Những ngày áp tết, lòng tôi sao rất bồi hồi. Một năm cũ sắp qua, một năm mới sắp tới. Bâng khuâng lưu luyến, hồi hộp ngóng chờ. Tâm sự của mỗi năm một khác. Khi còn trẻ tuổi, ta chỉ mong có ngày mai. Với người đứng tuổi có cả hai đầu mong - nhớ.
Lòng tôi nhớ những ngày xưa, trong cái làng nhỏ bé nghèo nàn của tôi, khi tết sắp về cả làng rậm rịch. Những buổi sáng mai khi trời còn tối đất đã í ới gọi nhau đi vào rừng. Rừng vàng là nơi giúp cho người bao nhiêu nguồn lợi. Củi rừng được đốn đem về bán cân cho hàng thuyền, bán cho nhà hàng đậu, tích trữ để đun nấu trong dịp tết. Rồi lấy giang, lấy lá đem ra chợ bán lấy tiền tiêu tết. Những phiên chợ trong tháng chạp gọi là chợ tết. Chợ tết, người đi nườm nượp, hàng gánh kìn kìn rặt có của rừng trẩy xuống. Những gánh ống để đựng mắm tôm được làm từ cây nứa (bây giờ có còn ai hiểu thế nào là lấy ống nữa không?). Những gánh củi với những thanh củi chắc nịch hứa hẹn một lò than hồng quạt chả.
Cả năm làm lụng chắt chiu, tần tảo, dụm dành để đến tết được đàng hoàng, no đủ. Chẳng phong lưu cũng ba ngày Tết. Ngày tết nhà nào cũng phải bánh trưng thịt mỡ, dưa hành. Ôi, những cái tết xưa thiêng liêng là vậy. Con cháu lễ tết ông bà bằng một cặp bánh trưng, một đôi bánh tẻ. Ông bà, trước cúng tổ tiên, sau ăn nếm bánh, bánh nào dẻo ngon là đứa con cháu ấy có tính cẩn trọng lại khéo tay hay làm.
Cái tết hiện ra sừng sững báo hiệu một năm đã hết. Dù muốn thế nào thì qua tết vẫn phải là năm mới. Bao nhiêu việc trong năm phải gấp gáp làm cho xong cho kịp. Không thể lai rai, lừng chừng, năm hết tết đến rồi kia, phải nhanh chân, mạnh tay mà hoàn thành kế hoạch. Ông bà ta dạy cháu con như thế đó.
Một cô gái đến tuổi lấy chồng mà chưa có chàng nào dòm ngó, cái tết đến lại thêm một tuổi. Lòng cô phải bâng khuâng. Tính cô phải thay đổi. Chăm chỉ hơn, ngoan hiền hơn, mong một ngày có nhân duyên được một đức lang quân danh giá.
Một chàng trai đến tuổi trưởng thành mà tết đến vẫn chưa tìm được đám nào vừa ý là bố mẹ lại nhắc nhở rằng con phải lưu tâm. Tháng ngày nào có đợi ai. Đời người thấp thoáng như bóng câu qua cửa sổ.
Mỗi năm tết đến, lòng tôi lại rất bồi hồi. Tôi đã làm được gì trong năm qua nhỉ. Trở trăn, suy tính, bùi ngùi luyến tiếc thời gian. Và lòng tôi buồn một cái buồn dịu ngọt. Nỗi buồn của nàng Chiêu Quân sắp qua cửa ải. “Quá quan này khúc Chiêu Quân”, câu Kiều vẳng vẳng bên tai khiến tôi cảm thương người cung nữ phải ra đi. Bao nhiêu công lao trau dồi nhan sắc để một ngày kia lên đường, để một ngày kia bùi ngùi nhìn ngắm quê hương qua làn nước mắt. Hỡi bậc quân vương, ngài bị bao lần cách trở từ nhà trên xuống nhà dưới để Chiêu Quân chỉ được gặp một lần khi lạy tạ giã từ theo xe về xứ khác.
Qua cái tết là hết một năm. Một năm mới là một dự định mới. Thời giờ có đợi ai đâu. Hãy làm đi cho kịp những gì ta có thể làm.
Năm tháng qua đi, những nề nếp xưa cũng dần thay đổi theo sự đổi thay của lề lối làm ăn thời mở cửa. Con cháu đi làm ăn xa, mải lo ngược xuôi buôn bán. Bây giờ không thể lo tết cả tháng trời như xưa, vả lại cũng không cần. Hai mươi tám tết mới thật ở nhà mọi thứ đều có thể mua miễn sao có được đồng tiền.
Những buổi chiều quê trong ngày áp tết, trời hừng lên một thứ ánh sáng non tơ như kêu gọi lòng tôi hướng về phía trước. Lòng tôi bùi ngùi năm cũ sắp qua, sắp phải chia tay cái cũ. Phía xa kia là một chân trời mới đang lên tiếng gọi mời.
Đức Trí
Lòng tôi nhớ những ngày xưa, trong cái làng nhỏ bé nghèo nàn của tôi, khi tết sắp về cả làng rậm rịch. Những buổi sáng mai khi trời còn tối đất đã í ới gọi nhau đi vào rừng. Rừng vàng là nơi giúp cho người bao nhiêu nguồn lợi. Củi rừng được đốn đem về bán cân cho hàng thuyền, bán cho nhà hàng đậu, tích trữ để đun nấu trong dịp tết. Rồi lấy giang, lấy lá đem ra chợ bán lấy tiền tiêu tết. Những phiên chợ trong tháng chạp gọi là chợ tết. Chợ tết, người đi nườm nượp, hàng gánh kìn kìn rặt có của rừng trẩy xuống. Những gánh ống để đựng mắm tôm được làm từ cây nứa (bây giờ có còn ai hiểu thế nào là lấy ống nữa không?). Những gánh củi với những thanh củi chắc nịch hứa hẹn một lò than hồng quạt chả.
Cả năm làm lụng chắt chiu, tần tảo, dụm dành để đến tết được đàng hoàng, no đủ. Chẳng phong lưu cũng ba ngày Tết. Ngày tết nhà nào cũng phải bánh trưng thịt mỡ, dưa hành. Ôi, những cái tết xưa thiêng liêng là vậy. Con cháu lễ tết ông bà bằng một cặp bánh trưng, một đôi bánh tẻ. Ông bà, trước cúng tổ tiên, sau ăn nếm bánh, bánh nào dẻo ngon là đứa con cháu ấy có tính cẩn trọng lại khéo tay hay làm.
Cái tết hiện ra sừng sững báo hiệu một năm đã hết. Dù muốn thế nào thì qua tết vẫn phải là năm mới. Bao nhiêu việc trong năm phải gấp gáp làm cho xong cho kịp. Không thể lai rai, lừng chừng, năm hết tết đến rồi kia, phải nhanh chân, mạnh tay mà hoàn thành kế hoạch. Ông bà ta dạy cháu con như thế đó.
Một cô gái đến tuổi lấy chồng mà chưa có chàng nào dòm ngó, cái tết đến lại thêm một tuổi. Lòng cô phải bâng khuâng. Tính cô phải thay đổi. Chăm chỉ hơn, ngoan hiền hơn, mong một ngày có nhân duyên được một đức lang quân danh giá.
Một chàng trai đến tuổi trưởng thành mà tết đến vẫn chưa tìm được đám nào vừa ý là bố mẹ lại nhắc nhở rằng con phải lưu tâm. Tháng ngày nào có đợi ai. Đời người thấp thoáng như bóng câu qua cửa sổ.
Mỗi năm tết đến, lòng tôi lại rất bồi hồi. Tôi đã làm được gì trong năm qua nhỉ. Trở trăn, suy tính, bùi ngùi luyến tiếc thời gian. Và lòng tôi buồn một cái buồn dịu ngọt. Nỗi buồn của nàng Chiêu Quân sắp qua cửa ải. “Quá quan này khúc Chiêu Quân”, câu Kiều vẳng vẳng bên tai khiến tôi cảm thương người cung nữ phải ra đi. Bao nhiêu công lao trau dồi nhan sắc để một ngày kia lên đường, để một ngày kia bùi ngùi nhìn ngắm quê hương qua làn nước mắt. Hỡi bậc quân vương, ngài bị bao lần cách trở từ nhà trên xuống nhà dưới để Chiêu Quân chỉ được gặp một lần khi lạy tạ giã từ theo xe về xứ khác.
Qua cái tết là hết một năm. Một năm mới là một dự định mới. Thời giờ có đợi ai đâu. Hãy làm đi cho kịp những gì ta có thể làm.
Năm tháng qua đi, những nề nếp xưa cũng dần thay đổi theo sự đổi thay của lề lối làm ăn thời mở cửa. Con cháu đi làm ăn xa, mải lo ngược xuôi buôn bán. Bây giờ không thể lo tết cả tháng trời như xưa, vả lại cũng không cần. Hai mươi tám tết mới thật ở nhà mọi thứ đều có thể mua miễn sao có được đồng tiền.
Những buổi chiều quê trong ngày áp tết, trời hừng lên một thứ ánh sáng non tơ như kêu gọi lòng tôi hướng về phía trước. Lòng tôi bùi ngùi năm cũ sắp qua, sắp phải chia tay cái cũ. Phía xa kia là một chân trời mới đang lên tiếng gọi mời.
Đức Trí