Ngày xửa, ngày xưa…
Có vợ chồng phú ông nọ giàu  nứt  đố đồ vách,  của chìm của nổi, ruộng thẳng cánh cò bay
Nhưng hiểm một nổi  không được con đàn cháu đống   mà chỉ sinh được một cô con gái   mắt ốc nhồi môi chuối nắn. Tày lệch  cmặt ố tày gang.   Đã xấu xí lại  ngủ ngày quen mắt, ăn vặt quen mồm. Việc nhà thì  lơ láo  như bù nhìn ruộng dưa. 
Đã thế  cô lại còn ngoa ngoắc chanh chua  . Biết là làm quan có dạng, làm dáng có hình,   nên vợ chồng phú ông rất buồn, quyết định kén chồng ,  xe  duyên kết tóc cho con gái   để vợ chồng đóng cửa bảo nhau,  may ra còn có thể giử được cơ nghiệp.
        Một hôm phú ông bảo vợ:
--  Thôi, con mình đã xấu lại hư, đừng kén cá chọn canh mãi nữa,   Nồi tròn úp vung tròn, nồi méo úp vung méo.  Cứ đứng núi này trông núi nọ, tui lo nó  sẽ lỡ  thì…
Đứng phắt dậy, hai tay chống nạnh, phú bà nhổ bãi nước trầu đánh toẹt xuống nền ngắt lời:

- Ta phải để cho nó chọn một trang nam tử theo ý nó.  Nếu là loại  mũ cao áo dài, râu hùm hàm én thì tốt.   Nhưng không được là loại lưng đen khố bện  hoặc  khô chân gân mặt.  
Con ta không được  mặt hoa da phấn, nhưng lại là dạng   lưng chữ cụ, vú chữ  tâm. 
Nếu chọn được rễ hiền , biết lựa chèo bẽ lái, theo nước lượn thuyền  thì cơ nghiệp này
Là của chúng nó.   Ông tính thế có được không?


Phú  ông hớn hở, mừng rỡ như  mở cờ trong bụng:- Được thế thì tốt quá. Chúng ta gần kề miệng lỗ, tính nết con ta , ta đã quá rõ. 
Gần non biết tính chim,
gần nược biết tính cá.
Thôi việc này tôi để cho mẹ con bà tuỳ cơ định liệu.

           Thế là cuộc chọn rễ bắt đầu.
Ngày thứ nhất, người ta đưa từ vùng đèo heo hút gió đến một chàng trai.  Vừa thoạt nhìn, cô đã  giẩy nẩy như đĩa phái vôi:

Đã gầy như que cũi lại ti hí mắt lươn.  Lúc thì le te như ghe lộn ngược, khi thì lén lén như rắn mồng năm . Răng thì cãi mả.  Loại này chọc cức không nên lỗ.  Ăn như rồng cuốn, nói như rồng leo, làm như mèo mửa.  Thôi! Thôi! Con xin vái cả nón.
Vợ chồng  phú ông lại tìm một chàng trai khác. Chàng không ở chốn cung cốc sơn lâm
Mà làm nghề chài lưới.  Vừa gặo cô, chàng đã quỳ xuống thề thọt.

Tôi tứ cố vô thân, chỉ có hai bà tay trắng. không có một miếng đất cắm dùi.
Quanh năm hà tiện húp cháo hoa, cũng chẵng bao giờ dùi mài kinh sử…Nghe tiếng cô đã lâu,  nay mới hai năm rõ mười,  Thật đúng là  nghiêng nước  khuynh thành, lời đồn thật chẵng sai.

Õng ẹo như đồng cô, lượn đi lượn lại  trước mặt chàng trai xứ biển, cô chanh chua;

- Trông  anh cứ ậm ạch như chó chửa thế này? Mà xem kìa. Mắt sâu râu rậm, da đen như tam thất.  Đúng là loại  phàm phu tục tứ.  Ngữ này thì ăn như phát tấu, làm như. trấu vãi. Ở  với anh, có lẽ tôi phai hương nhạt phấn rất nhanh. Thôi, anh về đi. Phượng đậu cành ngô chứ phượng hoàng không ăn lẫn với gà.
Ôm sầu nậm tủi, chàng trai đánh cá ra đi,  lại về với kiếp lênh đênh như bè nứa trôi sông, mặc dầu đến với cô, anh không có   lễ bạc nhưng tâm rất thành.
Vào một ngày bể lặng trời trong, trước cửa nhà phú ông  bổng có tiếng  
lao xao như chào mào mổ dom.  Một kị sĩ khó đoán tuổi, béo như cu cu men giàng  xuất hiện với một tốp tuỳ tùng.  Xuống ngựa tuốt kiếm, kị sĩ chĩa cái nhìn hau háu như mắt diều hâu đảo quanh,  cất giọng oang oang như lệnh vỡ:
--  Ta ở nơi bể sâu sóng cả đến đây định kết tóc xe duyên cùng nàng.
Tiểu cô nương, mau ra đón ta.  Ta không phải là loại người  vô sừng vô sẹo, cũng không phải là vô danh tiểu tốt.   Đã từng võng đào lọng tía  nhưng vẫn cô thân độc thuý.
   Bớ cô nương, ở đâu mau mau ra tiếp ta…

        Ở trong nhà, cô gái vén rèm nhìn ra.  Trời ơi! Hắn làm như ta là con hầu người ở, Quá lứa nhỡ thì, xấu ma chê quỹ hờn không bằng.  Tưởng là ai, hoá ra một ông già còn chơi trống bói.   Quạ già hót tiếng hoàng anh ư?  Thật ngang tai chướng mắt.   
Không ngoãng mặt làm ngơ, phải cho kẻ  kiêu ngạo một bài học.
mặt vênh như  bánh đa nướng, chìa cặp môi chuối mắn về phía trước, nghênh chiếc chân đồ sộ , rung rinh ngấn mỡ, cô chỉ tay về phía kĩ sĩ già:
--  Người đừng hung hăng như nhặng vào chuồng tiêu như thế,  Ta không phải giử giá làm cao nhưng không bao giờ ưa những kẻ giập giật như chó tháng bảy.  trông ngài chũng chẵng như cẵng bò thui.  Ta đã tránh được thằng chết trôi thì cũng bỏ được đôi  sấu sành. Đừng có mê muội nữa giấc mộng vu sơn…thôi mời về!
  Kị sĩ già bầm gan tím ruột, tự trách mình  đường quang chẵng đi, đâm quàng ngõ tối.
biết cô nàng cũng là loại chanh chua,  hàng tôm hàng cá nên dứt áo ra đi,  để lại sau vó ngựa một đám bụi đỏ mù mịt.
          thời gian cứ thế trôi qua.
       Vào một ngày trời quang mây tạnh,  có một người đàn ông đến xin làm  thuê cho phú  ông,  phút gặp đầu tiên, chàng trai bỏ nón, cúi đầu,  giọng rành mạch từng tiếng:
-- vùng tôi mất mùa, người khôn của khó, nên cả làng phải tha phương cầu thực.  
Làm vua ăn lộc vua, làm chùa ăn lộc chùa.  Cho phép tôi được ở đây làm thuê cho ông bà,  bởi thà làm tôi giầu  hơn hầu quan lớn…
        Thấy anh chàng từ tốn,  lành như đất  vợ chồng phú ông rất  mừng .
Hai vợ chồng nhận ra anh không phải  lang láng như  chó cái trốn con,

Cũng  không lanh chanh như hành không muối. Ngoài việc bán mặt cho đất, bán lưng cho trời ở ngoài đồng , anh làm như trâu húc má, chứ không làm như chó la vải,  họ thấy anh im như thóc. Anh không kề  kể nhặt với ai lời nào. Anh bí ẩn hành tung mai tích của mình,
Và coi như  phú ông không có cô con gái đang kén chồng ở trong nhà.
         Nhưng từ khi anh xuất hiện,  cô gái lăng xăng như thằng mất khố.
Sức hấp dẫn của chàng trai ở chỗ  chàng không len lét như quạt tháng mười,  cũng không lèo nhèo  như mèo vật đống rơm.   Hình như cô đã phải lòng chàng trai.  Cô mong đến cháy ruột cháy gan được nhận một cái nhìn âu yếm,  hoặc nghe một lời tán tỉnh của chàng.
Cô không phải là gái goá chồng nên chẵng phải ở phòng không chực  tiếc, suốt ngày cô mải miết theo lao.
       một hôm không thể chịu được cô gái thét lên:-- chàng là loài há miệng chờ sung phải không?  Thiếp đã chăng đơn gối chiếc, chàng cũng chưa cùng ai.  Bao người đã đến đây  nhưng rồi phải khăn gói quả mướp ra về.   chỉ có chàng,  chăm làm người mới chuộng,  xốc vác người mới yêu,  chàng không phải là loại người   nói như chuột chạy ống tre.    những người trước đến đây,  thiếp xử  sự như vậy  vì chẵng ưa nói  thừa cho bỏ.   Chàng đã đến đây  như châu về hợp phố.  Không thể có ai   chia loan rẽ thuý,  chàng có muốn làm chồng thiếp không?
    Không gian im lặng như tờ.  Mọi khi im im  như bà cốt uống  thuốc,  bỗng nhiên chàng lại bất tuyệt thao thao:
--  Nàng biết đấy,  chè ngon, ngọt giọng, thuốc ngon quyết đờm.   Tính nàng chanh chua đỏng đảnh.  Lại chấp chới như thầy bói cúng thánh. Nàng không có chước quỷ mưu ma,  
Nhưng đành hanh đỏ mỏ, chửi người như vặt thịt.   Đã làm những việc   chướng tai gai
mắt  lại đền đoán như canh cần nấu suông, ai chịu được? việc hôn nhân với nàng chưa chậm.
, nàng nên hiểu là đứng chóng chớ lâu, đứng lâu chớ chậm.   Nếu nàng hiểu ra để sửa mình  thế nào cũng có ngày  ngư thuỷ tương phùng,    Còn ta dẫu  chưa yên bề gia thất
ta cũng không lấy nàng làm vợ.  Ta đến đây để chỉ  cốt cho nàng hiểu đời, hiểu người  chớ không phải  để làm con trâu cày đi lấy tiền thuê…
   đứng ngần như trời tròng,  co gái sụt sùi lệ ngắn lệ dài nhìn chàng trai  quẩy gánh ra đi.
  Nhận ra con gái đang nét ủ mày chau, phú ông hiểu tất cả. ông an ủi con gái:
Gái có nghĩa nhân  hơn  năm nhân bội bạc.  Gái có chồng như sông có nước,  gái không chồng như lược gãy răng.   Nhưng để khỏi cô loan độc phượng   thì cái nết phải đánh chết cái đẹp, con ạ,  nếu đất sỏi có trạch vàng thì sẽ có kẻ tốt đến tìm con.   Còn nếu không thì nhà ta đâu có 9 đụn mười trâu,   cho đến cuối đời vẫn chăn đơn gối chiếc.;.