70 + 2 = Món quà nóng bỏng của Tổng thống Putin
23:51' 27/04/2007 (GMT+7)
(Lanhdao.net) - 70 phút với hàng chục từ kêu gọi lòng yêu nước của nhân dân. Chỉ hơn 2 phút cuối dành cho NATO, nhưng với những từ nặng nề nhất: "Chúng ta đã nghiêm túc tuân thủ, còn họ thì không... Bởi vậy, chúng ta sẽ rút khỏi hiệp ước về vũ khí thông thường đã ký với NATO". Bài diễn văn của Tổng thống Nga Putin hôm 26/4 lại thêm một lần gây tranh luận nóng bỏng. Trong khi đó, báo chí phương Tây thì ra sức kêu gọi Putin "hãy bớt nóng", và "đừng căm thù chúng tôi đến thế".
[link=http://vnthuquan.net/diendan/http://www.lanhdao.net/leadership/archive/images/2007/04/20060428_putin.jpg]
[/link]Tổng thống Nga Vladimir Putin
Đối với người Nga, thông điệp liên bang cuối cùng của Tổng thống Vladimir Putin phát đi hôm 26/4 đã trở thành thông điệp dài nhất và hàm chứa nhiều vấn đề nhất từ trước đến nay mà nhà lãnh đạo này muốn nhắn gửi với người dân trong 7 năm qua.
72 phút của bài diễn văn với 8076 từ được hình thành nên từ 52.271 chữ và tích tụ trong 555 câu, Putin đã nhắn gửi tới người dân nước mình lâu nhất kể từ khi ông bước lên vị trí người đứng đầu nhà nước Nga.
Từ được Putin dùng nhiều nhất trong thông điệp lần này là đại từ "chúng ta" với tần số 60 lần, gấp đôi kỷ lục của thông điệp 2005 (37 lần).
Tổng thống Nga cũng tiếp tục duy trì truyền thống sử dụng rất nhiều từ "cần phải" của ông trong thông điệp liên bang với 53 lần (năm 2006 là 65 và năm 2005 là 52). Bên cạnh đó, các từ "nước Nga" cũng được Putin nhắc đến tới 74 lần, "nhà nước" với 45 lần, "kinh tế" và "sản xuất" đến 34 lần, "chính sách" 23 lần.
Tất cả những từ ngữ được Putin nhắc lại đó thể hiện một sự kỳ vọng to lớn của ông vào tương lai của nước Nga và người dân Nga, một tương lai mà cá nhân Putin đã đóng góp một phần lớn sức lực để gây dựng, và bởi vậy, Putin muốn nhìn thấy rằng, nước Nga trong năm cuối cùng của nhiệm kỳ Tổng thống sẽ phải phát triển như thế nào và đưa ra những kế hoạch ngắn hạn - từ nay đến 2012 - phải làm được những gì.
Trong 7 năm nắm quyền, Putin là lãnh đạo luôn nhận được sự ủng hộ của trên 60% người Nga, vì thế, sự ra đi đã được báo trước vào mùa xuân năm sau của Putin bắt đầu làm cho đa số người dân tiếc nuối. Liệu nhà lãnh đạo mới có tiếp thu được trọn vẹn những thành tựu và thuận lợi mà Putin để lại hay không, vẫn là một ẩn số của nước Nga mà người dân mong rằng Putin sẽ giúp họ tìm ra lời giải đúng.
Tất cả những gì Putin nói với Quốc hội, các quan chức chính phủ, các lãnh đạo địa phương trong 70 phút của bản thông điệp hôm thứ Năm vừa qua có thể coi là hành động lên dây cót tinh thần cho cả dân tộc khi mà những ý nghĩ rằng "họ sắp mất đi một nhà lãnh đất nước tài ba và có lòng tự trọng" bắt đầu xuất hiện.
... và 2 phút dành cho phương Tây
Với những người không thích Putin, 2 phút tuyên bố khả năng Nga sẽ rút khỏi hiệp ước chung đã ký với NATO về vũ khí thông thường của nhà lãnh đạo này được một số báo phương Tây gọi là "Sa hoàng", là "châm ngòi cho chiến tranh lạnh".
Nhưng những người "hiểu biết hơn" trong vấn đề này lại có cách nhìn nhận khác. Họ không trách Putin hiếu chiến, nhưng trách ông "đã bốc đồng" khi đột ngột đưa ra lời đe dọa với phương Tây.
Theo họ, hành động dọa phương Tây của Nga chỉ càng làm cho các nước Đông Âu cũ trở nên sợ Nga hơn và hậu quả sẽ là những nước đó - các quốc gia vốn từng nằm trong vùng ảnh hưởng truyền thống của nước Nga - sẽ ngày càng xích gần về phía NATO và phương Tây hơn mà thôi.
"Những người hiểu biết" cũng biết rõ ràng, lỗi đầu tiên để dẫn đến "món quà" mà Tổng thống Nga dành cho phương Tây vừa rồi không ai khác lại chính là do phương Tây.
Tất nhiên, các nước thành viên NATO nói chung, hay nước Mỹ nói riêng, có quyền lo lắng cho nền an ninh quốc gia. Song, tốt hơn cả là họ nên chấp thuận sự thật rằng, việc đảm bảo an ninh quốc gia sẽ dễ dàng hơn nhiều nếu họ có sự trao đổi với các nước khác, hơn là cứ tự biên tự diễn. Chính Mỹ - chứ không phải Nga - là nước đầu tiên phá vỡ thỏa thuận về vũ trang của thời kỳ "chiến tranh lạnh", khi năm 2001 Mỹ đơn phương chấm dứt thực thi Thỏa thuận về hạn chế các hệ thống phòng thủ tên lửa.
Thêm vào đó, dự định triển khai các hệ thống đánh chặn tên lửa ở châu Âu của Mỹ gần đây cũng khiến nhiều nước châu Âu tỏ ra lo ngại. Đó là những điều Washington đã dự đoán được, kể cả phản ứng của Nga, nhưng "món quà 2 phút" trong thông điệp của Putin thì có lẽ họ đã không tính được.
Trái lại, phương Tây lập luận rằng, nếu đã nói đi thì cũng phải nhìn lại, nên cũng sẽ tốt hơn nếu Mátxcơva tìm một cách khác để biểu lộ "sự không hài lòng" của mình, hơn là việc đưa ra một tuyên bố khiến cho các nước khác phải lo sợ mỗi khi nhà lãnh đạo Nga bày tỏ trách nhiệm trong vấn đề đảm bảo an ninh quốc gia.
Mỗi khi Mátxcơva lên tiếng đe dọa sẽ phá vỡ một thỏa thuận nào đó với phương Tây - đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự - thì các nước láng giềng từng là đồng minh của Nga một thời nay chỉ càng bám chặt phương Tây hơn, và khi ấy, Nga sẽ lấy việc đó để cáo buộc Mỹ đang gia tăng sức ép lên biên giới của Nga.
Thế nhưng, còn có một góc nhìn khác trong vấn đề này xuất phát từ quan điểm của những người hiểu nước Nga và hiểu Putin. Lịch sử cho thấy, trong quá khứ nước Nga chưa từng chủ động sử dụng áp lực bằng quân sự đối với nước khác nếu như không phải đã bị đối phương gây hấn trước. Bởi vậy, một tuyên bố có phần "quá kiên quyết và cụ thể" của Tổng thống trong năm cuối của nhiệm kỳ Tổng thống cũng không phải là một sự kiện lạ.
Hơn ai hết, Putin hiểu mình cần phải làm gì cho nước Nga, cần phải đảm bảo an ninh cho đất nước và nhân dân bằng cách nào. Phản ứng dứt khoát và cụ thể đối với dự định triển khai tên lửa của Mỹ là cách tối ưu và tiết kiệm thời gian nhất mà Putin đã chọn đúng. Bởi thời gian còn lại của ông trên cương vị người lãnh đạo đất nước chỉ còn chưa đầy 1 năm. Ông đang cần phải có một thông điệp rõ ràng với cả người dân Nga và cả những "kẻ đang ngấm ngầm phá họa nước Nga".
Và có lẽ, đây cũng chính là định hướng đối ngoại mà Putin muốn nhắn nhủ người kế nhiệm ông nên làm theo, nếu người đó cũng có chung mục tiêu đưa nước Nga trở lại vị trí cường quốc trên thế giới.
Bởi thế mà 70 phút hào sảng cho "chúng ta", "nhà nước", "cần phải", "sản xuất" sẽ khích lệ người dân đứng về phía ông hơn khi lắng nghe 2 phút cuối cùng dành cho phía "họ".
Nguyễn Thắng
Ngày tháng ra đi mãi mãi không bao giờ quay trở lại