<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2007-04-07 00:41:52Ngọc Lý>
.
Chưa có người đứng đầu bị xử lý vì thiếu trách nhiệm
15:46' 29/03/2007 (GMT+7)
(VietNamNet)- "Cần xác định lại cơ chế trách nhiệm: đã có kiến nghị thì phải có người thực hiện kiến nghị đó, nếu không thực hiện thì phải có biện pháp xử lý", Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền trả lời phỏng vấn bên lề Quốc hội.
Qua báo cáo mà ông vừa trình bày, có thể thấy việc phát hiện tham nhũng rất nhiều nhưng xử lý trách nhiệm còn rất ít. Vậy với tư cách là Tổng thanh tra CP, ông kiến nghị gì với QH và CP, sắp tới đây cần những biện pháp kiên quyết nào?
Trước hết, tôi nghĩ chúng ta cần xác định lại cơ chế trách nhiệm: đã có kiến nghị thì phải có người thực hiện kiến nghị đó, nếu không thực hiện thì phải có biện pháp xử lý. Thứ hai, ngay trước mắt, chúng tôi kiến nghị những trường hợp cụ thể, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu, trên cơ sở đó làm rõ trách nhiệm thu hồi. Thứ ba, trên thực tế, thời gian qua có ít kiến nghị mà cũng không có khả năng thu hồi tài chính.
Ví dụ, rõ ràng việc này là tiêu cực, nhưng người có trách nhiệm hoặc không còn công tác ở vị trí đó hoặc đã chết, mình chả lẽ lại chờ xem có ai trả thế cho họ được. Do đó, phải quy trách nhiệm xử lý.
Nghĩa là trong số các vụ việc đã phát hiện thì việc xử lý trách nhiệm còn rất khó khăn?
Hiện nay, quy định trách nhiệm người đứng đầu cũng đã có, nhưng thực tế chưa có người đứng đầu nào bị xử lý cả. Về tổ chức đảng thì có, ví dụ quy định thời gian công tác vừa qua, anh không hoàn thành nhiệm vụ thì anh bị xử lý, bên Nhà nước cũng đã có rồi, nhưng chuyện xử lý cách chức, khiển trách vì thiếu trách nhiệm thì chưa làm. Sắp tới, chúng ta sẽ chú trọng điều này.
Sai phạm nhiều, thu hồi tài chính ít
Ông lý giải thế nào về việc thanh tra phát hiện sai phạm rất nhiều, với con số tài chính rất lớn, nhưng thu hồi thì quá nhỏ?
Thanh tra xác định sai phạm từ nhiều nguồn. Thứ nhất do thiếu trách nhiệm mà ra. Thứ hai là cố ý làm trái, do vụ lợi, tư lợi, tham ô v.v... Riêng phần kiến nghị thì phải làm với những cái có khả năng thu hồi. Ví dụ anh làm thất thoát, điều kiện để thu hồi vẫn còn, thì phải thu hồi tài chính. Nhưng nếu không còn điều kiện thì kiến nghị làm gì. Trong trường hợp này, chúng tôi chỉ kiến nghị xử lý trách nhiệm. Vì vậy, số lượng kiến nghị thu hồi luôn luôn thấp hơn con số thất thoát.
Thứ hai, số thu hồi được lại phụ thuộc vào trách nhiệm của những người thực hiện những kiến nghị này. Ví dụ: đơn vị A tôi kiến nghị thu hồi 100 tỷ, nhưng đến nay chỉ thu hồi được 5-6 tỷ, đó là trách nhiệm của người thực hiện. Tất nhiên, việc này nếu kiểm soát đầy đủ, thì các cơ quan chức năng có thể đôn đốc và buộc các đơn vị thi hành.
Nhưng đến nay, chế tài buộc các đơn vị thi hành, nếu không thi hành thì xử lý bằng gì chưa rõ. Cho nên, tới đây, trong Luật Thanh tra, chúng tôi sẽ kiến nghị với những trường hợp nhất định, trong thời hạn nhất định mà không thu hồi, sẽ phải chuyển sang truy xét trách nhiệm bằng pháp luật, bằng biện pháp hình sự.
Với những trường hợp thanh tra Chính phủ đã có kết luận mà Thủ tướng lại không đồng ý với kết luận đó thì sẽ xử lý thế nào?
Đã có quy định là với những trường hợp do tôi thanh tra, tôi kết luận thì tôi chịu trách nhiệm, không phải chờ Thủ tướng. Nhưng có những trường hợp Thủ tướng chỉ đạo, Thủ tướng kết luận thì tôi phải nghe, bởi tôi là cấp dưới, nhưng luật pháp và trách nhiệm cũng cho phép tôi có thể kiến nghị trong trường hợp tôi thấy kết luận chưa được xác đáng. Bên thanh tra luôn làm đến cùng.
Vừa qua, có những vụ việc, thanh tra thấy có vấn đề chưa ổn, chúng tôi cũng báo cáo với Thủ tướng. Thủ tướng cũng đồng tình xem xét lại và trong đó có không ít vụ có điều chỉnh.
Tinh thần chung là khi Thủ tướng đã có kết luận thì phải thi hành, nhưng nếu thấy rõ ràng kết luận đó chưa hoàn toàn chính xác thì Thanh tra vẫn phải có trách nhiệm làm cho thấu đáo để bảo đảm tính chính xác, công minh, khách quan, không để oan khuất cho người dân.
Bản thân tôi chưa bao giờ được đón tiếp đặc biệt ở địa phương
Ông suy nghĩ thế nào về dư luận cho rằng thanh tra chính phủ khi về địa phương được tiếp đón rất nồng hậu?
Tôi có nghe một ĐBQH nói đến chuyện này. Có lẽ chuyện này từ trước có thể có nhưng từ khi tôi về, tôi thấy chưa có vụ nào như thế. Trong qui định của chúng tôi, và nhất là quy chế đoàn thanh tra mà tôi đề ra, tôi cấm tiệt việc đó. Nếu phát hiện đoàn nào về địa phương mà được tiếp đón trọng thể, ăn ở nhờ vả vào địa phương, bộ, ngành thì nhất định tôi sẽ kỷ luật. Quy tắc ứng xử đạo đức nghề nghiệp mới ban hành cũng cấm rất rõ những điều như thế. Tôi không loại trừ trong quá trình đi làm, anh em cũng có cái sai, nhưng cho đến giờ, tôi chưa phát hiện trường hợp nào
Bản thân ông đã bao giờ gặp trường hợp như thế?
Thường tôi không đi thanh tra trực tiếp. Nếu xuống địa phương thì cũng theo chế độ của Chính phủ, của Tổng thanh tra, đến làm việc với cả một tập thể, các anh ở dưới cũng làm việc theo cung cách bình thường, tiếp đón nồng hậu thì tôi không thấy. Hồi xưa tôi ở địa phương, cho đến bây giờ quan hệ giữa cấp trên với cấp dưới cũng ở trong khuôn khổ quan hệ công việc bình thường. Tôi chưa thấy trường hợp nào đón tiếp đặc biệt hay nồng hậu gì cả.
Bất cứ vụ án nào cũng có chạy án
Trong những vụ án trọng điểm gần đây, có một cụm từ thường được nhắc đến. Đó là "những bữa cơm chạy án". Bản thân ông có rút kinh nghiệm cho bản thân mình và cho cả cấp dưới?
Bất cứ cuộc thanh tra nào, bất cứ vụ án nào cũng có chạy án cả. Chạy trực tiếp, chạy gián tiếp, chạy nhiều, chạy ít. Quan trọng là quy ước đạo đức nghề nghiệp đã cấm, luật pháp cũng cấm thì bản thân cán bộ như tụi tôi phải nêu gương.
Với anh em cấp dưới, tôi có cơ chế giám sát. Tôi giao trách nhiệm cho trưởng đoàn thanh tra, vụ trưởng, và họ chịu trách nhiệm trước chúng tôi. Quan hệ xã hội rất phức tạp, mình mong muốn là một chuyện, nhưng có khi cuộc sống không theo ý mình.
Có những trường hợp một số cán bộ thanh tra Chính phủ vừa qua vi phạm, thì lãnh đạo có muốn đâu. Mình không được lơi lỏng và cái chính là phẩm chất của anh em phải tốt. Quan niệm của tôi là phải làm cho anh em ý thức được đã chấp nhận làm thanh tra thì phải tự giữ mình.
Nhiều đối tượng không những tìm cách chạy án trực tiếp đến thanh tra, mà còn chạy thông qua vợ con thanh tra nữa. Theo ông, điều này có khó giải quyết không?
Đúng là có chuyện như vậy. Người ta chạy bằng nhiều con đường. Nếu chạy trực tiếp thì tôi đã báo cáo Thủ tướng xử lý ngay, nhưng còn vợ con, phải nói thế này. Các điều cấm của Trung ương đã nói rồi, pháp lệnh công chức cũng đã quy định những điều không được làm, do đó bây giờ ngoài giữ cho bản thân mình mình còn phải có trách nhiệm hướng dẫn vợ con cảnh giác, cẩn thận trong quan hệ. Bản thân mình cũng phải để tâm tới vợ con.
Khi còn tồn tại cơ chế xin cho, thủ tục còn rườm rà thì việc chống tiêu cực, tham nhũng còn phức tạp?
Mục tiêu của Chính phủ là phải công khai, minh bạch, phải sửa cơ chế, nhưng không thể sửa ngày một ngày hai mà phải có quá trình. Thường hệ thống pháp luật của mình sửa chỗ này nó lại ra chỗ kia, nên quá trình hoàn thiện sẽ còn rất dài và khó khăn. Chính phủ quyết tâm thực hiện điều này và coi cải cách thủ tục hành chính là bước đột phá trong năm nay.
Chưa có người đứng đầu bị xử lý vì thiếu trách nhiệm
15:46' 29/03/2007 (GMT+7)
(VietNamNet)- "Cần xác định lại cơ chế trách nhiệm: đã có kiến nghị thì phải có người thực hiện kiến nghị đó, nếu không thực hiện thì phải có biện pháp xử lý", Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền trả lời phỏng vấn bên lề Quốc hội.
Qua báo cáo mà ông vừa trình bày, có thể thấy việc phát hiện tham nhũng rất nhiều nhưng xử lý trách nhiệm còn rất ít. Vậy với tư cách là Tổng thanh tra CP, ông kiến nghị gì với QH và CP, sắp tới đây cần những biện pháp kiên quyết nào?
Trước hết, tôi nghĩ chúng ta cần xác định lại cơ chế trách nhiệm: đã có kiến nghị thì phải có người thực hiện kiến nghị đó, nếu không thực hiện thì phải có biện pháp xử lý. Thứ hai, ngay trước mắt, chúng tôi kiến nghị những trường hợp cụ thể, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu, trên cơ sở đó làm rõ trách nhiệm thu hồi. Thứ ba, trên thực tế, thời gian qua có ít kiến nghị mà cũng không có khả năng thu hồi tài chính.
Ví dụ, rõ ràng việc này là tiêu cực, nhưng người có trách nhiệm hoặc không còn công tác ở vị trí đó hoặc đã chết, mình chả lẽ lại chờ xem có ai trả thế cho họ được. Do đó, phải quy trách nhiệm xử lý.
Nghĩa là trong số các vụ việc đã phát hiện thì việc xử lý trách nhiệm còn rất khó khăn?
Hiện nay, quy định trách nhiệm người đứng đầu cũng đã có, nhưng thực tế chưa có người đứng đầu nào bị xử lý cả. Về tổ chức đảng thì có, ví dụ quy định thời gian công tác vừa qua, anh không hoàn thành nhiệm vụ thì anh bị xử lý, bên Nhà nước cũng đã có rồi, nhưng chuyện xử lý cách chức, khiển trách vì thiếu trách nhiệm thì chưa làm. Sắp tới, chúng ta sẽ chú trọng điều này.
Sai phạm nhiều, thu hồi tài chính ít
Ông lý giải thế nào về việc thanh tra phát hiện sai phạm rất nhiều, với con số tài chính rất lớn, nhưng thu hồi thì quá nhỏ?
Thanh tra xác định sai phạm từ nhiều nguồn. Thứ nhất do thiếu trách nhiệm mà ra. Thứ hai là cố ý làm trái, do vụ lợi, tư lợi, tham ô v.v... Riêng phần kiến nghị thì phải làm với những cái có khả năng thu hồi. Ví dụ anh làm thất thoát, điều kiện để thu hồi vẫn còn, thì phải thu hồi tài chính. Nhưng nếu không còn điều kiện thì kiến nghị làm gì. Trong trường hợp này, chúng tôi chỉ kiến nghị xử lý trách nhiệm. Vì vậy, số lượng kiến nghị thu hồi luôn luôn thấp hơn con số thất thoát.
Thứ hai, số thu hồi được lại phụ thuộc vào trách nhiệm của những người thực hiện những kiến nghị này. Ví dụ: đơn vị A tôi kiến nghị thu hồi 100 tỷ, nhưng đến nay chỉ thu hồi được 5-6 tỷ, đó là trách nhiệm của người thực hiện. Tất nhiên, việc này nếu kiểm soát đầy đủ, thì các cơ quan chức năng có thể đôn đốc và buộc các đơn vị thi hành.
Nhưng đến nay, chế tài buộc các đơn vị thi hành, nếu không thi hành thì xử lý bằng gì chưa rõ. Cho nên, tới đây, trong Luật Thanh tra, chúng tôi sẽ kiến nghị với những trường hợp nhất định, trong thời hạn nhất định mà không thu hồi, sẽ phải chuyển sang truy xét trách nhiệm bằng pháp luật, bằng biện pháp hình sự.
Với những trường hợp thanh tra Chính phủ đã có kết luận mà Thủ tướng lại không đồng ý với kết luận đó thì sẽ xử lý thế nào?
Đã có quy định là với những trường hợp do tôi thanh tra, tôi kết luận thì tôi chịu trách nhiệm, không phải chờ Thủ tướng. Nhưng có những trường hợp Thủ tướng chỉ đạo, Thủ tướng kết luận thì tôi phải nghe, bởi tôi là cấp dưới, nhưng luật pháp và trách nhiệm cũng cho phép tôi có thể kiến nghị trong trường hợp tôi thấy kết luận chưa được xác đáng. Bên thanh tra luôn làm đến cùng.
Vừa qua, có những vụ việc, thanh tra thấy có vấn đề chưa ổn, chúng tôi cũng báo cáo với Thủ tướng. Thủ tướng cũng đồng tình xem xét lại và trong đó có không ít vụ có điều chỉnh.
Tinh thần chung là khi Thủ tướng đã có kết luận thì phải thi hành, nhưng nếu thấy rõ ràng kết luận đó chưa hoàn toàn chính xác thì Thanh tra vẫn phải có trách nhiệm làm cho thấu đáo để bảo đảm tính chính xác, công minh, khách quan, không để oan khuất cho người dân.
Bản thân tôi chưa bao giờ được đón tiếp đặc biệt ở địa phương
Ông suy nghĩ thế nào về dư luận cho rằng thanh tra chính phủ khi về địa phương được tiếp đón rất nồng hậu?
Tôi có nghe một ĐBQH nói đến chuyện này. Có lẽ chuyện này từ trước có thể có nhưng từ khi tôi về, tôi thấy chưa có vụ nào như thế. Trong qui định của chúng tôi, và nhất là quy chế đoàn thanh tra mà tôi đề ra, tôi cấm tiệt việc đó. Nếu phát hiện đoàn nào về địa phương mà được tiếp đón trọng thể, ăn ở nhờ vả vào địa phương, bộ, ngành thì nhất định tôi sẽ kỷ luật. Quy tắc ứng xử đạo đức nghề nghiệp mới ban hành cũng cấm rất rõ những điều như thế. Tôi không loại trừ trong quá trình đi làm, anh em cũng có cái sai, nhưng cho đến giờ, tôi chưa phát hiện trường hợp nào
Bản thân ông đã bao giờ gặp trường hợp như thế?
Thường tôi không đi thanh tra trực tiếp. Nếu xuống địa phương thì cũng theo chế độ của Chính phủ, của Tổng thanh tra, đến làm việc với cả một tập thể, các anh ở dưới cũng làm việc theo cung cách bình thường, tiếp đón nồng hậu thì tôi không thấy. Hồi xưa tôi ở địa phương, cho đến bây giờ quan hệ giữa cấp trên với cấp dưới cũng ở trong khuôn khổ quan hệ công việc bình thường. Tôi chưa thấy trường hợp nào đón tiếp đặc biệt hay nồng hậu gì cả.
Bất cứ vụ án nào cũng có chạy án
Trong những vụ án trọng điểm gần đây, có một cụm từ thường được nhắc đến. Đó là "những bữa cơm chạy án". Bản thân ông có rút kinh nghiệm cho bản thân mình và cho cả cấp dưới?
Bất cứ cuộc thanh tra nào, bất cứ vụ án nào cũng có chạy án cả. Chạy trực tiếp, chạy gián tiếp, chạy nhiều, chạy ít. Quan trọng là quy ước đạo đức nghề nghiệp đã cấm, luật pháp cũng cấm thì bản thân cán bộ như tụi tôi phải nêu gương.
Với anh em cấp dưới, tôi có cơ chế giám sát. Tôi giao trách nhiệm cho trưởng đoàn thanh tra, vụ trưởng, và họ chịu trách nhiệm trước chúng tôi. Quan hệ xã hội rất phức tạp, mình mong muốn là một chuyện, nhưng có khi cuộc sống không theo ý mình.
Có những trường hợp một số cán bộ thanh tra Chính phủ vừa qua vi phạm, thì lãnh đạo có muốn đâu. Mình không được lơi lỏng và cái chính là phẩm chất của anh em phải tốt. Quan niệm của tôi là phải làm cho anh em ý thức được đã chấp nhận làm thanh tra thì phải tự giữ mình.
Nhiều đối tượng không những tìm cách chạy án trực tiếp đến thanh tra, mà còn chạy thông qua vợ con thanh tra nữa. Theo ông, điều này có khó giải quyết không?
Đúng là có chuyện như vậy. Người ta chạy bằng nhiều con đường. Nếu chạy trực tiếp thì tôi đã báo cáo Thủ tướng xử lý ngay, nhưng còn vợ con, phải nói thế này. Các điều cấm của Trung ương đã nói rồi, pháp lệnh công chức cũng đã quy định những điều không được làm, do đó bây giờ ngoài giữ cho bản thân mình mình còn phải có trách nhiệm hướng dẫn vợ con cảnh giác, cẩn thận trong quan hệ. Bản thân mình cũng phải để tâm tới vợ con.
Khi còn tồn tại cơ chế xin cho, thủ tục còn rườm rà thì việc chống tiêu cực, tham nhũng còn phức tạp?
Mục tiêu của Chính phủ là phải công khai, minh bạch, phải sửa cơ chế, nhưng không thể sửa ngày một ngày hai mà phải có quá trình. Thường hệ thống pháp luật của mình sửa chỗ này nó lại ra chỗ kia, nên quá trình hoàn thiện sẽ còn rất dài và khó khăn. Chính phủ quyết tâm thực hiện điều này và coi cải cách thủ tục hành chính là bước đột phá trong năm nay.
Vân Anh (ghi)
[/align]