Vài lời giải tỏ- Nhân khi mới tham ra diễn đàn của VnThuquan
Tôi có một niềm say mê đặc biệt là đọc sách. Những lúc rỗi rãi đọc đã đành, nhưng khi vớ được sách hay thì bận đến đâu cũng vẫn phải đọc, chỉ mong sao được hở tay để cầm lấy sách.
Thủa nhỏ, tôi là con nông dân nghèo lại ở một vùng quê hẻo lánh nên sách đến với tôi hơi bị khó. Tuy vậy tôi vẫn lần mò tìm cho được sách đọc. Ông nội tôi thấy tôi chăm học, chăm đọc thì thích lắm. Cụ thường cho tôi món tiền lẻ mỗi khi cụ bán được cái gàu, cái sòng hay cái rổ cái rá (lúc về già cụ làm nghề đan lát, bao nhiêu tiền kiếm được cụ chỉ để uống rượu. Khi rượu đã ngà ngà cụ lại cao hứng kể chuyện, trong câu chuyện bao giờ tôi cũng được nghe câu “Đức Khổng tử ngài đã dạy…”). Bao nhiêu tiền được ông nội cho tôi đều dành mua sách. Cái hiệu sách ở phố T. quê tôi là nơi tôi mê nhất. Tôi lê la ở đó, tìm tòi hết quyển này đến quyển khác để cuối cùng chỉ mua một quyển. Ấy là cái láu của tôi, tìền tôi ít mà tôi lại muốn đọc nhiều nên mới xem cho thật nhiều, tranh thủ mà. Một người bạn của tôi là cháu của nhà văn, một người bạn nữa của tôi là con của một bác sĩ, đó là hai cái mỏ để tôi đào.
Lớn lên đi làm việc, tôi vẫn say mê đọc. Thú vui đọc sách chưa bao giờ vơi cạn trong tôi. Năm nay tôi đã gần bốn mươi tuổi (ôi mình đã già đến thế rồi ư). Nhìn lại mình không khỏi bùi ngùi. Bằng tuổi với mình có anh đã làm chức này, chức nọ. Có anh đã xây nhà to, tiền nhiều. Mình vẫn là người nghèo, nhà ở thì như cái lều, phương tiện thì trăm thứ thiếu. Ngoài tiền lương chẳng có khoản thu nào khác mà nợ ngân hàng trả vẫn chưa xong (Có người đã nói: Nhìn vào tìên lương của viên chức rồi nhìn vào nhà và xe của họ thì biết họ thu nhập thêm như thế nào). Cũng có lúc tôi băn khoăn tự hỏi, hay mình vô tư lự quá chăng, như Nguyễn Bính đã nói: “Người ta đi lấy giàu sang cả
Mình chỉ mơ toàn chuyện viển vông”.
Bây giờ người ta nói đến tiền tài, danh vọng, nhưng mà mình không làm được, dẫu có người đã có lời khuyên “Muốn giàu thì phải đi buôn…”. Nhưng mà tôi, cẳng tay trói gà không chặt lại vụng về lóng ngóng, đến mua mớ rau còn bị lừa nói gì đến chuyện bán buôn. Người ta bảo rằng làm giàu không khó. Khối khi thấy cả trăm người cùng hô hét “Làm giàu dễ lắm, làm giàu dễ lắm” những lúc ấy chỉ còn biết bẽn lẽn quay mặt đi. Rồi lại đi nhờ cụ Khổng để trú nấp. Chả là có lần Ngài đã nói, đại ý rằng: Giàu sang cầu mà được ư? Nếu cầu mà được thì dẫu có phải đánh xe cho người ta cũng làm. Đấy nhé, tài thánh như cụ mà còn phải thốt lên như vậy thì ta là cái thá gì. Thế là lại vui vẻ, lại vô tư, lại say mê đọc sách.
Lẽ đời đã mê đọc dĩ nhiên mê viết. Đọc là ăn, là hưởng thụ, là gặt hái. Không lẽ chỉ biết ăn mà chẳng biết làm. Viết là làm, là cống hiến, là gieo trồng. Làm giỏi hay kém vẫn cứ là làm. Gieo trồng có thể được mùa bội thu mà cũng có thể chỉ lèo tèo vài hạt thậm chí có khi mất trắng, nhưng đã là nhà nông thì nhất địinh phải cuốc cày, phải gieo cấy. Nghĩ thế nên tôi hì hụi viết. Cũng có một lần vận may đã đến với tôi, ấy là khi bài của mình được đăng trên báo. Từ bấy đến nay chưa được đăng thêm một bài nào, viết xong rồi nhét vào cặp lâu lâu lại lôi ra ngắm thì cũng thật là buồn.
Một ngày kia tôi có duyên may được biết tí chút về Internet và biết đến VnThuquan. Tôi mừng như được người bạn tâm giao bằng xương bằng thịt. Thế là từ đây tha hồ ma đọc. Rồi lại khám phá ra diễn đàn. Rồi đăng kí làm thành viên. Khi thấy lời chào cất lên trên màn hình thì mình vui như vừa được nhập hội, một cái hội thật đông vui với những gương mặt thân quen như đã từng gặp nhau từ thủa nảo thủa nào. Lòng lại trào lên một ý tưởng về viết lách. Thôi, từ nay tha hồ mà sáng sáng tác, tối sáng tác. Hãy cứ viết đi, sẽ có nơi gửi gắm. Những đứa con tinh thần của mình- có thể rất nhỏ nhoi bé bỏng- rồi ra sẽ có chỗ nương thân, sẽ được người ta nhìn ngó.
Những người bạn của tôi ơi, nếu bạn đã cùng tôi đến đây xin hãy vui lòng nhắp chuột trả lời tôi lấy một lời. Lời ấy sẽ là lời vàng để tôi thêm năng lượng viết tiếp những trang tâm sự. Còn gì buồn hơn khi văn đã viết rồi mà chẳng có một người nào đọc. Thạch Lam xưa đã đớn đau buồn bã vô cùng khi nhìn cuốn sách bỏ quên mà người chợt nghĩ: hay là người ta không quên mà muốn bỏ nó đi cho nhẹ xác, vì văn ấy dở quá(1). Nguyễn Khải ngày nay, một bậc thầy trong nghề viết, đã phải nhỏ nhẹ mà bảo rằng: Chê vẫn cứ còn là có đọc, không khen, không chê mới thật là tai hại.
Hỡi ôi, mình chẳng được như Bá Nha mà lòng vẫn mơ Chung Tử. Một lời vọng lại sẽ là sức mạnh vô biên để Trí tôi còn được vui mà viết tiếp.
 Xin đa tạ!
 
Ngày 31.03.2007
Đức Trí