TẤN THẢM KỊCH CỦA TÀU " KOROS KOL"
(the trageldy of the "Korosko ")
CHƯƠNG MỘT
có lẽ công chúng sẽ tự hỏi tại sao các báo chí không bao giờ kể lại câu chuyện những hành khách trên tàu Korosko. ở vào một thời đại ntlư thời đại của chúng ta, khi mà các hãng thông tin, báo chí nhìn soi mói vào khắp vũ trụ để tìm tòi những chuyện giật gân, thật không thể tin được là sự bí ẩn đã che đậy được lâu như vậy một sự cố quốc tế có tầm quan trọng như thế. Ta đành phải nói rằng sự kín tiếng này đã có cơ sở trên những lý do hết sức giá trí, cả về mặt chính trị lẫn về mặt riêng tư Tuy nhiên, một số người nào đó đã biết rô các sự việc, một lập luận của những người này đã xuất hiện ngay cả trong một nhật báo tỉnh lẻ và nó đã lôi theo ngay tức thì một bài cải chính. Bây giờ đây là những sự việc được ghi chép dưới dạng một bài thuật sự. Sự chính xác của chúng được bảo đảm bởi những lời khai báo được đưa ra qua sự tuyên thệ của đại tá Cochrane Cochrane. thuộc câu lạc bộ Lục quân và HẢI quân, bởi các lá thư của cô Adams, ở Boston, Mass, cũng như bởi lời khái chứng thu lươm được trong quá trình điều tra mật của chính phủ được thực hiện ở Le Caire với đại úy Archer, và những lính cưỡi lạc đà người Ai Cập ông James Stephens đã khước từ việc thông báo cho chúng tôi lập luận về sự vụ của ông ấy trên giấy trắng mực đen; nhưng vì các bản in thử của tập sách này đã được gởi cho ông ấy xem, vì ông ấy đã không đưa ra một sự đính chính hay xóa bỏ nào. chúng tôi có quyền giả thiết là ông ấy đã không nêu ra được íiột sự sai trái cụ thể nào, và nhưng sự phản kháng của ông áy đối với sự công bố của chúng tôi đã xuất phát phần lớn từ những sự thận trọng, áy náy riêng tư.
Tàu Korosko có một cái bụng chìm dưới nước hình mai rùa, mũi tàu phình ra, phần lái tàu tròn, tầm nước là làm mươi cen~ti-mét và trắc diện bằng một cái bàn là (bàn ủi). Ngày 13 tháng 2 năm 1895, nó nhổ neo từ Shenal, ở gần thác nước thứ nhát, để đi tới Ouadi-halfa.
Tôi có được bản doanh sách những hành khách của chiếc tàu tuần dương này. đây là bản danh sách đó :
Đại tá Cochrane Cochrane ~ Luân đôn
ông Cecíl Brown - Luân đôn John H. Headingly - Boston, Hoa kỳ
CÔ Adams - _ _ Boston, Hoa kỳ
CÔ S Adams - Worcester, Mass, Hoa kỳ
ông Fardet - pan ông và Bà Belmont - Dublin
James Stephens ~ Manchester
Giáo sỉ John Stuart - Birmingham
Bà Shlesinger, ~ Florence co vú em và một đứa nhỏ Đớ là những du khách khởi hành từ Shenal, vơi ý đinh là đi ba trăm ba mươi cây số ngược dòng sông Nil cua nước Nubie, quãng sông ngăn cách thác nước thứ nhất và thác nước thứ hai.
Nước Nubie này, một xứ sở kỳ lạ. Chiều ngang của nó thay đổi trong khoảng vài cây số và vài mét, vì cái tên của nó chỉ được dùng cho một dải đất hẹp cầy cấy được Với một màu xanh lục, không có bề dày và với những cây cọ mọc bao quanh, nó chạy dài ở mỗi bên của con sông rộng màu cà phê. Ở tít xa kia, trên bờ thuộc nước Libye, là chỗ khởi đầu của sa mạc hoang dã chạy dài trên suất bề ngang của Châu Phi. Trẽn bờ bên kia, một phong cảnh cũng hoang vu như vậy tỏa rộng ra tới mãi Hồng Hải xa xôi Nằm vào giữa hai miền mênh mông cằn cỗi này, nước Nubíe trải dài ra dọc theo con sông như một con giun đất xanh rì. ở nhiều chỗ nó bị đứt đoạn ? tái đó sông Nil chảy vào giữa, những hòn núi đen xì và rạn nứt vì trời nắng; nhưng đụn cát di đông màu cam là vật để trang trí cho các thung lũng. Ở khắp nơi người ta phát hiên ra các dấu vết của những giống ngươi đã mất tích và những nền văn minh đâ bị chìm ngập.
Những ngôi mộ kỳ dị in dấu trên các sườn đồi hoặc nổi bật lên trước chân trời, các Kìm Tự Tháp, những mộ xây bằng đá, những khối đá dùng làm mộ chí. nhưng ở khắp mọi nới, toàn là mồ mả. Nới này. nơi nọ, khi con tàu đi vòng quanh một mũi đất có nhiều núi, người ta nhìn thấy ở trên đỉnh cao một thành phố bỏ hoang, những cái nhà, những bức tường thành, nhưng bờ luỹ; ánh nắng xuyên qua các cửa sổ hoặc các lỗ hổng vuông. Ngươi ta lét rằng thành phố đa được may dưng bởi người La-mă, hoặc bới người Ai Cập; có điều là tên nó và nguồn gốc của nó đ~ bỉ mất đi không còn cứu vãn được Người ta thấy sửng sót; người ta tự hỏi tại sao một giống người, dù họ là giống người nào đi nữa, lại đi xây dựng trong một cảnh hoang vàng thô lồ như thế này. Người ta phải chạp nhận một cách khó khăn, cái thuyết theo đó thì các kiến trúc này không có mục đích nào khác hơn là bảo vệ lối vào vùng đồng bằng phì nhiêu chống lại bọn đạo tặc và bọn man rợ ở miền Nam. Nhưng dù sao thì chúng vẫn còn đứng nguyên, những thành thỉ im lìm và dữ tợn này và ~ đỉnh các ngọn nùi, ta có thể nhìn thấy nhlmg nam mộ ở đó các cư dân của chúng đã được chôn cất.
nhìn từ xa chúng giống như những cưa sổ nhỏ của một chiếc thiết giáp hạm. ĐÓ là miền bí ẩn, không sỉnh khí mà những du khách đi ngược dòng sông tới biên giới Ai Cập đã đi qua trong lúc vừa hút thuốc, vừa nói chuyện dòng dải. vừa tán tỉnh nhau.
Những hành khách trên tàu Korosko đã rất ăn ý với nhau HỌ đã tất cả cùng nhau đi gần hết đoạn đường từ Le Caỉrc tới ~assouan~ ông Nìl có khả nang làm xúc động được tất cả mọi thứ lãnh đạm kể cả thứ bền bỉ nhất: sự lãnh đạm của dân Anh. HỌ đã có mọt dịp may bất ngờ; nhóm họ đã không có một kẻ tính nết khó chịu, một kẻ mà ở trên một con tàu nhỏ cũng đủ làm hỏng sự vui thích của mọi ngươi. Trẽn một chỉéc tàu chỉ quan trọng hơn chiếc tàu phụ lớn đôi chút thì một kẻ quấy rầy, một kẻ trơ tráo một kẻ càu nhàu làm mưa làm gió với tất cả hành khách, May mắn thay chiếc Korosko đ~ không Chở trên tàu một người nào giống như một kẻ quấy rầy cả Đại tá Cochrane Cochrane, một trong các s~ quan mà chính phủ Anh, đúng như qui luật, đã tuyên bố là không có khả năng trong ngành hiện dịch ở một độ tuổi nào đó, và đã chứng lò giá trị của quỉ luật bằng cách cống hiến phần còn lại của đời họ để đi thám hiểm nước Maroc hay đi săn bắn sư tử ở Somalíe, Nước da nâu, đứng rất ngay ngắn, ông đại tá đã tự ý biểu hiện lối xã giao lễ độ, nhưng cái nhìn của ông có vẻ lạnh lùng của một nhiệm vụ điều tra; rất kỹ càng trong lối ăn mặc, chính xác trong các thói quen, ông là một người quí phái tới tận đầu móng tay. Thực hành sự chán ghét của người Anh đối với việc thồ lộ tam tình, ông đã tự giới hạn mình trong một sự thận trọng mà thoạt nnìn có vẻ như sự lãnh đạm th~j ơ, nhưng đôi khi ông thấy khó chịu phải che dàu lòng tốt và những tình cảm của con người là những thứ có ảnh hưởng tới các hành động của ông. Đối với những bạn đồng hành của ông, ông đã gợi lên nhiều sự tôn kính hơn là lòng cảm mến; thật sự tất cả mọi người đều có cảm tưởng rằng ông không phải là người để cho sự liên hệ trong một chuyến tàu nảy sỉnh ra thành tình bạn. Tuy nhiên, một khi đã được đồng ý thì tình bạn này sẽ trở thành một bộ phận của bản thân ông. Râu mép ông đã lốm đốm bạc, trông rất ra vẻ nhà binh, nhưng ông giữ được mái tóc đen nhột cách khác thường ở vào tuổi ông.
Trong khi trò chuyện không bao giũ ông nhắc tới rất nhiều chiến dịch trong đó ông đã tỏ ra xuất sắc; ông giải thích sự kín đáo này bằng cách nói rằng chúng đã diễn ra từ hồi khởi đầu kỷ nguyên của Nữ hoàng Victorỉa, và ông đã hiến tế sự vinh quang về binh nghiệp của ông trên bàn thờ của thời thanh xuân bất diệt của ông.
ông Cecil Brown (tôi lấy các danh tính theo thứ tự của bản danh sách) là một nhà ngoại giao trẻ tuổi thuộc về một tòa đại sứ ở trên lục địa, chưa hoàn toàn đoạn tuyệt hẳn với phong thái ở Oxford. ông đã phạm phải chút ít lỗi lầm vì sự tỉ mỉ thái quá, nhưng sự nói chuyện của ông thì rất thú vị và chứng tỏ một trình độ văn hóa vững chắc. ông có một bộ mặt xinh đẹp, buồn bã, một bộ rỉa mép nhỏ mà ông bôi sáp một cách kỹ càng ủ các đầu chót, một giọng nói tram tram, và một sự lời là về tâm tính mà một lối mỉm cười duyên dáng đủ đền bù lại mỗi khi ông đi quá trơn trung tính tình kỳ lạ của ông ông đã cố gắng kiềm chế những nhiệt tình ấu trĩ rất tự nhiên của ông bằng một sự hoài nghi có tính cách đùa cợt, trong trạng huống này ông bất chấp sự thật hiển nhiên để nói ra những ý nghĩ làm phật lòng người vừa mới gặp Trong chuyến du hành, ông đã mang theo nhưng sách của Walter Pater, và suất cả ngày ông ngồi lại trong căn lều vải với một cuốn tiểu thuyết và một cuốn tập vẽ để bàn mình then một cái ghế đẩu. Tư cách riêng của ông đã không cho phép ông tán tỉnh làm quen với những người khác, nhưng nếu các bạn đường của ông muốn tới nói chuyện với ông, thì ông tỏ ra vừa lịch sự, vừa khả ái.
Những người Mỹ đã lập thành một nhóm riêng biệt.
Vốn quê quán ở Nowvene-angleterre vi tốt nghiệp tại Harvard (một đại học danh tiếng ở Mỹ). John H.Headingly bổ sung sự học vấn của mình bằng cuộc du lịch thế giới. ông đã tượng trưng một cách toàn hảo cho người thanh niên Mỹ. sinh động, có đầu óc quan sát, nghiêm túc, thèm khát sự hiểu biết. và gần như không bị các thành kiến trói buộc, sói động với một tình cảm đẹp đẽ về tôn giáo, không một chút đầu óc bè phái hẹp hòi ông giữ đầu óc lạnh lùng ở giữa nhưng cơn giông tố thình lình của tuổi thanh xuân. ông có vẻ kém trí thức hơn nhà ngoại giao của Oxford, nhưng thật sự ra ông còn trí thức hơn nưa, vì nhưng cảm xúc sâu sắc hơn của ông đã bứ lại cho những kiến thức ít phần chính xác.
CÔ Adams là cô của cô Sadíe Adams : một người con gái già ở Boston, nhỏ bé, đẳy nghị lực, với bộ mặt khó thương, cô đã đè nén một cách khó khăn sự trìu mến lớn lao chưa bao giờ được dùng tới; đây là lần đầu tiên cô rời khỏi nước Mỹ, và trong tất cả các nhiệm vụ có một nhiệm vụ làm cô say mê, kéo Đông - Phương lên ngang hàng với Massa Chusets. Vừa mới đặt chân lên đất Ai Cập cô đã thấy rằng nước này cần được khai hóa, cô lo lắng vê chuyện này một cách nóng nảy. Nhưng con lừa lưng bị tróc/da, những con chó đói, những con ruồi băm quanh mắt ỉu trẻ nhỏ, những đứa bé tràn truồng, những kẻ hành khất quấy rầy, nhưng người đàn bà quần áo tả tơi tất cả đầu như thách thức lương tâm cô, do đó cô đã dũng cảm lao mình vào một công cuộc cải cách Tuy nhiên vì cô không nói được một chữ của ngôn ngữ bản xứ, và vì cô không thể làm cho người ta hiểu được cô, nên chuyến đi ngược dòng sông Nn của cô đã để Đông - Phương ở lại gần như trong tình trạng mà cô đã phát hiện ra nó, nhưng ngược lại đã cung cấp cho các bạn đồng hành của cô nhiều đe tài để vui đùa. Cháu gái sadie của cô, người đã cùng chia sẻ với bà Belmont danh dự là nữ hành khách được ưa chuộng nhất trên tàu Korosko. không phải là người cuối cùng thích bông đùa giải khuây về chuyện này. Rất tre, vừa mới rời khỏi trường Minh Conege, cô còn giừ được phần lớn những tính tết và tính xấu của tuổi ấu thơ, cô có một sự thành thật và một niềm tin hơi ngây thơ, sự ngay thắng ngây thơ, sự dũng cảm, và cả tính nói nhiều và sự bất kính của lứa tuổi cô nhưng ngay các tính xàu này cũng làm người ta vui thích, càng vui thích hơn khi mà cô con gái cao lớn và xinh đẹp này có vẻ già hun là tuổi tác thật sự của cô, vì nhưng lon tóc thấp viền quanh tai cô và nhưng đường nét no đầy của thân mình cô. Tiếng xột xoạt của váy cô giọng nói cương quyết và thành thật. tiếng cười vui tai của cô bao giờ cũng được hoan nghênh trên tàu Korosko. ông đại tá biểu lộ tính lịch sự hào hiệp với cô, và nhà ngoại giao của Oxford thôi không còn hoa mĩ lòe loẹt khi cô Sadie Adams ngồi bên cạnh ông.
Chúng tôi sẽ nói ngắn gọn hun về những hành khách khác. CÓ vài người tỏ ra đặc sắc hơn những người khác, nhưng tất c~ bọil ho đều đứng đán và có tư cách đàng hoàng. ông Fardet, một người Pháp hiền hòa mặc dầu có tính hay tranh luận, chủ trì những định kiến liên quan tới các mưu đồ chính trị của nước Anh. và sự bất hợp pháp của vị thế của nước này tài A~ Cập. ông Belmont, mót người áì-nhĩ-lan khỏe mạnh vời mái tóc hoa rám, là người đã thắng hầu hết các cuộc thi bắn súng ở Winbledon và Bisky, ông mang theo bà vợ, một người đẫy sức quyến rũ và đài các rất tao nhã, và vui vẻ một cách tế nhị như tính tình mọi người dân ở ái Nh~ Lan.
Bà Shlesinger, một goá phụ ở độ tuổi trung bình, hiền hòa và nhu mì. người chỉ chăm chú vào đứa con sáu tuổi của mình, Giáo si John Stuart là một vị mục sư phi quốc giáo ở Birmingham, thuộc trưởng lão giáo phái hay tự trị giáo đoành ông được tạo hóa phú cho một sư phì nộn đáng nể kèm theo một sự chậm chạp lề mề; ông cũng có một cái vốn hài hước giản dị mà theo những tin tức tôi được biết, đã làm cho ông trở thành một nhà truyền giáo thành công và một diễn giả hữu hiệu khi ông nói trên các diễn đài cực cấp tiến, mặc dù ông bị bệnh suyễn Sau hết là ông James Stephens một luật sư ở Manchester (một người trong số các cộng sự viên của hãng Hickson, Ward và stephens), người đì du lịch để làm tiêu tan hết các hậu quả của một bệnh cúm tệ hại. Stephens là người tự thân lập thân, ông đã bắt đầu từ việc lau rửa những hòn gạch vuông của công ty trước khi đỉẻu khiển công việc, trong ba mươi năm trời, ông đã tận tụy với một công việc khô khan, chuyên môn, và ông chỉ sống để làm vờn lòng những thân chủ cũ và lôi kéo những thân chủ mới. Tinh thần và linh hồn ông đều thấm nhuần chủ nghĩa hình thức và sự nghiêm ngặt của luật pháp mà ông có nhiệm vụ phái giải thích. Tuy vậy tính tình của ông cũng không thiếu sự cao cả và lòng trắc ẩn; nhưng các đức tính này đã bắt dàu tàn úa, cũng như tất cả các tính tốt của con người đã tàn úa ở chốn thi hành ông làm việc theo thói quen, và sống độc thân, ông không quan tâm tới một điều gì khác , tâm hồn ông đã chai lì, giống như thân mình một vi nữ tu thời Trung CỔ đôi khi ngẫu nhiên ông bị đau ốm, tạo hóa đa xô đẩy, đống xuất ông ra khôi nơi ẩn náu của ông, và ném ông vào thế gí(ýi bao la, xa cách Manchester và cái thư viện đầy những chứng điển, tiền lệ được đóng băng da bê. Lúc đầu ông rất nhớ tiếc cái thư viện đó . Rồi dần dà mắt ông được mở rộng, và ông cảm thấy một cách mơ hồ răng công việc của ông quá tầm thường bên cạnh cái vũ trụ kỳ diệu, đa dạng. không thể giải thích được này, mà ông đã không biết gì tới. Ngay cả có lúc ông đã tự hỏi liệu cái lúc ngưng nghỉ này trong nghề nghiệp của ông có thể tỏ ra quan trọng hơn chính bản thân nghề nghiệp của ông không. Những lợi ích mới tràn ngập lòng ông. và vị luật gia gần năm mươi tuổi này cảnh thấy trong Oâng bùng lên những ngọn lửa cuối cùng của một thuở thanh xuân mà việc đọc quá nhiều sách vở đã làm tắc nghẹt. ông rất ương bương không chịu nhìn nhận rằng các phong cách của ông lúc nào cũng khô khan, khúc chiết và ông đã dùng một ngôn ngữ hơi mô phạm. Tuy nhiên ông đã đọc . đã suy ngẫm và nhận xét, ông gạch ngang dưới hàng chữ và ghi chú sách của Bredeker, cũng như thời trước ông đã gạch ngang dưới hàng và ghi chú các sách về loạt của ông. ông đã lên tàu ở Le Caire, và ông đã kết thân với cô Ada~ns và cháu gái cô ~ý. Lối nói năng thành thật và sự mạnh dạn của cô thiếu nữ Mỹ làm ông thích thú, để đáp lại, Sadie đã dành cho ông sự kẹt hợp của lòng tôn trọng và lỏng thương do các kiến thức và các sự giới hạn của ông. Thếlà họ trở thanh những người bạn thân, và người ta mỉm cười khỉ nhìn thấy bộ mặt u ám của vị luật sư và khuôn mặt rạng rỡ của cô thiếu nữ cúi xuống trên cung một quyển sách chỉ nam.
Con tàu Korosko nhỏ bé chạy ngược dòng sông Nil trong khi tung lên những luồng khỏi và bọt nước. Với nam hải lý một giờ, nó đã gây ra nhiều tiếng ồn và nhiều trắc trở hơn là một con tàu xuyên Đại Tây Dương lúc ganh đua giành kỷ lục. Trên boong tàu, dưới tấm lều vải dày, cái tiểu gia đình của các hành khách ngồi ở đó, thưởng thường là sau vài giờ đồng hổ, con tàu tấp vào bờ để cho hành khách thăm viếng một loạt các đền đài mới thấy. Nhưng các cảnh hoang tàn đã trở nên mỗi lúc mỗi kém cổ kính đi, nhưng du khách là những người đã được thỏa mãn ở Gizeh và Sakara khi ngấm nghía những đền đài cổ xưa nhất được con người xây dựng lên, đã bắt đầu chán nản với những ngôi đền mới có nhiều lắm là vào lúc khởi đầu kỷ nguyên cơ đốc giáo. ở Ai Cập, người ta khó tìm ra những cảnh hoang tàn mà ở bất cứ nước nào khác đã là một nơi được sự sùng bái lạ thường.
Do đó các du khách chỉ có những cái nhìn uể oải dành cho nghệ thuật nửa phần Hy Lạp của những hình chạm nổi ở Nubie; họ leo lên chóp đỉnh của tàu Korosko để xem cảnh mặt trời mọc trên sa mạc hoang vu của Đông Phương; họ đồng tình cảm phục ngôi đền lớn Abon-simbel, vì một chủng tộc cổ xưa đã đào vào một quả núi như đào một cục phô mai vậy. Sau cùng, buổi chiều của ngày thứ tư trong cuộc du hành. họ tới Ouadi~halfa, thành phố biên thùy, với vài giờ chàtn trễ gây ra bởi một sự trục trặc nhỏ trong các máy móc.
Ouadi-halfa cũng là một thành phố có quân trú phòng.
Sáng hôm sau, họ phải đi du ngoạn trên núi Abousir lừng danh. ở đó người ta có được một cái nhìn tuyệt mĩ trên thác n~c thứ hai Lúc tám giờ rươi, khí các hành khách đang ngồi trên boóng sau bữa ăn tối. thì Mansoor, người thông ngôn, một người Syrle lai ở Copte, đi tới để loan báo. như mỗi buổi tối, chương trình của ngày hôm sau.
Anh ta nói :
- Thun các quí bà và các quí ông, ngày mai xin quí vị chớ quên thức dậy vào tiếng kẻng đầu tiên để cho cuộc du ngoạn được kết thúc vào buổi trưa. Khi chúng ta tới chỗ những con lừa đang chờ đợi chúng ta thì chúng ta sẽ cưỡi chúng để đi sâu vào sa mạc tám cây số; chúng ta se đi qua trước một ngồi đen của Ammonra, đã có từ triều đại thứ mười tám, rồi chúng ta sẻ tới núi Abousir mà ~ự lừng danh là đọc nhất vô nhị. Khi quí vị tới nơi, quí vi sẽ th~ý rằng quí vị đang ở chỗ ranh giới của nền v~ìn minh, ngoài ra đi thêm vài cây số xa hơn nữa, quí vị sẽ thấy mình ở trong xứ sở của các tu sĩ Hồi giáo; quí vị sẽ ro điệu này khi quí vị lên tới ngọn núi cao. Từ trên đó quí vị se thấy rõ thác nước thứ hai tháng một khung cảnh gồm đủ moi vẻ đẹp hoang dại của thiên nhiên. Tất cả các danh nhân trẽn thế giới đều đã khắc tên tuổi họ trên đá; vậy xỉn quí vị đlmg bỏ qua nghi le này.~ Mansoor chờ đợi một tiếng cười nhỏ bí kìm hãm lài; anh t~ nghiêng mình khỉ nghe thấy tiếng cười.
Quí vị sẽ trớ lại Ouadí-halta sau đó, ở đó quí vì sẽ trải qua hai giờ với đoàn quân lạc đà, quí ví sẽ dự khán sư i.rải long các con vật. quí ví sẽ đi một vòng ở hiệu tạp phẩm. Tôi kính chúc quí vị mọt đêm vui vè và tốt đẹp Những cái răng trắng ớn của anh ta lóng lánh trước ánh đèn; rồi cái quần dài sậm màu, cái áo vét ngắn may theo kiểu ăng-lê và cái khăn bịt đầu đỏ của anh ta nối tiếp nhau mà biến dạng ở chân cầu thang. Tiếng rì rầnl nói chuyện, mà sự xuất hiện của anh ta đ~t làm gián đoạn, lại tiếp nối rôm rả hơn.
CÔ Sadie Adams nói!
- ông Stephens ạ~ tôi trông cậy vào ông đẻ biết được mọi thứ ở Abousír. Tôi rất thích biết rô vật mà tôi nhìn khi tôi đang nhìn nó. chớ không phải ~áu giờ sau đó trong phòng của tôi trên tàu. Chẳng hạn, tôi đã không nhớ được bao nhiêu ve Abon-simbel và những bức bích họa. mặc dô hôm qua tôi đã nhìn thấy chúng.
tôi thì không bao giờ hy vọng biết được chuyện gì~ bà cô của nàng nói. "Khi tôi trỏ về bình an vô sự trong Đại lộ Commonwealth, và khỉ không còn anh thông ngôn nào để xô đẩy tôi, tôi sẽ có nhiều thì giờ để đọc sách, lúc đó tôi có thể say mê và mong muốn trở lại nơi này. Nhưng ông Stephens ạ, ông thật sự rất đáng yêu khi đã cố gắng cung cấp các tài iẹu cho chúng tôi l~tôi nghĩ rằng bà và cô muốn có vài tin tức chính xác, vì vậy tôi đã soạn thảo cho bà v~ cô mọt bản tóm tắt nhỏ" Stephens trả lời và đưa cho Sadie một tờ giấy.
Nàng liếc mắt nhìn vào tờ giấy dưới ánh sáng của ngọn đèn trên boong tàu và tiếng cười trẻ trung của nàng lan ra thành một tràng cười lớn.
Nàng đọc.
Re Abousir! Này ông hiểu từ Re là cái gì hả ông Stephens ? ông đã viết ~re Ramses IIL~ trên tờ giấy cuối cùng mà ông đã đưa cho tôi mà!
Stephens nói.
- CÔ Sadie ạ, đó là một thói quen mà tôi mắc phải.
Một tục lệ trong nghề nghiệp mà tôi làm khi người ta viết một giác thư.
- lột cái gì hở ông Stephens?
- Một giác thư... Một bị vong lục, nếu cô thích vậy.
Chúng tôi viết Re này hay Re nọ, để chỉ ra vật gì mà chúng tôi nói tới "Tôi cũng muốn tin rằng đó là một phương pháp tết". Sadie nói, nhưng đối với tôi nó có vẻ hơi lạ, khi nó được áp dụng vào các phong cảnh hay vào các ví hoàng đế Ai Cập. Re Cheops ... ông không thấy như thế là buồn cười à~ Không, tôi không thể nói là tôi thấy nó buồn cười CÔ thiếu nữ nói lẩm bẩm :
Tôi tự hỏi có phải người Anh có ít tinh thần hài hước hơn người Mỹ không, hoặc có phải đó là một dạng hài hước khác chăng Nàng có một lối phát biểu ý kiến trầm tĩnh, trừu tượng, nàng cho người la một cảm tưởng là nàng suy tưởng rất cao xa.
- Tôi tin rằng họ có ít tính hài hước hơn, nhưng khi người ta suy nghĩ kỹ thì Dickens, Thackeray, Barrie và một số các nhà văn hài hước khác mà chúng ta cảm phục đều là người Anh Hơn nữa, ở rạp hát, tôi chưa từng bao giờ nghe một công chúng cười lớn hơn là công chúng ở Luân Đôn. Nghe đây : chúng tôi có ở đằng sau chúng tôi một khán giả mà mỗi lúc ông ta cười đã gây ra một luống không khí mạnh đến nỗi cô tôi phải quay lại để nhìn xem có phải một cái cưa đã b~ để ngỏ không. Nhưng ông đã sử dụng một vài thành ngư buồn cười đấy, ông Stephens ạ!
- CÔ Sadie, cô còn thấy cái gì buồn cuối nữa?
- Này nhé, khi ông gởi cho tôi cái v~ vào thăm ngôi đến và tấm thiếp nhỏ ông đã khởi đầu lá thư; kèm theo đây, xin vui lòng tìm ra...". Và ở cuối lá thư, ông đã ghi giữa hai ngoặc đơn ihai tấm vé đính liền nhaưl.
- Thưa cô, đó là những công thức hiện hành trong các việc giao dịch.
trong các việc giao dịchi~ Sadic nhắc lại, giả bộ làm ra vẻ nghiêm trọng.
Một sự yên lặng đột ngột.
có một điều mà tôi mong muốn~ cô Adams dõng dạc nói với một dạng cứng cỏi và lanh lảnh để che dấu trái tim hiền dịu của cô. I,Dó là việc được gặp Quốc hội của nước này và được trình bày với họ một số sự việc. Một đạo luật bắt buộc việc sử dụng thuốc đau mắt nước se là một trong các kiến nghị của tôi. Một kiến nghị nữa là hủy bỏ những thứ mạng che mật mày, là thứ đã bén đổi các phụ nữ thành những kiện bông có dùi lỗ để làm hai mắt~í.
Sadie nói :
- Tôi không hiểu tại sao họ lái đeo mạng che mặt Cho tới ngày mà tôi thấy được một người kéo mạng che mặt của cô ta lên Lúc đó thì tôi đã hiểu ' CÔ Adams bực bội kêu lên.
- HƠ làm tôi mệt mỏi. nhưng người phụ nữ này Cũng như truyền giảng về nghĩa vu., về phép lịch sự và vê sự thanh khiết cho một khúc gô vậy' Còn nhớ nhung, ông Stephens mới hôm qua thôi ở Abou-simbel~ tôi đi qua trước một trong các căn nhà cua họ (nếu ông có thể gọi là con nhà cái đống bùn đó). tôi thấy hai đứa bé con trên bậc cửa với một đống ruồi thường lệ chung quanh hai mắt chúng, và những lỗ thủng tớn trên những cái áo dài nhỏ bé nghèo nàn, màu xanh của chung Tôi từ trên con lừa tụt xuống, tôi xắn tay áo lên. tôi lấy khăn múi xoa lau mặt cho chúng; tôi khau lại áo cho chúng. Trong xứ sở này. khi lên khỏi tàu giá để tôi mang theo một hộp đồ may vá chắc còn tết hơn là mang theo một cái dù trắng, ông Stephens ạ! Thế là tôi phấn khởi với công việc và tôi đi vào trong nhà Cái nhà mới te làm soi.
Tôi lùa những Người ở trong đó ra ngoài và tôi dọn dẹp như một cô đầy tớ. Tôi đã không còn nhìn thấy đền Abou-sỉmbel như là tôi đâ chưa bao giờ rời khỏi Bo~ton.
Ngược lại. tôi đâ trông thấy nhiều bụi bặm và cáu bẩn trong một cán nhà lớn như một cái buồng tám ở Newyork.
hơn là trong bất kỳ một căn hộ nào ở Mỹ ~ Giữa cái khoảnh khắc mà tôi ~án tay áo len với cái khoảnh khắc mà tôi ra đi. với bộ mặt đen như đám khói này, đã không mất hơn một giờ đồng hồ; có lẽ tối đa là một tiếng rưỡi ! Nhưng tói đã để lại cái nhà này sạch sẽ cũng như một cái hộp mới Tôi có mang theo một tờ báo Newyork Herald tôi trài nó lên trên cái kệ của hoả Và này. ông Stephens, tôi đi rửa tay ở bên ngoài. và khì tôi trở vào, lũ trẻ con vẫn còn nhlmg con mắt bám đầy ruồi, và chúng không thay đổi gì cả, trừ việc mỗi đứa đội trên đầu một cái mũ nhỏ của lính sen đầm làm bằng tờ báo Newyork Herald của tôi Nhưng Sadíe này. sắp mười giờ rồi, và cuộc du ngoạn ngày mai khởi hành sớm đó!
thật là tuyệt đẹp, bầu trời đỏ tía và những ngôi sao lớn bằng bạc ~ , S adie lẩm bẩm nói )hãy nhì bãi sa mạc im lìm, và những bóng đen của các ngọn núi.
Thật là đáng sơ. ỉn Nhưng cũng khủng khiếp nữa. Khi người ta nghĩ răng chúng ta đang thật sự ở chỗ rìa của nền van mình, như anh thông ngôn vừa mới nói. không có gì khác hơn là sự man rợ và máu chảy tràn trề ở nơi xa kia mà chòm sao chư thập chiếu sáng một cách quá đẹp này; người ta có cảm tưởng là đang đứng trong thế thăng bằng trên miệng một ngọn núi Iửa~ 'lsuyt Sadie! con ơi, chớ có nói nhảm nhítl~ người cô kêu lên. "Con có thể gây ra mối lo sợ cho những ai nghe thấy con nói đó - Nhưng cô ơi, chính cô không cảm thấy điều đó à?
Hãy nhìn bãi sa mạc lớn này. nó biến mất trong đêm tối mịt mờ. CÔ hãy nghe tiếng sì sào buồn bã của cơn gió đang thổi bên trẽn! Cháu chưa bao giờ nhìn thấy một quang cảnh thiêng liêng hơn !
- CÔ lấy làm sung suông là sau cùng chúng ta đã tìm thấy một điều gì làm cho cháu trở nên trang nghiêm, cháu thân mến ạ ~ Đôi khi cô nghĩa nhân danh nhưng người còn số*lg, điều đó là gì vậy ?
Từ một nới nào đó giữa các bóng đen của những ngọn núi, ở phía hên kia mặt nước, một tiếng kêu sặc nhọn vang lên. Tiếng kêu vút lên trên bầu trời đẫy sao, và chấm dứt bằng sự tắt nghẹn đi trong nhột thứ rên rỉ ai oán.
l'dó chỉ là một con chó rừng. cô Adams ạl~ Stephens giải thích. l'tôi đã nghe thấy một con chó rừng kêu như vậy khi chúng tôi đi xem tượng Sphinx dưới ánh trăng sáng'l' Nhưng cô gái Mỹ đã đứng lên, nét mặt cô biểu lộ một sự bối rối sâu đậm.
CÔ nói :
~ Nếu có một chuyến du lịch nữa, cô sẽ không xuống quá phía bên kia Assouan. CÔ không biết cái gì đã xui khiến cô đưa cháu đến tận nơi này, Sadíe ạ, mẹ cháu sẽ nghĩ rừng cô đã hoàn toàn điên rồ, và nếu có một sự cố rắc rối nào xảy ra thì chắc không bao giờ cô cỡn dám nhìn thay mặt mẹ cháu nữa. CÔ đâ nhìn thấy trên con sông này tất cả những gì mà cô muốn nhìn; cô muốn quay trở về Le Caire ngay.
Sadie phản đối:
- Oâ kia, cô ơi ! Nhút nhát như vậy thật chẳng giống cô một chút nào!
- Sadie này, cô không biết cô có những tính gì, nếu không phải là những dày thẫn kinh bỉ căng th~ỉng, và cái con thú kêu meo meo ở đằng kia là quá lắm rối. CÔ tự an ủi khi ngh~ rằng ngày mai chúng ta se quay về sau khi xem ngon núi này hoác ngôi đền này, cô không biết hơn nữa. CÔ đã chán ngấy với núi non và đen đài rồi ông Stephens ơi ! Tôi sẽ rất sung sướng nếu tôi không nhìn thấy thêm một trái núi, một ngôi đền nào nữa trong suốt đời tôi Lại đây, Sadie! Chúc ngủ ngon!
- Chúc ngủ ngon ! Chúc ngủ ngon, CÔ Adams !
Bà cô và người cháu gái trở về phòng của họ.
ông Fardet thầm thì to nhỏ nói chuyện vãn với Headingly, chàng thanh niên vừa tốt nghiệp ở iarvard giữa hai hơi thuốc lá, ông cúi khom ngươi xuống để giải bày tâm sự với ông ta~ nhưng tu si HỐI giáo à, ông Headingly?'I ông nói với một thứ tiếng Anh tuyệt hảo, nhưng thường tách rời các vần như phần lớn những người Pháp. nhưng không có các tu sĩ Hồi giáo đâu. Những tu sĩ lồi giáo không hiện hữu mà ! l~ .
ông người Mỹ trả lời; - Tôi thì tôi tin ràng sa mạc đầy rẫy các tu sĩ Hồi giáo đó. ông Fardet ném một cái nhìn xéo tới chỗ mà đốm lửa đỏ của điếu xì gà của đại tá Cochrane đang lập lòe trong bóng tối mù mít. ông nói lẩm bẩm.
- ông là người Mỹ, và ông không thích người Anh.
Tất cả mọi ng~ờỉ trên lục địa đều biết rằng người Mỹ hận thù người Anh.
- thú thậti Headmgly nói với một giọng thong thả và chín chắn .
~ Tôi không chối cãi là chúng tôi đã có những xích mích nhỏ, và một số ngậm trong các đồng bàn của tôi nhất là những người gốc gác ái Nhĩ Lan, là những người bài Anh một cách điên cuồng; tuy nhiên đại đa số người Mỹ không nghì một điều gì xấu về mẫu quốc. Đôi khi nhưng người anh có thể làm chúng tôi tức giận, nhưng họ là người trong gia đình chúng tôi, không bao giờ chúng tôi quên điều đót ông người Pháp nói.
Crlo là thế đi ! ít nhất tôi đã có thể thổ lộ tâm tình với ông vì tôi không thể nói thế với nhưng người khác mà không làm họ phật ý~ Và tôi nhắc lại rằng không làm gì có những tu sĩ Hồi giáo Những tu sĩ HỐI giáo đã được bịa đặt ra bởi Lord Cromer năm 1885.
Headingly kêu lên:
ông nói năng không nghiêm chỉnh đay ĐÓ là một việc ái cũng biết ở Parỉs, nó đã được công bố bởi tờ La Patrỉe và những nhật báo thạo tín khác.
- Nhưng chuyện này là quan trọng đó! ông Fardet này có phải từ việc này ông muốn nói rằng cuộc bao vây Khartoun và cải chết của Gordon, và tất cả những chuyện còn lại đều thuộc về một sự bịp bợm lớn lao không ~ - Tôi không choi cãi là một vụ bạo động đã xảy ra, nhlmg vụ đó chỉ là một sự cố địa phương, ông hiểu chứ?
Một sự con đã bi quên lăng từ lâu rỏi. Từ đó nước Soudan đã được huống nhột nén hòa bình thật sự - Nh~ìlg, thưa ông Fardet, tới có nghe nói về nhưng vụ cúp bóc và tôi đã đọc nhưng báo cáo về các trận đánh nhau nữa, khi người Ả Rập toan tính xâm chiếm AI Cạp. Ngày hôm kia chúng ta đa vượt khỏi Toskí; anh thông ngôn đã nói cho chúng ta biết là một trận đánh đã diễn ra ở đó Việc này cũng là bịp bợm ư?
- Hum, ông bạn của tôi ơi, ông không biết người Anh đâu! ông nhìn thấy họ hút ống píp và nét mặt rạng r~ rồi ông nói; đây thật là nhưng người dũng cảm, nhưng con người giản di. nhưng người không làm thương tổn cả đến một con ruóíi' Nhưng lúc nào họ cũng đắn đo suy nghĩ, họ rình rập, ho thảo ra những kế hoạch l~đây là nước Ai Cập ve u kém, họ nói . Chúng ta hãy tới đó ! '1 và họ chồm v~ìo nước này như một con chinl âu chồm lên một miếng bánh. Cả thế giới lên tiếng phản kháng.
,'Các ông không có quyền gì trên nước Ai Cập. Các ông cút đi ~ '1 Nhưng nước Anh đã bắt đầu thiết lập trật tự khắp nơi, giống hệt như cô Adams tốt bụng kia khi cô ấy chiếm cứ căn nhà một người Ả Rập. ncác ông cút đi'1' moi người trên thế giới nhắc lại câu nói ~fnhất định rồi, nước Anh đáp lại Hãy đời một phút thôi , để tội có thì giờ làm cho tất cả đeu sạch sẽ và gon ghẽ~ Rồi thế giới chờ đợi trong một năm hay hai nam, rồi họ lai nhắc nhở 'các ông hãy cút đi!I,' Và nước Anh lại trả lời: "Hãy kiên nhan một chút . có sư lộn xộn ở Khartoum; khi nào sự yên tĩnh được vãn hồi, tôi sẽ rất hài lòng để đi khỏi Và thế giới kiên nhẫn chờ đợi Nhưng khi sự lộn xộn ở Khartoum đã chấm dút, thế giới lại đòi nước Anh phải ra đi. Nước Anh hói? "Làm sao tôi có thể ra đi khỉ còn nhưng vụ cướp bóc và những trặn chiến đang diễn ra ?
Nếu tôi đi khỏi thì Ai Cập sê làm mồi cho lũ man di Và thế giới lấy làm kinh ngạc: "Không có những vụ cướp bóc, không có cả những trận đánh nhau i~ Lúc đó nước Anh nói? là, không có thật à?'l Và trong tuần lễ sau đó báo chí của họ đã tràn đầy nhưng b~i tường thuật về các trận đột kích và các cuộc chinh phạt của các tu sĩ Hồi giáo. Không phải tất cả chúng lôi đều mù, ông Headingly ạ! Chúng tôi hiểu rất rõ cách thức người ta xếp đặt các công việc: một vài tên Bédoníns, một khoản tiền thương nhỏ, nhưng viên đạn không đầu chì. và hãy chú ý một vụ cướp bóc !
được, được! ~ ông ngôn Mỹ nói tôi lấy làm hân hạnh, được biết sự thật về vụ này, vì nó thường làm cho tôi quan tâm tới, nhưng trong vụ này thì nước Anh được lợi lộc gì~ - Thưa ông, một đất nước.
- Tôi biết. ông muốn nói là chẳng hạn là có một quan thuế biểu ưu đãi cho các hàng hóa của nước Anh phải không?
- Thưa ông, không ạ~ Quan thuế biểu giống nhau cho tất cả mọi nước.
~ Vậy thì hẳn là người Anh đã ký được các hợp đồng?
- Thưa ông. đúng như vậy.
- Thí dụ con đường sắt mà người ta làm dọc theo con sông và nó chảy ngang qua nước này đã là đối tượng một hợp đồng béo bở chơ một công ty anh phải không?
ông Fardet có đầu óc tưởng tượng, nhưng ông ấy là người thật thà - Thưa ông. đó là một công ty của người Pháp đã ký được hợp đồng làm con đường sắt.
ông ng~i Mỹ ngạc nhiên. ông nói:
- Người Anh không có vẻ là đã kiếm được nhiều lợi lộc so với những khó khăn mà họ phải gánh chịu.
Nhưng cuối cùng họ cũng phải hưởng được một vài mối lụi gián tiếp chẳng hạn chắc chắn là Ai Cập phải trả tiền phí tổn cho tất cả những binh lính mặc y phục màu đỏ đó ở Le Caire chứ gì?
~ Thưa ông. Ai Cập à? Không những binh lính đó do nước Anh trả lương.
- đ~yc rồi, không phải nhí~m vụ của tôi để nói với người Anh răng họ làm cách nào để điều hành các quyền lụi của họ, nhưng tôi có cảm tưởng là họ tự làm khổ mình rất nhiều cho những thí chẳng đáng bao nhiêu! Nếu họ thích duy trì trật tự và bảo vệ biên cương với giá một cuộc chiến liên miên chống lại các tu si Hồi giáo, thì tôi không hiểu tại sao có người lái lấy việc này ra để công kích. Sự thịnh vượng của đất nước đã gia tăng một cách đáng kể từ khi họ đến đây . những bản thống kê về sự thu nhập đ~ chưng tỏ điều này Người ta cũng bảo đảm với tôi rằng hiện nay những dân nghèo đã được thừa nhận quyền lơi, điều nhay chưa tưng bao giờ đã đến với ho.
~ Nhưng nếu vậy thì họ ở đây làm gì?'l ông ng~i Pháp tức tói la lên. ~HOï hãy trở về hải đảo của họ đi chúng ta không thể dung thứ được việc họ cứ lan tràn như vậy trên khắp thế giới - Dĩ nhiên là người Mỹ chúng tôi, chúng tôi sống ở nước chúng tôi trên mảnh đất của riêng chúng tôi, chúng tôi thấy khó chịu phải nhìn nhận rằng các ông, những dân tộc âu Châu. lúc nào các ông cũng tràn lan, vào những nước khác là những nước hoàn toàn xa lạ với các ông. Tất nhiên chúng tôi dám mạnh miệng nói như vậy, vì dân tộc chúng tôi có nhiều đất đai hơn sự cần thiết.
Khi nào chúng tôi bắt đầu thặng dư dân số, chúng tôi cung s~ phải tiến hành các cuộc thôn tính. Nhưng hiện giờ thì chỉ riêng ở Bắc Phi thôi đã thấy nước Yù Ở Abyssinie~ nước Anh ở Ai Cập, nước Pháp ở Algerie òng rardet nói lớn tiếng.
- Nước Pháp! nhưng Algerie là thuộc về nước Pháp!
I hứa ông, ông cười à? Tôi rất hân hạnh chúc ông một đêm ngủ ngon.
Bực bội trong lòng lự tôn ái quốc bị xúc phạm, ông đứng dậy đi về phòng mình.
Vui sống cuộc đời giản dị !
★
★
★
★
★
0