Đỗ Hùng









Ông Putin đã bất ngờ ra điều kiện - Ảnh: ReutersViệc Mỹ lên kế hoạch triển khai lá chắn tên lửa tại châu Âu đã khiến giới lãnh đạo Nga phẫn nộ. Trong cuộc gặp gỡ với Tổng thống Mỹ G.Bush vào hôm qua, Tổng thống Nga V.Putin đã bất ngờ ra điều kiện.

Tại Hội nghị thượng đỉnh G-8 đang diễn ra ở Đức, cuộc tranh cãi về tên lửa giữa Nga và Mỹ không nằm trong lịch trình chính thức. Tuy nhiên, vì là điểm mấu chốt trong quan hệ giữa hai cường quốc này cũng như giữa Nga và châu Âu nên vấn đề trên đương nhiên đã tạo ra một không khí nặng nề phủ lên hội nghị. Tổng thống Mỹ G.Bush, ngoài các chủ đề như năng lượng, khí hậu, Trung Đông..., cũng tranh thủ hội nghị tại Đức để thuyết phục người đồng nhiệm Nga V.Putin thêm lần nữa về kế hoạch triển khai lá chắn tên lửa của Mỹ, dự định sẽ đặt tại CH Czech và Ba Lan.
Chính phủ Mỹ đã nhiều lần thuyết phục Nga một cách trực tiếp về vấn đề này, trong đó có các chuyến thăm Moscow của Bộ trưởng Quốc phòng R.Gates và Ngoại trưởng C.Rice trong năm nay. Sau khi cả ông Gates lẫn bà Rice đều không lay chuyển được lập trường của Nga, Mỹ đã quyết định hành động bằng một cuộc đàm phán trực tiếp với Ba Lan hồi cuối tháng trước về kế hoạch dựng lá chắn tên lửa tại quốc gia Đông Âu.
Cuộc gặp này được phía Nga coi như là lời thách thức đối với họ. Sau đó, Nga đã có một loạt phản ứng mạnh mẽ ở cấp cao nhất. Tổng thống Putin không ngần ngại cáo buộc Mỹ đã châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang và Nga cũng đe dọa sẽ chĩa tên lửa chiến lược của mình về phía châu Âu. Cuối tháng trước, Moscow đã thử thành công tên lửa chiến thuật mới nhất mang tên RS-24, loại vũ khí mà họ nói là "có thể xuyên thủng mọi bức tường phòng thủ".
Trong khi cơn giận của người Nga đang ở cao trào thì ông Bush hôm 5.6 đã đến thăm Czech, quốc gia được Mỹ "chọn" làm địa điểm lắp đặt hệ thống radar trong chương trình phòng thủ tên lửa của mình.
Tại đây, theo Hãng tin AP, ông đã trấn an người Nga bằng cách nói rằng hệ thống chống tên lửa tại châu Âu chỉ nhằm ngăn chặn nguy cơ từ Iran và CHDCND Triều Tiên chứ không phải từ Nga. Lời trấn an này chẳng những không làm người Nga "hạ hỏa" mà còn khiến cuộc tranh cãi khốc liệt hơn. Chính vì thế, ông Bush đã sắp xếp cuộc gặp trực tiếp với ông Putin tại Hội nghị G-8 vào hôm qua như là nỗ lực lần chót của Mỹ trong việc trấn an Nga về lá chắn tên lửa.
Trước cuộc gặp hôm qua, ông Bush đã rào đón nguyên thủ Nga bằng những lời nhẹ nhàng: "Ồ, một hệ thống phòng thủ thì chẳng thể chống lại một quốc gia có khả năng phóng cùng lúc nhiều tên lửa đâu". Đáp lại, thông qua phát ngôn viên của mình là ông D.Peskov, Tổng thống Putin đã gửi câu trả lời chắc như đinh đóng cột tới lãnh đạo Mỹ, rằng việc "triển khai lá chắn tên lửa sát biên giới Nga bất kỳ vì lý do gì" có thể gây ra "hậu quả không dễ chịu".
Sau đó, khi đã gặp trực tiếp ông Bush, Tổng thống Putin bất ngờ đưa ra một số điều kiện để Nga không phản đối kế hoạch lá chắn tên lửa của Mỹ. Thứ nhất, Nga sẽ không chĩa tên lửa về phía châu Âu nếu Mỹ đặt lá chắn tên lửa tại Azerbaijan, quốc gia chung biên giới với Nga nhưng nằm về phía châu Á, chứ không phải tại Czech và Ba Lan. Thứ nhì, Mỹ nên xem xét nghiêm túc các mối lo ngại của Nga cũng như cho phép "tất cả các phía có thể tiếp cận" lá chắn tên lửa. Bên cạnh đó, việc xây dựng lá chắn phải được tiến hành một cách minh bạch. Những giải pháp mà ông Putin "đề xuất" xem ra rất khó chấp nhận đối với người Mỹ. Vì thế, cuộc tranh cãi về lá chắn tên lửa chắc chắn sẽ còn kéo dài.


http://www1.thanhnien.com.vn/Thegioi/2007/6/7/196077.tno