Việt Nam sau 32 năm + 1 ngày
09:24' 29/03/2005 (GMT+7)
(VietNamNet) - Họ là hai nhà báo quốc tế, một là phóng viên Mỹ từng lăn lộn bốn năm trời trên khắp các chiến trường VN để ghi lại bằng ống kính những hình ảnh chân thực của cuộc chiến. Người kia là biên tập viên chính trị dày dạn kinh nghiệm của một trong ba tờ báo lớn nhất Malaysia nhưng mới chỉ có một ngày đầu tiên trong lần đầu tiên đến VN. Mỗi người một cảm nhận, một suy nghĩ riêng.
Bên lề hội thảo "Báo chí và phát triển", họ đã có cuộc trao đổi với VietNamNet.
"Tới thăm những kẻ thù nhưng lại tìm được những người bạn"
Barbara Gluck: "Cách đây ba mươi hai năm tôi không thấy có một phóng viên nữ nào của VN..."
Barbara đã kể lại câu chuyện về một chuyến thăm làng Việt Cộng năm 1968, chuyến đi mà bà nói rằng "tới thăm những kẻ thù nhưng lại tìm thấy những người bạn", chuyến đi đã làm thay đổi hòan toàn nhận thức của bà và của người dân Mỹ về cuộc chiến.
"Việc đưa tin về cuộc chiến tranh VN đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời tôi. Khi mới sang VN, điều làm tôi không hài lòng nhất là chỉ được đưa tin của phía quân đội Mỹ mà không có phía bên kia. Khi phóng viên của New York Times đề nghị được phản ánh phía VN, họ đã gọi chúng tôi là điên khùng.
Sau nhiều cố gắng, tôi tìm được một đại diện của Việt Cộng tại Pháp và qua sự giới thiệu của người này, chúng tôi đến Mỹ Tho và được một người chèo thuyền đưa đến làng của Việt Cộng. Khi đang đi trên đường, một toán người nhảy ra từ bụi rậm. Chồng tôi và ông GS ngừơi Pháp cùng đi rất sợ hãi khi thấy những người này mang súng. Tôi trấn an họ rằng đừng sợ hãi, những người này không chĩa súng vào chúng ta đâu.
Khi đó ông GS người Pháp mới cố gắng kêu lên bằng Tiếng Việt: Chúng tôi là phóng viên báo chí của tờ Thời báo New York. Khi nghe như vậy những người xung quanh tỏ ra rất vui vẻ và vồn vã đón tiếp chúng tôi. Những người hướng dẫn chúng tôi nói nên vào gốc cây nghỉ tránh nắng. Sau đó có một người trèo lên cây dừa hái dừa cho chúng tôi uống.
Từ đó chúng tôi bắt đầu một chuyến đi rất tuyệt vời mà sau này tôi có ghi lại cảm nhận trong bài viết của mình rằng "Tới thăm những kẻ thù nhưng lại tìm được những người bạn". Chúng tôi tiếp tục hành trình đi thăm cộng đồng đó. Trẻ em ở đó tỏ ra rất ngạc nhiên vì các em chưa thấy một phụ nữ nước ngoài bao giờ mà toàn chỉ thấy nam giới. Chúng tôi ở lại làng đó một ngày.
Đó là một chuyến đi rất tuyệt vời và để lại ấn tượng cho tất cả thành viên trong đoàn chúng tôi. Đúng lúc đó có một cán bộ cấp cao của Việt Cộng đến làng. Chúng tôi đã có một cuộc trò chuyện với ông ấy".
Phóng sự đó được đăng trên trang nhất và trang hai của tờ New York Times. "Có thể nói phóng sự này là một bước đột phá vì nó giúp người dân Mỹ hiểu về quân đội giải phóng VN hay Việt Cộng vì trước đây tất cả những gì mà người Mỹ biết về họ chỉ thông qua các thông tin do Chính phủ cung cấp. Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây là sức mạnh của báo chí giúp thay đổi nhận thức của người dân. Qua những bài báo như thế, người dân Mỹ đã nhìn quân đội giải phóng VN như là những con người chứ không phải kẻ thù.
Điều tôi muốn nói ở đây là báo chí chúng ta hãy cố gắng giúp độc giả hiểu những gì mà họ chưa biết và thông tin chúng ta đưa ra phải trên cơ sở cân bằng. Tôi cũng rất mừng khi thấy giới báo chí VN có rất nhiều người trẻ và đặc biệt là có nhiều phóng viên nữ. Cách đây ba mươi hai năm tôi không thấy có một phóng viên nữ nào của VN".
Sau 32 năm, "tôi lại được về nhà"
Ở VN 4 năm vào những thời điểm ác liệt nhất, năm 1968, 1969, 1972 và 1973, ký ức về đất nước nhiệt đới mà Barbara mang theo khi rời VN là những xác người la liệt trên chiến trường và trên đường phố, những phi cơ bốc cháy, xác những người phụ nữ bị bắn chết nằm ngay trước cửa Khách sạn Continental nơi Barbara đang ở. "Tôi đã chứng kiến quá nhiều điều kinh hoàng và những hình ảnh đó để lại trong tôi niềm cảm thông sâu sắc với những gì người dân VN đang gánh chịu".
PV VietNamNet trao đổi với các nhà báo nước ngoài.
- Lần đầu tiên đặt chân xuống VN sau 32 năm, bà cảm giác ra sao?
- Bạn có biết cảm giác đó là gì không? Tôi chỉ có thể nói rằng: Tôi đã về nhà. Với tôi, VN là một mối liên hệ sâu sắc. Đó là những gì tôi cảm nhận về VN.
(Nói đến đây, giọng bà chợt nghẹn lại, mắt đỏ hoe).
- Trở lại VN lần này, bà có dự định gì không?
- Tôi trở lại đây để chụp những bức ảnh về đất nước, văn hóa và con người VN. Ba mươi hai năm đã trôi qua. Tôi muốn xuất bản một cuốn sách về VN, trong đó có những bức ảnh cũ và cả những bức ảnh mới về một VN của ngày hôm nay, của hoà bình.
Tôi rất muốn có dịp được chụp ảnh những người phụ nữ VN thời hiện đại, thông minh, năng động và thành đạt. Tôi mong muốn đi tìm lại làng Việt Cộng năm nào bên bờ biển Mỹ Tho. Nếu ai biết hãy chỉ giúp tôi.
Chỉ một ngày để hiểu: Việt Nam không phải là một cuộc chiến tranh
Ông M.K Megan: Tôi đã thấy một hình ảnh khác về VN
Sau một ngày, Megan nói rằng, mình đã có một hình ảnh mới về VN và ông muốn có thêm thời gian để tìm hiểu hình ảnh VN mới đó.
-Ông muốn tìm kiếm điều gì từ hội thảo này?
- Tôi đang làm một luận án về báo chí phát triển và vì thế, tôi đến hội thảo này với mong muốn tìm kiếm những ý tưởng cho chủ đề này. Những cuộc trao đổi ý kiến đã cho tôi những cái nhìn khác nhau. Chẳng hạn như ý kiến của bà Phó Tổng biên tập Tạp chí Du lịch. Bởi vì trước khi đến đây, tôi không hề nghĩ rằng du lịch là một phần của báo chí phát triển. Nhưng từ những phát biểu của bà tôi mới hiểu làm thế nào để viết về du lịch như một khía cạnh của phát triển.
Tất nhiên là lúc ban đầu tôi có hy vọng sẽ được gặp gỡ nhiều đồng nghiệp từ các nước trong khu vực như Singapore, Philippinnes, Indonesia.
- Trước đó, ông có biết nhiều về VN ?
- Tôi đọc khá nhiều thông tin về VN nhưng chủ yếu là qua các hãng thông tấn nước ngoài như Reuters, AP, AFP. Các bản tin trên báo chúng tôi thường lấy nguồn từ Reuters. Còn tôi chưa trực tiếp đưa tin về VN một lần nào.
- Khi đặt chân đến VN lần đầu tiên, ông có cảm nhận được có điều gì khác biệt so với những gì ông hình dung từ các nguồn thông tin ông đã tiếp nhận?
- Khác nhiều chứ. Trước khi sang đây, thú thực là tôi từng nghĩ rằng VN vẫn là một nước rất lạc hậu. Mọi người dân đi trên đường bằng xe đạp. Nhưng khi đến đây, tôi đã thấy một hình ảnh khác. Một VN đang phát triển với rất nhiều tiến bộ. So với cuộc chiến đã đi qua thì VN đã đi khá nhanh. Và tôi chỉ mới có 1 ngày ở đây thôi.
- Ông có cảm nhận gì về phong cách tác nghiệp của các đồng nghiệp báo chí VN qua những cuộc gặp gỡ và trao đổi vừa rồi?
- Chỉ có thể nói rằng tôi cảm thấy rất ấn tượng. Đội ngũ phóng viên VN đang tiến rất nhanh và họ thực sự quan tâm đến sứ mạng báo chí phục vụ phát triển
Hà Trường - Việt Lâm
VÔ CỰC ẢO ẢNH KIẾM