<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2007-07-01 16:46:53Ngọc Lý>
Rơi lệ vì "lệ chi"
Lao Động Cuối tuần số 25 Ngày 01/07/2007
Cập nhật: 3:37 AM, 01/07/2007
[/align]
[/align]
Chị Tần đem vải ra quốc lộ 5 mà cũng chỉ bán được 1.500đ/kg.
(LĐCT) - Quả vải Thanh Hà xưa làm thức tiến vua, hơn nửa tháng trở lại đây đang bị rớt giá thê thảm. Ngày 17.6 chủ nhật vừa qua, giá vải tại vườn huyện Thanh Hà, Hải Dương chỉ là 800 đồng/kg. Nhiều chủ vườn vải tại Lục Ngạn, Bắc Giang toan chặt vải... Người trồng vải cầm "lệ chi" trên tay mà rơi lệ.
[/align]
Mong được mất mùa
Từ sáng sớm đến tối mịt, khắp các tuyến đường ở Lục Ngạn, Lục Nam, Sơn Động, Yên Thế, Lạng Giang đều tấp nập xe cộ đủ loại để chở vải. Riêng Lục Ngạn đã có sản lượng vải bằng gần nửa sản lượng vải toàn tỉnh Bắc Giang nên nhiều nơi đến mua bán gây tắc cả đường. Song giá vải quá rẻ khiến người trồng vải được mùa mà lại chán nản:
"Chăm làm gì khi mà giá vải chỉ có vài trăm đến hơn một nghìn đồng một cân. Càng chăm càng lỗ! Nhà tôi có một hécta, nếu giá như vậy mà không thu được 7 tấn vải tươi thì sẽ lỗ công chăm sóc. Năm nay thôi bỏ, được quả nào thì được" - Một người trồng vải ngậm ngùi.
Còn anh Nguyễn Văn Thịnh (ở thôn Trường Khanh B, xã Đông Hưng, huyện Lục Nam) cứ loay hoay mãi chẳng biết có nên chở xe vải của mình về để sấy hay không vì bị trả quá rẻ, chỉ có 1.200 đồng/kg. "Giá này là nông dân bị lỗ công chăm sóc, thu hái!" - anh than.
Nhiều hộ đã vay ngân hàng để đầu tư, chờ vải chín trả nợ ngân hàng, giờ bỗng thành những con nợ khó đòi. Hiện nay, tổng diện tích cây vải trên địa bàn tỉnh Bắc Giang khoảng 42 nghìn hécta, trong đó diện tích cây trong độ tuổi cho thu hoạch khoảng 39 nghìn hécta, sản lượng ước đạt khoảng hơn 200 nghìn tấn.
Tại quốc lộ 5 đoạn ngang huyện Thanh Hà, chị Lưu Thị Tần (ở xã Ái Quốc, huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương) đang ngồi bó vải để bán. May mắn cho chị hôm nay có người đặt hơn 30kg đi biếu nên chị đã bán hết được chỗ vải với giá 1.500 đồng/kg.
Gạt mồ hôi chảy ròng trên trán, tay thoăn thoắt nhặt quả vải trong chiếc bị cói to như bao bố, chị than thở: "Nhà tôi có cả vườn vải tại Thanh Hà với 215 gốc. Bình quân mỗi cây cho từ 50 kg đến 1 tạ vải mà chỉ chín rộ trong vòng nửa tháng. Bán chỉ được từ 800- 1500 đồng /kg, đúng là rẻ như cho.
Tiền thuê nhân công hái vải còn nhiều hơn tiền vải. Chưa kể tiền chăm bón, thuốc trừ sâu cả năm trời. Năm nay người trồng vải chúng tôi thất thu và lỗ nặng. Đúng là được mùa không mừng bằng mất mùa. Năm ngoái vải mất mùa mỗi cân vải bán tại vườn từ 7-10 nghìn đồng. Thương lái lại tranh nhau đến tận vườn mua, song cũng chẳng có mà bán. Năm nay thì mời họ cũng chẳng mua cho".
Chị Nguyền Thị Thanh bán hoa quả tại chợ Tây Sơn (Hà Nội) cho biết, mọi năm chị vẫn hợp đồng với một chủ vườn Thanh Hà bao tiêu vải với giá trọn gói là 7.000 đồng/kg tại vườn. Song năm nay vải quá rẻ nên chỉ mua với giá 1.500 đồng/kg và cũng chỉ mua cầm chừng. Nhiều thương lái ký hợp đồng trước mua cả vườn, nay vải rẻ cũng lại "xù" vội.
Ác một nỗi, vải chín rộ vào những ngày trời mưa, không hái vải thối, rụng. Mà hái không bán kịp vải cũng thối nhũn. Các lò sấy hoạt động ngày đêm hết công suất cũng chỉ được một lượng nhỏ. Còn lại người trồng vải phải hái cật lực, đi bán cật lực, giá rẻ như cho cũng bán.
Chị Trần Thị Duyên (ở xóm 1, xã Việt Hồng, Thanh Hà) có hơn mẫu vải với trên 80 cây vải cho biết cả nhà 5 người lăn lưng ra bẻ vải từ sáng sớm đến tối rồi lại thay nhau đem bán ở chợ, ở ven QL5. Vải Thanh Hà chính hiệu khéo bán lắm được 2.500 đồng/kg.
Chị Duyên chỉ gốc vải được đắp cao hẳn so với mặt đất dễ đến 1m, rộng ngang tán cây: "Trồng cây vải vất vả lắm. Phải lấy bùn ao đắp lên gốc nhiều như thế cây mới có quả ngọt mọng và sai quả. Gần đến ngày thu hoạch thường phải ngủ ngay dưới gốc cây để trông. Muốn quả vải không bị sâu đầu thì phải phun thuốc trừ sâu. Chi phí cho một cây vải khá nhiều tiền nhưng đến mùa cho quả thì giá lại quá rẻ. Chúng tôi chẳng mong được mùa. Thà rằng có ít quả mà giá cao còn hơn được mùa mà giá quá thấp".
Loay hoay trồng - chặt...
Ước mong của người trồng vải thật trái nghịch song lại phản ánh đúng quy luật cung cầu. Trước đây vì không được định hướng, quy hoạch cụ thể nên chỉ trong thời gian ngắn diện tích, sản lượng vải tăng vùn vụt lại chỉ chín rộ trong một thời gian ngắn làm lượng cung quá lớn so với cầu.
Ngay cả công nghệ chế biến cũng không thể đầu tư để chỉ dùng một thời gian ngắn với công suất quá lớn vì hoàn toàn không kinh tế. Đáng nói hơn, chất lượng giống, kỹ thuật chăm sóc chưa được quan tâm thoả đáng. Người dân tự mày mò tìm cách rải vụ, lai tạo và bảo quản vải thiều ở trên cây bằng mọi cách nhằm kéo dài thời gian thu hoạch để bán được giá cao.
Không ít hộ đã vặt quả xanh để bán sớm, phun thuốc, vặt lá nhằm kéo dài thời gian chín để bán vải muộn. Và bài toán trồng - chặt lại có nguy cơ tái diễn vì trước khi trồng vải, người dân vùng vải đã từng trồng sắn rồi lại phá sắn chuyển sang trồng cây chanh, phá chanh trồng vải, trồng hồng và một số loại cây khác...
Vài năm gần đây khi giá vải xuống thấp đã có người chặt bỏ vải để trồng...sắn, vì giá sắn đang cao. Ở huyện Yên Thế (Bắc Giang), nhiều gia đình đã thay thế cây vải thiều bằng cây bạch đàn và keo giống mới vì hiệu quả những loại cây rừng này cao hơn. Giữ cây vải hay chặt bỏ để trồng cây khác đã là bài toán, là tâm trạng khá phổ biến xuất hiện trong đầu không ít người dân vùng vải.
Theo ông Thân Văn Mưu - Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, nguyên nhân dẫn đến giá vải thấp là bị ép giá: "Chúng ta đang bị tư thương Trung Quốc ép giá. Họ đồng loạt không mua, hoặc chỉ mua giá thấp!".
Ông Mưu cũng cho rằng nông dân cần tự sáp lưng, liên kết lại thông qua việc thành lập các nhóm, HTX và lớn hơn nữa là hiệp hội tiêu thụ vải thiều để có thể sản xuất và tiêu thụ theo hợp đồng chính ngạch. Về lâu dài, phải nghĩ đến chuyện rải vụ cho cây vải và sản xuất được những giống vải có chất lượng tốt hơn nữa. Tuy nhiên hiện nay đây mới chỉ là gợi ý.
Năm nào, khi đến mùa thu hoạch, UBND tỉnh Bắc Giang cũng họp bàn biện pháp để hỗ trợ nông dân tiêu thụ vải thiều. Tuy nhiên, sự quan tâm của chính quyền và các ngành chức năng chỉ mới dừng ở khâu giúp nông dân để có thể mang vải qua cửa khẩu dễ dàng hơn.
Song có lẽ đây mới chỉ là phần ngọn. Về lâu dài cần chủ động từ khâu quy hoạch, chọn giống áp dụng kỹ thuật để có được chất lượng tốt thời gian thu hoạch rải dài và dầu tư công nghệ chế biến hoa quả theo mùa nào thức ấy cũng như có mạng lưới tiêu thụ phân phối hiện đại mới giúp được người nông dân thoát khỏi cảnh mất mùa - mừng, được mùa - lo...
[/align]Bích Liên - Đỗ Quang
[/align]
[/align]http://www.laodong.com.vn/Home/sknb/2007/6/43288.laodong
[/align][/align][/align]
Lao Động Cuối tuần số 25 Ngày 01/07/2007
Cập nhật: 3:37 AM, 01/07/2007
[/align]
[/align]
Chị Tần đem vải ra quốc lộ 5 mà cũng chỉ bán được 1.500đ/kg.
(LĐCT) - Quả vải Thanh Hà xưa làm thức tiến vua, hơn nửa tháng trở lại đây đang bị rớt giá thê thảm. Ngày 17.6 chủ nhật vừa qua, giá vải tại vườn huyện Thanh Hà, Hải Dương chỉ là 800 đồng/kg. Nhiều chủ vườn vải tại Lục Ngạn, Bắc Giang toan chặt vải... Người trồng vải cầm "lệ chi" trên tay mà rơi lệ.
[/align]
Mong được mất mùa
Từ sáng sớm đến tối mịt, khắp các tuyến đường ở Lục Ngạn, Lục Nam, Sơn Động, Yên Thế, Lạng Giang đều tấp nập xe cộ đủ loại để chở vải. Riêng Lục Ngạn đã có sản lượng vải bằng gần nửa sản lượng vải toàn tỉnh Bắc Giang nên nhiều nơi đến mua bán gây tắc cả đường. Song giá vải quá rẻ khiến người trồng vải được mùa mà lại chán nản:
"Chăm làm gì khi mà giá vải chỉ có vài trăm đến hơn một nghìn đồng một cân. Càng chăm càng lỗ! Nhà tôi có một hécta, nếu giá như vậy mà không thu được 7 tấn vải tươi thì sẽ lỗ công chăm sóc. Năm nay thôi bỏ, được quả nào thì được" - Một người trồng vải ngậm ngùi.
Còn anh Nguyễn Văn Thịnh (ở thôn Trường Khanh B, xã Đông Hưng, huyện Lục Nam) cứ loay hoay mãi chẳng biết có nên chở xe vải của mình về để sấy hay không vì bị trả quá rẻ, chỉ có 1.200 đồng/kg. "Giá này là nông dân bị lỗ công chăm sóc, thu hái!" - anh than.
Nhiều hộ đã vay ngân hàng để đầu tư, chờ vải chín trả nợ ngân hàng, giờ bỗng thành những con nợ khó đòi. Hiện nay, tổng diện tích cây vải trên địa bàn tỉnh Bắc Giang khoảng 42 nghìn hécta, trong đó diện tích cây trong độ tuổi cho thu hoạch khoảng 39 nghìn hécta, sản lượng ước đạt khoảng hơn 200 nghìn tấn.
Tại quốc lộ 5 đoạn ngang huyện Thanh Hà, chị Lưu Thị Tần (ở xã Ái Quốc, huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương) đang ngồi bó vải để bán. May mắn cho chị hôm nay có người đặt hơn 30kg đi biếu nên chị đã bán hết được chỗ vải với giá 1.500 đồng/kg.
Gạt mồ hôi chảy ròng trên trán, tay thoăn thoắt nhặt quả vải trong chiếc bị cói to như bao bố, chị than thở: "Nhà tôi có cả vườn vải tại Thanh Hà với 215 gốc. Bình quân mỗi cây cho từ 50 kg đến 1 tạ vải mà chỉ chín rộ trong vòng nửa tháng. Bán chỉ được từ 800- 1500 đồng /kg, đúng là rẻ như cho.
Tiền thuê nhân công hái vải còn nhiều hơn tiền vải. Chưa kể tiền chăm bón, thuốc trừ sâu cả năm trời. Năm nay người trồng vải chúng tôi thất thu và lỗ nặng. Đúng là được mùa không mừng bằng mất mùa. Năm ngoái vải mất mùa mỗi cân vải bán tại vườn từ 7-10 nghìn đồng. Thương lái lại tranh nhau đến tận vườn mua, song cũng chẳng có mà bán. Năm nay thì mời họ cũng chẳng mua cho".
Chị Nguyền Thị Thanh bán hoa quả tại chợ Tây Sơn (Hà Nội) cho biết, mọi năm chị vẫn hợp đồng với một chủ vườn Thanh Hà bao tiêu vải với giá trọn gói là 7.000 đồng/kg tại vườn. Song năm nay vải quá rẻ nên chỉ mua với giá 1.500 đồng/kg và cũng chỉ mua cầm chừng. Nhiều thương lái ký hợp đồng trước mua cả vườn, nay vải rẻ cũng lại "xù" vội.
Ác một nỗi, vải chín rộ vào những ngày trời mưa, không hái vải thối, rụng. Mà hái không bán kịp vải cũng thối nhũn. Các lò sấy hoạt động ngày đêm hết công suất cũng chỉ được một lượng nhỏ. Còn lại người trồng vải phải hái cật lực, đi bán cật lực, giá rẻ như cho cũng bán.
Chị Trần Thị Duyên (ở xóm 1, xã Việt Hồng, Thanh Hà) có hơn mẫu vải với trên 80 cây vải cho biết cả nhà 5 người lăn lưng ra bẻ vải từ sáng sớm đến tối rồi lại thay nhau đem bán ở chợ, ở ven QL5. Vải Thanh Hà chính hiệu khéo bán lắm được 2.500 đồng/kg.
Chị Duyên chỉ gốc vải được đắp cao hẳn so với mặt đất dễ đến 1m, rộng ngang tán cây: "Trồng cây vải vất vả lắm. Phải lấy bùn ao đắp lên gốc nhiều như thế cây mới có quả ngọt mọng và sai quả. Gần đến ngày thu hoạch thường phải ngủ ngay dưới gốc cây để trông. Muốn quả vải không bị sâu đầu thì phải phun thuốc trừ sâu. Chi phí cho một cây vải khá nhiều tiền nhưng đến mùa cho quả thì giá lại quá rẻ. Chúng tôi chẳng mong được mùa. Thà rằng có ít quả mà giá cao còn hơn được mùa mà giá quá thấp".
Loay hoay trồng - chặt...
Ước mong của người trồng vải thật trái nghịch song lại phản ánh đúng quy luật cung cầu. Trước đây vì không được định hướng, quy hoạch cụ thể nên chỉ trong thời gian ngắn diện tích, sản lượng vải tăng vùn vụt lại chỉ chín rộ trong một thời gian ngắn làm lượng cung quá lớn so với cầu.
Ngay cả công nghệ chế biến cũng không thể đầu tư để chỉ dùng một thời gian ngắn với công suất quá lớn vì hoàn toàn không kinh tế. Đáng nói hơn, chất lượng giống, kỹ thuật chăm sóc chưa được quan tâm thoả đáng. Người dân tự mày mò tìm cách rải vụ, lai tạo và bảo quản vải thiều ở trên cây bằng mọi cách nhằm kéo dài thời gian thu hoạch để bán được giá cao.
Không ít hộ đã vặt quả xanh để bán sớm, phun thuốc, vặt lá nhằm kéo dài thời gian chín để bán vải muộn. Và bài toán trồng - chặt lại có nguy cơ tái diễn vì trước khi trồng vải, người dân vùng vải đã từng trồng sắn rồi lại phá sắn chuyển sang trồng cây chanh, phá chanh trồng vải, trồng hồng và một số loại cây khác...
Vài năm gần đây khi giá vải xuống thấp đã có người chặt bỏ vải để trồng...sắn, vì giá sắn đang cao. Ở huyện Yên Thế (Bắc Giang), nhiều gia đình đã thay thế cây vải thiều bằng cây bạch đàn và keo giống mới vì hiệu quả những loại cây rừng này cao hơn. Giữ cây vải hay chặt bỏ để trồng cây khác đã là bài toán, là tâm trạng khá phổ biến xuất hiện trong đầu không ít người dân vùng vải.
Theo ông Thân Văn Mưu - Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, nguyên nhân dẫn đến giá vải thấp là bị ép giá: "Chúng ta đang bị tư thương Trung Quốc ép giá. Họ đồng loạt không mua, hoặc chỉ mua giá thấp!".
Ông Mưu cũng cho rằng nông dân cần tự sáp lưng, liên kết lại thông qua việc thành lập các nhóm, HTX và lớn hơn nữa là hiệp hội tiêu thụ vải thiều để có thể sản xuất và tiêu thụ theo hợp đồng chính ngạch. Về lâu dài, phải nghĩ đến chuyện rải vụ cho cây vải và sản xuất được những giống vải có chất lượng tốt hơn nữa. Tuy nhiên hiện nay đây mới chỉ là gợi ý.
Năm nào, khi đến mùa thu hoạch, UBND tỉnh Bắc Giang cũng họp bàn biện pháp để hỗ trợ nông dân tiêu thụ vải thiều. Tuy nhiên, sự quan tâm của chính quyền và các ngành chức năng chỉ mới dừng ở khâu giúp nông dân để có thể mang vải qua cửa khẩu dễ dàng hơn.
Song có lẽ đây mới chỉ là phần ngọn. Về lâu dài cần chủ động từ khâu quy hoạch, chọn giống áp dụng kỹ thuật để có được chất lượng tốt thời gian thu hoạch rải dài và dầu tư công nghệ chế biến hoa quả theo mùa nào thức ấy cũng như có mạng lưới tiêu thụ phân phối hiện đại mới giúp được người nông dân thoát khỏi cảnh mất mùa - mừng, được mùa - lo...
[/align]Bích Liên - Đỗ Quang
[/align]
[/align]http://www.laodong.com.vn/Home/sknb/2007/6/43288.laodong
[/align][/align][/align]