Chiếc thập tự giá khổng lồ để tưởng niệm các nạn nhân của Stalin,

được chở về đến Moscow hôm 06.08.07

70 năm sau khi xảy ra những cuộc thanh trừng kinh khủng nhất trong lịch sử Xô Viết.

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/specials/1234_zoomphoto/
http://vnthuquan.net/diendan/tm.aspx?m=289223
______________________________________________

Di hoạ Cộng Sản nhức nhối và cay đắng
Lê Diễn Đức
http://danchimviet.com/php/modules.php?name=News&file=article&sid=3758

Từ một sự kiện: 70 năm, lễ tưởng nhớ nạn nhân của Stalin…

Trong tuần qua, vào ngày 08/08/2007, hàng ngàn người Nga tại Moscow đã tập trung làm lễ tưởng nhớ các nạn nhân bị đàn áp chính trị dưới chế độ Stalin. Lễ tưởng niệm này cũng đã được thực hiện tại tất cả các nhà thờ của Chính Thống Giáo của thủ đô Moscow.

Buổi lễ trên được tổ chức ngay trong khuôn viên của trụ sở OGPU cũ tại Butov, ngoại ô Moscow. OGPU (phiên âm từ tiếng Nga: Glawnoje Uprawlenije Gosudarstwiennoj Bezopastnosti) là Hội Đồng An ninh Trung Ương của Liên Xô, chuyên trách các vấn đề an ninh nội chính, bảo vệ chính phủ, tình báo nước ngoài và phản gián, được thành lập từ năm 1923, từ năm 1934 chuyển thành Uỷ Ban An Ninh Quốc Gia.

Cách đây đúng 70 năm, trong giai đoạn 1937-1938, chế độ cộng sản của nhà độc tài máu sắt Stalin mở đầu hàng loạt vụ bắt bớ, thủ tiêu và thanh trừng chính trị. Cuộc thảm sát đẫm máu này dựa trên sắc lệnh mang số 00447, được Thanh tra của OGPU Nicolai Iejov ký ngày 30/07/1937. Chuẩn theo sắc lệnh, từ ngày 05/08/1937 “bộ ba ngoài toà án” gồm bí thư đảng bộ cộng sản địa phương, công tố viên và đại diện OGPU - ra tay bắt giam, cho đi đày biệt xứ và hành quyết không cần thông qua thủ tục tố tụng.

Từ tháng 08/1937 đến tháng 10/1938, chỉ riêng trong nhà tù tại OGPU, chế độ Stalin đã bắn bỏ 20.760 người, trong đó có khoảng 1.000 người lãnh đạo tôn giáo. Giáo chủ giáo phận St. Petersburg Serafin cũng bị giết vào thời gian này. (Năm 1997, Giáo chủ Serafin đã được phong Thánh). Có 323 nhà lãnh đạo tín ngưỡng bị giết hại trong nhà giam tại OGPU đã được Chính Thống Giáo đưa lên bàn thờ của để thờ phụng.

Trong thời cải cách “Perestroika” của Michail Gorbachev, một phong trào rất có tiếng vang của các trí thức Nga tìm hiểu sự thật về các tội ác thời Liên Xô đã dày công nghiên cứu tư liệu tại Butov và tìm ra con số nạn nhân.

Phong trào này đã “phát hiện” đa số trong 1,7 triệu hồ sơ “những tên phản cách mạng” trong giai đoạn 1937-1938. Hơn 700 ngàn người bị giết. Theo Aleksander Soljenicyn, nhà văn đoạt giải thưởng Nobel văn học, có khoảng 60 triệu người đã bị chết trong chế độ Xô-Viết trong giai đoạn từ 1917 đến 1956.

Trại cải tạo trên Đảo Soloviecki được chế độ cho tái quy hoạch dành cho “những kẻ thù của nhân dân” đã trở thành một trong những nơi giam giữ khủng khiếp và tàn bạo nhất. Aleksander Soljenicyn đã gọi nơi đây là trại mẹ của các trại tập trung Gulag (tiếng Nga: Glawnoje Uprawlienie Lagieriej). Còn Giáo chủ Moscow Alexei II thì gọi Đảo Soloviecki và hệ thống nhà giam của OGPU là “Golgota Xô-Viết”. [Theo phúc âm (Mt 27,33), trên đồi Golgota đã xảy ra thảm kịch nhục hình Chúa Jesus cùng với hai môn đệ. Golgota cũng là biểu tượng của sự đau đớn mà Chúa Jesus đã trải qua suốt “Con Đường Thập Tự” từ khu Vườn Getsemani đến lúc chết trên Thánh giá].

Năm nay, người ta đặt tại nơi lễ tưởng niệm cây Thánh giá lớn được làm tại tu viện Đảo Sloviecki trên Biển Trắng (White Sea, phía Đông Bắc nước Nga), nơi có trại giam kinh hoàng thời Xô-Viết.

Cây Thánh giá của tu viện từ Đảo Soloviecki bằng gỗ, cao 12,5 mét, rộng 7,6 mét được đưa đến Moscow theo đường thuỷ, từ Biển Trắng, đến hồ Onega, sông Volga và đi vào Moscow, tức là đi qua những vùng mà chế độ cộng sản đã xây dựng hàng loạt trại tập trung Gulag bằng bàn tay của tù nhân. “Con Đường Thập Tự” kéo dài 14 ngày. Trên đường di chuyển, ở mỗi địa phương khi cây Thánh giá xuất hiện, người ta gióng lên những tiếng chuông trong các nhà thờ Chính Thống Giáo.

Buổi lễ tưởng niệm 70 năm ngày các nạn nhân đầu tiên bị chết oan ức dưới bàn tay của an ninh cộng sản Xô-Viết được nhiều giáo chủ các địa phận nước Nga và cả nước ngoài tham dự.


… đến sự nhìn nhận tương phản về tội ác cộng sản và Stalin

Có một điểm đáng chú ý. Trong những lần tưởng niệm trước, cũng trên khuôn viên của OGPU cũ luôn có sự hiện diện của Giáo Chủ Alexei II. Trong năm nay, Giáo Chủ Alexei II không có mặt và người ta cũng không đưa ra nguyên do.

Sự vắng mặt của Alexei II trong lần kỷ niệm chẵn (thứ 70) này làm dư luận không thể không nghĩ đến những tuyên bố và khuynh hướng chính trị của ông chủ Kremli.

Gần đây, người ta thấy quan hệ giữa Chính Thống Giáo với Kremli ngày mỗi thân thiện hơn. Báo chí nhận định rằng, tổng thống Nga Putin đang lợi dụng Nhà Thờ Chính Thống Giáo để củng cố uy tín và quyền lực của mình. Ngược lại, Chính Thống Giáo, được dung dưỡng bởi chính quyền đang có mặt trong hầu hết các lĩnh vực đời sống Nga và giữ thế thượng phong ở một đất nước mà bên cạnh có từ 14 đến 20 triệu người Hồi giáo, khoảng 2 triệu người đạo Do Thái, khoảng 1 triệu người Phật giáo và 600 ngàn người công giáo. Ngày 23/07/2007, trong bức thư ngỏ của 9 viện sĩ Viện Hàn Lâm Khoa Học Nga, trong đó có 2 viện sĩ Vitalia Ginzburg và Alexei Abrikosov đã đoạt giải Nobel khoa học, viết: “Nhà Thờ Chính Thống Giáo nên nghĩ lại tốt hơn rằng, chính sách của mình sẽ dẫn tới đâu - đưa đến đoàn kết dân tộc hay ra chia rẽ nó”.

Khi nói về quá khứ cộng sản, ngày 21/06/2007, tiếp các đại diện khoa học-chính trị tại dinh thự riêng ở ngoại ô Moscow, Putin nói: “Không thể cho phép người khác bắt nước Nga chúng ta phải chịu lỗi cho lịch sử của nó. Mỗi một nước đều có mặt tối của lịch sử. Chúng ta còn có ít hơn cả các nước khác”.

Kêu gọi những người Nga tưởng niệm nạn nhân của bi kịch năm 1937-1938, Putin nhấn mạnh: “Dù sao thì chúng ta cũng chưa sử dụng bom nguyên tử giết hại thường dân; chúng ta chưa rải chất độc hoá học trên hàng ngàn cây số vuông và chúng ta cũng chưa ném bom vào một nước nhỏ bé với khối lượng bom bằng bảy lần nhiều hơn cả Thế chiến thứ II, đó là Việt Nam”.

Mọi người đều thấy rất rõ rằng, mặc dù “phi cộng sản” là một trong những khẩu hiệu chính của Kremli, nhưng những nhà cải cách hậu cộng sản - mà thường hầu hết gắn bó với quá khứ cộng sản - đều không thiết tha gì với những trang lịch sử đen tối của Liên Xô. Tội ác xảy ra tại các Gulag bị đưa ra khỏi thảo luận xã hội (public debate). Đặc biệt từ năm 2000, tổng thống Vladimir Putin - một cựu sĩ quan tình báo Xô-Viết - tận dụng được lợi thế phát triển kinh tế nhờ vào giá dầu và hơi đốt leo thang vùn vụt, đã trả được hàng chục tỷ đô la nợ nước ngoài và thành lập quỹ dự trữ lên tới 50 tỷ USD – đang khuyếch trương tham vọng trở về một đế chế Nga hùng mạnh như Liên Xô thưở nào, thậm chí sẵn sàng bắt tay với Trung Quốc để thách thức Hoa Kỳ qua Hiệp ước Thượng Hải. Đánh thức “nostalgia” về vai trò cường quốc quan trọng trên bàn cờ chính trị thế giới của nước Nga tác động rất mạnh tâm lý, hoài vọng và danh dự của người Nga. Tatiana Woronina, thành viên của tổ chức nghiên cứu tội ác Stalin “Memorial” nói: “Bây giờ còn tệ hại hơn. Chính quyền đang cần những anh hùng, chứ không phải nạn nhân”.

Nhật báo “Viedomosti” đã nhắc mọi người rằng, lễ tưởng niệm 70 năm các nạn nhân bị chế độ cộng sản thảm sát trong 1937-1938 đã không được dư luận chú ý một cách đúng mức. - “Năm 2007 với nước Nga tất cả là: Năm cổ động cho ngôn ngữ Nga, Năm Trung Quốc – chứ không phải năm tưởng nhớ đến nạn nhân bị áp bức” - Tờ báo viết. “Viedomosti” còn cho biết thêm rằng, “cả tổng thống (Vladimir Putin), thủ tướng (Michail Fradkov) cũng như những người (sẽ) “kế vị” Putin (là các thủ tướng thứ nhất Sergiei Ivanov và Dimitri Miedvidiev) đều không biểu hiện quan tâm về đề tài này”.

Cảm xúc của người Nga đối với tội ác Stalin - mặc dù mức độ rất lớn - không đồng nhất. Hãng thông tấn nhà nước Ba Lan PAP cho biết, theo FMO (Tổ chức Dư luận Xã Hội) thì 47% người Nga cho rằng, Josef Stalin có vai trò tích cực trong lịch sử. Trong khi đó, 59% người Nga cho rằng, các nạn nhân của chủ nghĩa Stalin là những người vô tội.

- “Chúng ta, những con người đang sống ở thế kỷ XXI cần phải tưởng nhớ đến những người đã từng bị đày đoạ trong thế kỷ XX. Rất nhiều người trong họ, bất chấp những điều kiện vô cùng khắc nghiệt, (…) đã sống bằng lòng tin và sự tương xứng với Thượng Đế. Họ đã minh chứng cho chúng ta rằng, cần phải biết sống như thế nào trong những hoàn cảnh khác nhau” - Giáo trưởng vùng Butov - Ciril Kaleda, nói.

Thủ lĩnh đảng dân chủ (đối lập) “Jablko” Grigori Iavlinski kêu gọi người Nga “bằng lời nói và hành động” chống lại di hoạ của chủ nghĩa Stalin. - “Mặc dù Kẻ Đại Ác đã đi qua vài chục năm, nhưng chủ nghĩa Stalin, đúng với bản chất của nó, đáng tiếc vẫn không được nhìn nhận đúng bằng lịch sử. Theo thăm dò dư luận xã hội, đến 20% đồng bào của chúng ta sẵn sàng bỏ phiếu cho Stalin nếu như ông ta sống lại và ứng cử tổng thống” - Javlinski phát biểu trong bài diễn văn chính thức trong lễ tưởng niệm 70 năm.

- “Dưới thời Lên Xô, sự thật về tội ác của Stalin là những ngày lễ chiến thắng trong Thế Chiến II. Một ngày trước khi quân Đức tấn công Liên Xô, người ta đã bắt giam ông nội tôi. Cho đến hôm nay, chỉ những người chết trong cuộc chiến với Hitler được tôn vinh, còn những người khác như ông tôi, bị chìm vào im lặng” – Nhà chính trị học Dina Chapaieva nói.

- “Tưởng nhớ đến Stalin như là vị chỉ huy và là nhà vô địch của các trò chơi địa-chính trị là do bàn tay đạo diễn của chính quyền. Thế nhưng cũng chỉ gây ra những phản đối nhỏ trong người Nga. Mọi người muốn quên đi một phần lịch sử để tiếp tục sống, giữ sự đoàn kết và xoá nhoà bức tranh ý thức hệ của quá khứ. Người Pháp đã quên cái đêm Thánh Bartlomiei, Hoa Kỳ - những vụ thảm sát người da đỏ, còn Nga, về tội ác của một hệ thống chính trị đã chiến thắng Hitler” – Avietlana Bojm, học giả Hoa Kỳ về vùng Trung Âu nói.


Không im lặng trước tội ác

Người ta nhận xét rằng, dù sao chăng nữa thì Kremli cũng đã có những động thái tích cực, thậm chí có người cho là bước ngoặt đối với buổi lễ vừa qua. Tất cả các đài truyền hình quốc gia đều phát tin. Có thể vì sự kiện có tầm vóc lịch sử quá lớn chăng?

Trong bộ phim do nhà nước bảo trợ của Varlam Shalamov được trình chiếu mới đây trước công chúng, chính quyền đã chính thức gọi nhà tù của chế độ Stalin là “trại tập trung” – không nói ra nhưng phải được hiểu rằng, chúng đồng nhất với những trại tập trung của phát-xít Hitler. Bộ phim cũng nói lên một chân lý: Không bao giờ được im lặng trước tội ác!

Thực tế là, tại nước Nga hiện đại hôm nay, chính quyền ít muốn nhắc tới thời khủng bố của Stalin, một trang sử đầy ô nhục và bi thảm của nước Nga.

- “Thật khó tìm ra ở đây một âm mưu gì đó của Kremli. Thậm chí trong kỷ nguyên nước Nga của Putin cũng đã xảy ra một điều gì đó lạc quan” - Nhà sử học Nga Alexei Piatkovski nhận định như vậy về thái độ của Kremli về buổi lể ngày 08/08/2007.

Đôi điều cảm nghĩ

Chủ nghĩa cộng sản là tội ác của nhân loại. Đó là chân lý. Chân lý này đã được chứng minh bằng các sự kiện lịch sử và sáng tỏ thêm bằng nghị quyết của Nghị Viện châu Âu thông qua với đa số phiếu áp đảo vào tháng 1/2006. Một nơi đã sản sinh ra cái chủ nghĩa quái thai này, thể nghiệm nó hơn nửa thế kỷ và vứt bỏ nó, thì không ai có thể bào chữa được, trừ phi những người bào chữa là những kẻ bị mất trí, bệnh hoạn. Ấn tích đau thương của các dân tộc dưới thời cộng sản được ghi lại muôn đời bằng những tượng đài tưởng niệm các nạn nhân tại Ba Lan, CH Czech, các nước vùng Baltic… và gần đây nhất tại Washington, Hoa Kỳ.

Thế nhưng, vấn đề thanh toán quá khứ cộng sản không đơn giản, nếu không nói là vô cùng phức tạp. Không phải cứ có một chính phủ dân chủ là có thể trả thù và tận diệt cộng sản như những người chống Cộng và mang nặng hận thù (dù chính đáng) với cộng sản suy nghĩ một cách đơn giản và hô hào bạt mạng. Xoá bỏ chế độ cộng sản không đồng nghĩa với tận diệt những người cộng sản! Trong cuộc hội thảo về công đoàn độc lập “Warsaw 2006” - (DCVOnline 10/2006), ông Tomasz Wojcik, đại biểu của Công Đoàn Đoàn Kết Ba Lan tham dự hội nghị đã nói với tôi và Đinh Quang Anh Thái của LitteSaigonRadio: “Chúng ta không thể đưa những người cộng sản lên Mặt Trăng, chúng ta phải sống với họ và phải biết sống với họ”.

Trong xã hội tự do, dân chủ, ai cũng có quyền phê phán ai, hoặc chỉ trích chính quyền và những người trong bộ máy nhà nước, nói lên chính kiến khác biệt của mình, nhưng luật pháp cấm vu khống, phỉ báng trước công luận. Trả lại Hồ Chí Minh cho sự thật là vô cùng cần thiết và là đòi hỏi chính đáng của nhân dân Việt Nam, nhất là với thế hệ tương lai. Nhưng thái độ thoá mạ hạ cấp và phủ nhận hoàn toàn vai trò lịch sử của ông trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (bất luận dưới ý thức hệ nào), theo tôi, không có gì đảm bảo sẽ được toàn xã hội chấp nhận. Tôi chưa nhìn thấy một ứng xử cực đoan quá đáng, thiếu văn hoá công cộng nào khi nói về các lãnh tụ cộng sản, thậm chí với Hitler trong giới trí thức tại các nước cựu cộng sản Đông Âu. Nếu có, từ một số ít ỏi cá nhân, đều không được dư luận xã hội đồng tình. Người ta rất nghiêm túc khi phân tích và nhận định. Stalin với tội ác mười mươi là một ví dụ, dù rất cay đắng! Tôi muốn nhấn mạnh thêm: hồ sơ về Stalin đã được các nhà làm sử bạch hoá hầu như gần hết. Gần đây là vụ đưa cựu tổng bí thư cộng sản Ba Lan Wojciech Jaruzielski ra toà. Toà án các cấp của nhiều chính phủ dân chủ Ba Lan khác nhau đã làm việc liên tục suốt gần 10 năm nay, đã đọc hàng ngàn trang tài liệu, cáo trạng, nhưng vụ án vẫn bế tắc và có khả năng kéo dài vô tận! Đánh giá về quyết định mà W. Jaruzelski ra lệnh thiết quân luật ngày 13/12/1981 để đàn áp phong trào dân chủ là tiêu cực/tội ác, hay là, để ngăn chặn một cuộc xâm lăng của Xô-Viết (như với Tiệp Khắc năm 1968) là tích cực/yêu nước - vẫn nằm trong tranh cãi. Đại tá Ba Lan Ryszard Kuklinski - (DCVOnline 2004), sĩ quan của Bộ Tổng tham mưu Hiệp ước Vác-sô-vi làm việc cho Hoa Kỳ, điệp viên nước ngoài đầu tiên nhận huân chương của CIA, là khuôn mặt bi thảm giữa anh hùng và kẻ phản bội đối với dư luận Ba Lan (tỷ lệ gần như 50/50), thêm cho chúng ta một trường hợp cay đắng và nhức nhối!

Lech Walesa, cựu thủ lĩnh Công Đoàn Đoàn Kết còn phải kết luận: "Vấn đề đưa những người lãnh đạo cộng sản ra trước toà để họ phải chịu trách nhiệm về các hành vi tội ác gây ra với nhân dân không nhằm vào mục đích đưa họ vào nhà tù để trả thù. Vấn đề là công luận phải biết sự thật về các sự kiện lịch sử". Phải thừa nhận rằng, câu phát biểu này biểu hiện một tinh thần thượng võ và nhân bản của người thắng trận. Có lẽ vì tinh thần này mà một số cựu sĩ quan an ninh cộng sản Ba Lan trong thời gian vừa qua bị kết tội nhưng đều được toà cho hưởng án treo. Những người chống Cộng quá khích và kém hiểu biết, cũng như tập đoàn cộng sản Hà Nội vô nhân đạo (vì đã ngu xuẩn bỏ tù trong các trại cải tạo hàng trăm ngàn quân nhân, viên chức của Việt Nam Cộng Hoà sau 1975, gây nên bi kịch thù hận và chia rẽ dân tộc) đều nên nhìn nhận lại chính mình trước văn minh ứng xử của người Ba Lan nói riêng và các nước cựu cộng sản Đông Âu nói chung.

Cũng nên chú ý rằng, khi chế độ cộng sản được thay thế bằng hệ thống chính trị đa nguyên, không phải cứ là đảng phái chính trị không cộng sản thì luôn luôn thắng trong các cuộc bầu cử tự do và có thể tha hồ thao túng xã hội theo ý muốn. Đảng SLD (mà tiền thân là đảng cộng sản Ba Lan) đã hai nhiệm kỳ giành đa số phiếu qua bầu cử tự do (1993-1997 và 2001-2005) và hiện là đảng đối lập trong quốc hội. Các đảng cộng sản hoặc cánh tả, xã hội-dân chủ (chuyển hoá từ cộng sản) khác cũng đã hoặc đang cầm quyền, hoặc có vị trí đối trọng lớn trên sân khấu chính trị của CH Czech, Hungary, Bulgaria, Romania hay Ukraine… Luật phi cộng sản hoá của đảng cầm quyền cánh hữu (PiS) Ba Lan (nhằm loại bỏ các đối thủ chính trị, các nhà khoa học, trí thức, các nhà báo... có liên hệ với quá khứ cộng sản) trong tháng 04/2007 bị Toà Bảo Hiến Ba Lan bác bỏ vì vi phạm những nguyên tắc dân chủ trong hiến pháp là một trong nhiều thí dụ điển hình mà chúng ta nên suy ngẫm.

Thiếu hụt kinh nghiệm và kiến thức trong quá trình dân chủ hoá, thiếu những phân tích sâu sắc, tầm nhìn viễn kiến và những bài học bổ ích từ thời cộng sản và hậu cộng sản của các nước đã đi trước, sẽ dẫn đến tranh đấu theo cảm tính duy ý chí thù hận, ngộ nhận, chủ quan và trở nên quá khích hoặc thiếu sáng suốt trong phương thức, thái độ, đường hướng, nhất là khi Việt Nam vẫn còn trong chế độ độc tài.

Vấn đề thanh toán quá khứ cộng sản tại Nga và Đông Âu, đã sau 18 năm, vẫn chưa thể kết thúc và luôn là đề tài nhức nhối. Nó không chỉ phụ thuộc vào phương pháp, thiện chí và mục đích của đảng cầm quyền mà còn của cả toàn xã hội. Quan trọng hơn nữa, nó phụ thuộc vào các nhà khoa học, lịch sử, xã hội, nhân văn có lương tâm trong sáng, cũng như các tổ chức phi chính phủ, trong việc tìm tòi, nghiên cứu và công khai hoá sự thật các tài liệu lịch sử. Song song là việc nhà nước dân chủ phải có chương trình quảng bá, giáo dục ý thức chính trị trước lịch sử và trách nhiệm công dân đối với đất nước. Và tối thượng, mọi vấn đề phải được thực hiện trong khuôn khổ của một hiến pháp dân chủ, được quốc hội từ bầu cử tự do chuẩn y và được toàn dân chấp nhận qua trưng cầu dân ý bản hiến pháp đó.


Atlanta, 12/08/2007