Phim Thư từ Iwo Jima là cuốn phim nói lên sự anh hùng của đơn vị tử thủ đảo Iwo Jima

LETTERS FROM IWO JIMA
Những lá thơ từ Iwo Jima

Gen. Kuribayashi - Ken Watanabe
Saigo - Kazunari Ninomiya
Trung tá Nishi - Tsuyoshi Ihara
Trung uý Ito - Shidou Nakamura
Đạo diễn - Clint Eastwood

Letters From Iwo Jima mở đầu.

Năm 2005, nhóm chuyên viên khảo cổ Nhật trở lại đảo Iwo Jima tìm bới những di tích lịch sử. Tro bụi thời gian bao phủ nhiều lớp dày đặc. Phosphor và sulphur làm cho cát bụi trên đảo thành một mầu đen ngòm khó chiụ. Căn cứ theo tài liệu, các chuyên gia đào bới những vùng quân đội Hoàng gia Nhật đóng quân, trong hang động vào thời điểm 1944-45. Không khí đang tẻ lạnh bỗng bừng lên khi người ta đào được một túi bí mật. Moị người hồi hộp mở túi, từ trong rơi ra lả chả hàng trăm lá thư, còn nguyên vẹn, chưa kịp gởi. Người viết Kuribayashi, vị tướng chỉ huy cuối cùng của Nhật, tử thủ trên đảo Iwo Jima.

Đọc những lá thư viết từ Iwo Jima người ta hình dung ra diễn biến những ngày cuối cùng của quân đội Hoàng Gia, chiến đấu dũng cảm trong tuyệt vọng, trước khi quân lực Hoa Kỳ tràn lên chiếm, mở đường dẫn đến cuộc chiến thắng sau cùng.






* Tướng Kuribayashi thay đổi kế hoạch phòng thủ đảo

Đạo diễn Clint Eastwood chuyển từ cảnh hiện đại trở về thời gian 1944 khi những người lính Nhật đang quốc đất đá trên sườn núi làm hầm hố cá nhân. Theo lời tâm sự của người trong cuộc là: “Tự tay đào lấy nấm mồ chôn mình”. Tướng Kuribayashi thuyên chuyển từ Bộ Tư Lệnh ra trấn đảo. Sự bổ nhiệm ông vào chức vụ này làm ưu tư cho vị chỉ huy tiền nhiệm, một đô đốc Hải Quân Hoàng gia. Họ cho rằng, Kuribayashi chỉ là tướng văn phòng, chưa từng nắm giữ binh đoàn, nhưng, một trong những lá thư viết cho vợ con, ông đã thú nhận, Bộ Tư Lệnh biết ý định Mỹ sẽ tấn công vào nước Nhật. Theo tướng Kuribayashi, Iwo Jima là cái gai, cửa ngõ vào chính quốc. Quân Mỹ phải chiếm đảo này mới vào được nội địa. Thời gian làm tham mưu ông đã trao đổi ngoại giao và học hỏi chiến thuật chiến lượt của Mỹ. Đó là lý do ông Kuribayashi được đưa ra tiền tuyến hy vọng dùng chiến thuật của Mỹ để ngăn cản bước tiến của quân thù.


Đặt chân lên đảo, Kuribayashi thay đổi kế hoạch phòng thủ. Thay vì các công sự lộ thiên bên sườn núi, ông bắt đào hang trong hốc đá, thực hiện một hệ thống đường hầm từ phiá nam lên tới đỉnh núi Suribachi; Thay vì nghinh chiến quân Mỹ từ mỏm núi, Kuribayashi quả quyết Mỹ sẽ dùng cơ giới đổ bộ lên bãi biển phiá nam và tiến lên chiếm núi.






* Trung tá Nishi người hùng Olympic trở thành chỉ huy truởng thiếp kỵ binh trên đảo Iwo Jima

Kiểm kê chiến cụ, Iwo Jima có 80 chiến đấu cơ, nhưng suốt năm, quân lực Mỹ không tập mỗi ngày, phi trường và máy bay hư hại hết. Đơn vị thiết giáp trên đảo có vài chục chiếc thiết vận xa cổ, không được bảo trì, tất cả đã nằm ụ. Chỉ huy đơn vị thiết kỵ là trung tá Nishi (Tsuyo ShiIhara), nhân vật nổi tiếng của Quân đội Hoàng gia Nhật. Ông là nhà điền kinh quốc tế, chiếm huy chương vàng cưỡi ngựa tại thế vận hội Los Angeles năm 1932. Kuribayashi cho di chuyển tất cả thiết giáp vào hốc núi làm chủ lực nghinh chiến. Không tập của Mỹ diễn ra hàng giờ, san bằng hầu hết moị công sự.


Lính biên phòng chia sẻ những mẩu chuyện đời. Saigo (Kazunari Ninomiya), thợ làm bánh ở thành phố, một buổi sáng tinh mơ, hội đồng xã đến báo tin vui: “Anh được chọn đi lính bảo vệ Hoàng Gia”. Saigo do dự vì vợ anh mới mang thai đưá con đầu lòng. Lính xã xốc vai Saigo lên liệng ra đường mặc cho vợ anh gục xuống khóc đến ngất lịm. Vài ngày sau Saigo đã có mặt trên đảo Iwo Jima. Suốt thời gian đầu Saigo chỉ dùng quốc xẻng đào đá ven núi mà người đến trước tâm sự :”Đào mộ chôn mình”. Cuốc đào vất vả mà ăn uống chỉ toàn là rong biển, nước uống bị giới hạn từng lon mỗi ngày.






* Saigo từ giã vợ đang mang thai để ra trấn thủ Iwo Jima


Tướng Kuribayashi, vị tân chỉ huy tới thị sát tuyến phòng thủ. Ông bắt dẹp hết. “Ai lại bắt lính phòng thủ giữa thanh thiên bạch nhật thế này, máy bay bỏ bom, từ trên ca, đất đá rơi xuống cũng chết”. Kế hoạch mới vất vả hơn, đào bên trong hốc đá, nhưng an toàn hơn. Hang động riêng rẽ, sập hang nào chỉ chết bấy nhiêu ngươì không hao hụt quân số. Thì giờ còn lại là tập bắn và học cận chiến dùng lưỡi lê dao mác. Sau đó là nằm trong hang chờ máy bay Mỹ tới bỏ bom.

Quả thật, quân lực Mỹ ào ạt tiến về đảo. Hàng ngàn tầu chiến bao chung quanh, dùng đại bác bắn như mưa vào các hang động, tầu đổ bộ lính đông như kiến cỏ. Khi chuyển văn thư báo cáo lên bộ chỉ huy, Saigo nghe tướng Kuribayashi ra lệnh ai sống sót hãy tìm đường về hướng núi Suribachi.

Lúc Saigo trở lại đơn vị, tình cảnh bi đát hơn, anh hạ sĩ quan ra lệnh mỗi người rút chốt lưụ đạn ôm vào bụng tự sát. Còn lại hai người cuối cùng, đến lượt Saigot, anh cầm lưụ đạn lên rồi lắc đầu bỏ xuống. Chạy đi, anh lính kia đưa súng bắt Saigo dừng lại. Không khí căng thẳng giây lát. Saigo run rẩy: “Anh nghĩ đi, tự kết liễu đời mình, có phục vụ gì được cho Nhật Hoàng, trong khi tướng Kuribayashi đã ra lệnh, tất cả moị người sống sót phải tập trung về phiá bắc. Anh nghe anh trung sĩ kia hay nghe






* Anh lính Saigo và đồng ngũ trện đường sát nhập đơn vị phòng thủ khác
ông tướng”. Anh kia thuộc loại chết nhát, gật gù đồng ý rồi hai người cùng đi về huớng Bắc.

Nửa đường gặp trung uý Ito, ông cho là hai anh đào ngũ, bắt quì gối xuống cho ông chặt đầu. Saigo và người đồng ngũ kia sợ hãi. Ito dơ kiếm lên thì nghe tiếng hô dõng dạc, quay lại, đó là tướng Kuribayashi: “Anh không có quyền giết thêm lính của mình. Họ theo lệnh tôi di chuyển về hướng bắc để tiếp tục chiến đấu”.

Tuớng Kuribayashi chỉ huy việc nghinh chiến Thuỷ Quân Lục Chiến Mỹ ào ạt đổ bộ lên bãi biển Iwo Jima South. Quân Mỹ đông gấp trăm lần lính Nhật, họ dùng hoả lực tối đa từ tầu bắn vào và máy bay oanh kích. Những đơn vị Mỹ đầu tiên tiến lên sườn núi bị quét sạch. Nhóm khác leo qua xác đồng đội tiến lên cứ như vậy hàng hàng lớp lớp, quân Nhật yếu dần đành phải rút về thế thủ.

Một cảnh trong phim cố tình nói lên sự nhân đạo cuả người Nhật. Trung tá Nishi khiêng một quân nhân Mỹ bị thương vào hang. Ông ra lệnh y tá chữa trị cho anh ta, mặc dù thuốc không đủ để dành chữa cho đồng đội. Qua mẩu đối thoại, Nishi khoe đã ở Los Angeles năm 1932, đoạt huy chương vàng Thế Vận Hội. Anh lính Mỹ thân mật hơn, xưng tên Sam, từ Oklahoma, hai người bắt tay nhưng, sau đó chú Sam cũng chết ngắc tự lúc nào. Một cảnh khác noí đến lòng dũng cảm của lính Nhật, anh sĩ quan Ito không chấp nhận rời đơn vị, theo lệnh tuớng Kuribayashi, anh ôm một đống mìn chống chiến xa, ra nằm trên đường tiến quân của Mỹ, anh muốn khi chết cũng phá huỷ được một chiếc xe tăng địch.






* Trung uý Ito, thẳng tay chặt đầu quân nhân rời bỏ đơn vị

Quân số Mỹ tràn ngập Iwo Jima, Nhật chỉ còn lại một đơn bao quanh tướng. Lương thực và nước uống hoàn toàn kiệt cạn. Họ phải đào trùng ăn cho đỡ đói. Saigo được sai đi đào trùng cho Tuớng Kuribayashi. Trong lúc mang “thức ăn” lên cho ông, ông đã nhờ Saigo đốt hết tài liệu trong hầm để ông và đám tàn quân ra chiến đấu trận cuối cùng với Mỹ.

Các tài liệu quân sự và quân dụng Saigo đốt hết, nhưng hàng trăm lá thơ của ông, anh đã cẩn thận gói vào một cái túi vải đem đi chôn.





* Tướng Kuribayashi chỉ huy lực lựng Hoàng Gia Nhật phòng thủ đảo Iwo Jima


Trong khi ấy, tướng Kuribayashi điều động đơn vị cuối cùng mở một trận tấn công tự sát với Mỹ. Họ mon men theo gốc cây tiến đến sát quân Mỹ. Tiến tới đâu đại liên Mỹ bắn như mưa làm thịt hết tới đó. Kuribayashi bị thương, ông thều thào xin người phụ tá một nhát kiếm ân huệ kết liễu đời ộng, nhưng, vị sĩ quan kia vừa dơ kiếm lên thì bị lính Mỹ từ xa bắn chết.

Saigo chạy ra tới nơi chứng kiến ông Tướng cầm súng lục kê vào tim bóp cò. Saigo tìm xẻng đi đào hố chôn Tướng nhưng bị lính Mỹ tới đập cho một trận và vì thế, anh là người lính Nhật duy nhất sống sót trên đảo Iwo Jima. Saigo chính là người vẽ đường cho các nhà khảo cổ đi tìm kỷ niệm cuộc chiến trên một hòn đảo còn ghi đậm nhiều di tích lịch sử.

NGUYỄN NGỌC CHẤN