Liệu Nga và Mỹ có tìm thấy một lối thoát chung với đề xuất của ông Putin. (Ảnh: Reuters)
(Dân trí) - Đề xuất mới của Nga về hệ thống phòng thủ tên lửa tại châu Âu đã vượt quá cả sự tưởng tượng của người Mỹ, tuy nhiên, các nhà phân tích quân sự lại cho rằng đề xuất này chưa chắc đã giành được nhiều sự ủng hộ.

Đề xuất, được Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra trong cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ George W. Bush bên lề hội nghị thượng đỉnh G-8 tại Đức ngày 7/6, theo đó Nga đề nghị Mỹ cùng sử dụng trạm rađa thời Liên Xô cũ ở Azerbaijan mà Nga hiện đang thuê như một cơ sở thuộc hệ thống phòng thủ chống tên lửa (NMD).
 
Nhà phân tích David Wright thuộc Hiệp hội các nhà khoa học có liên quan, trụ sở tại Massachusetts nói: "Đây là một nỗ lực của Nga nhằm chứng tỏ họ không khoan nhượng trong vấn đề này. Nhưng tôi nghĩ nó sẽ không đủ để thỏa mãn những người Mỹ đang muốn có một hệ thống phòng thủ".
 
Nhà phân tích Riki Ellison, Chủ tịch Liên minh ủng hộ Hệ thống phòng thủ tên lửa lại cho rằng ít nhất đề xuất của Tổng thống Nga Putin cũng là một sự khởi đầu tốt.
 
Ellison nói: "Tôi cho đây là một chiến thắng của chúng ta. Chúng ta sẽ không chấp nhận đề xuất này nhưng chí ít nó cũng là một khởi đầu tốt, nó cho thấy ông Putin đã chuyển từ thái độ đe dọa sang việc đưa ra một đề xuất thay thế".
 
Tổng thống Putin từng dọa sẽ nhắm tên lửa vào châu Âu nếu Mỹ tiếp tục thúc đẩy kế hoạch đặt một phần hệ thống tên lửa của nước này tại Trung Âu, theo đó sẽ đặt tại Cộng hòa Séc một hệ thống rađa và đặt ở Ba Lan 10 tên lửa đánh chặn.
 
Các nhà phân tích nhất trí rằng Azerbaijan là một vị trí lý tưởng để đặt hệ thống rađa này, nhưng lại nghi ngờ về chất lượng của hệ thống này.
 
Nhà phân tích Rick Lehner thuộc Cơ quan Phòng thủ Tên lửa của Lầu Năm Góc Mỹ cho biết đó là một hệ thống cảnh báo sớm, nó kém chính xác hơn loại rađa X-band cực mạnh mà Mỹ đang sử dụng.
 
Ông Ellison cũng cho rằng Azerbaijan là một địa điểm tuyệt vời nhưng Mỹ phải tìm cách để được đặt một hệ thống rađa riêng của nước này tại đó.
 
Trong khi đó các quan chức Mỹ lại coi đề xuất của Nga về hệ thống đánh chặn là rất khó có thể chấp nhận.
 
Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, ông Steve Hadley cho biết ông Putin cứ nắm lấy quan điểm rằng việc triển khai các hệ thống đánh chặn là quá sớm bởi các vũ khí mà hệ thống này được thiết kế để tiêu diệt hiện vẫn chưa xuất hiện, và rằng kể cả khi những tên lửa này được triển khai, tên lửa trên các tàu khu trục được trang bị hệ thống Aegis của Mỹ ở ngoài biển có thể bắn hạ chúng.
 
Ông  Hadley nói: "Quan điểm của ông ta là, một khi việc hợp tác về hệ thống rađa được thực hiện tốt đẹp, quyết định triển khai các tên lửa đánh chặn là quá sớm. Và khi nào các khả năng kể trên xuất hiện tại Iran hoặc bất cứ quốc gia nào khác, lúc đó hãy phát triển và triển khai các tên lửa đánh chặn".
 
Bất chấp việc ông Bush và các quan chức tháp tùng ông này tại Đức đã tránh chỉ trích đề xuất của ông Putin, ông Hadley vẫn bày tỏ một số nghi ngại.  Ông cho biết sự lo ngại của mình xuất phát từ việc để các hệ thống phòng thủ đi vào hoạt động, sẽ cần cả một danh sách dài các mục cần thực hiện, điều đó sẽ rất mất thời gian. Nước Mỹ đã nhiều lần bị bất ngờ trước việc các nước đã phát triển các tên lửa tầm xa nhanh hơn những gì mà cộng đồng tình báo Mỹ dự đoán.
 
Một số nhà phân tích cho rằng ông Putin đã đi một nước cờ hết sức khôn khéo khi đưa ra đề nghị trên. Nó tạo cho Nga một thế chủ động quan trọng và "trạm rađa ở Azerbaijan nay trở thành một cơ sở để kiểm tra sự chân thành của Washington".
 
Kiến Văn
Tổng hợp