy mình sao mà nhỏ bé, sao mà cần một người phía bên cạnh trong quán cà phê, nghe đủ những chuyện mệt mỏi và bực bội, ăn hết phần bánh sandwich bên cạnh và uống hết ly trà lọc phía đối diện. Hai mươi tư tuổi, mùa thu có còn ý nghĩa gì?
Tôi bỏ một chuyến đi dài để về nhà ông nội, nhìn lại cái mái rêu cũ kỹ của bầy sẻ thu. Chúng buồn bã nhưng bình yên. Tôi ngồi ngó ra sông, thấy mái tóc dài, thấy mắt trong veo và muộn phiền nhìn mình. Bạn bảo, Nguyên bỏ sở về nhà, có chuyện gì buồn đến thế sao? Tôi không nói gì, chỉ nhìn vào mặt suối, phía bên dưới sỏi cuội vẫn reo cười. Lại bảo, Nguyên bỏ về mà không thấy nói tiếng nào với Phan, như vậy mà được sao. Tôi nhìn bạn. Thời gian trôi đi nhanh thật. Chúng tôi đã không còn hồn nhiên. Tôi bảo, Nguyên chỉ muốn về, nhìn lại chính mình, dứt bỏ những chuyện cũ để làm một khởi đầu mới. Nguyên chẳng có một công việc tốt, một cuộc sống tốt? Nói thế nào nhỉ? Nhưng bao nhiêu năm qua, Nguyên chẳng có gì cả. Mọi chuyện tốt đẹp cứ lần lượt ra đi, biền biệt. Bạn nhìn tôi, thật ra Nguyên có quyền giận Phan. Nhưng với Phan, Nguyên là người quan trọng, cực kỳ quan trọng. Tôi nói tôi không giận. Nhưng nỗi buồn là của tôi. Nó đến và làm cho tôi không quên. Bạn bảo, có nhiều lúc Nguyên nghiệt ngã với mọi thứ. Nguyên bận rộn với quá nhiều thứ. Đôi khi Phan muốn có ai đó chở mình đi trên phố, chỉ thế thôi, vậy mà Nguyên thì không bao giờ. Tôi nói, tôi đã làm mọi thứ, chỉ để mình được sống đàng hoàng. Và đã đến lúc, tôi cần một cuộc sống cho riêng mình, với người phụ nữ mà mình sẽ cưới làm vợ. Một trong những cô gái bên cạnh Nguyên sao? Tôi cười, nhìn lại mặt suối, mùa thu trôi trong lòng nó một sức sống mong manh mà lâu bền. Những bông hoa nở từ phía thượng nguồn, trôi bâng khuâng theo dòng và cuốn cả hương thơm dịu dàng về. Tôi bảo bạn, tôi chưa biết, nhưng chắc chắn phải là một người yêu thương tôi. Bạn nhìn tôi và bảo, thời gian qua chúng ta chạy trốn nhiều sự thật, trong đó có tình yêu. Tôi nhìn sang những vạt đá dài phía bên kia. Mùa thu mang màu xanh biếc.
 
8:
Phố trắng mưa ban sáng
Dương Bình Nguyên
Phố bắt đầu sáng trắng đường bằng những cơn mưa ban sáng. Mưa tràn trên những con ngõ nhỏ tựa hồ muôn vàn dòng sông tình tự dìu dặt vắt vào nhau. Trên những tàng cây sao già phố cũ, tiếng mưa vỡ ra, không ồn ào mà nhịp nhịp đều như tiếng guitar thùng bập bùng, nghe loáng thoáng đâu đó tiếng còi tàu sớm, tiếng nhạc trải trên những mái phố thấm đẫm nước.

Người đến sở làm, người vào cửa hàng, tụi học trò lóc chóc áo mưa bay về trường. Quán trà đầu phố đông nhức mắt. Hương thơm là lạ từ thứ trà Tà Phìn toả dọc một dãy phố dài, thoạt đầu thấy ngốt người nhưng bù lại là nhìn ra hiên mưa thấy những tàng cây rũ lá trên đường đẹp bất thường. Nguyễn vươn tay ra ngoài ban công, nắm lấy những chiếc lá sao đã rụng. Những chiếc lá xanh một cách khoẻ khoắn, chắc chúng rớt trong gió mạnh đêm qua. Cô gái phục vụ có hai bím tóc kiểu những vai cổ trang trong phim tập Hồng Kông với cái nhìn là lạ: Cậu uống trà Tà Phìn, như mọi khi? Dạ! Mỗi khi ngồi đây Nguyễn lại liên tưởng tới những bóng cây trà đại thụ choán hết cả tầm mắt người và mỗi đông sang, chúng lại nhú ra những búp xanh lực điền, khoẻ khoắn và vạm vỡ. Đó là một ý chí kỳ lạ, một sức mạnh kỳ lạ. Giống như cha, như các anh Nguyễn vậy. Cậu hôm nay không đến lớp ? – vẫn tiếng cô phục vụ hai bím tóc cổ trang. Dạ! Những ngày mưa lớp học rất buồn thảm. Nhưng ngồi quán trà cũng đâu có vui? Chẳng vui hơn. Nhưng tôi đang chờ một người bạn.
Nguyễn đang chờ một người bạn, hình như lâu lắm rồi bạn chẳng qua con phố này. Nó là một phần câu chuyện, là tập một trong một bộ phim dài. Lâu lâu giữa những phút nghỉ đứt quãng của bạn tại nơi làm thêm, bạn quẳng vào trong máy của Nguyễn những câu chuyện vội vã. Em đã đi học tiếp, kết quả cũng không tốt lắm, kỳ này thi lại hai môn... Dạo này nghe nói anh đã khá hơn, hôm nào lĩnh học bổng thì khao chứ... Công việc của anh thế nào, ý em là chỗ làm thêm ấy mà. Vâng, lương bổng chưa phải là mục đích duy nhất. Vâng, cái cuối cùng ta có được trong những tháng năm này là kinh nghiệm... Rồi thôi. Lâu lắm không gặp mặt. Bạn đã có chỗ đứng, cho dù trong lớp bạn là một sinh viên trung bình kém. Nguyễn cho đó là điều bình thường. Như Nguyễn, giữa tập thể 45 con người ấy, Nguyễn cứ chìm đi, lạc lõng và điểm số không bao giờ quá 8, vậy mà cũng còn có được một việc làm bán thời gian khá ổn nữa là. Nguyễn giữ mục cho một tờ báo tuần, thường xuyên phải đi tìm “sao” để thu lượm những chuyện vô thưởng vô phạt. Một công việc vô vị và khá tẻ nhạt, nhưng là mơ ước của nhiều người. Có nhiều “sao” thích lên mục “lượm lặt” ấy, nó dễ đọc và khiến độc giả dễ tin hơn mấy bài ngợi ca hàng mấy trang báo khổ lớn. Nhưng cả lớp không ai biết chuyện này. Cho đến khi trong lớp xuất hiện tiếng nhạc điện thoại và tiếng bạn reo mừng phía đầu dây bên kia. Bạn được nhận một vai nhỏ trong một bộ phim lớn, kịch bản thì Nguyễn đã biết rồi, nhưng nhân vật đó là một vết bút khá mờ nhạt. Nguyễn không muốn điều này đến với bạn, nó rất đỗi phù du. Nhưng bạn muốn là sao sớm hơn những công việc mình đang làm. Có một cuộc chuyện khá to tiếng và nhiều đôi tai thính nhạy đã biết hết nội dung. Nguyễn bảo bạn: Chẳng cần điều đó. Trần cứ là chính mình đi, được không? Họ đã ra quán trà này, hôm đó vào chiều muộn, phố có nhiều khói mỏng và quán thưa người. Cô phục vụ mang cho họ hai tách trà có vị long nhãn. Bạn ngồi với hai con mắt trân trân nhìn Nguyễn. Bạn chưa bao giờ nhìn Nguyễn như vậy. Nguyễn cúi đầu: Anh không thể làm điều gì mình cho là vô lý. Bạn nhìn màu xà cừ trong tách trà, rồi đứng dậy: Thôi, Trần về, cũng chẳng hơn thiệt gì đâu. Và Trần phải tìm một lối đi khác, rất khác. Bạn đi thật, Nguyễn nghe tiếng guốc bạn nện mạnh trên thang gỗ. Cô phục vụ ý tứ bảo: Hai người đã giận nhau? Nguyễn cười nhẹ: Không, chẳng có gì đâu, chỉ là một chút hiểu lầm.
Chút hiểu lầm ấy để bạn và Nguyễn không gặp nhau nửa năm rồi. Hồi ấy Hà Nội vào vụ rét ngọt, phố xá như co mình lại và người ta cũng thích co ro trong những căn phòng có lò sưởi ấm sực, bên bình trà túi lọc và xem tivi hơn. Còn Nguyễn, cái quán này hình thành trong Nguyễn một thói quen. Giống như những chiếc bình màu da lươn trên mỗi bàn trà vậy. Chúng ở đó dường như chỉ làm một nhiệm vụ là để cho mặt bàn đỡ đơn điệu với một cành xương rồng nho nhỏ trong chiếc hũ màu rêu tàn. Nhưng cô phục vụ hai bím tóc dài bảo, nó là vật trang sức, là sản phẩm cho ý tưởng của một người đàn ông không mấy sành điệu về gốm sứ và sắc màu. Nguyễn bảo, vậy sao chị không thay chúng đi, thử mạnh mẽ để làm bộ mặt mới của quán. Cô phục vụ cười buồn, tôi chẳng làm được điều ấy. Tôi là con gái, một cô gái phục vụ trong quán trà thôi mà. Khi ấy Nguyễn chẳng hiểu gì. Nhưng về sau, khi biết Trần giận mình vì một điều hệ trọng thì Nguyễn nghiệm ra cô phục vụ đã đúng. Trần cần Nguyễn trong những lúc hoảng loạn thì Nguyễn đã kiên quyết chối từ. Trần là một cô gái, một cô sinh viên cùng quê ra tỉnh với Nguyễn mà thôi.
Bạn đã đến. Không giống như những gì người ta nói, bạn vẫn mặc áo dịu dàng và mái tóc dài có đường ngôi chẻ thẳng. Mười tám tuổi, bạn bắt đầu nổi tiếng. Người ta hay nhắc đến bạn với hai từ nghị lực. Những tập phim như một cây cầu vòng cung, có thể là hay hơn nhưng có thể thật lố bịch và buồn cười. Nhiều khi ngồi một mình, Nguyễn vừa thương mà lại vừa giận bạn. Nhưng Nguyễn giống một kẻ vô tâm, một kẻ không mang trong mình khát vọng và chí tiến thủ. Nguyễn không làm được gì cho bạn cả. Ngày ra đi, bạn từng nói với Nguyễn: Phải cố gắng, thành công rồi trở về. Thành công là cái gì? Hai mươi ba tuổi, Nguyễn đã làm được gì? Chưa là ai đâu và chưa làm được gì, nhớ lấy điều này anh bạn nhé. Vang vang trong tâm trí Nguyễn luôn là những điều đó. Những đêm khuya lắc lơ trên căn gác hầm hập nóng, nghe mưa đập chát chúa vào mái tôn, nghĩ đến những chiếc hoá đơn cần phải thanh toán, những bài vở dang dở còn lưu trong máy và những cuộc hẹn vào ngày mai, thấy mình còn bề bộn lắm, còn nhọc nhằn sống áo với đủ thứ chuyện trên đời. Thế là lại hì hục làm thêm, lo cho đủ đầy cảm giác thoải mái của người khác, bào mòn dần những thú vui đơn giản mà những tưởng cần giữ lại cho mình. Lâu dần cũng hoá quen.
Bạn bảo, anh gầy đi, nhưng như thế này dễ chịu hơn. Em sợ những cậu trai có khuôn mặt của em bé bụ sữa. Nguyễn cười, dạo này có gì vui không? Bạn cười nhàn nhạt, có gì vui được chứ? Nguyễn bảo, ngồi quán trà với bạn thân cũng là một niềm vui. Dạo này em có nhiều chuyện không được tốt - bạn bảo. Là sao? Là chuyện công việc, có những điều tưởng đơn giản mà lại chẳng phải thế. Nếu là anh, anh sẽ làm gì khi bị người khác coi như một thứ tạm bợ, một thứ “thiếu thì dùng”? Một cô Nụ chân chất hồn nhiên thì người ta thấy mến. Nhưng đáng sợ nhất là cô Nụ ấy bị nhân bản, nhân bản một cách vụng về và cẩu thả. Nguyễn nhìn bạn, cười: Chẳng đáng buồn đâu, còn hai năm học nữa cơ, nó cho Trần nhiều điều khác những cái bây giờ. Bạn bảo, anh là người ngoài, anh nghĩ dễ dàng thế. Em thì không, em phải đương đầu, em phải vượt qua. Thì Nguyễn là người ngoài. Nguyễn im lặng, vậy thì gặp nhau làm gì nữa chứ, chờ đợi nhau một điều gì nữa chứ. Bạn bảo, có chuyện gì khác hay hơn những cái vừa nói không. Nguyễn bảo, chả có gì. Hôm trước anh ghé qua nhà, Huệ Chi đã lấy chồng, Thương xuất khẩu lao động Hàn Quốc, mấy đứa khác chạy việc tứ tán, xóm mình bây giờ chẳng có thanh niên. Buồn. Bạn cười, có gì đâu mà buồn. Mỗi đứa phải tự tìm đường cho mình thôi. Có lẽ điểm này chúng mình không hợp nhau thì phải. Nhưng em cảm ơn anh, nếu hồi đó anh đưa em lên mục “lượm lặt”, em sẽ không nhớ anh được nữa, bởi vì anh giống với quá nhiều người.
Bạn bảo, em phải về thôi. Chiều nay có một đoạn phim quảng cáo, em đóng chung với một thằng người mẫu. Thằng đó cao lớn nhưng hơi ngờ nghệch, hình như trí thông minh bị rò rỉ. Rồi bạn cười hinh hích. Anh mà đi đóng phim quảng cáo trà Tà Phìn chắc sẽ rất thành công. Không cần hoá trang, chỉ cần ngồi đăm đăm nhìn mưa trên gác hai và thi thoảng chiêu từng ngụm trà nhỏ. Cuối cùng, trên màn hình xuất hiện dòng chữ thật ấn tượng: “Khởi nguồn cho mọi thành công”. Thế là ổn, hơn hẳn mấy mẩu quảng cáo nhiều tiếng ít hình. Nguyễn nhìn bạn, thấy là lạ. Trời vẫn chưa có ý định ngừng mưa. Để anh đưa em về, cuối cùng thì Nguyễn lên tiếng. Bạn nhìn Nguyễn, ánh mắt rất thành thật, rất ấm áp. Thôi, chẳng cần, em đến được thì sẽ tự về được. Nguyễn bảo, anh chỉ đưa em về, thế thôi. Cô phục vụ hai bím tóc dài cổ trang mang ra phiếu thanh toán. Cô nhìn bạn: Tôi vẫn hay thấy bạn trên ti vi, vào những buổi chiều. Lúc đó quán vắng khách, và những tập phim làm tôi liên tưởng tới những thế giới khác, rất lạ. Bạn cười: Chẳng là cái gì cả, bạn ạ. Có lẽ rất lâu nữa, bạn mới lại gặp tôi trong những tập phim. Nguyễn mỉm cười: Chị cho tôi mượn một cây dù, được không? Chỉ là che đầu thôi. Vâng, mưa khá nặng hạt. Nhưng chẳng hề gì, tôi đã quen mưa thế này, từ ngày nhỏ. Cô phục vụ mang ra cây dù khá cổ điển. Bạn ngồi sau xe Nguyễn, nghĩ ngợi rất nhiều, cây dù tràn mưa rớt lộp bộp nước vào công tơ mét. Bây giờ anh đưa em đi đâu? – bạn hỏi. Thì đi về. Về sao? Chúng ta không còn điều gì để nói với nhau nữa rồi. Vậy Trần sẽ làm gì vào giờ này? Đi chơi. Có một ông đạo diễn khùng khùng nào đó bảo, những ai đi cùng nhau dưới mưa, mai mốt tình bạn bền lâu, dứt mãi không ra đâu. Nguyễn cười, mưa chẳng có tội tình gì mà sao thiên hạ cứ ghép cho nó đầy ý nghĩa, cả yêu thương lẫn tức giận. Nhưng còn đoạn phim quảng cáo buổi chiều? – Nguyễn hỏi lại. Bạn nói nhẹ, rất nhẹ, tựa như làn hơi mỏng, thoảng qua: Em cảm giác như nó đã trôi đi từ lâu, rất lâu. Mưa tràn ướt cả áo, đường thưa xe thưa người. Bạn bảo, mai mốt ra trường anh làm gì, có định về quê không? Về không? Nguyễn im lặng hồi lâu, rồi ngập ngừng: Anh chưa thành công mà. Bạn cười, tốt hơn là anh nên ở lại. Để em còn một người để cãi vã, để tức giận. Em vẫn thường cho rằng, con trai vốn từ lúc lọt lòng đã biết cách chiều bạn gái. Bất giác Nguyễn cười lớn. Thà cứ mãi đơn giản thế này, cuộc sống của Nguyễn sẽ dịu dàng và đáng sống hơn. Trong tấm gương xe nhoè nhoẹt nước, có một khuôn mặt méo mó, nhưng thật rõ là nụ cười. Một cái gì ấm áp và dìu dịu đang quấn ngang hông Nguyễn. Nguyễn phóng xe đi, đi mãi mà không dám nhìn xuống. Phố trắng loá những cơn mưa ban sáng, bất tận. Phố mưa.
Hà Nội, 5/2002
 
9: 
Điệu mambo hư ảo
Nguyễn Đình Tú
Có hai câu chuyện anh muốn kể cho em nghe. Câu chuyện thứ nhất lý giải nguồn gốc ra đời của phụ nữ. Câu chuyện thứ hai lý giải nỗi thống khổ mà con người phải gánh chịu. Em muốn nghe câu chuyện nào trước?
Thôi được rồi, em là phụ nữ, trước hết anh kể cho em nghe câu chuyện từ đâu mà phụ nữ được sinh ra trên cõi đời này nhé!
Ngày xưa Chúa tạo ra con người, nhưng cái Con Người đầu tiên ấy là một gã đàn ông. Các Thiên Thần xin với Chúa hãy tạo ra một người đàn bà để gã đàn ông kia khỏi buồn...
Sao? Em bảo gì cơ? Chúa nặn người đàn bà từ chiếc xương sườn thứ bảy của người đàn ông ư? Em biết chuyện đó rồi á? Không, chuyện em biết chỉ là dị bản thôi, nói đúng hơn, đó mới là khúc đầu. Câu chuyện ấy nguyên vẹn phải là như thế này cơ.
... Chúa thấy các Thiên Thần nói có lý, liền sai một vị xuống trần gian tìm cái Thằng Người mà Chúa vừa tạo ra trước đó, lấy một chiếc xương sườn về để Ngài tiếp tục tạo ra một người đàn bà. Vị Thiên Thần kia xuống trần gian tìm mãi không thấy Thằng Người đâu. Trái đất bấy giờ hoang vu, toàn rừng rậm, đại dương, sông hồ, lại chỉ có duy nhất một Thằng Người bé tí nên rất khó tìm. Bỗng Thiên Thần nhìn thấy một tên Quỷ Sứ. Tên Quỷ này trước đây cũng ở trên Thiên Đàng, vì phạm tội đánh vỡ một chiếc chén ngọc nên bị Chúa Trời đày xuống trần gian. Nhác trông thấy Thiên Thần, tên Quỷ Sứ kia sợ hãi, tưởng Chúa sai người nhà trời xuống bắt mình về chịu tội liền chui tọt vào hang đá trốn biệt. Nhưng vì hang đá chật quá nên Quỷ Sứ vẫn thò cái đuôi ra ngoài. Thiên Thần muốn hỏi Quỷ Sứ xem chỗ ở của Thằng Người ở đâu, liền cầm đuôi của Quỷ Sứ kéo ra. Kéo mãi, kéo mãi... kéo đến đứt cả cái đuôi mà Quỷ vẫn sợ, cứ ôm chặt lấy hang đá nhất định không chịu ra. Thiên Thần cầm cái đuôi của Quỷ trên tay bỗng nghĩ ra một cách, liền phù phép cho cái đuôi Quỷ giống hệt như chiếc xương sườn của Thằng Người, rồi bay về trời mang chiếc xương sườn giả đó đến trình Chúa. Từ lúc sai Thiên Thần đi tìm Thằng Người ở dưới trần gian Chúa cứ thế ngồi chờ, lâu quá, cơn buồn ngủ kéo đến lúc nào không biết khiến Ngài thiếp đi. Đúng lúc ấy Thiên Thần về đến dâng lên cho Ngài chiếc xương sườn. Chúa mắt nhắm, mắt mở, chẳng kiểm tra lại, cứ thế nặn ra người đàn bà. Lúc đầu người đàn bà vô hồn. Chúa phải thổi hồn vào người đàn bà mới biết nói, cười, vui, buồn, giận hờn, làm duyên... Nói chung rất sinh động và quyến rũ! Ngay sau đó người đàn bà được đưa xuống trần gian. Từ ấy Thằng Người có đồng loại.
Cũng từ ấy trái đất có đàn ông và đàn bà, có sự sống và tình yêu. Loài người cũng từ ấy mà sinh sôi nảy nở. Đàn ông không thể thiếu được đàn bà và ngược lại, bởi Chúa sinh ra họ là để dành cho nhau. Nguồn gốc ra đời của đàn bà là như thế nên họ phức tạp và khó hiểu hơn đàn ông. Họ là sản phẩm kết tinh từ cái đuôi của Quỷ Sứ, sự lừa dối của Thiên Thần và nỗi mệt mỏi, chán chường của Thiên Chúa...
Em cười ngặt nghẽo. Bia sánh ra chiếc cổ áo đỏ của em. Thú vị? Chắc chắn là như thế rồi. Em đã không nhịn được cười. Cười phun cả bia vào mặt Hoàng. Lúc trước cái miệng xinh xắn của em còn ghé hờ hững ở cổ chai Hênêken, rồi em ngửa cổ tu ừng ực và bây giờ thì những hạt bia nhỏ li ti đang bắn ra tứ tung từ hai hàm răng trắng bóng, đều tăm tắp. Chị Dung và chị Phương cũng cười hưởng ứng. Dường như hai bà chị này chưa “tiêu hóa” kịp câu chuyện trên nên không thấy nó mấy ý vị và hay ho, nghe tiếng cười nhạt như vị trà lipton kia là đủ biết. Không sao, với Hoàng thế là thành công rồi. Đối tượng tiếp cận của Hoàng bây giờ là cô bé đang cười hết cỡ kia chứ không phải hai bà chị già này.
- Mười một giờ hơn rồi, mọi người tính về hay định thế nào đây? - Hoàng hỏi, mắt đánh về phía cô gái mặc áo cổ đỏ.
- Két, em định thế nào? - Đến lượt chị Phương hỏi cô gái mặc áo cổ đỏ.
- Bọn mình chia tay ở đây thôi. Em đang chờ bạn đến đón. Nhưng anh Hoàng còn chưa kể hết câu chuyện thứ hai kia mà? - Két đáp.
- Em còn đi nữa hay về? - Hoàng hỏi Két.
- Anh hỏi làm gì?
- Anh đi cùng em được không?
- Tốt hơn hết là anh về cùng các chị.
- Vậy thì câu chuyện thứ hai anh sẽ kể cho em nghe vào một dịp khác. Bye!
- Bye!
Đó là buổi trò chuyện đầu tiên giữa Hoàng và Két. Cái mặt Hoàng không hợp với sàn nhảy lắm. Càng không phải là người của những cuộc chơi overnight [161162]. Chính vì thế Hoàng phải đi từ chị Dung tới chị Phương, rồi bây giờ thì là từ chị Phương tới Két.
Gần sáu tháng trước, cầm tấm bằng cử nhân văn khoa với tờ giấy chứng nhận đoạt giải ba cuộc thi truyện ngắn viết về học sinh sinh viên tới báo Xã Hội xin việc, Hoàng nhận được câu trả lời rằng: “Ở đây cần người viết báo chứ không cần người viết văn”. “Thì tôi viết báo!” - Hoàng ưỡn ngực đáp lại một cách cứng cỏi. “Cậu có biết tờ Xã Hội này tiara tăng vọt là vì mục nào không? Mục Xã hội muôn màu. Hãy bắt đầu từ những bài viết cho mục ấy. Nếu cậu chứng tỏ được mình ở mục này trong vòng sáu tháng, tôi đảm bảo cậu sẽ được ký hợp đồng”.
Sáu tháng sắp trôi qua đến nơi rồi. Lẹt đẹt được hai bài in ép, in chiếu cố. Niềm kiêu hãnh có được từ giải ba truyện ngắn chết tiệt kia Hoàng đã quẳng xuống cống ngay sau tháng đầu tiên thử việc. Bây giờ thì Hoàng chẳng còn gì để bám víu. Khả năng báo chí của Hoàng có lẽ cũng chỉ đến thế thôi. Tốt hơn hết là về tờ văn nghệ địa phương mà làm. Nơi đó bố Hoàng đã từng có thâm niên 20 năm biên tập. Hoàng sắp cùng đường rồi. Mục Xã hội muôn màu chó chết sắp lẳng Hoàng ra vỉa hè. Ở đây không có chỗ cho những người làm báo sa lông. Câu nói ấy buổi giao ban nào cũng được phun ra từ miệng sếp. Hôm nọ thư ký tòa soạn thương tình rủ Hoàng đi cà phê và bảo: “Chú em được mỗi cái hiền lành thôi. Chính vì cái đó mà anh mời chú tách cà phê này và bảo cho chú một cách: Hãy sục vào mấy động thuốc lắc khoắng vài kỳ xem thế nào. Sếp ngán chú như ngán một cục thịt mỡ rồi đấy”.
Hoàng xin giấy giới thiệu mò sang bên công an. Với những gì mà bên công an họ thí cho chỉ đủ làm vài cái tin vặt. Sếp bảo: “Không vào hang cọp làm sao bắt được cọp con, chẳng lẽ tôi lại mang cái thân ngoại ngũ tuần này đi vào chỗ lắc lư để các phóng viên trẻ ngồi nhà làm công việc của lão biên tập già?”.
Hoàng hiểu mình phải làm gì. Nhưng bắt đầu từ đâu bây giờ nhỉ? Sàn nhảy. Hoàng chỉ biết sơ sơ vài động tác cơ bản họp lỏm được từ hồi sinh viên, làm sao dám lên sàn? Ngu lắm, lên sàn cũng có dăm bảy loại, có loại chỉ ngồi uống nước không thôi. Nhưng như thế làm sao tiếp cận được đối tượng? Vậy thì xì vài chục ngàn ra mà đăng ký một lớp khiêu vũ cơ bản. Ừ, ngu thật. Sáu điệu thì tám chục, tám điệu thì trăm hai, mười điệu thì trăm rưỡi, thôi cứ xin tạm vào cái lớp dạy sáu điệu vậy. Thư ký tòa soạn đúng là ông anh tốt, chỉ đường đi nước bước cứ đâu ra đấy, chỉ mỗi cái phũ mồm, câu nào cũng như cú đấm móc, làm người ta nôn ra cả mật xanh mật vàng. Chính từ cái lớp sáu điệu ấy mà Hoàng mới quen được với chị Dung. Chính từ chị Dung mà bài phóng sự ba kỳ ra đời. Loạt phóng sự có cái tên điệu đà thế này: Tiền sàn nhảy hậu động lắc. Kỳ thứ nhất được ông anh thư ký tòa soạn quý hóa đặt tít: Chân dung chị Hai. Tại sao lại là chị Hai? Sabô của loạt phóng sự có viết rằng, vì lý do tế nhị nên các nhân vật trong bài viết sẽ được giấu tên, thay vào đó là những cái tên phiếm chỉ như chị Hai, chị Ba, cô Út... Có lần chị Dung hỏi: “Em là nhà báo à? Mỗi bài báo của em được bao nhiêu tiền?”. Hoàng bảo: “Phóng sự được trả cao nhất, năm trăm ngàn”. Chị Dung buông một câu: “Rẻ nhỉ!”. Vâng, rẻ thế thôi, với chị, nhưng là đắt với em, nửa triệu kia mà, và ở kỳ đầu tiên này bà chị yêu quý đã được cậu em Hoàng “bán rẻ” như sau:
Chị chưa đến năm mươi hoặc cũng có thể đã hơn. Đoán tuổi những người đàn bà có mặt ở sàn nhảy là một việc rất khó. Buổi tối và ánh đèn màu thường đồng nghĩa với việc che giấu những nhan sắc đã tàn phai. Chúng tôi có dịp biết chị tại lớp khiêu vũ buổi chiều vì thế có thể đoán được tuổi chị chính xác hơn. Nhưng chính xác để làm gì?Bài phóng sự này không lấy tuổi chính xác của nhân vật làm điều cốt yếu.
Chị Hai là người quản lý ngân quỹ của nhóm nhảy chúng tôi. Chúng tôi đóng tiền cho chị dưới nhiều hình thức, đóng ngày, đóng tuần, đóng tháng, chậm tiền thì coi như chị Hai bao. Nhóm nhảy gồm bảy người, tám người hay mười người? Không biết. Có một nguyên tắc là không ai hỏi nghề nghiệp, tuổi tác, nhà cửa, gia đình của ai. Tùy theo sự phát triển của từng mối quan hệ mà mỗi người trong nhóm có thể bộc lộ nhân thân, hoặc không. Mục đích của anh, của chị, của tôi là chơi. Vậy thì cứ chơi theo khả năng tài chính cho phép, hỏi han chi cho mệt. Đây là điều khiến cái tôi nhà báo bực mình nhất. Nhưng rồi cái tôi nhà báo cũng biết cách khai thác những gì mình cần ở nhóm nhảy này. Ngôn ngữ là thứ biến ảo khôn lường. Biết sử dụng nó thì sẽ được trả lãi gấp năm, gấp mười. Chị Hai dẫu sao cũng là đàn bà. Đàn bà xưa nay vốn thừa lời. Muốn kinh doanh thông tin từ mớ ngôn từ đổ đi hàng ngày của các quý bà chỉ cần có đôi tai biết tỏ ra đồng cảm và sẻ chia cùng vài ba đường lưỡi đưa đẩy là đủ. Cái tôi nhà báo biết cách làm điều ấy.
Chị Hai là nhân viên tài chính ở một đơn vị sự nghiệp có thu. Sau bốn giờ chiều hàng ngày là khoảng thời gian rảnh rỗi của chị. Chị có con trai lớn giống tôi. “Nhưng nó chết rồi em ạ, chết đúng năm nó hai mươi tuổi, đang là sinh viên năm thứ ba, chuẩn bị được nhà trường cử đi học ở Pháp”. “Tại sao?”. “Tại lão chồng chị”.
Chồng chị là một thạc sĩ chuyên ngành gây men. Hồi còn trẻ họ đã có một tình yêu đẹp theo kiểu truyền thống. Rồi họ lấy nhau, đó là một cuộc hôn nhân cũng đẹp theo kiểu truyền thống. Họ có với nhau hai đứa con. Lớn trai, bé gái. Cả hai đứa con họ đều đẹp, đều ngoan và học giỏi. Tóm lại đó cũng là một gia đình tuyệt vời theo quan niệm truyền thống. Chị hài lòng với số phận và tin rằng sẽ hưởng nốt phần đời còn lại một cách có hậu theo kiểu truyền thống. Thế rồi con trai chị bỗng phát hiện ra bố nó có vợ bé. Cô vợ bé của bố chỉ ngang tuổi với cậu con trai thôi. Thằng bé rất ngoan, học rất giỏi, thi năm đầu đỗ ngay Bách Khoa, tổng kết năm thứ hai cao phẩy nhất khóa nên được nhà trường gửi sang Pháp học chuyên ngành mười tám tháng. Thằng bé rất thần tượng bố. Thế mới khổ cái thân nó. Thần tượng sụp đổ thì nó sống làm sao được giữa cái tuổi đôi mươi xốc nổi và lãng mạn ấy? Khuyên can bố không được, nó uống thuốc ngủ tự tử. Nó chết, để lại một bức thư tuyệt mệnh gửi bố. Nhưng bố nó đâu còn thiết gì đến lá thư đó nữa. Bị con hồ ly tinh kia làm cho mê muội rồi, thử hỏi, tình phụ tử trong thằng bố nó bị cái chết kia ám ảnh được bao lâu?
Đúng là không được bao lâu thì chồng chị mang vợ bé và đứa con trai tròn năm tuổi về đòi chia nhà. Tất nhiên là phải chia thôi. Chia chác xong thì chị lâm vào trạng thái rối loạn tâm thần. Nói nôm na là đau khổ quá mà phát điên. Một người bạn thương tình đưa chị đến một chuyên gia tâm lý để chữa bệnh. Hôm ấy đi nhưng không gặp được ông chuyên gia nọ, lại hỏng xe ngay trước một sàn nhảy, hai người liền mò vào xem thử nó ra sao. Không ngờ cái thứ âm thanh trong vũ trường kinh người kia lại làm chị khỏi bệnh. Trở lại trạng thái bình thường chị liền bán nửa căn nhà được chia, mang tiền đi mua đất. Mua đám nào hời đám nấy. Trời bù đắp cho chị bằng lộc đất. Đứa con gái ở với chị cho đến khi hết cấp ba thì đi du học ở Trung Quốc. Thế là sau một vòng hôn nhân và sinh nở chị lại thành người độc thân. Buồn thì phải tìm vui thôi. Chị bắt đầu la cà ở các lớp học nhảy và vũ trường. Chị không có khiếu nhảy nên qua hết lớp này đến lớp khác mà trình độ vẫn cứ loàng xoàng. Cái quan trọng là chị có thêm nhiều bạn. Bây giờ ở cái tuổi không còn hào hứng giới tính nữa thì chị còn cần gì hơn là có nhiều bạn? Chồng cũ của chị cũng chết rồi. Chết thê thảm. Ngôi nhà xây lại trên mảnh đất được chia bỗng đổ ụp. Cả đám thi công phải ra tòa nhưng cái chết của người chồng già, cô vợ trẻ và đứa con hơn một năm tuổi kia thì không thể cứu lại được. Chị bảo: “Lão ấy chết chị không thương nhưng thương đứa trẻ. Nếu nó còn sống chắc chắn chị sẽ nhận nuôi”.
Tôi hỏi: “Cái chị tre trẻ hay đi với chị tên là gì? Làm ở đâu? Bao nhiêu tuổi?”. Chị nghiêm mặt: “Lại phạm luật rồi”. Ừ nhỉ, đã bảo không được “điều tra lý lịch” cơ mà!
Cái tôi nhà báo đành phải tự tiếp cận lấy thôi.
Cái chị tre trẻ tiếp tục được Hoàng “bán rẻ” ở kỳ báo thứ hai chính là chị Phương. Tất nhiên khi lên khuôn bài báo được mang cái tít là Chân dung chị Ba. Chị Phương còn trẻ lắm, chỉ trạc ba lăm, ba bảy gì đó thôi. Chị Phương bán hàng ở chợ Hôm. Biết Hoàng là nhà báo, chị Phương bảo: “Em có đọc báo An ninh Thủ đô không? Có ảnh chồng chị ở trên ấy đấy”. Hoàng hỏi: “Chồng chị là chính trị gia, doanh nhân trẻ hay “người tốt - việc tốt” mà được lên báo?”. Chị Phương cười buồn: “Tòa mới xử sơ thẩm tháng trước em ạ. Chị đang cùng nhà chồng cố chạy xem có thoát cái án tử hình không”. Hoàng kinh ngạc: “Tử hình?”.
Đúng là đáng phải tử hình thật dù chị Phương cứ nhắc đi nhắc lại rằng chồng chị hiền lắm em ạ, không tin cứ vào khu chị ở hỏi ai cũng thừa nhận điều ấy. Chị bán hàng ở chợ còn chồng chị làm mộc ở nhà. Một hôm chị gái anh ấy tìm đến khóc khóc, mếu mếu, mặt mũi xưng húp lên vì bị hàng xóm đánh. Chuyện có gì đâu, chỉ vì cái đồng hồ đo điện lẫn lộn tên tuổi gì đấy. Thế là đôi co, xích mích. Thế là thằng hàng xóm lao vào đánh chị ấy. Chồng chị điên lắm. Anh ấy mới nhờ một thằng đầu gấu ở gần nhà chị “chủ trì công đạo”, lên dạy cho thằng khốn nạn kia một bài học. Đã dặn nó là chỉ ra tay cảnh cáo thôi, nó lại xiên luôn một nhát, thế là chết người. Ối giời ơi, chị buồn lắm em ạ. Mấy tháng đầu khi anh ấy mới bị bắt, chị khóc đến cạn cả nước mắt. Bây giờ thì chị phải gắng vui lên mà sống, mà còn chạy chợ kiếm tiền nuôi con chứ ủ ê mãi thì giải quyết được gì hả em? Thế là chị đi học nhảy... Cái gì? Có chứ, chị vẫn thăm nuôi anh ấy đều. Tháng nào chị cũng đi. Anh ấy khóc em ạ. Anh ấy nhớ con lắm. Hôm tòa xử nghe tuyên án xong anh ấy xỉu luôn. Chị cũng choáng váng. Chị đang tìm cách chạy ở tòa phúc thẩm xem thế nào nhưng tốn kém lắm. Chị bán một nửa sạp vải rồi mà vẫn không ăn thua. Có lẽ phải bán cả nhà đi nữa mới chạy được. Em bảo sao? Anh ấy có trực tiếp cầm dao đâm đâu mà bị xử nặng thế á? Người ta bảo anh ấy chủ mưu. Thế mới ngu chứ. Hôm anh ấy đi tìm thằng đầu gấu kia để nhờ nó thì nó vừa đánh bạc thua. Nó bảo: “Em cắm cái xe máy 5 triệu, anh đưa tiền để em chuộc ra rồi đi giải quyết vụ đó cho anh”. Thế là chồng chị đưa cho nó 5 triệu. Người ta bảo đó là tiền thuê giết người. Lại có bàn bạc trước. Thế là thành tội phạm có tổ chức, chồng chị là chủ mưu, còn thằng giết người kia là kẻ thực hiện. Thì hôm ở tòa chị nghe người ta nói thế, biết thế, chứ ai mà nghĩ là chủ mưu với tổ chức tổ chiếc gì. Cãi cũng chả được. Họ vặn câu nào chết câu ấy em ạ. Sau này chị cho con chị đi học luật mới được. Cứ ngu thế này thì chết... Hả? Thì cũng phải quên đi mà sống chứ. Chị học mấy lớp rồi mà nhảy còn kém lắm. Ôi, nhóm của bọn chị vui lắm. Toàn người chẳng ra làm sao em ạ. Rất hoàn cảnh. Nhưng mà chơi hết mình lắm. Cái con bé tre trẻ hay mặc áo cổ đỏ á? Con Két mambo. Nó mới nhập nhóm chị đấy. Không, nó sinh năm tám bảy, chưa đến hai mươi đâu. Nó chơi kinh hoàng lắm. Nhà ở đâu á? Chưa, chị chưa hỏi. Mà hỏi làm gì. Bọn chị thích thì tự kể chứ không ai hỏi chuyện đời tư của nhau đâu. Sao lại gọi là Két mambo á? Sao em cứ tò mò, tọc mạch thế nhỉ? Em đi mà hỏi nó ấy. Nó thích gì á? Thích Karaôkê, thích xem phim Hàn Quốc, thích cắn... Em tán nó được đấy. Bọn con trai ve nó toàn thằng chơi thôi, nhưng nó bảo: “Bọn ấy không biết tán gái kiểu như trên phim, chán lắm, chỉ biết làm nông dân cày cuốc thôi chứ không biết làm thầy giáo”. Sao, em bảo sao? Không, nó không thích cái loại ánh kim, ánh thép ấy đâu. Nó nhiều tiền lắm em ạ. Nó thích những thằng đẹp trai nhưng phải văn cao một tí cơ. Nó toàn chê đám bạn trai là ngu, là không biết nói chuyện, là văn hóa lùn. Ừ, nếu em thích chị sẽ giới thiệu. Nhưng con này nó cứ lẩn như trạch ấy. Tan vũ trường là nó lại vù đi với bọn khác rồi. Em muốn cắn thử á? Vô tư đi. Nhưng nhà báo như em vào chỗ ấy làm gì? Cấm đấy nhé! Không được viết linh tinh đâu đấy nhé. Hả? Em cũng có chuyện buồn, chuyện chán đời á? Ừ, thì chị cứ dặn trước thế...
Vì được chị Phương dặn trước nhiều điều như thế nên Hoàng đã tiếp cận Két mambo bằng câu chuyện Chúa tạo ra người đàn bà. Hoàng muốn tạo ấn tượng cho Két bằng cách ấy. Như thế có vẻ văn cao hơn đám bạn trai của Két chăng? Phải đến câu chuyện thứ hai thì Hoàng mới chính thức chiếm được thiện cảm của Két. Lần này chỉ còn có hai người ngồi lại với nhau thôi. Tiếng nhạc đã tắt và những đôi nhảy cuối cùng cũng đã rời khỏi vũ trường. Câu chuyện thứ hai thế này Két ạ. Ngày xửa, ngày xưa...
- Lại ngày xửa ngày xưa à?
- Thì tiếp câu chuyện hôm nọ mà. Em còn nhớ câu chuyện hôm nọ được kể đến đâu rồi không?
- Đến đoạn Chúa thổi hồn vào người đàn bà để có thể khóc, cười, giận hờn, làm duyên...
... Sau khi Chúa tạo ra loài người rồi thì lại tiếp tục tạo ra một số loài khác như trâu, bò, lợn, gà, voi, hổ, cá sấu, đại bàng, giun, dế... Rồi Chúa ấn định tuổi cho từng loài. Chúa cho Con Người tuổi thọ hai mươi năm, trâu, bò tuổi thọ bốn mươi năm, lợn một năm, gà sáu tháng, vân vân... Khi ấn định xong tuổi thọ của từng loài thì Trâu và Bò tìm đến trước Chúa thưa rằng: “Kiếp Trâu, Bò chúng con khốn nhục là vậy mà Chúa bắt sống những bốn mươi năm, cái Con Người kia sống sung sướng thế lại chỉ có hai mươi năm. Thế thì cho chúng con sống lâu làm gì? Xin Chúa hãy bớt phần tuổi của chúng con sang Người để chúng con bớt khổ mà Người cũng khỏi kêu là được sống quá ít”. Chúa suy nghĩ một hồi thấy Trâu, Bò nói có phần đúng, liền phán rằng: “Được rồi, ta sẽ bớt của Trâu và Bò mỗi loài hai mươi năm tuổi thọ để bù sang cho Con Người. Tuổi thọ trung bình của Con Người sẽ là sáu mươi năm”
Từ bấy đến nay Trâu, Bò sống được khoảng hai mươi năm là chết, còn Con Người có sáu mươi năm một cuộc đời. Như thế cũng có nghĩa là con người chỉ sống sung sướng hai mươi năm đầu đời thôi. Đó là tuổi của mình. Còn bốn mươi năm sau là đắng cay khổ nhục vì đó là tuổi Trâu, tuổi Bò, tuổi làm lụng cực nhọc, tuổi giơ lưng, giơ cổ ra gánh những cú giáng của số phận. Vì thế, nếu đã là con người, qua tuổi hai mươi rồi, đừng hỏi vì sao mình khổ...?
Két không cười mà ngồi trầm ngâm. Cái mặt mười tám kia trở nên u ám, trĩu nặng như có đám mây đen sà xuống đóa hồng ướp lạnh vậy. Hoàng chuyển hướng câu chuyện: “Tại sao em nhảy điệu Mambo phê vậy?”. Két buột miệng: “Vì em nhớ đến Vĩnh với vũ điệu bên bãi rác”.
- Bãi rác nào?
- Anh đã bao giờ đi nhặt rác với một cô bạn gái khi mới mười ba tuổi chưa? Vĩnh có nét giống anh đấy. Lăn lóc đầu đường xó chợ nhưng thư sinh, thanh cảnh lắm. Vĩnh hơn em một tuổi. Có hôm hai đứa bọn em đói quá, cả ngày không kiếm được thứ gì để đút vào bụng. Đúng lúc ấy Vĩnh bới lên được một cái bánh mỳ gối. Không thể nào tả hết nỗi sung sướng của hai đứa em lúc đó. Bọn em vừa ăn vừa nhảy múa điên loạn. Cái bánh mỳ nguyên chiếc được cắt sẵn từng lát mỏng, khô khốc, đôi chỗ đã mốc nhưng sao mà ngon thế! ăn đến lát bánh cuối cùng bọn em còn vừa nhảy vừa chun miệng vào cắn chung. Nhạc hắt ra từ túp lều của một gia đình nhặt rác gần đấy. Sau này em cứ thắc mắc không biết đó là cái điệu nhạc gì? Đến khi bắt đầu tập điệu Mambo em thấy nó giống điệu nhảy bên bãi rác vô cùng. Em kể với thầy dạy nhảy. Thầy bảo “Em đã nhảy điệu đó từ vô thức”. Em mê điệu nhảy ấy. Rồi học nâng cao. Và thích trình diễn...
- Đêm nay em đi cắn chứ?
- Thôi, em về. Vĩnh biết em hư thế này chắc buồn lắm.
- Vĩnh ở đâu?
- Ở rất xa.
Két không muốn nói chuyện nữa, đứng dậy đòi về. Hoàng lấy xe ra thì Két đã chui vào taxi rồi. Hoàng lặng lẽ đuổi theo. Taxi đưa Ket tới trước một ngôi nhà sang trọng, có khoảng sân rộng ẩn mình giữa đám cây xanh trên một con phố mới mở về phía ngoại ô. Két biến mất sau cánh cổng sắt khổng lồ vẫn thường được dùng cho các tòa lâu đài. Hoàng quay về, đầy nghi vấn nhưng le lói hy vọng vì trong tay đã có số di động của Két.
Bốn trăm ngàn một viên thuốc lắc. Một trăm tám mươi ngàn cho một giờ thuê phòng. Sàn nhảy tan vào khoảng 11 giờ đêm. Nếu chơi tiếp đến 8 giờ sáng hôm sau sẽ ecstasy [163164] được khoảng 9 tiếng. Chưa kể chơi hêrôin hoặc cần sa. Chưa kể bia lon, bia chai, nước khoáng, hoa quả với giá tính đặc biệt. Khoảng một đến hai triệu mỗi người cho một lần bay. Hoàng nhẩm như thế để không quá bị động trước cái ví tiền lép kẹp của mình. Kỳ ba của loạt phóng sự với cái tít Chân dung cô Út đã được quảng cáo trước rồi. Thư ký tòa soạn tỏ ra tin tưởng ở Hoàng. Sau loạt bài này sẽ là chân dung một số các “thiếu gia thời a còng”. Từ Két, Hoàng sẽ tiếp tục mua vui cho bạn đọc bằng một loạt những thông tin rẻ tiền kiểu ấy.
Nhưng không hiểu sao Két lại không đến sàn nhảy nữa. Điện thoại cũng không nghe. Em đang ở đâu, anh rất cần gặp em? Những dòng tin nhắn như vậy đổ vô hồi kỳ trận vào máy của Két mà em không trả lời. Hoàng tìm đến ngôi nhà có cảnh cổng sắt hoa văn hình sư tử nhưng không biết làm thế nào để có thể vào được bên trong. Im ắng. Lạnh lùng. Bí ẩn. Tại sao một cô bé nhặt rác lại ở trong tòa nhà lớn như thế này? Không ai biết tên thật của em. Két (Cat), tiếng Anh có nghĩa là con mèo. Người ta gọi em theo tên con vật ứng với tuổi. Vậy nhân thân của em là thế nào? Chịu. Hoàng cố tìm hiểu qua một vài cậu trai tre trẻ đôi lần thấy cặp kè bên Két nhưng chúng cũng chỉ biết về Két một cách mơ hồ. “Bố mẹ nó bỏ nhau. Nó có một ông bố rất giàu, mới ở Nga về”. “Sao bảo từng đi nhặt rác?”. “Nó bị lão bố dượng làm thịt từ năm mười ba tuổi. Nó chán đời, đi hoang, chơi với dân nhặt rác một thời gian”. “Rồi sao?”. “Rồi bố nó về nước, nó về ở với bố và dì ghẻ. Cả hai chỉ lo làm ăn, còn nó thì lo tiêu tiền”. “Có học hành gì không?”. “Chỉ học tiếng Anh thôi. Bố nó bắt đi học nhưng nó đến lớp thì ít, lang thang vũ trường thì nhiều”. “Biết Vĩnh không?”. “Vĩnh nào?” “Hình như người yêu của Két, đang lao động ở Hàn Quốc?”. “Không”.
Thông tin từ vũ trường gạn lọc ra chỉ được có thế. Tìm hiểu thêm về chủ nhân ngôi nhà có cánh cổng sắt trên đường ra ngoại ô cũng chẳng khá hơn. Ông chủ có một người vợ trẻ người miền Nam lấy từ hồi còn ở bên Nga. Ông ta thường hay ra vô trong đó làm ăn. Ngôi nhà to đùng ngoài này Két ở với người giúp việc bị câm. Mấy ngày hôm nay không ai nhìn thấy Két đâu cả. Lần mối đến đây chưa phải là đứt nhưng thời gian dành cho kỳ ra báo đã cận. Hoàng cuống. Để hoàn chỉnh được bài viết, Hoàng cần phải có thêm một vài thông tin cần thiết nữa từ Két.
Đúng lúc Két có vẻ như đã biến mất thì Hoàng nhận được điện thoại. Két đang ở một vũ trường nhỏ nhưng khét tiếng dậm dật. “Hôm nay sinh nhật em. Mai em bước sang tuổi mười chín rồi. Em đã sắp sống hết tuổi Người. Vĩnh đã đánh em. Em buồn lắm. Anh nhảy với em điệu Mambo đi!”.
Hoàng chiều Két. May mắn là điệu này Hoàng nhảy không tồi mặc dù so với Két thì vẫn chỉ dừng lại ở mức cơ bản thôi. “Vĩnh về rồi à?”. “Rồi. Mấy ngày qua anh ấy đi chơi với em. Ở bên kia anh ấy vất vả lắm, làm công nhân cơ khí. Anh ấy không biết là em hư như thế này. Anh ấy cứ nghĩ là em được bố nuôi dạy chu đáo cơ. Sáng nay, khi phát hiện ra em dùng ma túy, anh ấy đã đánh em. Em đã bỏ Sapa về đây. Ngày mai em bước sang tuổi mười chín rồi. Em...”.
- Vĩnh làm như thế là đúng hay sai?
Két im lặng trước câu hỏi của Hoàng, mắt nhìn bâng quơ ra phía ban nhạc. Bỗng em ngẩng phắt lên: “Vũ trường tan rồi. Anh đi cắn với em không?”. Đây là điều Hoàng mong chờ từ lâu nhưng bây giờ thì không còn hào hứng nữa.
- Về thôi em. Hãy về với Vĩnh đi!
Két ỉu xìu, cố nở một nụ cười buồn. Hoàng muốn được đưa Két về nhưng em đã lại chui tọt vào xe taxi rồi. Hoàng nhìn theo, thấy lố nhố trong đó còn mấy cái đầu đỏ, vàng, xanh, tím nữa. Hoàng bật máy gọi với theo. Két không nghe. Hoàng bấm tí tách lên bàn phím điện thoại. Hãy về với Vĩnh đi, anh xin em đấy! Chiếc taxi đã khuất sau một khúc quanh cuối phố. Hoàng phải về viết nốt kỳ ba của loạt phóng sự. Chân dung cô út dẫu có mờ nhòa thì cũng đã cơ bản hiện lên đường nét. Ngày mai nếu không có bài, thư ký tòa soạn lại nguệch miệng ra chửi Hoàng ngu.
Khi Hoàng đặt dấu chấm hết cho bài báo cũng là lúc tàn đêm. Một ngày mới đã lại bắt đầu. Hoàng định mang đến toà soạn nộp cho xong rồi về ngủ bù thì chuông điện thoại reo. Cơ quan công an yêu cầu Hoàng đến ngay hiện trường. Hiện trường là bãi cỏ cách ngôi nhà có cánh cổng sắt hoa văn hình sư tử không xa. Két nằm đó, gối đầu lên đôi giày của em. Khuôn mặt bợt bạt, mệt mỏi. Cánh tay trái buông thõng xuống bãi cỏ. Cổ tay máu tụ lại, thâm đen. Két đã kết liễu đời mình bằng cái cách quen thuộc mà các con nghiện vẫn làm: dùng dao lam cứa mạch máu ở cổ tay. “Trong máy điện thoại của cô ấy, tin nhắn của anh là tin cuối cùng. Anh giúp chúng tôi xác định lai lịch cô ấy chứ?”. Tất nhiên rồi, Hoàng gật đầu và lặng lẽ đi theo mấy người mặc đồng phục cảnh sát.
Khi Hoàng về đến tòa soạn thì cả Ban thư ký đang nháo nhác lên vì anh. Thư ký tòa soạn bảo: “Đang sử dụng phương án đưa bài khác với một lời xin lỗi ma mị, lừa dối. Cậu chơi trò ú tim như thế này khối người đột tử đấy”. Hoàng quẳng đĩa mềm cho ông anh quý hóa rồi lao vào toalet rửa mặt. Có lẽ phải làm một tách càphê cho bớt căng thẳng. Đang định băng qua đường để sang quán cà phê đối diện trụ sở tòa báo thì lại có chuông điện thoại. “Anh Hoàng à, tôi là Vĩnh, một người bạn của Diệu. Tôi vừa ở nhà xác bệnh viện thành phố. Tôi muốn gặp anh được không?”
Vĩnh? Người bạn trai có ý nghĩa nhất đối với Két đây ư? Hoàng đồng ý và hẹn anh ta đến quán cà phê. Qua Vĩnh, chắc chắn chân dung của Két sẽ hiện lên đầy đủ và trọn vẹn. Anh ta vừa gọi Két là gì nhỉ? Diệu! Cái tên đẹp quá. Vũ điệu latinh mà em ưa thích cũng rất đẹp, tràn trề nhựa sống, bay bổng và lãng mạn, mạnh mẽ và hư ảo... Vậy mà em đã không chịu sống hết tuổi Người. Câu chuyện vớ vẩn mà Hoàng bịa ra liệu có liên quan gì đến cái chết của Diệu không?
Chúa ơi!
Ở thế giới bên kia, những người không chịu sống hết tuổi Người liệu có bị trừng phạt?
 
[1] Overninght: Qua đêm.
[2] Ecstasy: Mê ly, ngây ngất.

[/size]