Nguyễn Ðình Khoa: Ði lên từ “kèo dưới”
Saturday, July 31, 2004 3:36:53 PM Thiện Giao
http://www.nguoi-viet.com/absolutenm/anmviewer.asp?a=7861&z=3




Thể thao hấp dẫn vì đầy bất ngờ!
Khoa đã từng quyết định không bao giờ chơi ping pong nữa. “Tôi muốn về hưu, và thậm chí tôi chẳng thiết xem các trận thư hùng Olympics.” Nỗi buồn và thất vọng lớn nhất của Khoa xảy ra cách đây đúng tám năm.

Năm ấy, 1996, khi các thể thức ping pong vẫn còn qui định một trận 21 điểm, Khoa và David Zhuang đang dẫn trước 17 - 13 trong ván quyết định chọn cặp đánh đôi nam đại diện Hoa Kỳ tham dự Olympics Atlanta. “Chúng tôi chỉ cách Atlanta đúng 4 điểm.” Thế rồi 4 điểm ấy đã không bao giờ xảy ra. Khoa và Zhuang thất bại 21 - 17, mất chiếc vé tham gia Olympics. Trong giải đơn nam, Khoa thua luôn cả vận động viên Todd Sweeris trong trận thua duy nhất trong lịch sử chạm trán của hai người. Oái oăm thay, trận thua duy nhất này cũng làm tiêu tan luôn chiếc vé tham dự giải đơn nam ping pong tại Olympics Atlanta, được tổ chức ngay trên nước Mỹ.

Khoa “gác vợt” đúng một năm rưỡi.

Anh chỉ chuyên tâm đi làm. Khoa làm lập trình viên cho một hãng website thuộc lãnh vực y tế sau một thời gian làm việc cho Cisco và Netscape. Người “boss” mới của Khoa, biết nhân viên của mình là một vận động viên ping pong đẳng cấp quốc tế, đã khuyến khích Khoa bằng một hành động thực tế: đài thọ tất cả chi phí luyện tập để Khoa trở lại với Olympics 2004.

“Lần này mọi chuyện khác hẳn. Ba vận động viên Hoa Kỳ và ba vận động viên Canada phải “chiến đấu” trong các trận đấu loại trực tiếp.” Theo qui định của Olympics, mỗi quốc gia chỉ được cử 3 vận động viên ping pong, Canada và Hoa Kỳ được xem là một đội đại diện cho vùng Bắc Mỹ. “Tôi luôn luôn thua họ trong các trận thư hùng. Ba người trong số này có một thành tích đáng nể, tôi chưa bao giờ thắng họ. David Zhuang là tay vợt số hai nước Mỹ. Tôi chưa bao giờ thắng được anh ấy kể từ năm 1995. Tôi đang ở kèo dưới.”

Vậy mà từ “kèo dưới,” Khoa đã đánh bại tay vợt “hạt giống” nước Mỹ, với tỷ số 3 - 2 và đoạt luôn chiếc vé tham dự Olympics giải đơn nam kỳ này.

Ngày 4 tháng 8 này, Khoa sẽ lên đường sang Hy Lạp, quê hương của Olympics, để đại điện Hoa Kỳ trong các giải ping pong đơn. Tại đây, 64 tay vợt hàng đầu thế giới sẽ tranh đua quyết liệt để đoạt được tấm huy chương ngay trên quê hương Olympics.

Nguyễn Ðình Khoa, 37 tuổi, sinh tại Nha Trang. “tháng Tư năm 1975, ba tôi, một nhân viên không lưu tại Nha Trang, dắt cả gia đình chạy vào Sài Gòn. Lúc đó, cả nhà đâu có nghĩ là sẽ phải chạy tiếp. Gia đình chúng tôi vào Sài Gòn đơn giản vì Việt Cộng vào gần đến Nha Trang.” Chỉ ít ngày sau, họ lại di tản lần thứ hai, sang thẳng Hoa Kỳ. Năm ấy, Khoa mới vừa tròn tám tuổi.

Khoa chỉ chơi ping pong giải trí với bố và các anh em. Dần dần, năng khiếu bộc lộ, Khoa được khuyến khích tập luyện nhiều hơn. Năm 1987, Khoa đoạt huy chương vàng đầu tiên tại giải Pan Am, ở tuổi 21.

“Càng gần đến Olympics, chương trình luyện tập càng căng thẳng.” Khoa cho biết. Sau hai tuần luyện tập tại Trung Quốc, Khoa cùng đồng đội lên đường sang Ðức cho chuyến luyện tập thứ hai, kéo dài 12 ngày.

“Phải đánh với người giỏi hơn mình để tiến bộ.” Ðội tuyển bóng bàn Hoa Kỳ đã chọn Trung Quốc và Ðức, hai cường quốc bóng bàn trên thế giới, cho chương trình luyện tập cuối cùng trước Olympics. Theo Khoa, ở hàng “top” của làng bóng bàn, Trung Quốc là một đội đáng sợ. Ðể luyện tập, hàng tuyển thủ chuyên nghiệp của Ðức có một năng lực đáng nể. Xét tổng quát, theo Khoa, nước Ðức có dàn đấu thủ chuyên nghiệp có khi còn cao hơn Trung Quốc. “Tiếp xúc nhiều trường phái khác nhau mới nâng cao được kinh nghiệm.” Theo Khoa, các tuyển thủ mà anh có dịp chạm trán trong hai đợt tập dượt vừa qua đánh rất “chắc, mạnh, xoáy và đều tay.”

Từ Ðức Quốc, đồng đội của Khoa lên đường sang thẳng Athens, thủ đô Hy Lạp. Khoa phải quay về Hoa Kỳ rồi lên đường đến Athens sau. Lý do: Khoa nhớ hai cô con gái cưng của mình, Khamille 7 tuổi và Khassidy 5 tuổi. Khoa lập gia đình cách đây tám năm, với Pauline, một thiếu nữ người Philippine.

Sáu mươi bốn tuyển thủ bóng bàn tham dự Olympics kỳ này đều là những tay chơi “gộc.” 32 tay đứng đầu sẽ được miễn đánh trận đầu tiên. 32 tay kế tiếp phải tham gia các trận đấu loại trực tiếp để được đi vào vòng trong. “Tôi không hy vọng đoạt giải, chỉ mong vào được vòng ba.” Theo thể thức thi đấu kỳ này, vào được vòng ba tức là phải thắng liên tiếp ba trận, tối thiểu sẽ được xếp hạng tám trên 64. Còn để đi đến bục huy chương vàng, các vận động viên không được phép thua, cho dù một trận. Thua một trận đồng nghĩa với việc về nhà sớm.


Sở trường của Khoa, được thừa nhận là số một Hoa Kỳ và được xếp vào hạng tên tuổi trong làng ping pong thế giới, là tấn công bên phải

“Tôi cho rằng môn ping pong hiện nay có hai trường phái. Một của Châu Âu và một của Châu Á mà đại diện là Trung Quốc.” Khoa phân tích sở trường của những đấu thủ vào tháng Tám này của anh. Các đối thủ Trung Quốc có lối đánh áp sát bàn, tấn công liên tục ngay từ giây phút đầu. Ðặc biệt, các tuyển thủ Trung Quốc có lối di chuyển cực kỳ linh động và lẹ làng. Ngược lại, các tuyển thủ Châu Âu có lối đánh xa bàn, nghiêng về phòng thủ và tấn công không mạnh bạo. Nhờ vậy họ đánh rất dẻo dai. Theo Khoa, Trung Quốc là đội mạnh nhất hiện nay. Về cá nhân, Khoa đánh giá rất cao các tuyển thủ Werner Schlager của Áo, Janove Waldner của Thụy Ðiển và Kong Lin Hui của Trung Quốc. Một số đội tuyển Á Châu, tuy mới nổi sau này, đã trở thành những đối thủ đáng gờm của giải là Hàn Quốc và Hồng Kông.

Khoa có lối cầm vợt ngang và đánh sát bàn. Về mặt tấn công, Khoa có thể tấn công từ cả hai phía phải và trái. Sở trường của Khoa, được thừa nhận là số một của Hoa Kỳ và được xếp vào hạng tên tuổi trong làng ping pong thế giới, là tấn công bên phải. Kỹ năng và kỹ thuật là điều bắt buộc, thể hình và thể lực là những bắt buộc khác cho vận động viên ping pong. Theo Khoa, chơi ping pong cần nhanh, lẹ và sự uyển chuyển trong phối hợp các động tác của tay. Còn mắt? không cần phải bàn cãi, trái banh trắng nhỏ xíu có thể bay với tốc độ 125 miles một giờ trong một cự ly bằng cỡ hai sải tay đòi hỏi vận động viên ping pong phải có đôi mắt thật tinh tường.

“Kỹ thuật của các trường phái ping pong đang ngày càng được trau chuốt và nâng cao.” Khoa nói về kỹ thuật cầm vợt “thìa” của người Trung Quốc. Theo Khoa, cầm vợt thìa không có gì mới. Tuy nhiên, gần đây các tuyển thủ Trung Quốc đã “luyện” được cách “rờ-ve” bằng vợt thìa. Trước đây, người sử dụng vợt thìa chỉ tấn công bên phải, nay người Trung Quốc “rờ ve” bằng vợt thìa thì họ tấn công được cả bên trái. Ðây là điều đáng sợ, bởi vì ai cũng biết, những tay chơi vợt thìa có lối “xẹc” xoáy và độc không chịu được. Trong số ba vận động viên Trung Quốc tham gia giải nam kỳ này, có đến hai người cầm vợt thìa.

Ở tuổi 37, Khoa cho rằng đây là lần cuối cùng anh có thể tham gia Olympics. “Bốn mươi tuổi là tối đa.” Khoa cho biết như vậy khi bàn về các thể lệ mới của ping pong hiện đại. Lần cuối cùng tham gia Olympics cũng là lần Khoa chạm trán với những luật lệ mới.

Một “game” ping pong kỳ này giới hạn ở 11 điểm.

Sự rút ngắn số điểm chính là sự đẩy mạnh các đòi hỏi sức lực, sự dẻo dai trước sự gia tăng cường độ của trận đấu. “11 điểm có nghĩa là phải tấn công và chấn chỉnh tâm lý ngay từ đầu. 11 điểm có nghĩa là đấu thủ không được phép relax.” Khoa cho biết, với thể thức cũ 21 điểm, bạn có thể “nhởn nhơ” vài điểm. Còn với lối tính điểm mới, nếu bạn thiếu tập trung, dù chỉ một giây, bạn sẽ thua. Chính vì lẽ đó, từ khi luật 11 điểm ra đời, có rất nhiều trận “ngựa về ngược.” Theo Khoa, 11 điểm làm cho trận đấu quyết liệt hơn nhiều, nhất là khi luật này đi kèm với thay đổi nữa: mỗi đổi thủ chỉ được giao bóng hai lần. Luật mới thứ hai khiến giới khán giả rất tán thưởng là luật cấm che banh khi “xẹc.” “Người chơi ping pong sợ nhất là lúc phải tiếp các cú xẹc.” Khoa nói về luật mới. Các tuyển thủ thường dùng tay trái che quả bóng khi giao bóng. Chỉ cần một cái lắc tay thật nhẹ, đối phương sẽ không biết đường đâu mà đỡ. Thường thường, các vận động viên ping pong “kiếm điểm” nhờ vào lúc xẹc. “Chỉ cần giao bóng độc một chút là có điểm ngay, nhưng như vậy trận đấu không còn hào hứng nữa.” Khoa có vẻ rất thích thú với luật “cấm che bóng.” Giao bóng “công khai” sẽ làm trận đấu “hào hứng hơn, hấp dẫn hơn và... kéo dài hơn.”

Luật “11 điểm” và “cấm giao bóng kín” chắc chắn sẽ làm cho các vận động trường Athens sinh động và “hot” hẳn lên.

Hành trình đến với Olympics của Khoa thật nhiêu khê. Ðoạt huy chương vàng quan trọng đầu tiên trong đời lúc 21 tuổi tại giải Pan Am, Khoa và nhiều người trong giới ping pong không ngờ rằng phải đến 16 năm sau anh mới được chính thức đứng vào đội tuyển Hoa Kỳ tham gia Olympics thể thức đơn nam. Hai lần Olympics trước, 1992 và 1996, Khoa chỉ được xếp trong hàng dự bị, cho dù là dự bị số một. Năm 1998, Khoa dành được chiếc vé chính thức tham dự giải đôi nam tại Olympics Sydney cùng với Cheng Yinghua. Cả hai đều bị loại ngay từ vòng đầu.



“Trong số 64 tuyển thủ kỳ này, có đến 63 người luyện tập toàn thời gian và sống bằng nghề ping pong.” Không cần phải nói, người duy nhất không sống bằng ping pong chính là Nguyễn Ðình Khoa. Khoa tốt nghiệp cử nhân computer tại Ðại Học San Jose. Anh làm việc toàn thời gian trong vai trò chuyên viên điện toán tại Silicon Valley từ những năm đầu thập niên 1990. Sáu năm vừa qua, Khoa làm chuyên viên điện toán cho hãng Neoforma, chính hãng này cùng một vị bác sĩ người Việt Nam tại San Jose đã tài trợ các chi phí tập luyện cho Khoa trong giải Olympics lần này. Hai tuyển thủ khác đại diện cho Hoa Kỳ là Mark Hazinski, 19 tuổi và Ilija Lupulesku, 36 tuổi. Mark Hazinski, cao 6 feet 4, có lối đập xoáy “cháy vợt” khiến các đấu thủ khác phải đặc biệt kiêng nể. Còn Lupulesku vốn là cựu tuyển thủ đội tuyển Nam Tư (cũ), nhập quốc tịch Hoa Kỳ năm 2002. Ðây là lần đầu tiên Lupulesku đại diện Hoa Kỳ trên đấu trường quốc tế.

Khoa không kỳ vọng vào huy chương vàng. “Vào đến vòng ba là thành công rồi.” Khoa thi đấu kỳ này với tâm trạng khá thoải mái. Không bị sức ép tâm lý, vận động viên có thể làm nên những bất ngờ lớn, như Khoa đã lội “dòng nước ngược” để dành được chiếc vé tham dự Olympics tại Athens.