Trước tiên , NCd cảm ơn bạn nad đã nhanh tay giải tích dùm cho bạn hobengan về Sao Khuê. Thật ra , ngày nay người ta xác định Sao Khuê gồm 16 vì Sao chung trong 1 chòm Sao là....chuyện của hôm nay vậy. NCD xin bàn về chuyện Sao Khuê của Thiên Văn Học xưa thôi, NCD bổ sung thêm tý nhé !
Ngày xưa Sao Khuê được xem là 1 Sao trong hệ Nhị Thập Bát Tú của nền Thiên Văn Học cổ đại. Không chỉ riêng Trung Quốc , mà các nước Ả-rập, Ai Cập , Ấn Độ...đều phát hiện ra hệ Sao NTBT này, nhưng độ số phân biệt thì có khác nhau. NTBT thời ấy được ứng dụng vào nhiều việc :
1/. Các nhà Thiên Văn Cổ Đại dùng NTBT để phân chia 4 mùa như :
_ Vào hoàng hôn của tháng 2,Sao Tinh sẽ thấy ở Chính Nam vào tiết Xuân Phân
_ Vào hoàng hôn của tháng 5,Sao Tâm sẽ thấy ở Chính Nam vào tiết Hạ Chí.
_ Vào hoàng hôn của tháng 8,sao Hư sẽ thấy ở Chính Nam vào tiết Thu Phân.
_ Vào hoàng hôn của tháng 11, sao Mão thấy ở Chính Nam vào tiết Đông Chí.
2/. Vào thời Đông Châu Liệt Quốc , các nhà Thiên Văn cổ TQ chia NTBT ra ứng với từng vùng trên mặt đất , tương ứng với các nước như :
_ Sao Giác & Sao Cang thuộc địa phận nước Trịnh.
_ Sao vỹ & Sao Cơ thuộc địa phận nước Yên
_ Sao Tĩnh thuộc địa phận nước Tấn
.... Về sau , khi đất nước TQ thống nhất , các Sao trong hệ NTBT lại chia ra từng vùng ứng với các Châu Phủ như :
_ Sao Giác , Sao Cang , Sao Đê ứng với Châu Duyệt.
_ Sao Vỹ và Sao Cơ ứng với Châu U.
Rồi các nhà Thiên Văn căn cứ vào sự di chuyển của các Sao mà dự đoán Cát Hung cho nước đó hay Châu đó vậy. Ví như khi Sao Huỳnh đến gần Sao Tâm thì năm đó nước Tống sẽ bị tai họa vậy.
3/. Các nhà Chiêm Tinh dựa vào sự phân bố của NTBT cho từng năm , tháng , ngày để định Cát-Hung cho từng việc. Ví dụ như nói về Sao Khuê này chẳng hạn , trong sách Trạch Cát xưa luận như sau :
_ Khuê Mộc Lang là bình tú (sao trung bình), tướng tinh là con chó sói , chủ trị ngày thứ 5.
Nên làm : Tạo dựng nhà phòng , nhập học , ra đi cầu công danh , cắt áo.
Kiêng cữ: Chôn cất , khai trương , trổ cửa , dựng cửa , khai thông đường nước , đào ao móc giếng , thưa kiện , đóng giường , lót giường.
NGOẠI LỆ : Sao Khuê là 1 trong Thất Sát Tinh , nếu đẻ con nhằm ngày này , thì phải lấy tên Sao mà đặt cho trẻ mới nuôi được.
Hãm địa của Sao Khuê là ở Thân , gặp nó thì Văn khoa thất bại.
Nếu
tại Ngọ , goi là Tuyệt gặp Sanh , mưu sự đắc lợi, tốt nhất là Canh ngọ. Gặp Thìn thì tốt vừa vừa. Nhưng đắc cách là
Sao Khuê Đăng Viên vào ngày Tuất , tiến thân danh vậy.
Theo
Thái Ất Dị Giản Lục của Cụ Lê Quý Đôn thì viết : Sao Khuê , hành Mộc , chủ về bề tôi làm điều ác , xúi giục binh khởi.
Theo Thiên Văn Cổ TQ thì cho Sao Khuê là chủ về văn hóa , cho nên nói về văn vận hay dùng chữ Khuê.
Theo Bách Khoa Toàn Thư như bạn nad trích bên trên : Sao Khuê là biểu tượng của văn chương học thuật. Khuê Văn Các được xây dựng tại Quốc Tử Giám là mang ý tưởng này vậy. Khuê Văn Các , nghĩa sát với nó là cái gác Sao Khuê , nghĩa rộng ra là
tượng trưng cho vẻ đẹp cao quý của văn học, cho nên ngày xưa ai được ghi tên mình nơi đây là 1 vinh dự không thể tưởng của kẻ sĩ vậy . Cũng chính với ý này , mà các bậc bác học lỗi lạc trong lịch sử được ví là sáng như Sao Khuê.
Riêng phần kiến trúc Khuê Văn Các thì NCD nói thật mình chưa tận mắt thấy nên không thể nói gì , rất cảm ơn bạn nad đã cung cấp những tư liệu , hình ảnh về Quốc Tử Giám & Khuê Văn Các. Mình chỉ xin nói thêm đôi điều về hình ảnh Hạc & Qui.
-
Hạc vì là tượng trưng cho nét thanh cao nên thường được ví như người quân tử vậy. Không những thế , Hạc còn mang hàm ý sự nhàn hạ , nên trong PT thường khuyên sử dụng tranh Hạc thay cho tranh Ngựa phải bon chen cực nhọc. Hơn thế nữa , hình dáng Hạc tạo nên 1 nét thanh thoát , cao nhã , quý phái , nên không chỉ trong đình chùa , trong các cung điện TQ xưa cũng hay dùng hình tượng đôi Hạc là thế.
-
Rùa không chỉ "tượng cho con vật dưới nước biết bò ". Trời ơi , bạn nad tả gì mà nghe thảm não , nghe không còn tính Linh chút xíu nào hết trơn hà. Rùa ngày xưa được xem là 1 trong TỨ LINH _những con vật được xem như huyền thoại ngày xưa. Đó là : Long , Lân , Quy , Phụng. Rùa là con vật được xem như tượng trưng cho Sự Trường Thọ , chính vì tuổi thọ của Rùa rất cao. Trong PT , Rùa là Huyền Quy (rùa đen) có 2 cách nói :
- 1 là họ theo tính của rùa mà cho rằng nơi thích hợp cho rùa là hướng Bắc , thuộc thủy.
- 2 là họ theo tuổi thọ của rùa , cộng thêm sự vững chắc của mai rùa , nên cho rằng rùa ở phía hậu nhà - khu đất , như 1 chỗ dựa vững chắc vậy. Rùa không thích hợp ở phía trước vậy.
Trở lại với vấn đề sao Khuê , trong Thiên Văn Cổ TQ khi xem Thiên Văn , người ta thường tùy theo mùa mà dùng các chòm sao nào để định hướng trước.
Vào mùa thu , khoảng tháng 11, 12 người ta hay quan sát các chòm Sao Tiên Vương , Tiên Hậu , Tiên Nữ , Anh Tiên. Trong đó , chòm Sao Tiên Nữ có 3-4 ngôi sao rất sáng , trông hình dáng như 1 đường gãy khúc. Cổ nhân gọi
1 Sao trong số đó là Sao Khuê. Thật ra , trong Chòm Sao này , không chỉ có Sao Khuê là sáng nhất , và không phải Thiên Văn Học cổ xưa không nhận ra , đấy chính là cái sai lầm của những người theo chủ nghĩa khoa học , cái gì cũng giải thích theo khoa học. Nói chung , cả Chòm Sao này đều chỉ về văn học cả , ngoài Sao KHUÊ , còn có Sao Đông , Sao Bích. Như nhà Đường ngày xưa lập nên thư viện Hoàng cung và đặt tên cho nó là Đông Bích Phủ.Chứ thưc ra , cả 3 sao đều có chung độ sáng cấp II hết , không sao nào sáng hơn sao nào đâu.
Lý do Sao Khuê trở thành gần như độc tôn trong lĩnh vực chỉ về văn học , vì nó được nhiều người biết đến hơn. Bởi nó nằm trong Hệ NTBT nên được nhiều người biết hơn vậy thôi. Trong văn học thì bảo nó tốt , nhưng trong khoa xem ngày , nó là 1 trong KIM THẦN THẤT SÁT , không thể phạm.
Góp thêm vài ý nhỏ nữa cho Sao Khuê rõ ràng hơn , mà chữ Khuê này cũng không phải chữ Khuê trong "khuê các" đâu nghen , xin đừng ai ngộ nhận coi chừng ngộ độc à !