Chào  các bạn
 

 
Ga xe điện ở Helsinki
 

 
Cảnh thành phố
 

 

 

 
 
Chúng tôi năm người theo đoàn hành khách đi tới chỗ lấy hành lý . Tới một phi trường lạ tốt nhất đi theo những người đi cùng chuyến máy bay . Hơn một tiếng chúng tôi đợi mãi không thấy các va li được cột giây ni lông đỏ chạy theo đường dây hành lý ra . Tôi đoán chừng có lẽ vì sự chuyển tiếp máy bay tại New York quá gấp nên hành lý bị chậm trễ lại . Ở đó cũng có vài hành khách người da trắng đứng chờ lấy đồ , ngơ ngác lớ ngớ như chúng tôi . Tôi bước tới quầy của nhân viên quan thuế Phần Lan hỏi thăm .
- Ông bà điền vào tờ đơn này , cứ đi về ngày mai thể nào nó cũng tới .
Chúng tôi không ngại gì với ba cái vật dụng linh tinh quần áo . Không có quần áo thay thì nhịn tắm một hai bữa cũng chẳng sao . Bà nhà tôi mặt ưu tư :
- Chỉ sợ ba cái vi cá , bánh phở , mì tươi tới trễ qua hai ba ngày hư thối hết .
Bà chị vợ tôi nhân dịp gia đình tôi qua dự đám cưới cháu Đ. con trai thứ ba mua dùm những món ăn đặc sản để đãi tiệc cưới mà các thứ này ở Phần Lan rất mắc mỏ .
Bên ngoài anh H. , anh rể bà nhà tôi cùng cháu Đ. đã chờ đợi đã lâu .
- Tưởng chú dì tới lúc 8 giờ , nào dè máy bay tới trễ hơn hai tiếng . Ủa hành lý đâu ?
Dù tôi cắt nghĩa lý do tại sao hành lý không tới , nhưng nét mặt anh H tỏ ra ưu tư . Ảnh chốc chốc lại gãi đầu :
- Nhà hàng đợi mình giao thức ăn cho họ nấu , giờ chưa có lấy đâu mà làm món súp vi cá đây . Thôi cứ về rồi mai tính sau .
Đường xa lộ hai tuyến vắng xe . Thông bên đường xanh lá vùn vụt thoắt chạy về sau . Trời tháng 7 nắng hanh vàng , gió hơi lành lạnh làm tôi có cảm tưởng về xứ Đà Lạt cũng với rừng thông xanh bạt ngàn . Những hàng chữ Phần Lan trên bảng chỉ đường màu xanh dương làm tôi tò mò .
- Utlos , Utfart nghĩa là gì vậy anh ?
Bọn con nhà tôi nghe đựơc chữ Utfart cười rần lên . Tôi hỏi tại sao .
- Con Út học trường con , nó mà fart ( đánh rắm ) thúi lắm .
Anh H. cười và giải thích :
- Hai chữ đó đều có nghĩa là Lối ra , hàng trên là tiếng Phần Lan dưới là của Thụy Điển .
Tôi hoàn toàn không biết tí gì về mấy thứ tiếng này . Dọc đường các bảng hiệu chỉ dẫn , và  tôi ngơ ngác đi vào một thế giới mới , lạ lùng .
 

 
Bến cảng thành phố Helsinki
 

 

 
Hoa nở rực rỡ trong công viên thành phố
 

 

Trên đường về nhà , tôi chợt hỏi anh H. :
- Xe này còn mới quá , bao nhiêu miles rồi anh ?
- Bên này tính theo cây số , lúc tôi mua xe đã 50 ngàn , À ! Hình như là hai chục ngàn tiền Euro .
 
Tôi lẩm nhẩm tính , hai chục nhân 1,3 . Ui chao ! Xe Toyota vậy mà 26 ngàn đô .
- Mắc quá nhỉ . Xe này  bên Mỹ chừng 13 ngàn đô . Xe số tự động phải không anh ?
- Không , bên này đều chạy số tay . Mùa đông băng tuyết dùng số tay mới điều khiển xe được . Thi lái xe bên Phần Lan khó khăn lắm , nhất là làm sao thắng xe trên đường  trơn trượt . Tôi thi hai ba lần cứ bị rớt về môn này . Lần cuối cùng khi thấy  ngọn cờ phất là tôi đạp mạnh một cái , tới đâu thì tới , nào ngờ xe quay mấy vòng đứng lại đúng tiêu chuẩn , thế là tôi đậu .
 
Về cái khoản này bên Mỹ tôi chưa nghe nói qua . Hàng năm vào mùa đông bên Texas , đường thỉnh thoảng đóng đá , ngoài đường xe cộ va đụng vào nhau tơi tả .
 
Xa lộ hai len (lane) từ phi trường Helsinki về tỉnh Kerava có nơi cho chạy 100 km giờ , có chỗ cho chạy 80 cây số giờ . Hai bên đường những hàng thông , cây cáng lò (birch) cao vút chen chúc ngả nghiêng theo làn gió . Gió mát mùa hè làm tôi khoan khoái , hít thở mùi không khí mới xứ Finland .


 
Một họa sĩ người Phần Lan đang vẽ ảnh chân dung

 

Gia đình anh chị ở một chung cư ba phòng khá rộng rãi , nhà sạch sẽ gọn gàng ngăn nắp . (Khi về Mỹ bà nhà tôi mới quét dọn phòng khách được nửa tiếng , trông thấy con Linda đã bày mấy thứ đồ chơi ra .
- Con xem con Vân Anh , nó ở nhà ông ngoại nó có bày đầy ra đâu .
- Tại má không biết , ở nhà nó cũng bầy đầy ra nhà .
- Nó mới có ba tuổi , còn con năm nay 8 tuổi sao phân bì  với nó , thứ hai nó là cháu  gọi con bằng dì .
- Con biết , nhưng con vẫn là út trong nhà , phải không má ?  )
- Nhà này anh chị mướn chừng bao nhiêu ?
- Bảy trăm Euro , tiền điện trăm mấy . Có điều lúc trước kinh tế khá giả nhà nước trả hết , bây giờ mình phải trả phụ thêm tháng mấy chục .
 
Tôi gật đầu nhìn quanh nhà bếp . Lò nấu điện , chỗ rửa chén , tủ đựng chén bát màu gỗ sơn trắng sạch sẽ .
- Mấy thứ này trông còn mới quá , của anh mua à ?
- Không , của chung cư , hư cái nào mình bảo họ thay . Chỉ có cái máy rửa chén là của tôi .
 
Nói nãy giờ miệng hơi khát , tôi cười hỏi :
- Nhà anh có nước uống ?
- Chú uống bia ?
- Dạ , không .
- Nước ngọt Cola ?
- Dạ , không ?
- Nước suối nhưng loại này có gas .
 
Mùi vị nhàn nhạt cộng thêm hơi gas làm tôi nghĩ đến ly nước sô đa chanh đường mà hồi bé hay mơ tưởng đến mỗi khi khỏi bệnh cảm sốt .
- Anh không có nước lạnh ?
- Vậy thì chú uống nước vòi (tap water) , nhưng chú mở qua bên phải cho thật lạnh .
Uống vào một hơi tôi cảm thấy nước ngòn ngọt , mát lạnh không có một tí mùi vị javel tẩy trùng như nước vòi bên Mỹ .
- Chà , nước này còn ngon hơn nước suối Ozark nữa .
 
Bên cạnh con Linda uống bốn năm ly nước :
- Ngon quá bố .
- Vậy con luôn đây , không về Mỹ nữa nhé .
- Á à .
Nó nói á à có nghĩa là Không , nhưng ý nhẹ hơn .

Bên kia bưu điện thành phố Kerava là dãy chung cư . Ở giữa là xe điện chạy nối liền các tỉnh và Helsinki .
 

 
Vài dãy phố quanh thư viện thành phố
 

 
Một khu chợ bán thực phẩm
 

 

 
Xăng mắc bạn muốn mua xe đạp ư  ?
 

 
Ở đâu đây , mùa này ngoài đường , chợ bày bán những trái dâu đỏ , dâu xanh , dâu hồng mận và đậu Hòa Lan . Các thứ này ăn sống , không chấm muối chấm đường gì hết .
 

 

Chào các bạn
 
Buổi chiều hôm đó tôi theo mấy đứa cháu ra ngoài phố . Chung cư đường Puualhonpolku tiện lợi ở chỗ bước ra nhà ga xe điện  chừng một phút .Thật là vất vả khi mùa đông tuyết rơi trăng xóa , ngập tới đầu gối mà phải lội bộ ra nhà ga , đã vậy gió còn thổi vù vù qua mang tai .
 
Vừa bước ra khỏi đường hầm để qua bên kia nhà ga , tôi chợt thấy cả trăm chiếc xe đạp xếp hàng  bên cạnh Ty bưu Điện thành phố Kerava . Mới đầu tôi tưởng thiên hạ đậu xe rồi đi uống cà phê  như ở Việt Nam , nhưng khi qua đến nhà ga ở Hòa Lan  có người cắt nghĩa họ đậu xe ở đó để lên xe điện đi đến thành phố khác . Khoảng 6 giờ chiều trời rất mát mẻ , ngay chính những con đường trung tâm người qua lại rất ít . Thành phố Helsinli cư dân khoảng hơn một triệu người , riêng thành phố này ở tỉnh nhỏ chừng hai chục ngàn người .
 
Một cửa hàng siêu thị nằm ở góc phố mà tôi phỏng đoán vì xem bảng hiệu Supermart . Giá cả đồ ăn thức uống nhìn vào muốn bật ngữa . Thịt đùi bò 25 Euro một kí , cá hồi salmon phi lê 20 E một kí , cá nục 10 E/kg . Rau trái hoa quả thứ nào cũng đắt gấp đôi nơi thành phố tôi ở . Táo gala loại ngon to
ở Kerava 4 E/kg . Đa số các mặt hàng cũng giống như bên Mỹ , có điều nhãn hiệu bao bì viết bằng chữ Phần Lan .
 
Lững thững ra ngoài tôi chợt thấy một cô gái Phần Lan tóc nhạt màu đứng bên cạnh sạp bán trái cây . Dâu đỏ Strawberry , dâu xanh blue berry , mận hồng bingo cherry và trái đậu Hòa Lan snow pea  . Thứ này ăn sống không quen sẽ cảm thấy mùi vị hơi tanh  , nhưng nếu a(n quen bạn sẽ cảm thấy
nó ngon miệng ,  nhai dòn sừng sực pha lẫn  vị ngọt của trái . Dâu xanh berry , người Phần Lan gọi là mustikka , tròn nhỏ hơn viên bi hình bầu dục mầu xanh đậm , vị chua  . Giá bán chừng 4 E / 1 lít .
Cô cháu tôi nhìn tôi đứng tần ngần bên hàng hàng trái cây , bèn nói :
- Trái này giàu vitamin C . Loại này họ trồng trong vườn . Loại dâu rừng nhỏ hơn nhưng mùi thơm hơn . Vào mùa hè người ta vô rừng lái xe  xúc hái đem về bán . Có gia đình đông con cả tháng kiếm được vài ngàn Euro .
- Thế dễ hái không cháu ?
- Nó thâm thấp như vầy nè chú . Cây mọc cao hơn mặt đất chừng hai ba tấc gì đó . Muốn hái nó  phải quì  lê xuống đất , dùng cây xúc mà xúc  vào rổ . Đầy cho lên xe , về nhà lựa lại lá , rễ cây , trái nào dập thì bỏ đi .
 
Tôi nghĩ thầm , xúc được vài chục kí dâu . Lê lết từ sáng đến tối . Cỡ tuổi như tôi bò chừng vài chục thước lưng mỏi gối chồn hốt chừng  nửa kí là muốn kêu tắc xi đi về.
- Dâu dễ tìm không ?
- Không dễ đâu , mình phải chạy xe đi kiếm lòng vòng trong rừng . Có chỗ người khác hái rồi mình phải qua mảng khác tìm.
 
Hàng cây thông sừng sửng vươn trên trời cao , chen chúc nhau đua với ánh sáng chiều . Tôi mường tượng đến những con gấu , chó sói đang chờ đợi để xực những người hái trái dâu như tôi .
- Trong rừng không có thú dữ đâu . Ở xứ này khí hậu lạnh lẽo . Mùa đông trừ hai ba chục độ C , chả có con nào sống nổi .
Gần 11 giờ tối trời vẫn còn sáng , trong giấc ngủ chập chờn lạ nhà lạ cửa . Tôi chợp mắt mơ màng , chợt tỉnh giấc vì ánh sáng chói lòa vô mắt . Kim đồng hồ chỉ 2 giờ sáng .
 
TS 8.10.06
Chú thích  :  E : tiền Euro = US Dollar 1.27

http://en.wikipedia.org/wiki/Blueberry
 

Chào các bạn
 
Cố gắng dỗ giấc ngủ nhưng cũng chỉ đến 5 giờ sáng , tôi phải bò dậy , và làm vệ sinh cá nhân . Tôi có một tính tốt (?) cứ thức dậy là phải kiếm cái gì cho vào bụng . Tủ bếp nhà ông anh nhiều quá nên lục lọi mãi chưa kiếm được gói mì .
 
Tiếng anh H. vọng đằng sau tôi .
- Tìm mì ăn hả ? Để tôi lấy cho . Sao không đợi một tí cháu nó đi mua bánh mì về ăn sáng .
Tôi cười và trả lời :
- Tí nữa thì ăn tiếp lo gì .
 
Khoảng chừng vài tiếng cháu Đ. mang về vài chục ổ bánh mì . Thoáng nhìn qua tôi nhìn nó giống như ổ bánh mì trên phi cơ hãng Finnair  hình bầu dục  to bằng bàn tay đàn ông , màu hơi xám nâu . Khi nhai cảm thấy cứng , không giòn như bánh mì Việt Nam .
 
- Chú ăn thử bánh mì Phần Lan thấy sao ?
- Em thấy nó không ngon , ăn nó ram rám làm sao đó .
- Bánh mì đen nó làm bằng lúa mạch (rye) . Ăn rất bổ , rất tốt cho những người bị bịnh tiểu đường .
- Ủa , ngày xưa em có nghe anh chị mở tiệm cà phê ở Helsinki mà , bán khá không ?
 
Anh H. cười :
- Mả mẹ mấy thằng Tây , mình bán bánh mì kẹp thịt dăm bông , chả lụa , mẹ nó vất hết thịt đi , chỉ để lại mấy miếng dưa chua . Bán chả giò chiên , nó không ăn nóng để nguội mới ăn . Ăn xong nó chê sao chả giò không giòn . Tôi tức mình dẹp không bán nữa , đúng ra các cháu lớn rồi chúng nó bận học hành , nên thôi .
- Sau đó anh chị làm giò lụa bán ?
- Thì ở không chẳng làm gì , ai đặt gì thì làm nấy . Mỗi tuần được mấy kí giò . Tôi chỉ biết xay giò thôi . Bánh cuốn , chè , đậu hũ , chả giò thì chị làm .
- Sao chỉ hay vậy ? Hồi năm 80 lúc em lấy nhà em , chỉ lúc nào cũng tay bồng tay bế . Cháu Huê lớn mới có hai tuổi khóc đòi ăn , chỉ đưa chai sữa đổ đầy nước trà cho nó uống . Vậy mà cháu Huê ngoan thiệt , bú hết chai nước trà rồi ngủ ngon .
 
Tôi vừa dứt câu , nghe tiếng bà chị vợ đằng sau :
- Nói xấu tôi gì đó .
- Hai anh em đang khen chị nấu món nào cũng khéo .
Chị H. cười :
- Bên này nấu dở cũng thành ngon . Tiệm tùng ở Helsinki  có mấy cái đâu , vừa mắc lại vừa không ngon . Ở đây cũng có vài người biết tráng bánh cuốn nhưng phải lấy giò chả  của tôi . Chú biết không , ở Việt Nam thịt xay giò phải là thịt còn tươi , bên này thịt đông đá lại không dùng hàn the , mình phải biết chế biến cách xay giò ăn vẫn ngon .
- Thì hồi đó chị có chỉ cho em làm thử rồi , xay cả mấy kí thịt . Cuối cùng cho chó nhà hàng xóm sơi hết .
 
Trời đã sáng hẵn , bà con bên bà xã tôi quây quần bên bàn bếp , ngồi uống cà phê ăn sáng . Cháu Vân Anh lên 3 tuổi , cháu ngoại chị H. bước tới bàn , giơ tay định lấy miếng bánh mì .
- Sao cháu không mời mọi người ?
Bé Vân Anh phúng phính miệng chào :
- Dạ , mời ông Áng , ông Binh , ông ... , cháu mời bà Toa , bà M. , bà ... cháu mời dì Thy, dì Kim , dì Linda , dì ...
Bà nhà tôi cười , ngắt lời nó :
- Thôi cháu chào một lần thôi , cháu mời các ông , các bà là đủ rồi . Mời hết mọi người bao giờ mới xong .
 
 

 
Một cửa hàng ở Helsinki bán máy ảnh hãng Canon .
 

 

 
Các dinh thự , thương xá quanh trung tâm thành phố
 

 
Mùa hè ấm áp dân Phần Lan ra góc phố ăn uống tán dóc
 

 
Một góc công viên thành phố

 

Chào các bạn
 
Trong chuyến buýt bao thầu đưa chúng tôi ra nhà thờ chính toà ở Helsinki làm lễ cưới cho cháu Đ. , tôi gặp ông Bi và chuyện trò .

- Anh qua Phần Lan lâu chưa ?
 
Ông Bi trạc 50 tuổi nước da hồng hào rắn rỏi , mỉm cười :
- Tôi qua đây năm 79 là một trong người Việt đầu tiên định cư xứ này .
- Hình như anh có vợ người Phần Lan , có hai cháu gái lên 5, 6 tuổi rất xinh . Tôi xin mạn phép được hỏi anh là hai vợ chồng anh có trục trặc về vấn đề ngôn ngữ , ăn uống gì không ?
 
Ông Bi cười nói :
- Mới qua tôi biết chút tiếng Anh , từ đó vô trường học tiếng Phần Lan , học nghề sửa xe hơi . Bà nhà tôi cũng dễ tính , đâu cần phải diễn đạt nhiều .
- Thế có khi nào gia đình anh cãi nhau không ?
- Thỉnh thoảng cũng có , nhưng mà lúc đó khi nóng tôi chửi nó bằng tiết Việt , mới đầu nó không hiểu sau cũng hiểu hết .
- Nghĩa là sao ?
- Thì mình chửi nó bằng tiếng Đan Mạch , nó sủa lại bằng chữ Na Uy lại.
- Ăn uống ra sao ?
- Thì gặm bánh mì suốt chứ sao . Khi nào thèm đồ Việt Nam ghé qua nhà anh chị H. nè . Chỉ nấu bún bò Huế ngon lắm  . Bà nhà tôi và hai cháu cũng thích ăn . Thế anh chị qua đây chơi lâu không ? Mấy ngày à , qua Phần Lan phải qua mùa đông , cảnh rất đẹp rừng thông tuyết trắng xóa , rồi có thể lên miền bắc chơi trượt tuyết . Nhưng mùa hè anh chị có thể lên Na Uy , à chỗ Nordcapp người ta lên đó ngắm cảnh mặt trời lặn . Vào tháng 7 mặt trời vừa lặn xuống lại đi lên liền .
- Lái xe mất bao lâu hả anh ?
- Bảy tám tiếng gì đó .
 
Theo Wikepidia , Nordcapp ( North Cape ) Mũi cực bắc thuộc đảo Mageroya thuộc miền bắc nước Na Uy (Norway) . Chiều cao của mũi 307 mét , rất dốc và được coi như là điểm cực bắc của châu Âu . Tọa độ là 71°10'21?N, 25°47'40?Ẹ  . Tuy nhiên một điểm gần đó mũi Knivskjellođen cao khoảng 1500 mét nằm xa hơn cũng về phương bắc . Và bây giờ hai mũi này được coi như là miền đất cực bắc của châu Âu , Cape Nordkinn (Kinnarođen).
 
Mũi North Cape được khám phá bởi nhà thám hiểm người Anh , Richard Chancellor vào năm 1553 khi ông ta tìm đường qua châu Á bằng ngõ đông bắc . Ngày nay nó nổi tiếng với những  vòm đá cheo leo hiểm trở nối liền với đồng bằng . Hai nhân vật nổi tiếng có ghé thăm là Vua Oscar II của Na Uy và vua Thái Lan Chulalongkorn  năm 1907 .
Hiện nay North Cape là một điểm du lịch nổi tiếng và cũng có thể nói rất mắc mỏ của miền cực bắc nước Na Uy .
 

 

 
Midnight sun at the North Cape
 

 
North Cape (foreground), Knivskjellodden (background)
Hình lấy từ Wikipedia
 
http://en.wikipedia.org/wiki/North_Cape,_Norway

 

Chào các bạn

Sáng Chủ Nhật 16.7 gia đình chúng tôi và và vài đứa cháu ra phi trường Helsinki để bay qua Đức .
Mấy cô tiếp viên hàng không hãng German Wings trông thấy nhóm người chúng tôi có vài đứa nhỏ bèn cho vào đợi trong khu vực chuẩn bị lên máy bay . Ở đó có mấy chục cái ghế ngồi ngổn ngang với đám học sinh tóc vàng tóc hung . Bọn chúng trai gái trạc tuổi 12 , 13 cười đùa vui vẻ . Bà nhà tôi liếc nhìn bọn chúng , khẽ hỏi :

- Ông có biết bọn học sinh người nước nào không ?
 
Âu châu tôi mới đi lần đầu , gặp người Phần Lan họ cũng na ná như người Mỹ . Tôi lắc đầu và quay sang hỏi đám bọn tôi :
- Có ai biết không ? Không hả ! Bây giờ Linda con cứ la to lên "Achtung ,Achtung . Nếu như bọn học sinh quay lại nhìn mình , thì đúng là dân Đức . Còn không là người Phần Lan .
 
Ai nấy đều cười , đều quay lại nhìn Linda .
- Con không nói đâu , mà Achtung nghĩa là gì vậy bố ?
- Là Chú ý , chú ý ! Attention đó con .
 
Chúng tôi vào trước , ưu tiên chọn ngay hàng ghế đầu tiên . Bà nhà tôi thắc mắc :
- Đi máy bay tốt nhứt ngồi hàng giữa . Hàng đầu thì ồn , hàng cuối thì máy bay lắc .
Tôi an ủi :
- Hành khách họ đã vào chỗ hết rồi . Lần sau tha hồ bà chọn .
 
Máy bay lăn bánh từ từ ra phi đạo . Ánh nắng bên hông cửa máy bay rọi chói chang ,  bà nhà tôi giơ tay kéo miếng chắn bên hông xuống . Bà tiếp viên người Đức vội ra dấu và nói với tôi bằng tiếng Anh giọng Đức :
- Nói với bà vợ ông không được kéo màn chắn xuống .
 
Bà nhà tôi chưng hửng , nhìn cô tiếp viên tóc hung vàng mắt đang nghiêm nghị nhìn chúng tôi .
- Tui biết rồi ông , muốn phân biệt người Đức và người Phần Lan dễ lắm .
- Làm sao biết hả bà , người Đức mắt họ xanh hơn chăng ?
- Không , nhìn người nào giông giống như ông Hít Le thì đúng là người Đức một trăm phần trăm .
Bạn muốn biết về nước Đức , xin bấm vài đây :
 
http://en.wikipedia.org/wiki/Germanic_race
 
 

 

 

 
Một vài căn nhà Phần Lan với mái dốc , có thể vào mùa đông tuyết rơi nhiều sẽ không giữ tuyết băng trên mái .
 

 
Cánh hoa thược dược trong công viên thành phố Helsinki .

Những hình ảnh của Phần Lan rất đẹp

Chào bạn LangThang
 
Chào các bạn
 
Đường qua xứ Đức
 
Hãng máy bay German Wings không chiêu đãi thức ăn và nước . Một miếng bánh pizza nhỏ như bàn tay tôi 5 đồng Euro , một lon cola 2 Euro .  Chúng tôi tới phi trường Kohn -Cologn  vào khoảng 3 giờ chiều . Vừa ra chỗ lấy hành lý đã có hai đứa cháu chờ sẵn tự lúc nào . Một trong hai người có bà vợ đi theo nhóm chúng tôi bay từ Phần Lan về Đức hỏi han :
- Em đi máy bay có mệt không ?
Bà vợ dấm dớ :
- Không , có gì mà mệt , tui đi qua bển hoài. Ở nhà ông có nấu hoành thánh chưa ?
 
Xe lòng vòng một lát đã ra tới Autobahn , xa lộ chạy không giới hạn vận tốc . Đường xa lộ 3 tuyến (lane) rộng như xa lộ Mỹ , từng đoàn xe lao vụt với vận tốc 180 đến 200 cây số ở tuyến bên trái . Tuyến phải thường dành cho xe vận tải và xe chạy chậm hơn . Xe Mercedes Wagon của người cháu thuộc loại xe nhỏ nên khi phóng với vận tốc cao như thế tôi cảm thấy xe hơi bị rung và tay lái hơi bị đảo . Thỉnh thoảng cháu tôi cứ phải nhấp thắng luôn .Tôi chợt hỏi cháu tôi , Nghi :
- Thường bao lâu xe bên Đức phải thay thắng xe hả cháu ?
Nghi ngập ngừng rồi chắt lưỡi :
- Chừng khoảng 20 ngàn cây số .
- Chú có người bạn bên Mỹ , xe ổng chạy trên trăm ngàn mai (miles) cũng chưa thay .
- Sao vậy chú ?
- Ổng chạy xa lộ không , ít khi nào thắng lắm .
 
Viết tới đây tôi chợt nhớ đến một bạn trên nét , cô biểu rằng :" Nghe bên Mỹ xe " hun " nhau hoài, tốn tiền sửa xe, còn tốn bảo hiểm nữa...bên này cho chạy líp ba ga, có vô thì vô....nghĩa địa tốn tiền có 1 lần hà...." , nghĩ tới đây tôi cứ tủm tỉm cười .
 
Đôi khi tôi thấy đoàn xe nối đuôi phóng trên xa lộ cứ đỏ đèn đít vì cứ phải nhấp thắng luôn . Người nào yếu tim chớ ra tuyến trái mà chạy . Trên xa lộ những bảng chỉ đường hơi khác với bên Mỹ , ngoài ra còn có những địa danh về tỉnh , thành phố Đức Dossedorf , Oberhausen ,  Dortmund - Bielefeld - Minden - Hanover - Braunschweig - Magdeburg  ... Chúng nó nhìn rất xa lạ , nhưng chắc chắn chữ AUSFAHRT rất quen thuộc với mọi người , lối ra khỏi xa lộ (Exit) . Nó na ná như chữ Utfart của Thụy Điển .
 
Xa lộ khởi nguyên từ nước Đức . Khi đó Tổng thống Dwight Eisenhower còn là Tư lệnh Lực Lượng Chiếm Đóng tại US. Occupation Zone (based in Frankfurt-am-Main) sau Thế Chiến thứ hai đã xem xét ý tưởng đó và sau đó ông ta ra lệnh xây Hệ Thống Xa lộ Mỹ vào năm 1956 . Hệ thống này gần giống như xa lộ Autobahn , với mục đích cho sự vận chuyển xe cộ thật mau lẹ , không  xử dụng đèn đỏ hay bảng ngừng stop . Autobahn đầu tiên của Đức hoàn thành vào năm 1932 giữa thành phố Cologne và Bonn .
Ngày nay hệ thống Autobahn xa lộ Đức với chiều dài tổng cộng 12000 cây số , đứng hàng thứ ba sau Mỹ và hệ thống Xa Lộ , National Trunk Highway System (NTHS) của Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc .
 

 
Hình trên lấy từ nét Wikimedia
 

 
Cây sồi tím đỏ trên ngõ nhà Đức .
 

 
Vài bông sứ đỏ
 

 
Khi loay hoay chụp hình mấy bông hoa nhà hàng xóm Đức gần nhà bà chị tôi . Bà chị tôi gọi ơi ới : " Chú đừng qua bên đó , người Đức họ không thích ai tò mò nhà họ . "
 
Tung Son
 

Chào các bạn
 
Sát hàng rào vây bằng cây thuộc bài , vài chậu cây bonsai , hoa thược dược . trúc vàng trong nắng chiều hanh vàng . Gió nhè nhẹ tươi mát . Bên cạnh nhà kiếng một vài nhánh hồng Hương Vân (Fragrant Cloud) tỏa hương thơm ngát cả khu vườn .
 

 
Nhà nhìn từ đằng sau
 

 
Một góc vườn
 
Bình , một cậu thanh niên quen với gia đình từ ngày gia đình qua Đức . Chị vợ tôi giới thiệu :
- Đây là anh Bình nhà ở đầu ngã tư ông Tạ , con bà Bông bán chả .
 
Tôi lắc đầu không biết , miệng cười và bắt tay chào hỏi .  Bình khẽ vuốt mái tóc đẹp , nói :
- Vườn nhà anh chị bên Mỹ có đẹp như nhà chị M. không ?
 
Con bé Linda nhà tôi nhanh nhẩu :
- Nhà má cháu xinh lắm , có trồng nhiều thứ rau . Mỗi góc mỗi chút .
Cậu Bình nhíu mày cười :
- Nhà mà trồng rau làm sao đẹp được cháu .
- Sao vậy chú ?
 
Tôi cắt nghĩa cho con nhà tôi , hôm qua mớ rau muống má trồng trong chậu , hôm nay má cắt rau để luộc xào . Ngọn húng quế tươi xanh má bẻ vào làm món rau sống . Má tỉa chỗ này má cắt chỗ kia , vườn rau làm sao mà xinh đẹp đuợc . Đã từ lâu tôi ra vườn ngắm mãi , trông nó làm sao ấy .
 

 

 
Cái hồ nhỏ nuôi cá kiểng , tạm thời bầy con nít dùng làm hồ bơi.
 
- Chị M. ơi ! Nhà chị hình như có cái hồ bơi , nhưng sao nó nhỏ vậy ?
- Cái đó lúc trước tôi xây định làm hồ nuôi cá kiểng . À , để xem tôi mua hết mười mấy con cá Koi (chép vàng) . Mấy chục đồng một con .
- Đâu hết rồi chị , chị chiên ăn hết rồi sao ?
- Nói bậy nè , chú coi khu rừng bên hông nhà . Ở đó có mấy con cò nó bay sang nhà tôi mò hết đám cá vàng của tôi . Bọn trẻ nhà tôi tức lắm , rình lấy ná bắn mãi mà không được . Có một con còn sống sót , nó khôn lắm . Chỉ khi nào tôi cho nó ăn để tay xuống mặt nước , nó mới mò lên rồi nó nằm trong lòng bàn tay tôi .
- Ủa , em đâu thấy nó ?
- Tôi đem nó đi gởi nhà hàng xóm rồi .
Chín giờ tối trời tháng 7 hơi lành lạnh , tôi vội vàng lấy áo khoác jacket mặc vào .
- Trời này mà lạnh chú ? Chú bự con thấy mồ mà .
- Ừ , những người mập chịu lạnh dỡ lắm .
 
Chúng tôi ngồi quây quần bên chiếc bàn gỗ bên sân sau , cùng kể chuyện tâm tình những ngày tháng còn ở bên quê nhà . Hương hoa hồng phảng phất quanh đây . Trời tháng bảy sao sáng bên rừng lá xào xạc .
 

 

 
Vài bức tranh treo trong nhà , không biết tên tác giả.
 
TS 1.9.06

Chào các bạn
 
Căn nhà nhỏ bà chị vợ tôi nằm khuất trong dãy nhà khang trang thuộc thành phố Munster . Đây là một thành phố nhỏ cổ kính đã có chiều dày lịch sử hơn ngàn năm . Nhà cửa nơi đây không xây dựng ồ ạt như khu gần nhà tôi bên Mỹ . Nhà cửa màu gạch ngói đỏ nổi bật với những hàng cây xanh rợp bóng mát .
 
Bà chị tôi tâm sự :
- Chú dì biết không ? Thành phố xem xét mãi mới cho tôi mua miếng đất này . Khu này còn trống cả chục lô đất . Họ để dành để đền bù cho những người dân nào có nhà có đất bị trưng thu làm đường xây chợ gì đó .
 
Nhà bà chị xây khác hẵn những mái nhà người Đức , nó thiết kế vẽ mẫu bởi con gái thứ của chị . Nhìn nó có vẻ tân thời , mới mẻ với cấu trúc lạ . Gạch màu trắng đục , với những cột bê tông cốt sắt chống đỡ cả nhà hai tầng . Dưới hầm bốn phòng ngủ, tầng chệt với phòng khách rộng rãi . Nhà bếp với các dụng cụ mới , dao thìa i nốc mới tinh . Cái máy microwave (vi ba) kiểu mới của Đức vừa nướng vừa dùng sóng vi ba , tôi dùng thử mà vẫn chưa biết cách xài . Ở tầng này có phòng ngủ . Tầng hai có ba phòng , và căn áp mái (attic) dành cho cháu út .
 
Nhà xây được nửa chừng , hàng xóm người Đức gọi lên thành phố phàn nàn là tại sao nhà đó lại xây cao hơn nhà họ . Bà chị tôi chép miệng :
- Họ vậy đó , nhưng thành phố giải thích đã cho phép tôi xây nhà theo bản sơ đồ . Coi thế ở với nhau lâu ngày họ rất tử tế , giúp đỡ mình khi có chuyện cần thiết .
- Em chưa hiểu lắm ?
- Chẳng hạn như là tôi xây nhà xong chừng một vài năm , họ hỏi đã đóng thuế nhà chưa .
- Thuế bao nhiêu một năm hả chị .
- Chừng vài trăm đồng Euro .
 
Bà nhà tôi trố mắt nhìn , tỏ vẻ không tin :
- Nhà chị mấy trăm nghìn Euro chỉ đóng thuế ít vậy ư , nhà em bên Mỹ trị giá chưa đến 100 ngàn đô mà thuế nhà hàng năm phải đóng gần 3000 đô .
 
Thuế thổ trạch thành phố Fort Worth nói riêng , cũng như quận hạt Tarrant thuộc Texas đánh thuế nhà cao nhất nước Mỹ , từ 2,6 đến 3 phần trăm trị giá căn nhà .
 
Buổi sáng hôm sau tôi ra bàn bếp trên đó đã bày sẵn những ổ bánh mì mới ra lò , bên cạnh là vài gói thịt dăm bông ham , salami xắt mỏng , phô mai lát .
 
- Chú ăn thử bánh mì Đức này xem sao . Nóng thì ngon lắm nhưng để nguội thì hơi cứng .
Mỗi loại bánh mì từng nước đều có độ dòn riêng và loại nào mà bỏ ra ngoài gió chừng vài tiếng ăn cũng dở như nhau . Bánh mì tiệm Ba Lẹ thành phố Arlington gần nơi tôi ở , dạo này đổi chủ mới nên cách thức làm bánh cũng đổi thay chăng , nó vừa dòn , mềm và thơm phức mùi bơ . Mua bánh mì tiệm này xếp hàng đến năm mười phút .
 
- Chú uống cà phê chứ ?
- Dạ , không . Cho em xin ly nước lạnh .
Chị M. trao cho tôi chai nước một lít . Nhìn vào trong chai nước sủi bọt tôi biết là nước soda . Tôi cười và nói :
- Nước này em uống không quen , để em uống nước vòi .
- Chớ , nước nhiều chất vôi uống không được đâu . Trong tủ lạnh nước suối tôi để ngăn dưới cho lạnh , chú lấy mà uống .
 
Người Đức ở tỉnh này họ uống quen nước có gas . Tôi uống không quen , uống làm sao ấy . Nước suối hiệu Eva uống không ngon như nước vòi bên Phần Lan , nó lờ lợ sao đó . Tới đây tôi nhớ câu chuyện do một ông MC quê ở Sơn Tây , Việt Nam . Ông kể rằng bài thơ Đôi mắt người Sơn Tây của Quang Dũng. U uẩn chiều lưu lạc , buồn viễn xứ khôn nguôi . Chúng ta có cảm tưởng đôi mắt người con gái ấy thật đẹp , thật mơ huyền (mờ) . Nhưng ông ta nói tiếp rằng thật ra ở miền của ông nhiều chất vôi nên mắt người nào cũng có nhiều ghèn , mắt lúc nào cũng như mở không ra .
Tôi quan sát xem những người Đức ở vùng này có ai mắt u uẩn chiều lưu lạc không . Nhưng không , mắt họ vẫn xanh lè thăm thẳm như nước hồ thu .
Ngòai cửa như có ai bấm chuông inh ỏi. Bà chị cười :
- Chắc cậu út nhà này tới rồi. Thôi gia đình chú chuẩn đi qua bên Hà Lan chơi cho biết .
 
TS 10.9.06

Ra khỏi nhà chị M. được mấy phút . Cậu em tôi Nh. tươi cười biểu chúng tôi :
- Để em ghé về tiệm một chút lấy vài thứ lặt vặt .
Tiệm ăn HongKong do cậu làm chủ nằm trên đường chính một góc phố Munster , xưa kia rất phát đạt đông khách .
- Tôi thấy khách hàng không đông lắm .
 
Cậu em tôi chật lưỡi , than thở :
- Hồi đó có mình em , giờ đây ra thêm vài tiệm . Mình bán đĩa mì xào thập cẩm 4 Euro họ bán 3 Euro , cái gì cũng thấp hơn tiệm em một chút . Với lại đồn lính người Anh họ về nước bớt rồi , nên tiệm nào cũng vắng khách . Anh chị các cháu ngồi chơi để em nấu món này ăn thử .
Dưới bếp mùi dầu mỡ bay lên , đầu bếp chính đang xào mì trên bếp . Cậu Nh. tay vốc một nắm hoành thánh cho vào chảo , đổ vào một ít nước lạnh , cho thêm ít muối bột ngọt , rắc tí hành , xong múc ra chén mời :
- Anh ăn thử xem , món này em mới chế biến .
 
Dù tôi không  nấu ăn khéo như cậu , nhưng nhìn qua chén canh hoành thánh , nếm thử nước lèo nhàn nhạt tôi không dám chê thẳng , bèn chuyền chén hoành thánh sang bà nhà tôi :
- Bà nếm thử xem , tài nghệ cậu ra sao ?
 
Bà nhà tôi  nếm thử miếng hoành thánh , phang ngay :
- Hoành thánh nhân cũng được , nhưng nước lèo cậu nấu vầy mất cha hết khách . Tại sao không nấu xương heo hầm lấy nước ngọt . Bên này xương rẻ rề mà .
 
Nhìn mặt cậu em tôi tiu nghỉu bị bà chị phê bình thẳng thừng , tôi thấy ái ngại trong lòng .
- Thôi cậu ơi ! Tôi ăn bánh mì sáng rồi , ba cái thức ăn Tàu này ăn ngán lắm . Cậu có món ốc xào ốc luộc nào không ?
 
Cậu Nh. cười toe toét :
- Vậy bữa nào dẫn anh chị ra biển Hòa Lan bắt ốc tha hồ mà ăn .
Từ thành phố Munster cậu em tôi chạy xe về hướng đông bắc khoảng một giờ thì tới biên giới Đức Hà Lan .
- Anh có biết xe chạy trên đường xe nào là xe Đức xe Hà Lan không ? Không hả , dễ lắm bảng nào biển số xe màu xanh chữ vàng là của Hà Lan . Đức màu trắng chữ xanh .
 
Bên Mỹ các bảng số xe mỗi tiểu bang có màu sắc riêng , và ký hiệu riêng . Texas bảng trắng chữ xanh dương , bên trên là chữ Texas có khi kèm theo một ngôi sao .
 
Tôi dặn cậu là khi nào có nhà xay lúa bằng cối gió (windmill) thì dừng lại cho tôi chụp vài hình .
- Ở đây không có , miền bắc mới có nhiềụ
Hai bên xa lộ thấp thoáng những cánh đồng luá mì hay cánh đồng cỏ với những con bò khoang đang nhai cỏ . Xa xa vài trang trại mái nhà nâu đỏ ẩn hiện trong rặng cây .

- Anh mà vô trỏng , y như ở quê nhà mùi phân heo phân bò nồng nặc .
- Nông trại nào mà chả vậy , chỗ anh đi mua gà mua vịt bên Mỹ cũng hôi bỏ cha . Con Linda nhà này mà rủ nó đi mua gà là nó sợ lắm .
 
Tôi mơ màng tưởng nhớ đến ca khúc The sound of Windmill với tiếng rì rào quay của cánh quạt gió , với tiếng đàn ghi ta tửng từng tưng của thằng bạn Đức đã chỉ cho tôi đàn mãi mà vẫn chưa thuộc điệp khúc .
 
Này người em gái bên cánh gió thổi
Quạt cho nhanh , quạt cho đều
Anh còn về thổi cơm cho vợ
Là lạ lả  - là là la
Là lá lá  - là là la
Kẻo không kẻo không
Tối nay bả không cho chung giường

 TS 14.9.06
 

Chào các bạn
 

 
Một dãy chung cư ở Hòa Lan .
 

 

 
Mặt nhà ga chính thành phố Amsterdam , Hòa Lan

Chào các bạn
 
Qua xứ Hòa Lan
 
Sau khi gởi xe hơi tại nhà một người bạn quen , cậu Nh. dẫn chúng tôi men theo các dãy chung cư , băng qua khu chợ trời và tới nhà ga Deventer . Cậu em tôi ngó đồng gồ treo tại sân ga thở dài :
- Phải chờ 20 phút mới có chuyến đi Amsterdam , xe điện ở đây chạy đúng giờ lắm anh .
 
Đã từ lâu tôi không có dịp ngồi lại trên xe điện . Vào năm 1983 từ khu Bronx tàu lắc lư chạy vào thành phố Nữu Ước , tôi  cứ phải đứng , chen chúc nhau với đủ loại người , nhất là đứng dưới nách mấy ông đen xịt nước hoa thơm nồng nặc để che dấu mùi hương đặc biệt của người dân từ miền Phi Châu xa vời . Xe không đông khách , nên chúng tôi cứ hai người một băng ghế .
- Cậu Nh. à !
- Dạ .
- Tui không thấy người soát vé . Vậy thì chắc có nhiều dân đi chùa (không trả tiền) ?
- Thỉnh thoảng có người soát vé thì họ phạt gấp mấy lần . Vé đi xuống thành phố không bao nhiêu , nếu phạt phải mấy trăm Euro lận .
 
Xe điện chạy rất nhanh trên các tuyến đường sắt . Hai bên đường là những cánh đồng hoang , thỉnh thoảng có vài con mương nước xanh đục ngoằn ngoèo . Tôi sực nhớ ra một điều và hỏi cậu em tôi :
- Hình như Hòa Lan có tuyến đường cho xe điện cao tốc không , mấy trăm cây số một giờ đó . Không à , bên Thượng Hải người Đức mới xây cho họ một tuyến đường cho xe điện chạy bằng magnet , điện từ .
- Em nghĩ tốn tiền quá nên họ không làm .
 
Gần hai giờ xe tới nhà ga chính , từ đây chúng tôi mon men qua tay trái đi về phố Tàu . Hai bên là những dãy nhà cao ốc kiến trúc na ná như những phố Tây ở Sài Gòn . Phố Tàu ở đây không giống như các phố Tàu bên Mỹ , xen lẫn có vài nhà hàng Thái , Ý , và Việt .
 
- Để em dẫn anh chị các cháu vào nhà hàng Tàu này ăn được lắm .
 
Đi xa vào nhà hàng lạ , tôi rất sợ phải gọi các món ăn nước , nhưng con bé Linda nhà tôi nằng nặc đòi ăn mì hoành thánh gà . Nhai được vài miếng tôi vội nhả ra vì thịt quá bở , trong lòng cảm thấy tiếc vì qua tiệm cơm Việt mà không chịu ghé vào . Từ đây chung tôi xuyên qua một khu phố đèn đỏ (do một bạn trên nét gọi) . Cậu em tôi nhắc nhở :
- Anh đừng chụp hình , họ lấy máy anh luôn đấy .
 
Tôi chưa kịp hiểu ý cậu Nh. nói gì , thì mắt tôi bắt gặp những kiều nữ ăn mặc áo bikini hai mảnh đứng ỏng ẹo bên trong  mặt kiếng cửa tiệm . Tôi vội hối mấy đứa con gái tôi đi nhanh lên .
 

 

 

 

 
Những con kênh đào
 

 
Một quảng trường ngay thành phố với du khách
 

 

 
Con bé út với đôi hia ngàn dặm
 
TS 22.9.06

Chào các bạn
 
Qua đến một quảng trường thiên hạ ngồi nghỉ chân trên các bục đá , chim bồ câu bay lượn , bạo dạn mon men tới chân du khách kiếm thức ăn vụn dưới nền đá tảng .  Du khách đi dạo chơi hay ngắm các mẫu quần áo bầy bán trong các cửa tiệm . So ở Mỹ mắc hơn một chút , đều made in China hay vài nước Á châu . Những con đường phụ sẽ đóng vào lúc 6 giờ chiều . Tôi hỏi thử một bà bán hàng và được biết có lẽ không được an ninh lắm , có thể bị giựt bóp , giựt đồ vân vân . Riêng con đường phố chính vẫn được mở đến 12 giờ đêm .

Đi bộ lòng vòng chừng hai tiếng , coi bộ thấy mọi người mỏi chân , tôi ngó sang bên kia đường và bước sang ghé một bến cảng có khoảng chừng chục chiếc đang đậu  . Tôi biết đa số người dân Hòa Lan đều biết tiếng Anh , không chút ngại ngùng tôi lên tiếng chào một ông đứng gác trong y phục thuyền trưởng :

- Hi Sir , I would like to ask you ... (Chào ông , tôi muốn hỏi ông ... )
 
Mặt nghiêm nghị nhìn thẳng tôi , ông ta không trả lời ngay câu hỏi tôi , chậm rãi nói lại :
- Good afternoon .
Tôi chưa kịp hiểu ý ông ta , định nói tiếp thì ông ta cướp lời :
- Good afternoon .
Lần này tôi hiểu , và tôi nói thật rõ to :
- Good afternoon , sir .
 
Ông ta mỉm cười , mặt hài lòng vì có lẽ dạy được một bài học cho một tên Á châu nói tiếng Anh ấm ớ như tôi . Tôi muốn hỏi chuyến " boat tour" đi hết bao lâu , ghé qua những chỗ nào , những thắng cảnh nào . Tiếng Anh  của ông ta khá chững chạc , chậm rãi cũng dễ nghe hơn dân Mỹ đen , hay dân Texas giọng kéo dài ra .
 
Chúng tôi sáu người thấy chỗ nào trống trên ghe thì ngồi vào . Du thuyền thấp , sơn màu xanh trắng xinh đẹp , chung quanh có cửa sổ bằng plastic trong . Ghe chạy từ từ qua các kênh đào chằng chịt xuyên qua thành phố cổ  kính . Những dãy nhà sáu bảy tầng nằm san sát nhau ,  tầng chệt với các cửa hàng , quán cà phê . Cuộc sống có vẻ hiền hòa ấm cúng và êm đềm như dòng nước chảy xuôi về biển .
Khoảng một giờ ghe đi hết một thành phố Armterdam trở về bến . Trước khi rời bến cảng tôi không quên nói câu giã từ với ông gác dan bến cảng : " Tôi nhớ nhìn mặt ông quen quen "

- Ở đâu vậy ?
- Ờ ờ ... ngay sở bưu điện thành phố tui ở , trong bảng thông cáo "Wanted " và "The missing people " . Good night !
 
Chú thích :
Wanted : Người bị truy nã
Missing people : người đi lạc , mất tích
 

 
Những con phố chính của thành phố
 

 

 

 

 
Một sạp bày bán hạt giống các loại bông , trong đó có loại hoa Uất Kim Hương đen , nhưng tôi ngại không mua vì về đến đất Mỹ sẽ bị quan thuế Mỹ vất bỏ , và có thể bị đóng tiền phạt .
 

 
Con thuyền trên bến cảng
 

 
Bến cảng Boat tour vòng thành phố .
 

 
Ông gác bến tàu tươi cười với câu chào Good afternoon .
 
TS 29.9.06
 

Chào các bạn
 
Mời xem vài hình ảnh nhà cửa dọc theo các kênh rạch quanh thành phố Amsterdam .
 

 

 

 

 

 

 

Chào các bạn
 
Chợ trời và cá herring
 
Chúng tôi nghỉ đêm ở nhà một người quen . Sáng hôm sau trước khi lên đường trở về Đức chúng tôi ghé qua chợ trời  . Chợ trời này họp một tuần hai ngày thứ Ba và thứ Bảy . Mới 8 giờ sáng chợ họp chưa đông người . Rau trái , hoa quả bày bán trên các sạp . Táo lê nho mận giá cả tương đối rẻ hơn bên Mỹ , nhứt là các loại bông hoa .  Hoa hồng một Euro hai ba bông . Tôi nhớ bên Phần Lan con cháu hôm đám cưới nó phải mua đến 4 Euro một bông .  Họ còn bày bán cả rau muống . Bên Hoà Lan người Thổ sống cũng nhiều  , họ buôn bán ngoài chợ , nhìn họ cũng na ná như dân Mễ . Cạnh đó có gi sạp bán đồ biển tôm cá . Ngó thấy đám ốc biển  hình như là ốc hương  , to bằng ba ngón tay . Tôi định mua thì cậu em cản lại :

- Anh đừng mua , ở nhà em còn mấy bịch ốc , về nhà em nấu cho anh ăn .
Bà chủ sạp toe toét cuời :
- Chào ông , mở hàng  chớ . Mua tôm hay mua cá cho bà xã ông ăn , hay là ông ăn thử loại cá này , cá herring còn tươi nguyên .
Tôi từng nghe dân Hòa Lan ăn cá sống . Tò mò tôi mua thử mấy con và nửa kí cá chiên . Cá mới nên ăn dòn  và thơm phức  .  Tôi hỏi cậu em tôi :
- Cá này ăn làm sao ? , có cần lá mơ  , mẻ giềng gì không ?
 
Cậu em tôi cười tươi , tay cầm ngay đuôi con cá herring , dài độ gang tay ngữa cổ lên và tọng nguyên con cá mòi vào họng .   Người ta ăn được thì mình ăn được , sợ gì , tôi cũng cầm  y chang như cậu . Cá hơi mềm  , trơn , không tanh . Mùi vị nhàn nhạt  chỉ ngửi toàn mùi hành tây xắt nhuyễn hăng hắc . . Tôi mời bà nhà tôi và mấy đứa con  . Họ lắc đầu, tỏ vẻ không muốn ăn . Thấy vậy tôi với cậu em làm nốt hai con  còn lại . Tôi nghĩ mình phải chỉ cho dân Hòa Lan biết ăn lá mơ , mẻ thì thưởng thức món cá mòi herring mới tăng phần hương vị . Biết đâu trong thực dơn của Hòa Lan thêm một món ăn mới đầy hương vị đậm đà của dân Việt , có rau thơm cỏ lạ : Gỏi cá herring  .
 
TS  8.10.06
 
Chú thích : Mời bấm vào đây xem hình cá mòi herring
 
http://en.wikipedia.org/wiki/Herring
 

 
Một ngôi thánh đường ngay trung tâm thành phố
 

 
Bông hoa tươi bày bán ngoài chợ trời
 

 
Hoa tươi với đủ màu sắc đỏ vàng tím xanh
 

 

 
Trái cây táo lê mận cam (không có hồng xoài mảng cầu , chôm chôm ...)
 

 

 
Sạp bán bánh mì đủ loại , săng quích , ổ tròn , ổ dài (bagget) , bầu dục  v.v....
 

 
Bán cả ốc hương , không có nghêu sò ngao hến .
 
 

 
Cá herring với hành tây xắt nhuyễn
 

 
Cứ thế cho vào miệng .... nhai .

Thủ đô Bá Linh
 
- Cậu chở tui ra nghĩa trang thăm anh M. một chút . Bao nhiêu năm không gặp lại , giờ nghe tin ảnh đã nằm xuống mà không qua gặp mặt ảnh lần chót .
 
Từ nhà vòng qua thành phố Munster , đến nghĩa trang thành phố không xa lắm , chừng hai mươi phút lái xe . Lúc đó khoảng 8 giờ  sáng nghĩa trang  vắng bóng người qua lại . Tôi ghé vào tiệm hoa ngay đầu cổng , mua một chục hoa hồng vàng . Xong xuôi tôi biểu cậu em :
- Cậu còn nhớ mộ anh M. nằm đâu  không ?
- Nhớ mà anh , ảnh nằm trong góc nghĩa trang , dễ tìm lắm . Anh cứ đứng đây chờ , em tìm được sẽ gọi anh .
 
Tôi đứng quanh quẩn , ngó dáo dác .  Nghĩa trang thanh phố Munster với những cây thông cao , xen lẫn những mộ bia là những bông hoa đủ loại , hồng , huệ tây , cúc  v.v...  với đầy màu sắc rực rỡ dưới  ánh nắng ban mai .  Cảnh vật có  vẻ yên bình , nơi nằm nghỉ nghìn thu  . Được khoảng nửa tiếng tôi thấy cậu em lò dò trở lại với vẻ mặt đăm chiêu  .
 
- Ủa , cậu tìm không thấy hả  ?  Cậu tới đây mấy  lần rồi ?
- Dạ , năm ngoái với nhà em với mấy chị .
- Hèn gì , thôi cậu gọi phôn về nhà hỏi xem mộ ảnh nằm đâu  ?
- Không sao đâu anh , để em ra văn phòng nghĩa trang đằng kia hỏi thăm họ là biết ngay .
 
Tôi loay hoay chụp vài tấm ảnh , chụp hoa chụp lá  vẫn chưa thấy bóng dáng cậu em trở lại . Tôi cũng từng nghe mấy người bạn quen ở Âu châu nói rằng dân Đức dân Pháp họ không thích nói chuyện với người ngoại quốc bằng tiếng Anh  , nên ngại ngùng không dám bắt chuyện với họ . Cách đó không xa tôi  chợt thấy hai bóng dáng cha con người Đức đang kéo vòi tưới cỏ trên nấm mộ  .  Có mộ họ tưới có cái không . Tôi bước tới chào và hỏi họ có biết một nấm mộ người Á châu nằm ở đâu không . Ông bố trạc hơn ba mươi tươi cười , dẫn tôi tới một nấm mộ gần đấy và bỏ đi  . Tôi định bỏ bó hoa hồng vàng trên mộ bia , chợt trông thấy bia mộ không phải ông anh mình . Tấm mộ bia khắc tên một người họ Phan nào đó  .  Tôi thử đi tìm xem gần đấy có mộ ông anh tôi không , À ! Ông Miller , bà Hegel , cô Urling những tên họ thiệt lạ hoắc với tôi  .
 
- Anh Áng ơi ! Đây nè  .
 
Tôi ngó từng đàng xa câu em tôi đang vẫy tay gọi . Mộ anh M. nằm gần chỗ ban đầu cậu em tìm kiếm ban đầu . Cậu em tôi gãi đầu :
- Đúng lý  ra em phải ngó trước mặt mộ bia , cứ đi lòng vòng tìm đằng sau làm sao mà thấy . Cái nào cũng na ná như nhau .
 
Chúng tôi đặt bó hoa trên nấm mộ , đọc vài kinh tưởng niệm và cầu chúc anh mau được rỗi linh hồn . Đường về nghĩa trang mênh mông , hai bên những hàng cây sồi , thông , lá nghiêng theo một buổi sáng gió lộng  .
 
TS 21.10.06
 

 

 

 

Bá Linh
 
Về đến nhà chị M. gần mười giờ sáng , gia đình chúng tôi chuẩn bị hành lý lên xe van , một loại xe du lịch nhỏ 7 chỗ ngồi,  đi tham quan thành phố Bá linh . Người hướng dẫn , Cư là người cháu lấy con gái bà chị M tôi , qua Đức định cư lúc mười tuổi , nói tiếng Việt khá sành sõi .

- Chú  dì có cần thêm nước không ?
- Đủ rồi cháu , trên đường có thiếu ghé cây xăng mua .
 
Từ thành phố Munster chúng tôi theo xa lộ 43 đi về hướng thành phố Hannover . Dọc hai bên đường thỉnh thoảng có  vài cánh đồng lúa mì chín vàng rực , bên cạnh những ngôi nhà mái đỏ ẩn núp dưới rặng cây xanh . Cảnh đẹp như tranh vẽ như những hộp jig saw puzzle , với những mảnh vụn phải ráp lại để thành bức tranh phong cảnh .  Đường đôi lúc chạy chậm lại vì sửa đường , còn không thì xe cứ phóng một trăm sáu đến một trăm tám chục cây số một giờ . Mới đầu chưa quen nhìn có vẻ chóng mặt , sau đó quen dần nên cảm giác say say biến đi .  Xa lộ Đức không có nhiều cây xăng như bên Mỹ .  Để khỏi buồn ngủ tôi quay sang bắt chuyện với cháu Cư :
- Cháu có biết ông Các Mác ở đâu không ?
 
Có lẽ cháu Cư đang tập trung lái xe , không để ý lắm hoặc nghe không rõ , trả lời gọn gàng :
- Không chú , bên này không có ai cắt mắt .
 
Tôi muốn cười cũng không được , cháu Cư qua Đức lúc còn bé . Tiếng Việt nói và nghe như vậy là khá hơn mấy đứa con tôi nhiều . Nước Đức là quê hương của ông Các Mác , điều này các sinh viên ở Việt Nam đều rành , bọn trẻ bên này hầu như không biết .
 
 
Thông thường ở Mỹ nếu bạn lái xe băng qua một thành phố nào đó , bạn sẽ có dịp thấy bóng dáng xa xa của thành phố đó  vì xe sẽ vào vòng đai thành phố  và chạy xuyên qua . Nhưng ở Đức hầu hết các thành phố  đều không nằm trên hệ thống xa lộ Autobahn . Chúng tôi băng qua thành phố Hannover lúc nào không hay và ghé dừng tại một cây xăng dọc xa lộ để nghỉ chân và đi vệ sinh .
 
Cây xăng có lẽ mới xây nên nhìn cái gì cũng có vẻ mới , sạch sẽ . Trong tiệm có bán thức ăn tươi , bày trong lồng kiếng trông rất hấp dẫn  . Dưới cầu thang là nhà vệ sinh chia hai bên nam nữ . Trước cửa  có một bà người Đức tươi cười ngôi bên với một khay tiền cắc . Cháu Cư khều tôi :
- Chú  ủng hộ bao nhiêu cũng được . Tiền đó cho công nhân làm vệ sinh thôi . Cách đây mấy năm cháu chưa lấy vợ , cháu qua Mỹ chơi , ghé một thành phố cháu quên tên rồi . Chú biết mấy cái phòng vệ sinh thường đều có bảng hiệu vẽ một người đàn ông hay một bà có mặc váy . Cháu đi du lịch nhiều , thỉnh thoảng vào mấy cái quán ăn . Có tiệm phăng ta xi (fantacy) đề chữ Buoys & Gulls hay là Laddies và Lassies , mình mà vào lộn phòng thì phiền lắm .
 
Tôi cười thông cảm :
- Chú cũng vậy thôi . Có lần chú lần mò tìm restroom ở một nhà ăn , và chú bối rối nhìn hai bảng hiệu , cái thì Alamo cái kia Pato , nhìn mãi mà không biết cái nào là đàn ông đàn bà . May quá gặp cô hầu bàn : "Cô ơi , làm ơn chỉ cho tui nhà vệ sinh  nam được không ? Cái này phải cho đàn ông không ? Cô ta cười mỉm : " Thật ra ông dùng phòng nào cũng được , vì đó chỉ là tên của phòng ăn riêng mà thôi ! (Actually , you would prefer to go there , because Alamo and Pato are private dining rooms . )
 
Phòng vê sinh rất sạch sẽ , không có mùi khai hôi thối , có thể sạch như phòng vệ sinh hãng tôi làm việc . Nơi nào có người dọn dẹp lau chùi hàng ngày dĩ nhiên nó phải thơm tho rồi . Ngay ở bên Mỹ các phòng vệ sinh công cộng bên xa lộ cũng không sạch sẽ và đẹp như vậy , các restroom chỉ được một cái là rất rộng đậu được rất nhiều xe , cả xe vận tải 18 bánh .
 
Đường vào thành phố Bá linh có  bốn tuyến , xe trở nên đông hơn . Đa số các xe hơi , ô tô đều nhỏ nhắn và hầu hết đều mang nhãn hiệu Đức Mercedes , BMW . Loại xe Porsche cũng thấy ít . Xe Nhật hầu như không thấy trên các tuyến đường này .

Chú thích :

Karl Marx : Các Mác sinh 5.5.1818 tại Trier, Đức quốc . Chết : 14.3.1883 tại Anh quốc .
 
TS  28.10.06
 

 

 

 
Vài món thức ăn liền (fast food )trên các kệ trong một tiệm cây xăng dọc xa lộ Đức .
 

Bá Linh (tiếp theo)
 
Cư cho xe chạy từ vào một khách sạn nhỏ , kiểu một chung cư bình thường . Chúng tôi đợi chừng mươi phút dưới tầng trệt , và có ông quản lý người Đức tươi cười bước ra trao đổi với Cư bằng tiếng Đức . Sau đó ông giao cho Cư hai chùm chìa khóa , chào chúng tôi và biến đi .
 
Tôi và vợ con  tôi lên tìm phòng ở lầu 14 , phòng có hai giường , không có máy lạnh . Ngoài trời tháng 7  ở Bá linh vào khoảng 84 độ F (30 độ C), phòng hơi nóng có vẻ ngợp , không thoáng khí . Tôi vội mở cửa cho thông hơi , nhìn ra ngoài . Từ đây nhìn một phần cảnh quan thành phố Bá Linh , dưới các rặng cây xanh đậm . Vươn lên cao là một trụ đài hình thiên thần Gabriel có hai cánh , xa xa vài dãy nhà bin đinh chừng vài chục tầng .
 

 

 

 
Từ  đây chúng tôi đi bộ qua đường đến nhà ga xe điện để về trung tâm thành phố . Ngay nhà ga , một thương xá được xây dựng với nhiều cửa hàng , tiệm bán quần áo , vật dụng linh tinh . Thương xá có hai ba tầng , chúng tôi theo cháu Cư lên cầu thang lên tầng trên cùng . Bên cạnh một quán ăn Á châu trông có vẻ sạch sẽ , đa số là người da trắng ngồi nhâm nhi uống cà phê hay ăn trưa gì đó . Tôi bước vào  gặp ngay mấy khuôn mặt có vẻ người Á châu đang đứng phục vụ khách , nghe họ xì xào mấy câu biết ngay là người miền Bắc qua lập nghiệp . Một anh thanh niên cao ráo tươi cười hỏi chúng tôi bằng tiếng Đức , tôi nhe răng lắc đầu tỏ vẻ không hiểu  . Cậu hỏi tiếp bằng tiếng Pháp , tôi cũng lắc đầu . Tiếng Quảng Đông , tiếng Quan Thoại tôi cũng lắc . Một bà giúp việc ở đó nghe bà nhà tôi nói với mấy con tôi , bật cười khanh khách :
- Nói mẹ nó ra tiếng Việt cho rồi .
 
Cậu thanh niên cười toét miệng , nói giọng Bắc rất chuẩn :
- Thế ông cần chi ?
- Tui muốn chụp vài tấm hình quảng cáo mấy món thức ăn , à có món Thái Tom Yum , món Tàu cũng nhiều món nha , thức ăn Nhật cơm gà xào , chu chao còn nhiều món ăn thuần túy Việt Nam nữa .
 
Cậu thanh niên suy nghĩ chốc lát , bảo :
- Ông đợi một chút , tôi vô trong đây hỏi bà chủ .
 
Chừng đâu vài phút cậu thanh niên trở ra , tươi cười hỏi :
- Ông có phải là nhà báo ?
- Vâng , báo đời .
- Vậy được ông cứ tự nhiên mà chớp , mà nhớ chớp cho chị này một tấm .
- Chi vậy ?
- Để chị ấy còn đăng báo đi tìm chồng .
 
Tôi thường nói chụp hình , lần đầu nghe chữ chớp hình , cũng lạ tai hay hay .
- Thế cậu người miền nào vậy ?
- Hải Phòng . Thế còn ông ?
- Tui cũng sinh ở Hải Phòng .
- Nhưng sao nghe giọng nói của ông có vẻ khang khác .
 
Tôi cười , dí dỏm nói lại :
- Có lẽ uống nhiều nước mía , nước dừa nên dzậy đó . Bây giờ đói bụng rồi để tui hỏi mấy đứa con tui ăn gì . Cho nó một tô phở Hà Nội , một tô bún bò Huế , một tô hủ tiếu , một đĩa cơm sườn nướng .
- Còn ông ?
- Tui thì cho một phần cơm gà xào Nhật Teriyaki , ăn thử cho biết xem ngon như thế nào .
 
Hạt cơm Nhật tròn vo , ăn không dẻo như gạo Thái Lan . Gà ướp với gia vị Teriyaki cũng không đặc biệt lắm . Giá cả không đắt lắm so với giá bên Mỹ , tô phở Hà Nội hay phần cơm Nhật 5,5 Euro .
 

 

 

 

 

 

 

 

 
TS  4.11.06

Chào các bạn
 

 
Toà nhà Quốc Hội Đức
 

 
Một thiếu nữ đang nghỉ chân trên nóc nhà Quốc Hội Đức
 

 
Những nấm mộ giả tượng trưng cho triệu dân Do Thái bị giết chết trong thời Đức Quốc Xã
 

 
Cảnh bên các con đường chính ở Bá Linh
 

 

 
Chúng tôi dọc theo đại lộ  Unter den Linden . Những hàng cây Linden (Basswood ) này vào những năm thế chiến thứ 2 đã trơ trọi vì cư dân Bá Linh đốn xuống làm củi đốt .
 

 
Nhạc viện với những nốt nhạc Đồ Rề Mi
 

 
Cổng Brandenburg tại Bá Linh
 

 
Một con đường phố Bá Linh về đêm
 

Bá Linh
 
Từ đây Cư dẫn chúng tôi qua ngắm dinh Thủ Tướng Đức , chung quanh không có bóng dáng du khách , có lẽ nó chỉ là một dinh thự tầm thường cũng không có lính canh gác . Chúng tôi đi dạo qua Toà nhà Quốc Hội  Bundestag xếp hàng chờ vào xem . Trên nóc nhìn xuống thành phố Bá Linh chập chùng nhà cửa , cái cao cái thấp . Coi tới coi lui cũng chỉ vậy thôi . Qua nhà thờ Đức Bà lại không được vào bên trong  , gần đó một kiến trúc có vẻ  như kiểu dinh thự xây theo lối Roman  , gần trên đỉnh dinh thự là một hàng chữ bằng tiếng La tinh . Tôi cười và hỏi thử hai cô lớn nhà tôi :
- Con xem chữ đó viết nghĩa là gì .
 
Thy con gái thứ nhì chăm chú nhìn đọc một hồi , rồi nói :
- Con không hiểu hết , chữ Imperatur thì con biết .
- Vậy cần gì con đọc , bố nhìn chữ đó cũng đoán là gì mà .

 
Con gái nhà tôi học chữ Latin từ năm lớp 6 , năm nay học lớp 12 . Sáu năm tiếng Latin chỉ biết chút chút , thì ra tiếng Latin khó học đến thế  (?) , biết vậy tôi khuyên nó học tiếng Đức còn có chỗ dùng .
 
Gần cuối tháng 7 trời Bá linh hơi nóng , đi bộ dưới ánh nắng chiều mấy đứa con tôi khát nước đòi vào ăn kem . Chúng tôi vào tiệm kem Australia Ice Cream , kem thơm và ngọt lịm . Có loại kem dâu , kem xoài , kem sô cô lát , chỉ thiếu kem nước dừa , kem sầu riêng . Nếu mà thất nghiệp qua bên Bá Linh mở tiệm bán kem sầu riêng thế nào cũng thành chủ (nợ ! )
 
Buổi chiều tối chúng tôi đi dạo không bằng chân nữa mà bằng xe van . Chúng tôi ghé xem một trung tâm du lịch do hãng Sony xây dựng . Trên vòm là những ánh đèn cứ vài giây lại thay đổi màu , lúc hồng lúc tím lúc xanh . Khách du lịch ngồi uống cà phê trò chuyện trong cảnh trí lờ mờ .
 

 

 

 
Ngôi thánh đường Kaiser Wilhelm Memorial xây năm 1891-1895 một phần nào nóc  chuông bị phá hủy vì bom dội thời Thế Chiến thứ hai . Nhà thờ giữ trong tình trạng hư hỏng , không sửa chữa có lẽ  họ muốn giữ lại một di tích lịch sử của thời thua trận .

Thành phố Berlin chín giờ trở nên vắng vẻ , xe cộ khách bộ hành cũng ít đi . Chúng tôi quay trở về nhà trọ và dùng bữa tối ngay tiệm ăn Giraff trước nhà trọ . Buổi tối trời mát mẻ , thiên hạ ra ăn ngoài khá đông . Mỗi bàn ăn được thắp sáng bằng hai ngọn nến sáng lung linh . Chúng tôi gọi vài phần ăn , gà chiên với khoai tây , mì spaghetti và hamburger cho con Linda  . Món hamburger ở Đức có thêm một trái trứng gà chiên ốp la (easy egg) và lúc nào cũng được phục vụ với nước lạnh có gas nếu  bạn không dùng bia .
 
Từ khải hoàn môn chúng tôi men theo dãy bin đinh dọc theo con đường lá Laden . Đây có lẽ là trung tâm các sứ quán ngoại quốc nên không có hàng quán . Bên kia đường tòa đại sứ Nga , bên đây toà đại sứ Anh , tôi nhìn thoáng bên trong có vài nhân viên bảo vệ . Trông thấy nhóm chúng tôi họ mỉm cười và vẫy tay chào . Gần đó là một khu đất trên có dựng cả ngàn nấm mộ xi măng hình chữ nhật , tượng trưng cho những người dân Do Thái bị giết thời Đức Quốc xã .
 

 
Nhà thờ Đức Bà
 

 
Bên dòng sông Spree
 

 

 
Người nghệ sĩ bên đường với những bản nhạc luân vũ buồn Les flots du Danube
 
HH 27.11.06
 
Sóng Nước Biếc (Les Flots Du Danube)

Tác giả: Ivanovici, Joseph

Lời Việt: Phạm Đình Chương
 
Một giòng sông sâu cuồn cuộn sóng trôi về nơi đâu
Gió đưa buồm nâu mang tâm hồn vào cõi u-sầu
Một vầng trăng nhô rung mình dưới muôn đợt sóng vỗ
Lá hai hàng cây khô đang gieo mình vào cõi mơ-hồ
Sóng lớp lớp, sóng lớp lớp, sóng đem nguồn vui
Đang chơi-vơi, đang chơi vơi, sóng lan mọi nơi
Khi đau thương, khi yêu đương, thiết tha vô-vàn
Sóng dâng trong lòng ta mơ màng
Sóng lớp lớp, sóng lớp lớp, sóng đem nguồn vui
Đang chơi vơi, đang chơi vơi, sóng lan mọi nơi
Khi đau thương, khi yêu đương, thiết tha vô vàn
Sóng dâng trong lòng ta mơ màng
Yêu nàng thiếu nữ ven sông chèo đò
Yêu vì đôi mắt em không hoen mờ
Cho lòng du khách bâng khuâng mong chờ
Cho giòng sông xanh lại trôi lững lờ
Yêu nàng thiếu nữ ven sông chèo đò
Yêu vì đôi mắt em không hoen mờ
Cho lòng du khách bâng khuâng mong chờ
Cho giòng sông xanh lại trôi lững lờ
Sóng đang về
Sóng tràn trề
Sóng dâng tình chứa chan còn vang câu thề
Sóng vui mừng, hát vang lừng đón đưa đôi ta tưng bừng
Rồi tình chưa phai sao vội tới thương biệt ly
Bến xưa gặp nhau nay ai ngờ là bến ly tan
Lệ sầu tuôn rơi pha hoà sóng mong tìm ai
Tháng năm dần trôi em trông chờ mà chẳng thấy ai về
Ngày vui đã qua, bờ sông riêng có ta đứng nhìn sóng tuôn về phương trời xa mịt mờ
Xót xa, chiều nay ta tới đây để thấy trên giòng sông duyên tình tàn-phai

...................................
Lời Việt: Lê Thu
Một chiều trên sông
Theo dòng nước
Trôi lờ lững
Ngắm mây trời trôi
Nhớ bao cô nàng lã lướt bơi thuyền.
Ngày về đâu đây ?
Ai buồn khóc trên dòng nước.
Phút giây lìa xa,
Ai ra đi chiều hè xa nhau dáng ai còn đây.
Bao nhiêu năm qua sông xanh vẫn trôi êm đềm
Nhớ ai trên dòng sông chiều về.
Bao nàng tiên nữ bên sông tắm nắng.
Hoà cùng tiếng sóng trên sông mơ màng.
Mỗi lần du khách qua đây không buồn
Dòng đời theo ngày tháng khó quên
Có lúc xa người yêu về đây nhìn sông xanh :
Măt xanh của em tôi còn nhớ mãi
Giống như sông này đây
Sông nầy xanh mãi mãi như mối tình chúng mình
Một chiều...
 
http://vietnafc.com/loinhac/index.php?loi=4449
http://www.johann-strauss.org.uk/composers/index.php3?content=ivanovici

Chào các bạn
 
Bá Linh (tiếp theo)
 
Theo chương trình của cháu Cư , chúng tôi sẽ đi thăm Bức Tường Ô Nhục ở thành phố Bá Linh và đi dạo chơi bằng thuyền boat tour trên sông Spree .

Sau khi tìm chỗ đậu xe , chúng tôi lững thững đi trên con đường Niederkirchnerstraße . Phần lớn bức tường dài 150 cây số đã bị đập vỡ , góc đường Niederkirchnerstraße  họ giữ lại khoảng 200 mét , chung quanh được rào phên kẽm . Đứng mãi bên bức tường chúng tôi cũng chưa biết bên nào là Đông Bá Linh bên nào là Tây Bá Linh . Chưa đến 10 giờ sáng , cổng vào coi vẫn chưa được mở . Dọc theo bức tường là những hình ảnh một số người dân Đức bị bắn chết khi cố vượt qua bức tường này .
 
Gần đó một ngả tư , checkpoint Charlie , một chốt quân sự nơi trao đổi tù binh , tin tức giữa hai bên Liên xô và Mỹ Anh Pháp . Ở góc đường có một sạp bán vài thứ kỷ niệm của Hồng quân Liên xô  . Chủ sạp có lẽ là một ông người Thổ chỉ trỏ hỏi tôi có muốn mua không , bà nhà tôi vội vã kéo tôi đi và băng qua đường . Bên đây có những bích chương dán hình ảnh và lịch sử bức tường này .
 
Tôi đang dán mắt để nhìn vào một bức hình đen trắng , trong đó chốt Charlie đầy xe tăng Mỹ , Liên xô  đối đầu nhau trong những năm 1948-1950 , chung quanh là những hàng rào kẽm gai . Bỗng dưng một xe buýt dừng ngay chỗ tôi đứng và một đoàn du khách da trắng bước xuống tham quan . Bà hướng dẫn người Đức đang cố gắng trình bày những sự kiện lịch sử Bức Tường và chốt Charlie bằng giọng Anh . Cuối cùng bà ta hỏi đám du khách có thắc mắc gì không .  Lúc đó cả đam chúng tôi đang đứng lẫn lộn , nghe vậy tôi tò mò giơ tay hỏi  :
 
- Why don't they put some tanks around here to make it a real checkpoint ?
(Tại sao họ không đặt vài chiếc xe tăng chung quanh đây để chốt Charlie nhìn như thật ? )
 
Bà người Đức ngơ ngác chưa hiểu và kịp trả lời thì đám du khách đã cười ồ lên . Với vẻ mặt bối rối bà ta bước lại gần tôi , và nói rằng vì ồn quá bà ta nghe không rõ . Tôi phải lập lại một lần nữa . Bà người Đức ngỡ ngàng  :
- Ồ ! Mấy chiếc tăng đó cho vô viện bảo tàng hết rồi .
 

 

 

 

 
Chúng tôi dùng bữa trưa ở một quán ăn nho nhỏ của người Đức . Bên trong bày bán vài thứ bánh ngọt , kem . Chúng tôi chỉ đại vào vài loại bánh mì , crosssant , xăng quých . Phần tôi được một khúc bánh mì kẹp cá chiên có rắc thêm vài cọng thì là thơm dìu dịu .  Gần trưa xe cộ không tấp nập lắm , thỉnh thoảng có vài người cỡi xe đạp băng qua . Một bà người Trung Đông quấn khăn choàng burkha vội vã bước ra quán và băng qua đường .
 
Trên đường về nhà , Cư mua cho chúng tôi vài phần ăn , món Kebab . Loại bánh mì của người Thổ nhĩ kỳ kẹp nhân thịt trừu , xà lách , cà chua , hành tây . Bà nhà tôi đẩy sang cho tôi :
- Ăn hết cho tui , mấy món ăn là lạ tui không ăn đâu .
- Bà không xơi , tui làm hết .
 
Cách ướp thịt với gia vị hơi hăng hắc vẫn còn thua xa thức ăn của người Ấn , tuy nhiên tôi ăn vẫn thấy ngon miệng . So với bánh mì kẹp chả , hay thịt gà xé làm chà bông của người Sài Gòn vẫn còn thua xa lắm .
 
Xe chạy được nửa đường , bà nhà tôi sực nhớ ra điều gì quan trọng lắm :
- Quên rồi , tui nhớ ra là ở Bá Linh có khu chợ của người Việt , họ bán đủ thứ món ăn của mình .
Tôi chép miệng thở dài . Các món ăn bún ốc với lá tía tô , phở Hà Thành , bún chả giò mường tượng hiện ra trong trí óc :
- Thôi gặm đỡ bánh mì xăng quích Đức đi bà  .

TS  9.12.06
 

 

 
Hai hình trên lấy ở website :
 
http://www.stadtentwicklung.berlin.de/denkmal/denkmale_in_berlin/en/berliner_mauer/niederkirchner.shtml

Bá Linh - Brandenburg Gate

Khải Hoàn Môn , Brandenburg Gate không nằm trơ trọi như Khải Hòan Môn bên Ba Lê , trước mặt là đại lộ với hai hàng cây xanh . Phía sau là House Liebermann và House Sommer . Đây là biểu tượng huy hoàng của nước Đức suốt 200 năm , và bây giờ tượng trưng cho sự thống nhất nước Đức .

Kiến trúc này do ông Carl Gotthard Langhans mô phỏng theo cổng Propylaeum của thành Athens , Hi Lạp , xây dựng từ năm 1789 và đến năm 1791 hoàn thành . Chiến xa bốn ngựa kéo Quadriga trên đỉnh Khải Hoàn Môn do kiến trúc sư Johann Gottfried Schadow phác hoạ Sau khi đánh bại tướng Napoleon người Pháp , ông Friedrich Schinkel thêm thắt vào một thánh gia bằng sắt vào hình Thần Hòa Bình nằm ngay hai bánh xe chiến xa . Trong thời Thế chiến thứ hai , cổng này bị hư hại nặng . Chiến xa tứ mã hoàn toàn bị hủy hoại . Năm 1956 cổng này được tái thiết cũng như chiến xa được mô phỏng chế tạo lại vào năm 1958 .

Ich bin ein Berliner

Thành phố Bá Linh gần 4 triệu người , đã từng là một thời người dân đi tị nạn , trốn tránh vào những thành phố khác trên nước Đức . Ngày nay sau khi thống nhất nước Đức rất nhiều cộng đồng người Pháp , Thổ , Tây ban nha , Mỹ , Ba Lan , Tiệp v.v... đã đóng góp rất nhiều vào bộ mặt của nền đa văn hóa sống động của thành phố này .

Bá Linh nằm trên hai con sông Spree và Havel . Những toà bin đinh và đền đài biểu tượng cho từng giai đoạn lịch sử từ thời Trung cổ đến nay . Từ khi còn là nơi trao đổi hàng hoá , dịch vụ , Bá Linh mau chóng trở nên một thành phố danh tiếng của Âu châu dưới triều đại Hohenzollern , và nâng cấp là thủ đô dưới thời Bismarck . Thành phố này 70 phần trăm bị phá hủy trong Thế Chiến thứ hai , và giờ đây hầu hết các bin đinh cổ xưa được trùng tu tái thiết . Giờ đây hai nước Đức được thống nhất , Bá Linh một lần nữa trở thành thủ đô , và sự tái thiết còn đang tiếp tục .

Khác với New York , San Francisco , Paris , Amsterdam , thủ đô Bá Linh có nhiều bin đinh kiến trúc theo lối Golithic bàn cờ , ngay ngắn và thẳng tắp như tính bộc trực của người Đức . Thành phố có nhiều cây xanh mọc chen chúc qua những con kênh đào . Viện bảo tàng , viện âm nhạc và nghệ thuật , kịch nghệ và opera sẽ làm vừa lòng cho những du khách yêu văn nghệ thơ văn . Ngoài ra với hệ thống xe cộ , xe điện , xe buýt cũng như một nền đa văn hoá , ẩm thực của nhiều quốc gia sẽ khiến cho bạn hài lòng . Bạn có thể thưởng thức ly cà phê thơm tho ở góc đường cũng như hồn bạn sẽ chao động khi nghe được những bài hát trữ tình của các nghệ sĩ không sân khấu đang ngồi biểu diễn bên thành cầu hay một góc bin đinh nào đó .

Thực phẩm

Du khách có thể hài lòng chút ít về các món ăn thuần túy của dân Đức như Bratwurst (hay là Schnitzel , một loại súc xích (ruột) làm bằng thịt heo xay nướng trên bếp than hồng . Dòn và thơm như giò lụa Việt Nam . Hoặc là bạn có thể thử món chân giò heo bó tròn Eisbein màu hồng nhạt , như chân giò xá xíu
ăn chung với đậu Hòa Lan ,thêm tí sốt Kackepeter (steak tartare) , măng tây và bơ . Ngoài ra bạn có thể gọi thêm món Berlin Hamburger (Boulette) ở một góc phố hay một miếng ruột thơm hương vị cà ri , curry wurst . Có thể bạn thử một ổ bánh mì Doner Kebab nhân thịt trừu thơm dòn của bất cứ tiệm Thổ quanh quẩn trong Bá Linh .

Tiền hoa hồng

Không như bên Nhật , tiền buộc boa (tip) thường luôn tính chung với bữa ăn , nhưng theo phép lịch sự bạn nên trả cho tròn số tiền . Cho một ly cà phê 2 Euro , bạn có thể cho 2,5 Euro . Tiền hoa hồng thường từ 5 cho đến 10 phần trăm . Người ta sẽ coi bạn thiếu phép lịch sự nếu bạn không cho tiền hoa hồng . Không nên cho tiền tip bỏ trên bàn ăn . Nếu bạn vào những khách sạn sang trọng bạn cũng nên cho tiền hoa hồng người phục vụ treo nón hay áo choàng cho bạn . Thường thường người này , "hat attendant" hay coat attendant là một phụ nữ duyên dáng . Mỗi chuyến tắc xi nên thêm vào 2 Euro . Bắt buộc đấy nhé .


Tung Son phỏng theo một số tài liệu của Berliner
17.12.06