Nguyễn Khoa Thái Anh[/align] [/align]Việt Weekly: Tiếng nói đa nguyên?[/align][/align][/align]

Chữa chán ru mà quấy mãi đây
Cộng đồng tranh chấp bấy lâu nay
Mang danh chính nghĩa nên không sợ
Quen thói Việt gian khiến tẩy chay

Một bên chính nghĩa tha hồ tố
Còn phía lợi danh hết bó tay?

(Phỏng theo Tú Xương)
[/align]
Hơn tuần nay, cộng đồng Quận Cam đã biểu tình liên tục trước tòa soạn Việt Weekly, lên án tuần báo này làm tay sai cho cộng sản. Phản ứng đầu tiên của tôi và có lẽ một số người về chuyện Việt Weekly là: "Đáng kiếp! Báo lá cải lại nhảy qua phạm trù chính trị!" Anh-Mỹ có câu: " Let the chips fall where they may!", ý nói cứ mặc kệ cho diễn biến tự ̣nó xảy ra. Không hiểu Việt Weekly có chủ trương như thế không, nhưng có lẽ những người không thích lối làm việc của Việt Weekly thì cho rằng "Gieo gió ắt gặt bão". Ai bảo thích làm những chuyện giật gân, gây ân oán giang hồ. Nhưng ngược lại, nếu chuyện này thật sự là "nối giáo cho giặc", làm cái loa truyền thông cho chính quyền cộng sản, ham cái lợi về kinh tế, không còn biết đến danh dự và liêm sỉ của người làm báo, thì Việt Weekly phải gánh chịu hậu quả. Còn nếu không, bao giờ cộng đồng hải ngoại biết để cho cảm tính lắng xuống, bao giờ những tị hiềm ganh ghét, những hận thù oan ức vì cộng sản thôi lấn át lý trí thì lúc đó chúng ta mới thực sự biết đối thoại.

"Người lùn gây máu lửa" là một câu nôm na mà người Sài Gòn đã nghe trong nhiều thập niên trước 75. Vậy ai là người gây máu lửa trong vụ Việt Weekly này? Tôi chưa bao giờ quen biết hoặc hình như chưa bao giờ được hân hạnh gặp mặt ông Lê Vũ, chủ nhiệm báo Việt Weekly, nên không biết cao thấp lớn bé như thế nào. Chỉ biết rằng Việt Weekly là một tờ báo trẻ, ra đời và lớn mạnh trong vòng ba bốn năm gần đây. Vì tương đối trẻ, nên xin tạm gọi là "người lùn". Có lẽ cũng vì còn ít tuổi, mới ra đời, lại phát triển, tăng tốc quá sớm nên Việt Weekly bị người ta ghét. Nhất là khi tờ báo này chủ trương dương đông kích tây, châm chọc cho mọi người chửi bới nhau để bán báo. Độc giả đọc Việt Weekly vì tò mò thích theo dõi chuyện đời tư, chuyện tranh chấp, ghen ghét, moi móc nhau trên tờ tabloid này.

Có nhiều nguyên nhân để gây máu lửa: cạnh tranh nghề nghiệp phải kể là một; ngang tàng, tự phụ coi trời bằng vung là hai; cho mình là ngọn gió tiền phong trong làng báo Việt Nam hải ngoại là ba; dám làm, dám nói ̣hay mượn lời người khác để trêu ngươi, chọc tức những thành phần chống cộng là bốn. Vì cho là mình là tiền phong, thể hiện đúng tiếng nói độc lập, mang tính chất khách quan, có phải Việt Weekly đã quá bặm trợn trong việc lấy bài của người khác để áp dụng triệt để tinh thần đa nguyên, hay đây chỉ là một chiêu bài nhằm lấy tiếng, gây sự chú ý? Không ngờ câu chuyện đã chọc đúng mụt nhọt, châm ngòi cộng đồng chống cộng, cộng thêm nhiều lý do khác nữa để trở thành cơ hội ngàn vàng, một dịp trời cho để người ta đập và đập cho chết phen này.

Người ta là ai? Nhóm người ganh ghét với Việt Weekly? Cộng đồng hải ngoại ư? Ở Mỹ lâu năm, chúng ta không lạ gì với những chuyện được gọi là chuyện cộng đồng. Nghĩ cho cùng, tôi cũng không hiểu dựa trên những yếu tố nào người ta định nghĩa cộng đồng, chuyện cộng đồng? Nói đúng ra, cộng đồng Việt Nam là một kết cấu của nhiều phần tử đa dạng và phức tạp. Cách đây dăm bảy năm, Đại học Fullerton dưới sự điều nghiên của giáo sư Jeff Brody (trước kia là phóng viên nhật báo OC Register) có mở một cuộc khảo sát cộng đồng Việt tại Quận Cam, trước đó hai năm Đại học UCI (University of California, Irvine, dưới sự hướng dẫn của giáo sư Christian Collet và tòa báo The Orange County Register) cũng có một cuộc nghiên cứu tương tự.

Kết quả hai cuộc khảo sát cho thấy tỉ lệ cư dân Việt ủng hộ Đảng Cộng hoà và Đảng Dân chủ gần như xấp xỉ nhau. Không như hai thập niên đầu, khi mà hơn 70% số cư dân Việt trong vùng ủng hộ Đảng Cộng hòa. Có lẽ dạo mới qua Mỹ, cộng đồng Việt ở Quận Cam cho rằng Đảng Cộng hòa Mỹ chống cộng nhiều hơn Đảng Dân chủ. Như vậy thì kết quả hai cuộc điều nghiên muốn nói lên điều gì?

Điều này không có nghĩa là họ - theo đúng nghĩa thống kê của danh từ cộng đồng - không còn chống cộng như trước, nhưng rõ ràng số đông trong cộng đồng Việt đã trưởng thành trong tầm nhìn của mình; việc chống độc tài đảng trị không chỉ giới hạn trong xuống đường, hô hào biểu tình hay chụp mũ những người khác chính kiến với mình. Nó phức tạp hơn chuyện ủng hộ Đảng Cộng hòa hay hô hào không về Việt Nam, không buôn bán với người trong nước, không giao du với sinh viên Việt Nam sang du học tại Mỹ… Lớp trẻ không phải lúc nào cũng theo dấu chân của cha anh chúng. Cho nên khi nghe nói đến chuyện cộng đồng, rất tiếc nhiều lúc người ta thường hình dung ra ngay một đống những điều tiêu cực, những chuyện dèm pha xấu xa và bỉ ổi nhất. Như vậy hai chữ cộng đồng có phải hàm ý những phần tử có tiếng (nổi tiếng) hay mang tiếng xấu mà không nói đến đa số thầm lặng?

Đương nhiên lập luận như thế có thể không ổn, vì những người thầm lặng là những người không lên tiếng, và nếu họ không lên tiếng thì nào ai biết họ là ai mà gán cho họ là đa số thầm lặng? Chúng ta chỉ biết rằng theo thống kê dân số thì cộng đồng Việt Nam ở Quận Cam là khoảng 200 ngàn người, ở San Jose khoảng 150 ngàn. Như vậy ngần ấy người chẳng lẽ lại cùng đồng tâm nhất trí với tất cả những vấn đề của một số nhỏ các nhân vật ồn ào, to tiếng nhất hay đưa ra? ("Đi ra đi vô cũng mấy thằng cha khi nãy.")

Tuy nhiên có thể nói, cộng đồng hải ngoại có một mẫu số chung: nếu không chấp nhận chế độ cộng sản độc tài độc đảng, thì phần lớn mọi người đều chống độc đoán, tham nhũng, và bất công. Nhưng khi chúng ta chống những cuộc đấu tố một chiều do chính quyền cộng sản dàn dựng, thì tại sao chúng ta lại không kêu gọi đối thoại hay chất vấn những kẻ tình nghi một cách vô tư?

Nhiều khi dân chủ và phi dân chủ chỉ khác nhau ở cường độ và phương cách. Như vậy thì có phải cường độ và phương cách là tinh thần đa nguyên không? Theo tôi người dân chủ ít nhất phải chấp nhận ý tưởng căn bản tối thiểu rằng trong một xã hội dân chủ và đa nguyên chúng ta nên chấp nhận sự hiện hữu và khác biệt của mọi thành phần.

Nhiều người Việt đến nay vẫn chưa chịu về Việt Nam, có người vẫn cho rằng về Việt Nam là thân cộng. Ngày nay, trong đà tiến hóa của toàn cầu hóa, nhiều quốc gia trước đây là thù địch đã giao thương với nhau. Mỹ và Việt Nam là trường hợp điển hình. Theo tôi đây là một chuyện tốt, vì bế quan tỏa cảng, cấm vận buôn bán, không bang giao với nhau - chẳng hạn như giữa Mỹ và Cuba hay Mỹ và Bắc Hàn - là những biện pháp lỗi thời, không thành công. Cuba và Bắc Hàn hiện là hai trong những nước nghèo khó nhất trên thế giới; do sự cô lập và áp lực ngăn sông cấm chợ, đối với họ dân chủ vẫn còn rất xa vời.

Cũng như vậy, tẩy chay và cô lập những thành phần bất hảo trong cộng đồng, chống lại những người đi ngược với nguyện vọng và lý tưởng dân chủ là một biện pháp tốt, khả thi, nếu được sự hưởng ứng của số đông. Nhưng kết quả sẽ khả quan hơn, nếu số đông thấy rằng cuộc đấu tranh ấy sẽ mang lại lợi ích chung cho dân tộc chứ không phải cho một phe phái nào. Tẩy chay phải là một sự kết hợp trung kiên vì lẽ phải, khả dĩ thu phục được cảm tình của đa số thầm lặng. Ngày nay, trong một thế giới muôn màu, bạn và thù của ta chưa hẳn là bạn và thù của kẻ khác. Nhiều khi tất cả đều nằm chung lẫn lộn trong một chiến tuyến, một biên giới tạm dung, tạm chờ, mỗi người đeo đuổi mục tiêu riêng của mình. Cái khó là làm thế nào phân biệt rõ rệt chỗ đứng mà không cực đoan, võ đoán, thuyết phục được người khác lập trường, nhằm dẫn đến đến sự đồng minh tham gia của nhiều người để trở thành một lực lượng đáng kể.

Trừ phi Hà Nội tiếp tục tiến hành hàng loạt các cuộc đàn áp dân chủ, bất chấp lý lẽ và công luận thế giới, cộng đồng hải ngoại khó có thể gây áp lực buộc Hoa Kỳ tẩy chay kinh tế với Hà Nội. Thời đại cô lập hóa đã qua rồi. Người Việt hải ngoại phải ý thức một điều: những người cầm quyền mang danh là cộng sản hiện nay tại Việt Nam là những nhà đại tư bản (đỏ), cho nên có thối nát đến đâu họ cũng không cố tình thi hành những điều có thể cắt đi mối lợi nhuận kinh doanh của mình.

Một thực tại khó có thể phủ nhận là người Việt đang sống trong một thế giới phức tạp và đa nguyên. Trong trường hợp Việt Weekly, nếu họ thực sự là một cơ quan hay một nhóm người "nối giáo cho giặc" thì làm thế nào để đương đầu với những người cộng sản thực thụ mà không mất đi tính chất đa nguyên và lý tưởng dân chủ của mình?

Ý tưởng dân chủ không chỉ áp dụng cho những thành phần cao sang, tốt lành nhất trong xã hội. Trong những vụ án chống tội phạm khủng bố ở Mỹ - mà nhiều di dân Việt căm phẫn đến bội phần và liên quan đến một trong những cáo buộc đối với Việt Weekly - ông Neil Sonnett, luật sư trong luật sư đoàn Hoa kỳ ở Miami cũng hùng hồn nói lên những ý tưởng then chốt nhất của dân chủ: "Chính thể của chúng ta không thể hiện hành được, dân chủ sẽ không tồn tại được, nếu chúng ta không để cho những người xấu xa nhất những quyền lợi mà chúng ta dành cho những người tốt lành nhất."

Đã đảo, biểu tình, xuống đường, hãy làm tất cả những gì người ta có thể làm hợp pháp trong một thể chế dân chủ. Nhưng một điều mà những người chủ động cần suy gẫm là: Đây có phải là giải pháp tốt đẹp nhất để triệt tiêu cái nòi cộng sản không? Hay sau khi "Let the chips fall where they might", liên tục biểu tình hạ bệ Việt Weekly mà tờ báo không đóng cửa, lại hoạt động dưới một hình thức khác, chẳng hạn như được sự trợ giúp của nhà nước Việt Nam, thì có phải phe biểu tình lại chia xẻ cộng đồng, tiếp tay cho sự lớn mạnh của một tờ báo lúc đó đích thực và hoàn toàn là một cái loa của chính quyền cộng sản?

© 2007 talawas
[/align][/align]