Nước Pháp của Sarkozy
 






Tân Tổng thống Pháp Nicolas SarkozyTTCT - Paris, 8 giờ tối, quảng trường Concorde (Hòa Hợp). Những người ủng hộ cánh hữu hô vang: “Nicolas, tổng thống!”. Họ sẽ mừng chiến thắng tại đây suốt đêm nay. Ứng cử viên của họ vừa thắng cử.
Tên của quảng trường này cũng mang tính biểu tượng. Sự hòa hợp dân tộc. Nhìn vào kết quả, Nicolas Sarkozy còn cần phải trấn an gần 47% dân Pháp đã không tin vào chương trình tranh cử của ông. Nhưng việc họ không bỏ phiếu cho ông còn là nhắm vào chính bản thân ông, vốn bị coi là kiêu kỳ, thô bạo và độc đoán.
Lúc chiều, cùng với Nadia, một người bạn phóng viên của nhật báo Algeria Le Matin (Buổi Sáng), chúng tôi tới Clichy, một khu bình dân ở ngoại ô Paris, nơi sinh sống của một cộng đồng đông đảo người nhập cư và được hình thành từ phong trào nhập cư. Chính tại đây, vào tháng 10-2005 đã nổ ra những cuộc nổi dậy dữ dội chống lại chính quyền kéo dài nhiều ngày. Các khu dân cư xem chừng yên tĩnh.
Một sự yên tĩnh mang chút âu lo. Nhờ Nadia biết tiếng Ả Rập nên chúng tôi được mời uống trà. Trong các căn hộ, người ta đang tìm cách che giấu nỗi lo lắng trong khi chờ đợi kết quả cuộc bỏ phiếu. Khả năng thắng cử của bà Sélogène Royal, ứng cử viên họ yêu thích, xem chừng mong manh. “Nếu Sarkozy được bầu, cuộc sống của chúng tôi sẽ còn khó khăn hơn nữa!” - Karim, một công nhân 32 tuổi, nói với chúng tôi.
“Quản lý chặt việc nhập cư là ưu tiên hàng đầu của tôi”(*), ông Nicolas Sarkozy tuyên bố. Chính phủ Pháp mới sẽ có một bộ mới phụ trách “việc nhập cư và bản sắc dân tộc”. Nguyên việc kết hợp hai chủ đề này cũng đủ làm cho các hội bảo vệ nhân quyền và quyền của người nước ngoài phải nghiến răng dè chừng. “Việc nhập cư có liên quan gì đến bản sắc dân tộc Pháp? - phát ngôn viên của Liên đoàn Nhân quyền Pháp nghẹn ngào - Điều này có nghĩa là người nhập cư đang đe dọa nước Pháp ư? Đó không phải là sự thật”.
Các điều kiện để đem gia đình của mình tới Pháp, lập gia đình với một người Pháp, tới sống và làm việc tại Pháp sẽ được cứu xét ngặt nghèo hơn. Thời gian xem xét hồ sơ, điều kiện tài chính, việc làm, nhà ở, khả năng ngôn ngữ sẽ tạo hàng loạt cản trở cho người xin nhập cư. Việc có được thẻ cư trú dài hạn sẽ không còn tự động sau một số năm cư trú. Quyền cư trú sẽ được tái xét mỗi lần. Nếu lâm vào tình trạng thất nghiệp, người nhập cư có nguy cơ phải trở về quê cũ bất chấp các truyền thống về sự bình đẳng mà nền cộng hòa Pháp từng đề cao.
Ông Sarkozy nói với tôi (*), ám chỉ tới con số những kẻ bị kết án phá hoại: “Nước Pháp sẽ tiếp nhận trên đất Pháp những kẻ nước Pháp cần đến. Đất nước chúng tôi không có thiên chức đón nhận mọi sự cùng khốn của thế giới. Khi nước Pháp tiếp nhận một người nhập cư, nước Pháp phải cung cấp cho người này một điều kiện sống xứng đáng, đổi lại, người nhập cư phải tham gia xây dựng đất nước chứ không phải phá hoại. Tôi sẽ không nhân nhượng với những kẻ phá rối trật tự và lợi dụng xã hội Pháp mà không cống hiến gì cả!”(*). Đa số họ là người nhập cư.
Tôi gặp Hoàng, 40 tuổi, một người Pháp gốc Việt, sinh sống tại Paris, anh mới tới thăm gia đình tại Clichy. Giá thuê nhà ở đây rẻ hơn các nơi khác. Thuộc tầng lớp trung lưu, Hoàng là viên chức làm việc trong một công ty tin học. Anh không đồng tình với những biện pháp hạn chế nhập cư do tân tổng thống đưa ra.
Anh nói: “Đây là một cách thức tốt để làm cho các nước thuộc Thế giới thứ ba mất đi các tài năng của họ! Bạn thử nghĩ xem liệu một kỹ sư người Việt sẽ do dự lâu nếu anh ta có thể kiếm được 2.500 euro tại Pháp thay vì 1.000 tại quê nhà ư?”. Anh đã bỏ phiếu cho Franc5ois Bayrou ở vòng đầu và Ségolène Royal ở vòng thứ hai. Tuy nhiên, chủ trương của Nicolas Sarkozy có lợi cho những người có thu nhập cao - như Hoàng - hơn là cho những công nhân như Karim. Tầng lớp bình dân dễ tổn thương trước các thay đổi của cuộc sống: thất nghiệp, chỗ ở tồi tệ... sẽ bị thiệt thòi.
Nước Pháp vừa mở một trang sử mới. Vị tổng thống mới - dù thuộc cánh chính trị bảo thủ - lại nổi bật nhờ đặc điểm xuất thân của mình: gia đình nhập cư từ Hungary. Ông dám lớn tiếng bày tỏ ý tưởng của mình trong khi các chính trị gia khác chỉ dám nói thầm. Ông đã mê hoặc cử tri với một diễn văn mạnh mẽ hứa hẹn bảo đảm cho người Pháp một vị trí đáng được kính trọng trên thế giới, vào thời điểm nhiều quyết định quan trọng được định đoạt ở nơi khác: Liên minh châu Âu, WTO...
Nhưng liệu Nicolas Sarkozy có thể giữ lời hứa của mình? Có thể lắm, nhưng không phải một cách trực tiếp. Ông ấy có thể tạo ảnh hưởng trên bàn cờ thế giới nhờ sức mạnh kinh tế trên các lĩnh vực chiến lược (năng lượng hạt nhân, vũ khí) và nhờ chính sách châu Âu và quốc tế của nước Pháp. Về điểm này, Nicolas Sarkozy thổ lộ ông “có sự ngưỡng mộ lớn đối với nước Mỹ, với các tổng thống Mỹ, đặc biệt với Tổng thống G. W. Bush. Họ đã làm thế nào để nước họ trở thành cường quốc mạnh nhất thế giới? Tôi cũng muốn nước Pháp được như vậy”(*).
Tôi đang đứng giữa đám đông ủng hộ đầy kích động đối với tổng thống mới. Nicolas Sarkozy cầm lấy micro giữa tiếng reo hò. “Tôi là tổng thống của tất cả dân Pháp, cả đối với những người đã không bỏ phiếu cho tôi. Tôi yêu cầu các bạn hãy tôn trọng bà Ségolène Royal và các công dân đã đặt niềm tin nơi bà. Tôi muốn một nước Pháp thống nhất. Tôi cũng xin nói rằng từ nay Hoa Kỳ là một người bạn lớn của nước Pháp...” - ông mở đầu bài diễn văn mừng thắng lợi của mình như vậy.
“Quan hệ của Pháp với các nước đang phát triển sẽ có sự khác nhau trong sự tôn trọng lẫn nhau. Tôi muốn chấm dứt thái độ gia trưởng của những người tiền nhiệm: họ là các đối tác của tôi. Tuy nhiên, tôi sẽ có sự phân biệt giữa các nước có những giá trị gần với giá trị của tôi và các nước khác! Tôi muốn tái khẳng định vị trí ưu thế của Pháp trên thế giới!”(*). Nhưng nếu các chính phủ châu Phi có thiện cảm với Nicolas Sarkozy thì dân chúng của họ lại chẳng đồng cảm chút nào, vì chính sách nhập cư sắp tới của nước Pháp và vì ngôn ngữ rất cực hữu trong lúc này.
“Tôi sẽ từ chối bắt tay các nhà độc tài; sẽ lưu ý Trung Quốc về các vấn đề nhân quyền...”(*). Nicolas Sarkozy sẽ đẩy Thổ Nhĩ Kỳ khỏi Liên minh châu Âu, sẽ không trao huân chương cho Tổng thống Nga Vladimir Putin như người tiền nhiệm đã làm. Trong mọi trường hợp, quan hệ thương mại với các nước đang phát triển sẽ thay đổi nhiều.
“Tôi sẽ bảo vệ đất nước tôi và châu Âu khỏi tập quán chống cạnh tranh. Sẽ chẳng có chuyện các xí nghiệp Pháp bị sản phẩm nước ngoài đè bẹp, trong khi các tiêu chuẩn xã hội ở các nước ấy vẫn chưa được điều chỉnh!”(*). Có lẽ ông muốn nói tới các sản phẩm dệt may nhập từ Trung Quốc và Việt Nam. Hàng rào bảo hộ kinh tế sẽ được dựng lên.
o0o
Trên quảng trường Concorde, ngày hội cứ diễn ra tưng bừng, còn ở quảng trường Bastille, nơi những người ủng hộ cánh tả tụ tập, 300 người đang đối đầu với cảnh sát cùng tiếng hô to: “Sarkozy không phải là tổng thống của tôi”.
VÕ TRUNG DUNG (Nguyễn Nghị chuyển ngữ)
(*) trích từ bài trả lời phỏng vấn qua thư điện tử của tân Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy dành cho tác giả.