Chương 31
Một chiều tháng Giêng lạnh buốt năm 1866, Scarlett ngồi viết thơ cho cô Pitty, cố giải thích cả chục lần vì sao nàng và Melanie cùng Ashley không thể trở lại Atlanta để chung sống với cô. Nàng vừa viết vừa sốt ruột vì hiểu rõ rằng cô Pitty chỉ mới đọc qua những dòng đầu là đã vội vàng viết lại, than vãn là cô rất sợ phải sống một mình. Lạnh cóng, nàng dừng bút để xoa hai bàn tay vào nhau và cọ xát hai bàn chân đang được quấn kín bởi hai mảnh nhung cũ kỹ. Gót giày đã mòn nhẵn cả nên nàng phải thay vào đó bằng những mẩu thảm lót nhà nhưng vẫn không làm sao đủ ấm. Sáng sớm hôm đó, Will đã đem con ngựa đi Jonesboro để đóng móng, Scarlett chợt nghĩ tới những chuyện đỗi thay kỳ lạ trên đời: ngựa được cho đóng móng trong khi người phải đi chân không. Nàng lấy bút lông định tiếp tục viết nhưng lại bỏ xuống khi nghe có tiếng bước chân Will đi từ cửa sau vào. Khúc chân gỗ nện cồm cộp bên ngoài rồi dừng lại trước cửa phòng. Scarlett lắng đợi trong giây lát nhưng không nghe Will gõ cửa, nàng lên tiếng gọi. Tai đỏ tía vì lạnh giá, mái tóc úa bù xù, Will đứng nhìn nàng với một nụ cười thẳng la cười:
- Cô Scarlett, cô còn bao nhiêu tiền mặt?
Scarlett sẵng giọng:
- Bộ chú định hỏi cưới tôi với số tiền hồi môn đó phải không?
- Thưa, không phải đâu. Tôi chỉ muốn biết vậy thôi.
Nàng nhìn chăm chăm vào mặt y. Will chẳng tỏ lộ điều gì nghiêm trọng cả, có bao giờ y coi việc gì là nghiêm trọng đâu. Tuy nhiên, nàng nhận thấy có một cái gì không ổn.
- Tôi còn mười đô la bằng vàng cuối cùng của tên Yankee.
- Thưa cô, như vậy là không đủ.
- Đủ cái gì? ' .
- Đủ để trả thuế. Will vừa nói vừa khập khiễng đi tới lò. sưởi, hong tay trên lửa.
- Thuế gì? Trời ơi Will! Mình đã đóng thuế rồi mà.
- Phải tôi biết. Nhưng họ bảo là chưa đủ Tôi mới vừa nghe chuyện đó hôm nay tại Jonesboro. .
- Nhưng Will tôi không hiểu gì hết. Chú định nói cái gì?
- Cô Scarlett, tôi không cố ý gây rắc rối trong khi cô đã gánh chịu quá nhiều chuyện nặng nhọc rồi, nhưng đằng nào tôi cũng phải nói ra. Họ bảo là cô còn phải đóng thuế nhiều và nhiều nữa. Họ đang đánh giá Tara thật cao... cao hơn bất cứ mọi đồn điền
nào khác trong hạt, chắc chắn như vậy.
- Nhưng họ đâu có quyền bắt mình phải đóng thêm.
- Cô Scarlett, cô ít lui tới Jonesboro, và tôi mừng cho cô. Đó không còn là chỗ lui tới của các bà, các cô quý phái. Nhưng nếu có dịp tới cô sẽ thấy cả đống cả lũ bọn Scallawag (1) đám đảng viên Cộng Hòa và tụi
Carpetbagger (2) tác oai tác quái ra sao. Chưa hết đâu, còn cái bọn mọi đen cứ xô lấn những người da trắng ở vỉa hè và. . .
- Nhưng mấy chuyện đó có dính líu gì thuế má của mình đâu?
-Tôi sắp nói tới đây. Bởi một lý do nào đó, cái lũ ti tiện mà tôi vừa kể nhất định đánh giá hoa lợi của Tara thật cao, như là mình đã thu hái được cả ngàn bành bông bải. Sau khi nghe tin đó, tôi tấp vào mấy quán rượu để nghe ngóng, dò la và được biết có một kẻ nào đó có ý dính mua lại Tara với một giá rẻ mạt trong cuộc bán đấu giá của tên quận trưởng, nếu cô không đủ tiền đóng thuế thêm. Nhưng tôi cho là chính cái tên bò đá Hilton, chồng của cô Cathleen biết rõ,
bởi vì nó đã cười hết sức chó má khi tôi tới hỏi dò.
Will ngồi trên trường kỷ xoa xoa chỗ ráp nối của hai đoạn chân. Hễ cứ trời trở lạnh là chỗ đó lại đau nhức vì cái móc của khúc chân gỗ làm không khéo. Mặc dầu Tara đang rung hồi chuông báo tử, thái độ y vẫn cứ lặng tờ. Bán Tara trong một cuộc đấu giá của tên quận trưởng? Và Tara sẽ thuộc quyền chiếm hữu của kẻ khác? Không, không thể là sự thật!
Quá vất vả và bận rộn với bao nhiêu việc nhằm gia tăng mức sản xuất tại Tara, Scarlett không còn để ý mấy tới chuyện bên ngoài. Bây giờ đã có Will và Ashley thay nàng trong mọi dịch vụ ở Jonesboro và Fayetteville, nàng rất ít khi rời khỏi đồn điền. Và
cũng như trước kia, nàng đã từng muốn bịt tai trước những chuyện nhàm chán của Gerald nói về chiến tranh, bây giờ nàng cũng chẳng cần chú ý nhiều đến những lời đàm luận giữa Will và Ashley trong bửa ăn chung quanh vấn đề bắt đầu tái thiết.
Nhưng còn một số khá nhiều chuyện khác mà Will và Ashleyngấm ngầm thỏa thuận không muốn cho nàng biết. Bao nhiêu gian khổ của chiến tranh được tiếp nối bởi những cam go còn tệ hại hơn của thời tái thiết nhưng hai người đàn ông đều không muốn kể rõ những chi tiết đó ra trước mặt người nhà. Và dẫu cho
Scarlett có làm ra vẻ chú ý nghe thì những gì họ nói cũng đều lọt qua khỏi tai nàng. Scarlett không hiểu nổi là quy luật sống còn đã hoàn toàn thay đổi và kẻ làm ăn lương thiện không bao giờ hưởng được đúng giá trị cần lao của mình. Georgia hoàn toàn bị đặt dưới chế độ thiết quân lực. Khắp miền đâu đâu cũng có quân Yankee trú đóng và ủy ban giải phóng nô lệ được giao phó toàn quyền hành động và đặt ra những luật lệ thích đáng theo ý riêng. Được thiết lập bởi chính phủ Hiệp chủng, cơ quan đó có nhiệm
vụ săn sóc cho những người da đen lười biếng và kích động vừa rời khỏi cuộc sống nô lệ. Từ các đồn điền, bọn họ đổ xô về các thị trấn và thành phố từng đợt hàng ngàn người. Được ủy ban giải phóng lo nuôi ăn, để họ đi nghễu nghện và nhồi vào sọ mình những tư tưởng chống đối các người chủ cũ. Viên cựu quản gia của Gerald là Jonas Wilkerson cầm đầu một tiểu bang ở địa phương và viên phụ tá của hắn là Hilton, chồng của Cathleen Calvert. Cả hai không ngớt gieo rắc những tin đồn cho rằng dân chúng miền Nam và đảng viên Dân chủ đang chờ cơ hội dựng lại chế độ nô lệ và những người da đen chỉ có một hy vọng duy nhất được thoát khỏi ách nô lệ đó là đặt trọn niềm tin vào ủy ban giải phóng nô lệ của đảng Cộng Hòa.
Wilkerson và Hilton còn tuyên bố rằng người da đen cũng bình đẳng với người da trắng về mọi phương diện và không bao lâu nữa sẽ có luật lệ ban hành chấp nhận những hôn lễ giữa các màu da.
Cả hai cùng hứa hẹn là đất đai của địa chủ rồi sẽ được cắt chia cho mỗi người da đen một phần, gồm bốn chục sào và một con la làm của riêng. Họ kích động người da đen bằng những mẩu chuyện dã man, tàn bạo do địa chủ da trắng gây ra và thế là trọn cả một miền rộng lớn xưa nay vẫn nổi tiếng hòa dịu giữa chủ tớ bỗng nảy sinh những nghi kỵ thù hằn. Ủy ban giải phóng nô lệ đặt dưới sự yểm trợ của binh sĩ
Hiệp chủng và quân đội không ngớt ban hành nhiều nghiêm lệnh nhằm kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động của người dân bị trị. Chỉ khinh suất một chút là có thể bị bắt giữ dễ dàng, ngay cả việc to tiếng với các viên chức của ủy ban. Quân luật ban hành liên quan tới sinh hoạt học đường, y tế, cấm chỉ mang các loại nút áo không còn được cho là thích hợp, kiểm soát hàng
hóa và hàng muôn thứ khác. Wilkerson và Hilton có trọn quyền can thiệp vào bất cứ dịch vụ nào của Scarlett và tự ý định giá mọi vật nàng mua bán hay đổi chác.
Rất may là Scarlett ít khi tiếp xúc với họ vì Will đã thuyết phục được nàng giao cho y mọi dịch vụ của đồn điền với bên ngoài. Với tư thái ôn hòa Will đã giải quyết được rất nhiều khó khăn nhưng không hề nói với Scarlett. Y vẫn có thể chung đụng được với những người Bắc mới vào Nam và với quân Yankee. . . nếu xét thấy cần. Nhưng bây giờ, đây là một vấn đề vượt quá sức của y. Khoản thuế phụ trội được tài định và nguy cơ có thể mất Tara là những vấn đề mà Scarlett cần phải biết . . . và biết ngay tức khắc. Nàng nhìn Will, mắt như đổ lửa:
- Bọn Yankee trời đánh Chúng đưa chúng ta vào cảnh bần cùng khốn khổ này cũng chưa đủ sao Phần thuế phụ trội là bao nhiêu?
- Ba trăm đô la.
Scarlett điếng người. Ba trăm? Con số đó đối với nàng cũng lớn như ba triệu. Nàng ngập ngừng:
- Nhưng... thế nào rồi chúng ta cũng sẽ mượn được đủ tiền.
- Đúng... và chúng ta cũng có thể mượn luôn cả mặt trăng.
- Nhưng Will! Họ làm sao phát mãi Tara được. Làm sao...
Đôi mắt hiền hòa của Will chợt lóe ánh căm thù và chua cay mà Scarlett chưa bao giờ thấy.
- Họ không bán được à? Có chớ, họ có thể bán và sẽ bán. họ đang chờ để bán đi. Cô Scarlett, cái xứ sở này sắp tiêu tùng xin lỗi cô Tụi Carpetbagger và Scallawag được quyền đi bầu, còn mấy người thuộc đảng Dân chủ chúng ta thì không. Không một đảng
viên Dân chủ nào trong tiểu bang này được quyền đi bầu nếu trong sổ thuế có ghi đã kiếm được hoa lợi lên hai trăm ngàn đô la trong năm 65. Cái đó đã gạt những người như ba cô, như Tarleton, ông Mcraes và mấy anh em Fontaine. Họ còn cấm bỏ phiếu những người nào trong chiến tranh mang cấp bậc từ Đại tá trở lên và tôi xin cá với cô là tiểu bang chúng ta đã sản xuất nhiều Đại tá hơn bất cứ tiểu bang nào khác trong Liên bang miền Nam. Và những người nào lúc trước làm việc cho chính phủ Liên bang miền Nam cũng không có quyền bỏ phiếu từ ông chưởng khế cho tới các ông tòa đều chung số phận. Tóm lại với cái lối bắt tuyên thệ do bọn Yankee đặt
ra, những người nào có chút chức vị trước chiến tranh đều không có quyền bỏ phiếu. Người thông minh, người đức độ, người giàu có đều mất quyền đi bầu. Hừ, tôi cũng có quyền như ai nếu chịu đọc mấy
lời thề khốn kiếp đó. Năm 65 tôi không có một đồng và chắc chắn tôi không phải là Đại tá cũng như không phải là một cái gì đáng được chú ý. Nhưng tôi không thể thề thốt với chúng được. Nếu tụi Yankee cơ xử hợp lẽ một chút chắc tôi sẽ thề, nhưng bây giờ thì không, dầu có mất quyền bỏ phiếu luôn cũng mặc. Những tên cặn bã như Hilton lại được bỏ phiếu. các quân hạ tiện như Slattery, cái lũ vô lại như thằng Jonas Wilkerson và đám không ra gì như tụi đó sẽ mặc tình thao túng. Và nếu chúng muốn đặt cho cô một chục thứ thuế phụ trội nữa, chúng cũng không do dự. Cũng như tụi mọi đen bây giờ có thể giết bất cứ người da trắng nào mà không bị treo cổ hay. . .
Will ngừng lại, bối rối. Cả hai cùng nhớ tới chuyện người đàn bà da trắng ở một mình trong trang trại hẻo lánh gần Lovejoy...
- Tụi mọi đen đó còn có thể ra mặt chống cự lại bọn mình nữa, sau lưng chúng có ủy ban giải phóng nô lệ, quân đội và súng ống yểm trợ. Trong khi bọn mình quyền bỏ phiếu còn không có huống chi nói tới chuyện khác.
Scallett kêu tên:
- Bỏ phiếu! Bỏ phiếu! Chuyện đi bầu có cứu vãn mình được gì đâu. Will hãy nói lại về chuyện thuế má... Will, ai cũng biết Tara rất trù phú, mình có thể đem cầm thế nó để kiếm tiền trả thuế.
- Cô Scarlett, cô không điên nhưng nhiều lúc cô nói năng như một người điên. Ai còn đủ tiền để cho cô mượn? Bây giờ còn ai có tiền nữa ngoài bọn Carpetbagger đang cố cướp đoạt Tara? ,
- Tôi có đôi bông tai kim cương của tên Yankee. Mình có thể...
-Cô Scarlett ơi, chung quanh đây ai có thể mua bông tai? Họ còn không đủ tiền để mua thịt ăn nửa là... Cô còn có được mười đồng vàng, vậy là đã giàu hơn bất cứ ai ở đây rồi.
Hai người im lặng. Scarlett có cảm tưởng như vừa va đầu vào vách đá. Suốt năm qua nàng đã va đầu vào bao nhiêu vách đá rồi?
- Mình phải làm sao đây cô Scarlett?
- Biết đâu.
Scarlett uể oải đáp, chán nản tới tận cùng. Bao nhiêu ngày lao lực phấn đấu đã mang lại được gì? Hình như sự thất bại cứ luôn luôn chực sẵn để chế nhạo nàng sau mỗi lần phấn đấu.
- Tôi không biết, nhưng chú nhớ đừng cho ba tôi hay. Nó sẽ làm bận lòng người.
- Tôi biết.
- Chú đã cho người nào hay chưa?
- Chưa, tôi về tới là gặp cô ngay.
Phải, ai cũng tới tìm mình để báo hung tin. Nàng chán nản nghĩ.
- Ông Wììkes đang ở đâu. Có lẽ ông ấy sẽ cho mình một ý kiến.
Will quay lại nhìn nàng và ánh mắt của y, như hôm đầu tiên Ashley về tới chứng tỏ cho nàng biết y đã hiểu tất cả.
- Đang ở ngoài vườn chẻ củi. Tôi nghe tiếng rìu của ông ấy lúc nhốt ngựa. Nhưng ông ấy cũng đâu có nhiều tiền hơn chúng ta.
- Nếu tôi muốn bàn chuyện với ông ấy, thì đó là quyền của tôi phải không?
Scarlett gắt gỏng đứng phát dậy, đá cái mền đắp chân ra.
Will vẫn bình tĩnh ngồi hong tay trên ngọn lửa.
- Nhớ lấy khăn choàng cổ theo, cô Scarlett. Bên ngoài lạnh lắm.
Nhưng Scarlett không ngừng lại lấy khăn mà vẫn bước xuống thềm, nàng cần gặp Ashley để được chàng chia sẻ bớt mối lo. Nếu gặp Ashley riêng một mình thì hay biết bao! Từ khi chàng về nhà tới giờ, chưa bao giờ nàng nói chuyện riêng với chàng.
Lúc nào cả nhà cũng quây quần bên Ashley, lúc nào Melanie cũng bám riết và thỉnh thoảng sờ vào tay áo chồng để biết rằng Ashley đang thật sự ở bên mình. Những cử chỉ đó khơi dậy ở Scarlett tất cả ghen ghét và căm hận đã lắng dịu trong những tháng nàng tưởng là Ashley đã thết. Bây giờ nàng nhất quyết gặp riêng Ashley. Lần này không còn ai ngăn cản được nữa, nàng sẽ nói chuyện một mình với Ashley.
Scarlett băng qua khu vườn cây ăn trái bên dưới những cành cây trụi lá. Trong vườn cỏ đã mọc cao và ẩm, làm ướt cả chân nàng. Từ xa, tiếng búa của Ashley vọng lại, những tiếng búa đang vạt những khúc gỗ vớt từ ngoài đầm về. Thay lại những dãy
rào mà quân Yankee đã thích thú phá ra làm củi quả là một việc nặng nhọc lâu dài. "Việc làm nào cũng đòi hỏi nhiều công lao", nàng mệt mỏi nghĩ, quá mệt mỏi, quá chán chường. Phải chi Ashley là chồng nàng thì sung sướng quá. Nàng sẽ tựa đầu vào vai sẽ khóc với chàng và sẽ trao lại tất cả gánh nặng của mình.
Bước vòng qua một bụi thạch lựu đang run rẩy những cành nhánh xác xơ gió lạnh, Scarlett thấy Ashley đang nhũng người trên cán rìu và dùng lưng bàn tay lau mồ hôi trán. Chàng mặc một cái quần nhà binh cắt ngắn và chiếc sơ mi của Gerald dùng mặc trong
các dịp hội hè, quá ngắn đối với chàng. Chiếc áo choàng thì được mắc lên một cành cây và Ashley còn nghỉ tay trong khi nàng bước tới .
Nhìn Ashley ăn mặc tồi tàn, tay cầm búa, Scarlett thấy thương xót cho chàng và hận thù số mạng. Nàng đau đớn nhìn thấy một Ashley phong lưu, thanh nhã ngày xưa, bây giờ ăn mặc rách rưới lại phải làm việc tay chân. Bàn tay chàng nào phải là bàn tay của người lao động và thân hình chàng chỉ dành để mặc
những loại hàng thượng hạng kia mà. Chúa tạo dựng chàng chỉ để sống trong những biệt thự sang trọng, giao thiệp với hàng thượng lưu, chơi dương cầm và viết những lời êm dịu. Nàng có thể không xúc động thấy con mình mặc yếm bằng bao bố và mấy đứa em mặc quần áo bằng vải thô nàng cũng có thể điềm nhiên nhìn Will làm lụng cực nhọc gấp đôi một nông dân khác, nhưng với Ashley thì không. Thà rằng nàng tự tay bửa củi còn hơn là nhìn chàng làm chuyện đó.
Scarlett vừa tới là Ashley nói đùa ngay:
- Họ nói là Abe Lincoln cũng bắt đầu sự nghiệp bằng cách bửa củi như anh bây giờ. Như vậy biết đâu anh lại cũng sẽ lên tới mức tột cùng danh vọng.
Scarlett nhíu mày. Sao Ashley vẫn luôn vui vẻ trong lúc làm lụng nhọc nhằn thế này Đối với Scarlett đó là những vấn đề tối quan trọng cho nên nhiều lúc nàng bất mãn vì những lời nói đùa kiểu đó. Không chần chờ, nàng kể ngay cho Ashley nghe lại những tin
tức do Will thu lượm được. Nàng nói thật vắn tắt và cảm thấy thật nhẹ nhõm khi đã thuật xong. Chắc chắn, Ashley sẽ cho nàng vài ý kiến. Nhưng Ashley chỉ im lặng.Thấy nàng run lạnh chàng lấy áo choàng khoác lên vai nàng. Chờ một lúc lâu Scarlett hỏi:
- Bộ anh không hề nghĩ là chúng ta đang cần có tiền sao?
- Có chớ, nhưng tìm ở đâu?
Nàng chán nản:
-Thì em đang hỏi anh đây.
Dầu không thể giúp được gì, ít ra Ashley cũng phải nói một lời gì an ủi. Thế nhưng không chỉ mỉm cười.
- Từ lúc về nhà tới giờ anh nghe chỉ có một người duy nhất hiện còn rất nhiều tiền thôi. Đó là Rhett Butler.Tuần qua cô Pitty có viết cho hay là Rhett đã trở về Atlanta với một cỗ xe hai ngựa lộng lẫy và một túi đầy giấy bạc xanh. Cô Pitty cũng như dân chúng Atlanta đều cho rằng Rhett đã vơ vét được hàng triệu bạc trong ngân khố Liên bang miền Nam. Nàng cộc lốc:
- Đừng nhắc tới hắn lúc này. Đó là hạng người đáng khinh bỉ nhất đời... Còn chúng mình, sẽ phải sống bằng cách gì đây?
Ashley đặt rìu xuống và nhìn ra xa, ánh mắt như phiêu lãng nơi miền xa lạ nào đờ mà Scarlett không làm sao theo tới được.
Anh đang tự hỏi, không những chúng ta sẽ ra sao, mà còn băn khoăn cho tất cả dân chúng miền Nam nữa. Scarlett muốn hét lên "Mặc kệ dân miền Nam, chính chúng ta rồi sẽ ra sao đây?" Nhưng nàng lặng thinh bởi chán chường hơn bao giờ hết. Thế là Ashley không giúp được gì cho nàng cả. Cái gì sẽ xảy ra cho ngày tàn của một nền văn minh? Một số
người nhiều nghị lực và can đảm đều có thể vượt qua, tất cả những kẻ khác đều bị đào thải. Dù sao chúng ta cũng sẽ được dịp chứng kiến một Gotterdămmerung nữa. Một cái gì?Ngày tàn của thiên thần. Người miền Nam chúng ta cứ tưởng mình là thần thánh, đó là một bất hạnh.
- Lạy Chúa, Ashley Wilkes! Đừng có vớ vẩn như vậy nữa trong lúc cả bọn chúng mình sắp bị đào thải hết đây.
Tiếng kêu tuyệt vọng của Scarlett hình như đã lôi Ashley về thực tế. âu yếm cầm tay Scarlett lên và nhìn vào những vết chai ở lòng bàn tay nàng, Ashley vừa hôn nhẹ vào đó vừa bảo:
- Đây là bàn tay đẹp nhất mà anh chưa từng thấy, đẹp vì mạnh mẽ và bởi vì mỗi vết chai là một huy chương. Scarlett, cứ mỗi vết phồng là một bằng chứng can đảm và vị tha của em. Chính vì cha em, vì các em gái, vì Melanie, vì các gia nhân và luôn cả vì anh mà tay em mới phải chai cứng thế này. Scarlett,
anh biết em đang nghĩ gì, em đang nghĩ "Hãy nghe, cái gã khùng này cứ lảm nhảm về cái chết của thánh thần trong khi những người còn sống đang nguy khốn phải không em?
Scarlett lơ đãng gật đầu, nàng chỉ muốn Ashley cầm tay mình mãi nhưng chàng đã buông ra.
- Và em tìm anh, hy vọng anh sẽ giúp được em. Nhưng rất tiếc, anh chẳng biết làm gì hơn.
Ashley chua xót nhìn xuống cây rìu và đống củi.
Nhà cửa tiêu tan, tiền bạc hết sạch, anh không còn nghĩa gì với cái thế giới nầy nữa, bởi vì cái thế giới mà anh chấp nhận được đã sụp đổ rồi. Scarlett, anh chỉ còn một cách duy nhất giúp em là tự học tập để trở thành một nông dân vụng về thôi. Nhưng
điều đó cũng không giữ Tara lại cho em được. Em tưởng rằng anh không ý thức được tình trạng khốn đốn của chúng ta, không nghĩ rằng anh đang ở đây để ăn bám em hay sao?... Anh có nghĩ, Scarlett, anh biết mình sống bám vào em. Anh không bao giờ trả
được món nợ mà em đã giúp cho anh và cả gia đình anh. Càng ngày anh càng nhận thức điều đó rõ ràng hơn. Và càng ngày anh càng thấy rõ mình bất lực trước những vấn đề xảy tới. Càng ngày cái bản tính thiếu thực tế càng làm cho anh khốn đốn hơn khi
phải đối diện với một cuộc sống mới. Em biết anh nói gì không?
Scarlett gật đầu. Nàng không hiểu rõ chàng muốn nói gì nhưng vẫn hồi hộp theo dõi từng lời nói. Đây là lần đầu tiên Ashley nói hết những suy tư trong khi hiện thân của chàng dường như cứ mãi cách biệt quá xa.
Thật vô cùng tai hại khi người ta không dám nhìn thẳng vào thực tế. Cho tới ngày có chiến tranh cuộc đời đối với anh không khác gì một cái bóng mờ hiện trên bức màn. Và anh thích nó như vậy Anh không ưa những đường nét sắc bén. Anh chỉ trích chúng khi còn mờ ảo và lợt lạt đôi chút. Ashley ngừng nói, cưới mơ hồ và chợt rùng mình vì một luồng gió lạnh vừa thốc qua làn áo mỏng.
- Scarlett, nói khác đi, anh chỉ là một thằng hèn.
- Không, không phải vậy. Một tên hèn làm sao có thể trèo lên một khẩu đại bác ở Gettysburg để cổ vũ tinh thần binh sĩ? Làm sao một ông tướng lại có thể tự tay viết thơ cho Melanie kể chuyện một tên hèn? Và...
Ashley mệt mỏi ngắt lời:
- Đó không phải là can đảm. Chiến đấu cũng giống như uống rượu. Rượu kích thích một tên hèn cũng như kích thích một anh hùng. Bất cứ một tên ngu xuẩn nào cũng có thể trở thành gan dạ khi ra trận vì lúc đó chỉ có hai điều để chọn: Chết hoặc can đảm lên. Anh muốn nói tới một chuyện khác hơn. Vả lại, cái thứ hèn nhát của anh còn tệ hại hơn là kẻ bỏ chạy lúc vừa nghe đại bác nổ.
Ashley vẫn tiếp tục, bằng một giọng trầm trầm, xa vắng, nhưng Scarlett không hiểu gì cả. Nàng chộp từng lời nói, cố phân tích để tìm ý nghĩa, nhưng chứng cứ vuột khỏi tai nàng và vỗ cánh bay như lũ chim đang hốt hoảng.
- Scarlett, anh không rõ sự thật phũ phàng đã đến với anh lúc nào. Có lẽ trong năm phút đầu tiên của trận Bun Run, khi anh nhìn thấy nạn nhân đầu tiên của anh gục chết. Nhưng anh cũng biết chuyện đó đã trôi qua và anh không thể cứ mãi làm một khán giả. Không, trong chớp mắt, anh đã thấy mình đang đứng
trước màn nhung, như một kịch sĩ đang làm bộ múa may. Thế giới nội tâm bé nhỏ của anh đã tan biến, đã bị tư tưởng người khác xâm chiếm, những người đối với anh có những hành động thật xa lạ như thổ dân Hottentot (3) Những bàn chân bẩn thỉu của họ đã giẫm lên thế giới của anh, đã phá tan cái chỗ ẩn náu cuối cùng mà anh dành sẵn để lui về mỗi khi không còn chịu đựng nổi cuộc sống bên ngoài nữa. Trong lúc bị giam, anh tự nhủ, khi chiến tranh chấm dứt, mình lại trở về với đời sống cũ, những giấc
mộng xa xưa và được nhìn lại những cái bóng mờ. Nhưng Scarlett, lối về đã mất hút rồi. Và những gì đang đối diện chúng ta bây giờ còn tệ hại hơn là chiến tranh và nhà tù nữa... theo anh, nó còn tệ hại hơn là cái chết... và như em thấy, anh đang bị trừng phạt vì đã quá hèn.
Scarlett ngập ngừng:
- Nhưng... Ashley, nếu anh sợ chúng ta sẽ chết đói thì tại sao... tại sao... ồ, Ashley, chúng ta phải làm một cái gì chứ? Em biết chúng ta sẽ thoát khỏi.
Trong một lúc, đôi mắt to và trong suốt như thủy tinh của Ashley nhìn nàng với vẻ thán phục. Rồi chúng lại chợt nổi lên xa vắng và Scalett đau đớn hiểu rằng rằng chàng đã nghĩ sang chuyện khác. Nàng và Ashley luôn luôn giống như hai người nói chuyện
với nhau bằng thứ ngôn ngữ bất đồng. Nhưng Scarlett yêu Ashley đến nỗi mỗi lần không có vẻ xa vắng như hiện thời, nàng bỗng thấy như vừa từ chỗ ấm nóng rơi tuột vào nơi buốt giá. Nàng muốn ôm lấy vai Ashley, siết vào lòng và chứng tỏ cho chàng biết rằng nàng là một con người bằng xương bằng thịt chứ
không phải là những nhân vật trong sách vở hoặc trong mộng tưởng. ước gì nàng tìm lại được cái cảm xúc của một giây thật xa xưa, ngày Ashley dừng trên thềm Tara cười với nàng sau một vòng du lịch Châu âu trở về.
- Chết đói có gì là thích thú đâu? Biết vậy vì có lần anh suýt lâm cảnh đó, nhưng anh không sợ. Anh chỉ sợ phải đương đầu với một cuộc sống đã mất hẳn vẻ lãng mạn đẹp đẽ của ngày xưa.
Scarlett chán nản khi nghĩ rằng Melanie có thể hiểu Ashley.Melly và chàng vẫn thường nói vớ vẩn như vậy, nào là thơ sách nào là những giấc mơ, nào chuyện trăng tỏ sao mờ. Chàng không hề có cùng một mối lo âu với nàng, không bận tâm tới nhu cầu
bao tử, không sợ cái lạnh cắt da của gió đông và cũng không sợ người ta phát mãi Tara. Chàng chỉ bị ám ảnh bởi những cái sợ mà nàng không bao giờ hiểu hoặc tưởng tượng ra được. Chúa ơi! Sao lại phải sợ hậu quả sự sụp đổ của một thế giới trong khi đói lạnh và sự truất hữu của nhà cửa mới thực đáng lo hơn?
- ồ? - Nàng thất vọng kêu lên như đứa bé vừa mở cái hộp thật lộng lẫy ra và thấy bên trong trống rỗng. Nghe tiếng kêu, Ashley cười hối hận:
- Scarlett, tha thứ cho anh về những lời vừa qua. Anh không có cách nào làm em hiểu dược cảm nghĩ của anh vì em không hề biết ý nghĩa thực sự của cái sợ ra sao. Tim em cuồng nhiệt như một con sơ tử, em cũng không có óc tưởng tượng anh ao ước được
có hai đức tính đó. Em không bao giờ ngại đương đầu với thực tế, cũng không bao giờ muốn trốn tránh như anh.
Trốn tránh? Mãi tới bây giờ Ashley mới nói hai tiếng nghe dễ hiểu. Ashley cũng như nàng, đã chán phấn đấu và đang muốn trốn chạy. Hơi thở nàng dồn dập hơn:
- ồ, anh nói sai rồi. Em cũng muốn trốn tránh vậy. Em đã chán tất cả rồi.
Thấy Ashley nhíu mày ngờ vực, nàng liền đặt bàn tay nóng bỏng cuồng nhiệt của mình lên tay chàng và líu lưỡi nói mau:
- Nghe em nói đây, em đã bảo là em chán nản tất em rồi, em không thể nào chịu đựng thêm được nữa. Cứ lúc nào cũng phải tranh đấu để kiếm đồ ăn, kiếm tiền, lúc nào cũng phải nhổ cỏ, phải cuốc đất, phải hái bông, em chán lắm rồi, đã vậy em còn phải cầm cày cho tới lúc mệt muốn ngất đi. Ashley, miền Nam đã chết! Chết thật rồi! Bọn Yankee, bọn hắc nô và bọn Carpetbagger đang xúm vào xâu xé nói chúng mình có còn lại gì nửa đâu. Ashley. Mình cùng bỏ trốn nghe anh!
Nghiêm trang nhìn vào mắt nàng, mặt Ashley đổi sắc.
- Mình cùng trốn đi anh!... Mặc kệ mấy người kia.
Em chán nản cứ phải nai lưng ra làm nuôi người khác. Rồi sẽ có người nào đó đứng ra chăm sóc họ. Luôn luôn có hạng người như vậy mà, ồ, Ashley, em với anh cùng trốn đi. Mình có thể đi Mêhicô và sống êm ấm ở đó. Em sẽ làm việc để giúp anh. Em sẽ làm bất cứ việc gì cho anh. Em biết anh không yêu Melanie . . .
Ashley hoảng lên, muốn ngắt lời mà không được. Scarlett vẫn nói.
- Hôm đó anh nói là anh yêu em nhiều hơn Melanie... ồ, anh còn nhớ ngày đó không! Và em biết anh không bao giờ thay đổi. Anh còn nói Melanie chẳng gì khác hơn là một giấc mơ. . . ồ, Ashley, chúng ta hãy đi ngay! Melanie không thể đem hạnh phúc tới cho anh. .. Bác sĩ Fontaine nói chị ta không bao giờ có con được nữa. . . còn em, em có thể. . .
Ashley bấu vào vai Scarlett đến nỗi nàng đau và nghẹn thở:
- Hãy quên cái ngày tại Twelve Oaks đó đi.
- Làm sao em quên được? Anh đã quên ngày đó rồi sao? Anh có thể đàng hoàng nói thật là anh chẳng yêu em không?
Chàng thở dài rồi trả lời nhanh. không, anh không yêu em."
- Anh nói dối.
Giọng Ashley bình tĩnh:
- Dù là một lời nói dối đi nữa thì cũng không phải là vấn đề mà chúng ta có thể mang ra thảo luận.Anh muốn nói . . .
- Em tưởng anh có thể bỏ Melanie và con anh sao? Anh có thể làm Melanie đau đớn hay sao? Bỏ mặc hai mẹ con sống bám bạn bè à? Scarlett, em có điên không? Tri thức đạo đức của em ở đâu? Em cũng không thể bỏ mặc cha em và mấy cô em gái. Em có bổn phận với họ như anh có bổn phận với Melanie và Beau. Dầu em có chán nản hay không, họ vẫn còn sống đó và em phải cần chăm sóc họ. Em có thể lìa bỏ họ... em chán ngấy họ rồi... chán lắm.
Ashley cúi xuống và trong một lúc, nàng hồi hộp nghĩ không sắp ôm mình vào lòng. Nhưng Ashley chỉ vỗ nhẹ vào tay nàng và an ủi như vỗ về một đứa bé:
- Anh biết em đã chán và mệt mỏi lắm rồi. Đó là lý do tại sao em đã nói năng như vậy. Em đã phải chịu cả một gánh nặng phải cần tới ba người đàn ông mới lo nổi. Nhưng anh sẽ giúp em... không phải anh cứ mãi vụng về như thế này đâu.
Scarlett thẫn thờ:
- Anh chỉ có một cách duy nhất để giúp em thôi, đó là đem em đi khỏi chỗ này, đi đâu cũng được, miễn làm sao tìm dược hạnh phúc. Không có gì ngăn cản được chúng ta. .
Ashley thản nhiên:
- Không có gì... không có gì ngoài lòng tôn trọng danh dự.
Scarlett chán nản nhìn Ashley. Trong bộ quần áo rách rưới kỳ dị, chàng vẫn luôn luôn cao thượng. Hai người cùng nhìn nhau, mắt Scarlett khẩn thiết van lơn, biện giải còn mắt Ashley thì thật xa vắng mênh mông như mặt hồ trên núi dưới bầu trời xám ngắt. Qua ánh mắt đó, Scarlett đã rõ sự thảm hại của bao nhiêu mơ ước điên cuồng mà nàng đã cố công xây đắp.
Buồn rũ và mệt lả, nàng gục mặt nức nở. Ashley không tưởng tượng nổi một người đàn bà giàu nghị lực lại có thể khóc được nên bối rối và hối hận. Chàng bước sát lại hơn và một lúc sau Scarlett đã
nằm gọn trong tay chàng, áp đầu nàng vào ngực Ashley thì thào:
- Em em can đảm lắm... đừng em, đừng khóc nữa!
Chàng có cảm tưởng như cô gái đang ngã trong vòng tay mình đã biến thành người khác. Đôi mắt xanh biếc đang ngước nhìn chàng long lanh những tia vừa nóng bỏng vừa dịu dàng. Trong khoảnh khắc, mùa đông ảm đạm không còn nữa. Ashley thấy như
mùa xuân đã tới, một mùa xuân mơ hồ và thoang thoảng hương thơm của cây lá xạc xào, mùa xuân của những ngày vô tư lự xa xưa, khi ước mơ tuổi trẻ còn sôi sục trong huyết quản. Những năm dài đắng cay sau đó như đã biến tan đâu cả, không chỉ còn thấy vành môi đỏ run rẩy chờ đợi. Chàng cúi xuống hôn lên đó. Scarlett chợt nghe như có tiếng sóng tràn bờ và trong âm thanh đó, nàng vẫn còn có thể mơ hồ nhận ra nhịp đập rộn rã của tim mình. Xác thịt nàng như hòa tan vào người Ashley, thời gian như ngưng đọng lại, họ vẫn không rời nhau, chàng ngấu nghiến môi Scarlett như không bao giờ thỏa mãn. Tới khi Ashley thình lình buông ra, Scarlett không còn đứng
vững nữa, phải bám vào hàng rào cho khỏi ngã. Nàng nhìn Ashley với ánh mắt đắc thắng:
- Anh yêu em! Anh yêu em? Nói như vậy với em đi.
Tay Ashley vẫn còn giữ vai nàng, mấy ngón tay run lên. Scarlett nghe thích thú. Nàng lại ngã tới, nhưng Ashley đẩy nàng ra, vẻ xa vắng biến mất trong ánh mắt, chỉ còn lại đau khổ và tuyệt vọng:
- Không! Nếu em còn làm vậy nữa, anh sẽ không tự chế nổi.
Searlett cười rạng rỡ, nụ cười chứng tỏ nàng có thể quên bẵng thời gian hay bất cứ gì ngoài cái hôn môi của chàng ra. Thình lình Ashley lay mạnh nàng, lay mạnh đến nỗi tóc nàng xổ tung ra, lòa xòa trên vai, lay mạnh như đang tức giận nàng... và giận luôn cả chính mình.
- Chúng ta không thể làm như vậy được. Anh nói với em là chúng ta không thể làm như vậy.
Có lẽ nàng sẽ gãy lìa nếu Ashley tiếp tục lay lắc nữa. Mái tóc che khuất mắt khiến nàng không còn thấy rõ gì. Hành động đột ngột của Ashley làm nàng rất ngạc nhiên. Nàng vùng ra và nhìn chàng đăm đăm. Trán chàng lấm tấm mồ hôi, tay nắm chặt lại như đang đau đớn. Đôi mắt xám bỗng lóe sáng:
- Lỗi ở anh tất cả... em không có lỗi gì và chuyện này sẽ không bao giờ xảy ra nữa. Anh sẽ đem Melanie và con của anh đi.
Scarlett nghe buốt ở tim:
- Đi à? Không được đâu.
- Được chớ, xin thề có Chúa! Em còn nghĩ là anh có thể ở lại đây được nữa sao? Để rồi lại tái diễn...
- Nhưng Ashley, anh không đi được. Tại sao anh phải đi? Anh yêu em...
- Em muốn anh nói câu đó không? Được rồi, anh nói đây. Anh yêu em.
Ashley bỗng nghiêng người về phía Scarlett với điệu bộ hung hãn khiến nàng phải lùi lại dựa vào bờ rào.
- Anh yêu em vì lòng can đảm, vì tánh bướng bỉnh, vì sự bồng bột và thô bạo của em. Anh yêu em bao nhiêu? Rất nhiều, nhiều đến nỗi suýt nữa anh đã
lăng nhục ngôi nhà đã từ lâu che chở anh và gia đình anh, suýt nữa anh đã quên người vợ hiền hiếm hoi trên cõi đời này. . . và suýt nữa anh đã chiếm đoạt em ngay trên chỗ bùn lầy này như là một. ..
Tim Scarlett lạnh buốt và đau nhói như vừa bị đâm bởi một mũi kim băng. Nàng ngập ngừng:
- Nếu anh nghĩ vậy. . . mà. . . không chịu làm như mình nghĩ. . .tức là anh không yêu em.
- Không bao giờ anh có thể làm cho em hiểu nổi.
Hai người im lặng nhìn nhau. Đột nhiên nàng rùng mình, có cảm giác như một kẻ vừa trở về sau một chuyến viễn du thì bỗng thấy trời đã vào đông, 'bao nhiêu cánh đồng đều trần trụi với những gốc rạ khô khan. Mặt Ashley đã trở lại cái vẻ xa vắng cố hữu. Scarlett biết là chàng cũng đang lạnh giá như mình và đang đau khổ vì hối hận. Đáng lẽ nàng đã bỏ Ashley lại đó để vào nhà nhưng quá mệt mỏi, nàng không còn đủ sức để cử động, ngay cả nói chuyện cũng
gần như đuối sức. Sau cùng nàng cố gắng:
- Bây giờ em không còn gì nữa cả. Không còn gì để yêu. Không còn gì để phấn dấu. Em đã mất anh và sắp mất Tara.
Ashley nhìn nàng thật lâu và cúi xuống bốc một nắm đất đỏ.Không, em vẫn còn. Có những thứ em còn yêu thương hơn anh nữa, dẫu em không nghĩ như vậy. Em vẫn còn Tara.
Cầm bàn tay mềm mại của nàng, Ashley đặt nắm đất vào đó và khép mấy ngón tay nàng lại. Bàn tay của Ashley và bàn tay nàng không còn lại một chút hơi ấm nào. Nhìn nắm đất trong tay một lúc rồi chẳng hiểu gì cả, nàng nhìn sang Ashley và mơ hồ nhận ra bên trong con người chàng lúc nào cũng có một nghị lực cao độ không thể bị cấu xé bởi bất cứ một bàn tay nào dầu là bàn tay cuồng nhiệt của nàng hay ai khác. Nắm đất làm lạnh tay, Scarlett nhìn lại lần nữa.
Phải, em vẫn còn cái này. Thoạt tiên, câu nói đó hoàn toàn vô nghĩa đối với nàng, nắm đất màu đỏ cũng chỉ là nắm đất. Nhưng khi hình dung với cả
biển đất màu đỏ vây quanh Tara, nàng thấy nó đáng yêu làm sao. Nàng đã vô cùng khó nhọc để gìn giữ nó . . . và cuộc chiến đấu sẽ còn vất vả nhiều hơn nữa nếu nàng muốn giữ gì nó tới đời sau. Nhìn Ashley lần nữa, Scarlett bỗng ngạc nhiên khi nhận ra những cảm xúc rạo rực lúc nay đã biến mất hết. Nàng vẫn còn suy nghĩ được nhưng không còn cảm giác nào. Bằng một giọng thật rõ ràng, nàng nói mau:
- Anh không cần phải đi. Em không thể để gia đình đói khát được chỉ vì chính em đã gây ra chuyện lúc nãy. Và chuyện đó sẽ không bao giờ tái diễn.
Scarlett quay lại và băng qua thửa đất khô vào nhà vừa đi vừa búi tóc lại. Ashley đứng nhìn theo, nhìn đôi vai mảnh khảnh vươn thẳng ra. Cử chỉ đó xuyên thẳng tim chàng hơn bất cứ một lời nào nàng đã nói.
(1) Người Miền Nam theo đảng Cộng Hòa .sau nội chiến.
(2) Người liền Bắc đổ xuồng miền Nam sau chiến tranh để trục lợi.
(3) Hottentot: một sắc dân Nam Phi, gồm hai chủng tộc Bushmen và Bantus.
