Hà Ngọc Cư

– Khi tới Mỹ  Nguyễn Minh Triết muốn làm quà cho Việt kiều nên ngày 19 tháng 6 vừa qua đã “hồ hởi” loan báo tại New York rằng kể từ ngày 1 tháng 9 năm 2007, Việt kiều về nước được miễn visa (chiếu khán nhập cảnh).

Nhưng chuyện thế mà không phải thế. Theo lời  Trần Quang Hoan, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban về Người Việt ở Nước Ngoài, trả lời phóng viên Nguyễn Hoàng của đài BBC thì “kiều bào có gốc Việt Nam mà có hộ chiếu (passport) nước ngoài có giá trị sẽ là đối tượng nằm trong chính sách này”.

Vấn đề chứng minh gốc Việt Nam, không giản dị vì mỗi người mỗi cảnh:

- Nếu là công dân Mỹ nhập tịch (naturalized citizen) thì mặc dầu trên Passort của Mỹ có ghi rõ: Place of Birth: Vietnam, nghĩa là sinh tại Việt Nam, nhưng điều đó đã đủ cho chính quyền VN công nhận là “có gốc VN” không? Bố/mẹ Mỹ sinh con ở Việt Nam thì còn “có gốc VN” không? Trên lý thuyết thì “có gốc VN” theo lãnh thổ đấy. Mặc dầu luật quốc tịch của Việt Nam công nhận quyền công dân theo lãnh thổ nhưng ở Việt Nam người ta giải thích luật rất tùy tiện, tùy tiện theo sự dốt nát cũng có mà tùy tiện để làm tiền cũng có.

- Con cháu người Việt sinh trưởng ở Mỹ có được coi là “có gốc Việt Nam” không? Theo nguyên tắc thì “có gốc VN” theo huyết thống đấy. Mặc dầu luật quốc tịch của VN công nhận quyền công dân theo huyết thống nhưng khổ lắm người ta cũng lại tùy tiện giải thích luật thôi.

- Người Việt Nam đã đổi tên thành tên Mỹ như  Nguyễn Văn Tôn sau khi vào quốc tịch Mỹ đổi tên thành Tony Nguyễn thì có còn được coi là “có gốc VN” không?

Hay người ta lại viện lý do rằng Việt Nam làm gì có tên Tony thì cãi làm sao đây. Thế các ông Nhà Nước VN giải quyết vấn đề “có gốc Việt Nam” như thế nào?
Ông Hoan nói rằng: “Phải có một giấy tờ và tài liệu chứng minh rằng người đó có gốc VN như giấy khai sinh, chứng minh thư hay quyển hộ chiếu cũ do Việt Nam cấp. Trong trường hợp không còn giấy tờ vừa kể thì sao? Việt kiều di tản năm 1975 và Việt kiều “boat people” làm gì có hộ chiếu do nhà nước XHCN cấp, xin chính quyền địa phương cấp cho bản sao khai sinh cũ là cả một vấn đề, nếu không có điều kiện “đầu tiên” thì đừng hòng.

Rồi đến vấn đề đơn từ. Nộp ở đâu?
Có thu phí không? Thời gian giải quyết đơn là bao lâu?
Đối tuợng nào được miễn visa?
Hay chỉ có Việt kiều yêu nước XHCN, hoặc có công với Đảng và Nhà nước mới được miễn visa?

Không thấy ông Hoan trả lời rõ ràng mà chỉ nói chung chung là còn đang nghiên cứu. Ông chủ tịch nhà nước tuyên bố 1 tháng 9 bắt đầu áp dụng luật miễn visa cho Việt kiều mà ông Hoan lại nói còn đang nghiên cứu thì cái thời hạn 1 tháng 9 này chắc sẽ được ngâm tôm dài dài như chuyện đánh tham nhũng thì Việt kiều trong ngóng visa chờ dài cổ ra cũng không thấy tăm hơi. Hay ông Nguyễn Minh Triết chỉ nói cho vui miệng?

Mặt khác, khi về Việt Nam mà có visa thì thời hạn duợc ở VN ghi rõ là ba tháng. Không biết khi được miễn visa thì thời hạn được ở VN là bao nhiêu?

Hay lại được các ông hải quan tùy tiện mà quyết định. Những người vào Mỹ theo diện miễn visa (visa waiver) thì theo luật lệ tự động được ở Mỹ ba tháng. Chính quyền VN có ấn định thời hạn rõ rệt cho Việt kiều được miễn visa không?

Điều khiến người ta lo ngại nhất là được miễn visa nhưng liệu về tới VN có bị các nhân viên hải quan làm khó dễ để vòi vĩnh không?

Ở VN mỗi cửa quan là một cửa trời. Mà cửa nào cũng thích bắt địa Việt kiều.
Các ngài công an, lính biên phòng, hải quan, cảnh sát giao thông chỉ cần nói: “Tôi chưa biết cái luật mới này” hoặc “Anh, chị đưa cái luật đó cho tôi coi” thì lại phải đem ngón võ “kim ngân khá luật lệ” để được thông cảm.

Suy đi xét lại chẳng thà mất 30 đô (chưa kể lệ phí dịch vụ của các văn phòng bán vé máy bay) để có cái visa còn hơn là được miễn visa để mua cái lo vào minh.

 
Hà Ngọc Cư

Nguồn : [email=tamuoilu@yahoo.fr]tamuoilu@yahoo.fr[/email]