Quyền tự do thành lập đảng ở Việt Nam.

Hà nội, ngày 21-4-2006

Trong những tháng đầu năm 2006, chúng ta đã chứng kiến sự trưởng thành và phát triển mạnh mẽ của phong trào vận động cho thể chế dân chủ trong nước, có sự tham gia của cả đảng viên Cộng sản và người ngoài đảng. Mục tiêu cũng như khát vọng của toàn thể dân tộc Việt Nam là xây dựng một xã hội tự do, dân chủ, công bằng và bác ái với một thể chế chính trị đa nguyên, đa đảng. Để đạt được mục tiêu và khát vọng đó thì phải khôi phục lại sự hoạt động của các đảng chính trị từng có ở Việt Nam trước đây như đảng Xã hội, đảng Dân chủ, Quốc Dân Đảng, Đại Việt, … và phải có sự ra đời của những đảng phái chính trị mới. Tôi là một luật sư hoạt động trong lĩnh vực nhân quyền và tự do tôn giáo trong nhiều năm. Dưới đây, tôi đưa ra những nghiên cứu và quan điểm của cá nhân tôi về quyền tự do thành lập đảng ở Việt Nam trong lịch sử và theo Hiến pháp, pháp luật hiện hành. Tôi mong muốn có sự đóng góp ý kiến cũng như tranh luận của các luật sư, các nhà nghiên cứu pháp luật trong và ngoài nước nhằm cổ vũ cho sự khôi phục lại hoạt động cũng như sự thành lập mới của các đảng phái chính trị ở Việt Nam.

1/ Về mặt lịch sử:

Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, ở Việt Nam có rất nhiều đảng phái chính trị cùng hoạt động bình đẳng với đảng Cộng sản, và tất cả điều có mục tiêu chung là dành độc lập dân tộc. Và ngày 2-9-1945 trong Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố với nhân dân Việt Nam và thế giới rằng: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo Hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được ; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.” Lời nói bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn độc lập nǎm 1776 của nước Mỹ. Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là : mọi Dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền hạnh phúc và quyền tự do. Bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Cách mạng Pháp nǎm 1791 cũng nói : "Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi ; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi". Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được…”.

(Trích Tuyên ngôn độc lập ngày 2-9-1945 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa).

Hiến pháp đầu tiên năm 1946 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa qui định tại Điều 1:“ Tất cả mọi quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống , gái, trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo.”

Điều 5 qui định:“ Tất cả công dân Việt Nam đều ngang bằng về mọi phương diện: chính trị, kinh tế, văn hóa.”

Điều 7:“ Tất cả công dân Việt Nam đều bình đẳng trước pháp luật, đều được tham gia chính quyền....”

Như vậy ngay trong bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và trong bản Hiến pháp đầu tiên, đại đa số nhân dân Việt Nam đã lựa chọn và khẳng định Việt Nam là một thể chế chính trị đa nguyên, đa đảng. Và điều này đã được cụ thể trong chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đó là một chính phủ đa đảng. Trong chính phủ đó ngoài Quốc dân đảng chỉ hiện diện trong một thời gian ngắn, còn đảng Xã hội và đảng Dân chủ đã hoạt động và tồn tại cùng với đảng Cộng sản cho đến năm 1988, là năm họ đã tự tuyên bố giải thể với lý do đã hoàn thành nhiệm vụ lịch sử(dù trong thực tế có thể có những lý do khác). Sự ra đời của các đảng chính trị trước đây, bao gồm cả đảng Cộng sản dưới thời Pháp thuộc là dựa vào sự ủng hộ của lực lượng quần chúng mà họ làm đại diện, sau đó họ tuyên bố thành lập chứ không phải theo một thủ tục pháp lý nào, và cũng không có bất kỳ một cơ quan nào để đăng ký hay cấp phép cho họ. Bản thân đảng Cộng sản đã được thành lập ở Trung Quốc chứ không phải ở Việt Nam.

Như vậy, cách đây hơn 60 năm, trên đất nước Việt Nam của chúng ta đã từng có một chính phủ dân chủ, đa đảng với một bản Hiến pháp hết sức tiến bộ mà lại trong bối cảnh đất nước lúc đó thù trong, giặc ngoài. Ngày nay, trong một đất nước hòa bình, thống nhất và xu thế dân chủ hóa diễn ra trên tòan cầu, thì không thể có lý do gì để hạn chế hay ngăn cản nhân dân Việt Nam xây dựng một xã hội dân chủ và đa đảng để cho tất cả mọi người dân đều có cơ hội tham gia vào xây dựng Tổ quốc.

2/ Về mặt pháp luật hiện hành:

Hiến pháp và pháp luật của Việt Nam hiện nay không có Điều nào cấm hay hạn chế công dân của mình thành lập một đảng chính trị. Như vậy công dân Việt Nam có quyền làm những gì mà pháp luật không cấm. Trong Hiến pháp Việt Nam hiện nay:

Điều 2 qui định: “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân…”

Điều 50 qui định: “Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người về chính trị, … được tôn trọng…”

Điều 53 qui định: “ Công dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội,…”

Điều 69 qui định: “Công dân có quyền tự do lập hội,..”

Như vậy mọi quyền lực Nhà nước đều thuộc về nhân dân và của nhân dân, người dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước bằng cách lập những đảng chính trị khác nhau để đại diện cho mình. Vì trong Hiền pháp không có qui định cấm các đảng chính trị khác thành lập và hoạt động. Điều 4 Hiến pháp qui định đảng Cộng sản là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội, nhưng không qui định ở Việt Nam chỉ duy nhất có một đảng Cộng sản được tồn tại và phát triển. Như vậy đảng Cộng sản cũng chỉ là một tổ chức chính trị bình đẳng với các đảng phái và tổ chức chính trị khác hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.

3/ Thực tiễn:

Trong lịch sử phát triển của nhân loại, cả về khía cạnh lịch sử cũng như pháp lý, chưa bao giờ có thực tế sảy ra là một đảng chính trị này cho phép hay đồng ý cho một đảng chính trị khác ra đời hay thành lập. Mà các đảng chính trị được thành lập trên cơ sở có sự ủng hộ của một bộ phận người dân mà họ làm đại diện.

Thông thường ở các nước, các đảng phái chính trị được tự do thành lập. Và ở một số nước, họ có Tòa án Hiến pháp là nơi để các đảng chính trị đăng ký hoạt động hoặc Ủy ban bầu cử trung ương là nơi để các đảng chính trị đăng ký khi tham gia tranh cử.

Hiện tại, đảng Cộng sản Việt Nam có khoảng 3 triệu đảng viên so với khoảng 83 triệu người Việt Nam, như vậy đảng cộng sản chỉ đại diện cho một bộ phận rất nhỏ dân số Việt Nam. Trong khi đó còn khoảng 80 triệu người Việt Nam có rất nhiều những ý kiến khác, những quan điểm khác về xây dựng đất nước, và họ có quyền có một hoặc nhiều chính đảng khác, ngoài đảng Cộng sản để đại diện cho quyền lợi và tiếng nói của họ.

Do vậy cả về khía cạnh lịch sử, khía cạnh pháp lý và thực tiễn, mọi người dân Việt Nam không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng,… đều đã và đang có quyền tự do thành lập đảng.

4/ Làm thế nào để thành lập được một đảng chính trị ở Việt Nam?

Đây là câu hỏi mà hiện nay rất nhiều người Việt Nam đang tìm câu trả lời. Theo nghiên cứu của cá nhân tôi thì cách làm dưới đây có thể phù hợp:

Trước hết là những công dân nào muốn hành lập một đảng chính trị mới, họ nên đứng ra thành lập một Ủy ban gọi là Ủy ban vận động thành lập đảng(việc thành lập Ủy ban này không phải xin phép). Uỷ ban này sau khi soạn thảo ra Điều lệ đảng và cương lĩnh tạm thời thì đưa ra cho quần chúng nhân dân để lấy sự ủng hộ. Ủy ban nên đặt ra khi thu được bao nhiêu chữ ký ủng hộ(ví dụ là 100, 500 hay 100.000,…) thì đủ để công bố thành lập đảng và làm lễ ra mắt trước tòan thể nhân dân Việt Nam và bè bạn Quốc tế.

Trước những đòi hỏi bức xúc của quá trình dân chủ hóa đất nước, những thành viên cũ cuả đảng Dân chủ và đảng Xã hội cùng với hậu duệ của họ hoàn toàn có quyền để khôi phục lại hoạt động của đảng Xã hội và đảng Dân chủ. Những thành viên của hai đảng này chỉ cần ra tuyên bố trước nhân dân Việt Nam và thế giới về việc khôi phục lại hoạt động của họ mà không cần phải xin phép hay đăng ký vì lý do đơn giản trước đây họ tự giải tán thì nay họ có quyền tự phục hồi hoạt động của họ.

Việt Nam trong xu thế tất yếu đi đến một xã hội dân chủ với thể chế chính trị đa đảng đó là chân lý, mà chân lý thì không một ai có thể phủ nhận hoặc chối bỏ được. Tôi tin rằng thế hệ trẻ Việt Nam sẽ tự đứng lên để nắm lấy quyền và cơ hội của mình, đừng bao giờ thụ động ngồi chờ vào sự ban cho của người khác.

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/story/2006/04/060425_quyenlapdang.shtml


Luật sư Nguyễn Văn Đài
Văn phòng luật sư Thiên Ân - Đoàn luật sư Hà Nội
10 Đoàn Trần Nghiệp - Hà Nội, Việt Nam
Mobile: 84-953-753-179

Email: [email=lawyerdaivn@gmail.com]lawyerdaivn@gmail.com[/email]

[/align]

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia[/align]Khối 8406 là tên gọi của một nhóm người hoạt động chính trị, tự nhận là những người kêu gọi cho dân chủ tại Việt Nam, với tuyên ngôn công bố ngày 8 tháng 4 năm 2006 (do đó mà có cụm số 8406). Chính phủ Việt Nam cho rằng hoạt động của họ vi phạm pháp luật Việt Nam và đã kết án một số thành viên, trong đó có ông Nguyễn Văn Đài và bà Lê Thị Công Nhân.
Khối này chính thức đưa ra "Bản Tuyên ngôn tự do dân chủ 2006" [1], với nội dung chủ yếu bao gồm:

1. Bản tuyên ngôn này cho rằng các quyền tự do cơ bản của người dân tại Việt Nam đã bị chà đạp.
   
2. Kêu gọi thiết lập lại các quyền cơ bản bao gồm:
   
3. Quyền tự do thông tin ngôn luận theo Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị của Liên Hiệp Quốc.
   
4. Quyền tự do hội họp, lập hội, lập đảng, bầu cử và bầu cử theo Công ước quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị, điều 21.
   
5. Quyền tự do hoạt động Công đoàn độc lập và quyền đình công chính đáng theo Công ước Quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa, được Liên Hiệp Quốc biểu quyết ngày 16 tháng 12 năm 1966, điều 7 và 8.
   
6. Quyền tự do tôn giáo theo Công ước Quốc tế về các Quyền dân sự và chính trị, điều 18.


7. Kêu gọi đấu tranh hòa bình, bất bạo động.


Diễn biến


Ban đầu, Khối 8406 chỉ có 118 thành viên, là người Việt trong nước [1]. Theo danh sách chi tiết gần đây nhất, lần thứ 10, công bố ngày 22 tháng 8 năm 2006, số thành viên công khai đã lên đến 1951 thành viên là người Việt trong nước. Ngoài ra, Khối 8406 cũng đã có 3881 thành viên công khai là người Việt đang sinh sống ở nước ngoài, cùng với 139 chính khách quốc tế bao gồm đại diện các tổ chức, 50 nhân sĩ thuộc Hiến chương 77 Tiệp Khắc[2] và 50 dân biểu, nghị sĩ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, các thành viên của tổ chức này cho rằng họ có đến hàng vạn người ủng hộ[3].
Ngày 22 tháng 8 năm 2006, Khối 8406 công khai đưa ra đề nghị bốn bước dân chủ hóa Việt Nam, bao gồm: việc đòi hỏi tái lập các dân quyền tự do, thiết lập các đảng phái chính trị, soạn thảo hiến pháp và tổ chức bầu đại biểu quốc hội mới, có nhiệm vụ chọn lựa quốc hiệu, quốc kỳ và quốc ca[4]. Khối này cũng nhấn mạnh đến mục tiêu cao nhất là thay đổi triệt để hệ thống chính trị Việt Nam (trích nguyên văn tuyên bố), không chấp nhận đổi mới hoặc cải cách của chính quyền hiện tại. Tuyên bố cũng chứa đựng các nội dung rất cứng rắn mà theo chính quyền Việt Nam hiện tại là không thể chấp nhận được như: cáo buộc đảng Cộng Sản Việt Nam "tráo trở", "bạo lực và khủng bố", "bóng ma"[1].
Từ khi thành lập đến nay, nhiều thành viên là công dân trong nuớc Việt Nam đã bị công an mời thẩm vấn kể cả bị bắt giam trong nhiều ngày [5], vì đã có những hành động vi phạm pháp luật Việt Nam[cần chú thích]. Quan điểm cứng rắn, thẳng thắn (có một số cho rằng có tính cực đoan và có yếu tố kêu gọi bạo lực trá hình) yêu cầu thay đổi triệt để hệ thống chính trị kèm theo kêu gọi đấu tranh hòa bình, đã dẫn đến việc chính quyền Việt Nam nghi ngờ tính chất bất bạo động của tổ chức này.
Theo như tuyên bố của tổ chức này thì khối cũng đã được sự công khai công ủng hộ của các tổ chức hay cá nhân nước ngoài, trong đó bao gồm nhiều nghị sĩ [cần dẫn chứng], dân biểu, trí thức và các nhóm hoạt động cho nhân quyền[3].

Bị giam giữ "vì chống nhà nước"

Trong vài tháng đầu năm 2007, một số thành viên của nhóm này đã bị giam giữ. Ngày 30 tháng 3 năm 2007, tại Huế, Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên-Huế đã mở phiên tòa xét xử linh mục Nguyễn Văn Lý và bốn người khác là Nguyễn Phong, Nguyễn Bình Thành, Hoàng Thị Anh Đào và Lê Thị Lệ Hằng về tội "tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam". Ông Nguyễn Văn Lý bị phạt tám năm tù, bốn người còn lại chịu các mức án từ 18 tháng đến sáu năm.

Tham khảo

▲ 1,0 1,1 1,2 http://www.tuyenngon2006.org/ Tuyên ngôn 8406
▲ Bloc 8406 of Manifesto on Freedom & Democracy for Viet Nam 2006
▲ 3,0 3,1 Danh sách người ủng hộ 8406
▲ Asia Times
▲ Trường hợp Phạm Bá Hải, Nguyễn Ngọc Quang, Trần Anh Kim, Lê Trí Tuệ, Công an Thái bình de doạ người của nhóm 8406, Trường hợp Tân Vĩnh Phát.


Xem thêm

• Nguyễn Văn Đài
  
• Lê Thị Công Nhân

http://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%E1%BB%91i_8406



[/align]___________

[/align] 

[/align]

'Thay đổi phải đến từ tư tưởng'
BBC phỏng vấn Luật Sư Nguyễn Văn Đài na9m 2006



Luật sư Nguyễn Văn Đài
 

Bài viết về 'quyền thành lập đảng ở Việt Nam' của luật sư Nguyễn Văn Đài, đang sống và làm việc ở Hà Nội, đăng trên trang web của BBC đã gây nhiều chú ý.
 

[/align]Đây đang là một trong những bài được đọc nhiều nhất tại trang web của BBC, và thu hút nhiều tranh luận đa chiều.

Nói chuyện với đài BBC ngày hôm nay, luật sư Nguyễn Văn Đài nói nhiều bạn bè của ông ở Việt Nam, đã gọi điện cho ông tâm sự rằng "mặc dù họ không muốn công khai bày tỏ ý kiến về bài viết, nhưng ngỏ ý chia sẻ và động viên cùng tác giả."

Nguyễn Văn Đài: Và tôi cũng đọc các ý kiến độc giả BBC phản hồi trên mạng. Tôi thấy đa số các ý kiến không đề cập khía cạnh pháp luật của vấn đề - một trọng tâm trong bài của tôi - mà họ chỉ nêu chính kiến ủng hộ hay không ủng hộ việc lập đảng.

Tại Việt Nam hiện nay, làm gì liên quan tôn giáo, nhân quyền cũng chịu rất nhiều sức ép. Tôi viết baì này cũng chỉ xuất phát từ lương tâm mình. Tôi không làm vì quyền lực hay địa vị gì cả. Công việc trực tiếp của tôi mỗi tuần đều nhận rất nhiều thư từ, điện thoại từ nông thôn, vùng miền núi phía Bắc. Họ kể những chuyện như việc họ thờ phụng Chúa nhưng chính quyền địa phương đến giải tán.


 Tại Việt Nam hiện nay, làm gì liên quan tôn giáo, nhân quyền cũng chịu rất nhiều sức ép. Tôi viết baì này cũng chỉ xuất phát từ lương tâm mình.

[/align][/align]Nguyễn Văn Đài, luật sư

[/align][/align]
Là luật sư, tôi tham gia nhiều vụ như thế. Nhưng giải quyết từng vụ việc cụ thể cũng chỉ là làm phần ngọn mà thôi. Gốc rễ của nó lại xuất phát từ bản chất của chế độ này. Ví dụ bạn tôi ở thành phố, thường xuyên bị làm khó dễ vì hộ khẩu, công an đến nhà, không cần giấy tờ gì đã xộc vào kiểm tra hộ khẩu, tước chứng minh thư của họ - trong khi luật thì quy định công dân có quyền tự do đi lại, cư trú. Nhưng họ dùng những văn bản, nghị định để vô hiệu hóa cái quyền hiến định ấy.

Những vụ như thế xảy ra nhiều, không thể giải quyết được hết. Và tôi nghĩ là đó cũng chỉ là cái ngọn thôi, không xem xét tận gốc thì vẫn cứ xảy ra mãi.

BBC:Đại hội X vừa kết thúc, theo anh, đại hội có đem lại thay đổi gì lớn không?

Mặc dù qua thông tin bên ngoài và suy đoán, thì phần nào biết trước kết quả, nhưng chúng tôi là người có đạo, vẫn cầu nguyện để mong có sự thay đổi nào đó. Nhưng cuối cùng kết quả vẫn là như vậy. Nên tôi không hy vọng có thay đổi rõ nét nào sau kỳ đại hội này.

Sự thay đổi, nếu có, cũng phải xuất phát từ chính nhân dân, chứ không phải do Đảng Cộng sản. Mà qua nhiều năm bị bưng bít thông tin, nên sự nhìn nhận ra bên ngoài của người dân nói chung còn rất hạn chế.
Tôi tiếp xúc với nhiều người dân đi khiếu kiện, thực sự mà nói hiểu biết của họ về chính những quyền của mình còn rất hạn chế. Nên không thể nói một sớm một chiều được. Nhưng có quyền hy vọng trong thời gian không xa, nhân dân sẽ hiểu hơn về quyền của mình và khi tư tưởng nhân dân thay đổi, chính quyền sẽ buộc phải thay đổi để cuộc sống của người dân tốt hơn.

BBC:Nhưng luật sư cũng không thể phủ nhận là cuộc sống của người dân nói chung đã cải thiện hơn trước?


Cuộc sống thay đổi, dĩ nhiên, có phần do Đảng Cộng sản chủ trương đổi mới về kinh tế. Mà đó là nghĩa vụ và trách nhiệm của một nhà nước, chứ không phải là sự ban ơn. Người dân lao động và đóng thuế để nuôi bộ máy của chính quyền và đảng. Nghĩa vụ của một đảng cầm quyền là phải tìm ra đường lối thích hợp nhất cho 83 triệu người.

Và cuộc sống có đổi thay cũng là do nỗ lực của từng người dân. Cứ thử đến các công trường xây dựng, đồng ruộng, người ta sẽ thấy người dân phải lao động vất vả để nuôi mình, nuôi gia đình. Những dịch vụ về cơ sở hạ tầng của nhà nước thì người dân cũng phải trả tiền, chứ nhà nước không cho không người dân một cái gì cả.


http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/story/2006/04/060427_nguyenvandai_interview.shtml


[/align]