HỒI I
CẢNH I

ENXƠNƠ ([1]). TRÊN SÂN THƯỢNG TRƯỚC LÂU ĐÀI.
FRANXIXCÔ ĐỨNG GÁC. BƠCNAĐÔ RA, TIẾN VỀ PHÍA ANH

BƠCNAĐÔ: - Ai đó!
FRANXIXCÔ: - Không, hãy trả lời tôi. Đứng lại, xưng tên đi!
BƠCNAĐÔ: - Thánh thượng vạn tuế ([2]).
FRANXIXCÔ: - Bơcnađô đấy, phải không?
BƠCNAĐÔ: - Chính hắn đây.
FRANXIXCÔ: - Anh đến đúng giờ gớm nhỉ.
BƠCNAĐÔ: - Mười hai giờ khuya rồi đấy, về ngủ đi, Franxixcô!
FRANXIXCÔ: - Cám ơn anh đến đổi phiên nhé. Trời rét quá, cóng cả ruột lại.
BƠCNAĐÔ: - Cậu đứng canh yên ổn đấy chứ?
FRANXIXCÔ: - Yên lắm, lặng ngắt như tờ ([3]).
BƠCNAĐÔ: - Thôi chào cậu, có gặp Hôraxiô và Macxenlut, bọn cùng phiên canh với mình, thì giục họ rảo bước lên nhé!
FRANXIXCÔ: - Nghe như các anh ấy đang đến kia. Ai? Đứng lại?
Hôraxiô và Macxenlut ra.
HÔRAXIÔ: - Bạn của đất nước này cả.
MACXENLUT: - Thần dân của Đức vua Đan-mạch đây mà.
FRANXIXCÔ: - Thôi chào các anh, tôi về đây.
MACXENLUT: - Chào chú, chú thật là chịu khó. Ai đến thay phiên cho thế.
FRANXIXCÔ: - Bơcnađô, thôi chào các anh. (Franxixcô vào).
MACXENLUT: (Tiến lên) - Ồ, Bơcnađô!
BƠCNAĐÔ: - Tôi đây, anh Hôraxiô đấy phải không?
HÔRAXIÔ: - Còn ai vào đây nữa.
BƠCNAĐÔ: - Chào anh Hôraxiô, chào anh bạn yêu quý Macxenlut.
MACXENLUT: - Sao, đêm nay hồn có hiện lên nữa không?
BƠCNAĐÔ: - Chẳng thấy gì cả.
MACXENLUT: - Hôraxiô cho rằng đó chỉ là ảo tưởng của chúng ta thôi, và nhất định không chịu tin cái cảnh tượng khủng khiếp chúng ta đã từng trông thấy hai đêm liền đó. Vì thế, tôi mời anh ấy cùng canh đêm nay, nếu hồn ma có hiện lên lần nữa thì anh ấy có thể xác minh cho đôi mắt của chúng ta và nói chuyện với hồn ma.
HÔRAXIÔ: - Thôi đi, thôi đi! Hồn chẳng hiện ra đâu.
BƠCNAĐÔ: - Thì hãy cứ ngồi xuống đây một lát đã nào, để chúng tôi kể lại một lần nữa, chẳng anh lại cứ khăng khăng không chịu nghe những điều chúng tôi đã mắt thấy rành rành hai đêm liền.
HÔRAXIÔ: - Thì chúng ta hãy ngồi xuống, nghe Bơcnađô kể lại vậy.
BƠCNAĐÔ: - Đêm qua, khi ngôi sao kia, chỉ ngôi sao - từ địa cực đi hết vòng về phía trời Tây, rực sáng cả một khoảng trời như lúc này đây, chuông nhà thờ buông một tiếng, Macxenlut và tôi…
MACXENLUT: - Im! Nhìn kìa, hồn lại hiện ra kia kìa.
Hồn ma hiện ra.
BƠCNAĐÔ: - Này giống quá, hệt như Đức Vua đã mất.
MACXENLUT: - Hôraxiô, anh là người học thức ([4]) hãy nói chuyện với hồn ma đi.
BƠCNAĐÔ: - Trông có hệt như Đức Tiên đế không nào? Anh nhìn kỹ xem, anh Hôraxiô.
HÔRAXIÔ: - In hệt. Tôi kinh ngạc và sợ hãi phát run lên.
BƠCNAĐÔ: - Hình như hồn ma muốn chúng ta hỏi chuyện.
MACXENLUT: - Hôraxiô, anh hỏi đi!
HÔRAXIÔ: - Ngươi là ai, mà thừa lúc đêm hôm khuya khoắt thế này hiện hình về, oai phong lẫm liệt, in như Đức Tiên đế xưa mỗi lần Người xuất trận. Vì thượng đế, ta ra lệnh cho ngươi nói lên.
MACXENLUT: - Hồn ma phật ý đấy.
BƠCNAĐÔ: - Kìa, hồn ma đang đường hoàng đi mất kìa.
HÔRAXIÔ: - Đứng lại! Nói đi! Nói lên! Ta ra lệnh cho ngươi nói lên!
Hồn ma biến mất!
MACXENLUT: - Hồn ma biến rồi, chẳng chịu trả lời đâu.
BƠCNAĐÔ: - Thế nào? Anh Hôraxiô, trông anh run sợ, xanh xám cả mặt mày. Có còn là ảo tưởng nữa không? Anh nghĩ thế nào?
HÔRAXIÔ: - Lạy Chúa, tôi không thể tin có một chuyện như thế, nếu mắt không được thực sự nhìn thấy rõ ràng.
MACXENLUT: - Trông có hệt Đức Tiên đế không?
HÔRAXIÔ: - In hệt, y như anh giống anh thôi. Cũng bộ giáp trụ xưa như khi người chiến đấu với bọn Na-uy tham tàn; cũng một nét cau mày ấy, giận dữ như lúc thương nghị với kẻ địch, Người đã bổ mạnh chùy xuống mặt băng ([5]). Kỳ lạ quá!
MACXENLUT: - Cũng như hai lần trước đây, đúng vào lúc đêm khuya thanh vắng này, trong lúc chúng tôi đương canh, Người hiện ra, dáng uy nghi lẫm liệt.
HÔRAXIÔ: - Hồn ma hiện lên có ý gì, tôi chẳng rõ; nhưng theo ý tôi, thì đây là điềm báo trước một tai họa bất thường cho đất nước ta.
MACXENLUT: - Thôi, ngồi cả xuống đây, rồi bạn nào biết xin nói cho hay: chứ tại sao lại phải tuần phòng nghiêm ngặt, chặt chẽ như thế, làm cho thần dân trong nước đêm đêm phải vất vả, tại sao ngày ngày lại phải đúc thêm súng đồng, phải mua mãi của nước ngoài quân trang, quân dụng; tại sao cứ phải thúc bách phường thợ đóng tàu, bắt họ đầu tắt mặt tối ngày đêm, không nghỉ cả ngày chủ nhật. Có chuyện gì sắp xảy ra mà vội vã đổ mồ hôi, quần quật ngày liền đêm, đêm liền ngày như thế? Bạn nào biết, xin nói cho hay?
HÔRAXIÔ: - Tôi biết, ít ra đó cũng là điều hiện nay thiên hạ xì xào bàn tán. Đức Tiên đế mà hồn ma vừa hiện lên cho ta thấy, đã bị tên Fortinbrat xứ Na-uy, vì lòng kiêu căng, hiếu thắng, thách một trận tử chiến; nhưng chính y lại chết dưới lưỡi gươm của Hămlet ([6]) anh hùng; chiến công ấy đã khiến danh người lừng lẫy khắp cả cái phần thế giới mà chúng ta biết được này. Chiếu theo bản giao ước đã ký kết giữa hai bên, và đúng theo tinh thần hiệp sỹ, một khi y bại trận, thì không những mạng phải mất, mà đất cũng phải nhường cho người chiến thắng. Ngược lại, Đức Vua ta cũng cam kết sẽ mất cho y một phần đất tương xứng, nếu y thắng. Vậy thì, cứ theo lời giao ước và theo nội dung điều khoản đã ghi, đất đai của Fortinbrat đã thuộc về Hămlet Tiên đế rồi. Thế mà ngày nay, con y vốn là một gã không hiểu biết gì về việc đời, bồng bột sôi nổi, đã vơ vét quàng xiên trên biên cương Na-uy một lũ hung đồ vô lại ([7]) chỉ cần có ăn thì việc gì táo bạo cũng chẳng từ. Âm mưu của chúng không ngoài việc dùng binh lực và những điều khoản cưỡng bức để đoạt lại những đất đai cha y đã để mất. Chuyện này, triều thần ta đã thừa biết. Tôi cho rằng đó chính là nguyên nhân việc phải canh phòng nghiêm ngặt, phải vội vàng hấp tấp, sẵn sàng chuẩn bị trên khắp đất nước chúng ta.
BƠCNAĐÔ: - Tôi cũng nghĩ không thể có nguyên nhân nào khác nữa. Rất có thể cũng vì thế, hồn ma mang điềm gở vừa rồi hiện lên trong giờ canh của chúng ta, giáp phục in hệt Đức Tiên đế là người đã từng và vẫn còn là đầu mối của những cuộc chiến chinh.
HÔRAXIÔ: - Hạt bụi nhỏ cũng đủ làm bận mắt tâm linh chúng ta. Giữa thời quốc gia La-mã phồn thịnh và quang vinh đến cực điểm, mà ngay trước khi Xêda uy quyền lệch đất gục ngã, bao nhiêu mồ mả đều rỗng không; những người chết khoác vải liệm, ú ớ gào rú khắp các nẻo đường La-mã; những vì sao kéo dài đuôi lửa, sương đọng máu, mặt trời quái gở và mặt trăng lạnh lẽo chi phối bờ cõi của Hải - vương cũng bệnh hoạn ố vàng vì nguyệt thực như sắp đến ngày tận thế. Những điềm báo trước biến cố hãi hùng ấy, khác nào sứ giả đi trước định mệnh, khúc giáo đầu mở đường cho tai họa sắp xảy ra. Chính những điểm ấy, ngày nay trời đất đang cùng nhau biểu hiện ra trên đất nước chúng ta, cho thần dân trông thấy.
Hồn ma lại ra.
Suỵt! Nhìn kìa, hồn lại hiện ra đấy. Tôi quyết ra cản đường, dù có bị đánh tan thây chăng nữa. Đứng lại! Hỡi ảo ảnh kia! Nếu hồn có một âm thanh nào, nếu nói lên được, thì nói với ta đi! Nếu có việc thiện nào đó phải làm, để cho hồn được an ủi mà ta cũng được phúc lành, thì nói với ta đi! Nếu hồn biết trước được vận mệnh của xứ sở để nhờ đó may ra tránh khỏi tai ương, thì hồn hỡi, hồn hãy nói đi! Hay nếu đúng như người đời thường nói, vì lúc còn sống hồn đã chôn giấu của phi nghĩa trong lòng đất nên giờ đây mới phải vất vưởng nơi trần giới để tìm kiếm, thì hồn cũng cứ nói đi! Đứng lại! Nói đi!
Có tiếng gà gáy.
Chặn nó lại, Macxenlut!
MACXENLUT: - Đâm cho nó một mũi thương nhé!
HÔRAXIÔ: - Cứ đâm, nếu nó không đứng lại.
BƠCNAĐÔ: - Nó đây!
HÔRAXIÔ: - Nó đây!
Hồn ma vào.
MACXENLUT: - Hồn biến mất rồi! Hồn uy nghi nhường ấy mà chúng ta lại dùng bạo lực để uy hiếp thì thật là sai. Hồn như không khí ấy, bị thương sao được, đâm chém chỉ là vô ích, chẳng qua chỉ là trò đùa tinh quái mà thôi.
BƠCNAĐÔ: - Hồn sắp sửa nói thì gà vừa gáy sáng.
HÔRAXIÔ: - Lúc đó hồn ma chợt rùng mình, như kẻ tội phạm bị lệnh đòi kinh khiếp. Tôi nghe nói tiếng gà gáy như tiếng kèn ban mai uy nghiêm lanh lảnh, đánh thức thần mặt trời trở dậy. Nghe tiếng gọi ấy, thì dù ở ngoài biển cả hay trong lửa cháy, ở dưới đất hay trên không, những linh hồn phiêu lãng cũng đều phải tìm về chốn âm ti. Sự thật vừa rồi là chứng cớ hiển nhiên.
MACXENLUT: - Hồn biến đi khi tiếng gà vừa gáy. Có kẻ nói, cứ hàng năm gần ngày ăn mừng Chúa giáng sinh thì con chim của bình minh đó cứ gáy suốt đêm không ngớt; bấy giờ chẳng hồn ma nào dám lang thang đây đó. Đêm trong lành; không một vì sao nào hung chiếu, thần tiên mất hết phép, phù thủy mất hết tà thuật; thời gian đó thật là linh thiêng, đầy dẫy phước lành.
HÔRAXIÔ: - Tôi cũng nghe nói thế, và cũng có phần tin. Nhưng kìa! Bình minh trong tấm áo đỏ hoe đang bước qua làn sương trên sườn đồi phía Đông xa xa. Thôi, chúng ta hãy nghỉ canh. Và nếu các bạn cho tôi là phải thì chúng ta hãy đem những điều mắt thấy đêm nay thuật lại cùng thái tử Hămlet. Vì, tôi cam đoan rằng hồn ma lặng thinh với chúng ta, nhưng người sẽ nói cùng thái tử. Chúng ta cùng yêu kính thái tử, chúng ta có nhiệm vụ đem chuyện này kể rõ cho người, các bạn nghĩ thế nào?
MACXENLUT: - Nên lắm! Xin cứ làm như thế. Tôi biết sáng hôm nay chúng ta có thể gặp thái tử ở nơi nào tiện hơn cả.
Cùng vào.
(Còn nữa)
 
Chú thích:
 
[1] Một kinh thành nước Đan-mạch (tên Đan-mạch là Hen-xingơ).
[2] Câu trả lời theo tục lệ phong kiến ngày xưa.
[3] Nguyên văn: "không có một con chuột nào động cựa".
[4] Ý nói: Là người học thức, biết tiếng La-tinh (ngôn ngữ của nhà thờ) thì mới có thể nói chuyện được với hồn ma.
[5] Có bản in là "Polack" (có nghĩa là một người Ba-lan) Chúng tôi dịch theo bản Collins in là "pollax" (có nghĩa là cái chuỳ).
[6] Đây là Hamlet phụ vương.
[7] Có bản in là: a list of lawless resolutes Có bản là: a list of landless resolutes (Chúng tôi theo bản trên).

HỒI I


CẢNH 2


ENXƠNƠ. MỘT GIAN TRIỀU ĐƯỜNG TRONG LÂU ĐÀI

Tiếng kèn đồng. Vua Đan-mạch Clôđiut, hoàng hậu Giectrut, thái sư Pôlôniut và con trai Laơctơ, Hămlet và Vôntiman, Conrnêliut ra.
VUA: - Tuy vương huynh Hămlet thân yêu của Trẫm mất đi, kỷ niệm hãy còn tươi xanh, đáng lẽ chúng ta phải giữ niềm đau buồn trong lòng, cả đất nước phải rầu rĩ tang tóc; vậy mà lẽ phải với thường tình chẳng dung nhau, thương tiếc người là hợp tình nhưng cũng còn phải nghĩ đến bản thân chúng ta; chính vì thế mà chị dâu trước của Trẫm, giờ đây là Hoàng hậu, người kế tục ngôi báu của đất nước thượng võ này, Trẫm đã cùng người se duyên, lòng vừa mừng vừa đau, một bên mắt chói ngời hạnh phúc một bên đau buồn rơi lệ, cười trong tang tóc, khóc trong hôn lễ, bắc cân lên, niềm vui và đau buồn thật quá đều nhau. Mà Trẫm vẫn không làm gì trái với những lời khuyên rất sáng suốt của các khanh đã tự ý phò Trẫm trong việc này. Trẫm cảm ơn tất cả. Bây giờ hãy nói tới việc các khanh đều biết: thằng con của Fortinbrat, hoặc đánh giá thấp thực lực của chúng ta, hoặc cho rằng vương huynh quý mến của Trẫm qua đời thì quốc gia ta tất sẽ lung lay không đứng vững, bị huyễn hoặc bởi các ưu thế tưởng tượng ấy, hắn cứ luôn luôn thư từ phiền nhiễu chúng ta, đòi trả cho hắn những đất đai mà theo đúng luật pháp cha hắn đã phải mất cho vương huynh anh dũng của Trẫm - Đó là nói về hắn. Bây giờ đến việc của chúng ta và mục đích việc thiết triều hôm nay; công việc ta phải làm là thế này: Trẫm đã viết một lá thư cho quốc vương Na-uy, chú ruột của thằng con trai Fortinbrat, hiện bị tê bại nằm liệt giường không hay biết gì về những mưu toan của thằng cháu, đòi vương phải ngăn chặn lại, vì những binh lính hắn trưng tập để thực hiện mưu đồ đó đều là bầy tôi của vương cả. Này Conrnêliut và cả Vôntiman nữa. Trẫm phái hai khanh hãy đem lời thăm hỏi của Trẫm tới quốc vương Na-uy. Trong việc giao tiếp các khanh không được tự quyền giải quyết điều gì ngoài những điều đã ghi trong chiếu chỉ này đây. Thôi, hai khanh lên đường. Hãy mau làm tròn bổn phận, nghe!
CONRNÊLIUT và VÔNTIMAN: - Tâu Bệ hạ, lúc nào chúng thần cũng xin hết lòng.
VUA: - Trẫm biết rõ hai khanh lắm. Chúc hai khanh lên đường bình an.
Vôntiman và Conrnêliut vào.
Thế nào, Laơctơ? Khanh có việc gì thế? Khanh đã nói là có điều muốn tâu xin. Khanh muốn xin gì, Laơctơ? Chẳng bao giờ khanh có điều gì hợp lý cầu xin nhà vua Đan-mạch mà lại uổng lời. Laơctơ, có thế nào khanh cầu xin điều gì mà lại không phải chính là điều Trẫm muốn ban cho khanh chứ không để khanh phải yêu cầu? Cái đầu gắn bó với trái tim thế nào, bàn tay có quan hệ với cái miệng thế nào cũng chẳng thể khăng khít bằng Trẫm đây đối với cha khanh. Khanh muốn gì nào, Laơctơ?
LAƠCTƠ: - Muôn Tâu Bệ hạ, cúi xin Bệ hạ ra ân cho kẻ hạ thần được trở lại đất Pháp. Hạ thần đã vui sướng trở về Đan-mạch để tỏ lòng thần tử trong ngày lễ đăng quang. Nhưng giờ đây, nhiệm vụ của thần đã làm tròn thần không dám giấu diếm Bệ hạ, tâm tư và ý nguyện của thần lại hướng về đất Pháp. Thần cúi xin tâu bày, dám mong Bệ hạ lấy lượng bao dung, cho thần được như nguyện.
VUA: - Thế thân phụ của khanh đã cho phép chưa? Pôlôniut, ý khanh thế nào?
PÔLÔNIUT: - Tâu Bệ hạ, thần cứ nấn ná, nhưng vì y khẩn khoản cầu xin mãi, bất đắc dĩ thần phải chuẩn y. Cúi xin Bệ hạ cho phép y được ra đi.
VUA: - Laơctơ, khanh khá chọn giờ thuận tiện mà đi, thời gian là tùy ý khanh, thích đi lúc nào cũng được. Quay về phía Hămlet - Thế nào, Hoàng điệt Hămlet, con ta…
HĂMLET: (Nói một mình) - Hoàng điệt thì hơn đấy, nhưng con thì chưa được đâu!
VUA: - Cớ chi những áng mây buồn vấn vương trên vầng trán con làm vậy?
HĂMLET: - Tâu Bệ hạ, có đâu, thần đang ở gần mặt trời lắm mà.
HẬU: - Hămlet yêu của mẹ, con hãy vứt bỏ màu sắc ảm đạm kia đi, con hãy nhìn vua Đan-mạch đây với cặp mắt thân yêu. Đừng ủ rũ cúi tìm chi mãi bóng hình người cha cao quý của con trong cát bụi làm gì. Con há chẳng biết, đó là luật chung của tạo hóa, cái gì có sống phải có chết, tất phải bước qua cõi đời này để đi tới nơi vĩnh viễn.
HĂMLET: - Đúng thế, tâu Lệnh bà, đó là luật chung mà.
HẬU: - Đã thế sao con vẫn coi hình như là chuyện lạ lùng?
HĂMLET: - "Hình như" ư, tâu Lệnh bà? Không, thực chứ, con nào có biết chuyện "hình như"! Mẹ hiền ơi, chẳng phải chỉ có tấm áo khoác ngoài đen như mực này, bộ tang phục trọng thể con mặc theo tục lệ này, cũng chẳng phải tiếng thở dài não ruột, nhọc nhằn, không, chẳng phải những dòng suối lệ tràn đầy, chẳng phải bộ mặt sầu bi, cũng như những hình thức, những kiểu cách, những bề ngoài thảm thương kia, tất cả đều chẳng nói lên được tâm trạng thực của con. Nhưng điều đó quả thật là chuyện "hình như" vì người ta rất có thể đóng kịch ra như thế. Nhưng còn những điều chứa chất trong đáy lòng con đây, biểu lộ ra ngoài sao được. Những biểu hiện ấy toàn là những tấm áo ngụy trang của niềm đau thương mà thôi.
VUA: - Hămlet, cháu làm tròn bổn phận cư tang đối với thân phụ như thế, đủ tỏ bản chất dịu hiền đáng khen của cháu. Nhưng có điều cháu nên biết, là thân phụ cháu cũng đã từng mất thân phụ của người, và chính người thân phụ ấy lại cũng đã mất thân phụ của mình. Kẻ còn sống tất nhiên vì chữ hiếu phải ấp ủ trong một thời gian mối sầu thương tang tóc, nhưng nếu cứ khư khư đau buồn mãi thì đó là một sự ương ngạnh, một niềm đau không xứng đáng với kẻ nam nhi, chẳng thuận lẽ trời, một trái tim yếu mềm, một tâm hồn không kiên định, một trí suy xét tầm thường và ngu muội! Bởi vì cái việc ta đã biết tất phải như thế và cũng tầm thường như mọi sự tầm thường nhất, thì tại sao lại cứ ương ngạnh, ấp ủ mãi trong lòng? Đó là một tội đối với trời, một tội đối với người đã khuất, một tội đối với lẽ thường! Một sự vô lý! Lẽ phải thường tình là mọi người cha đều phải chết; từ khi có cái thi hài đầu tiên cho đến người chết hôm nay, lẽ phải đó luôn luôn kêu lên: "Ấy là việc tất nhiên!" Hãy vứt bỏ nỗi sầu đau vô ích ấy đi và coi Trẫm như cha đẻ; sao cho thiên hạ thấy rằng con sẽ là người kế tục trực tiếp của ngôi báu này, và lòng ta đối với con cũng như một người cha thương yêu con nhất đời với tình yêu cao quý. Còn việc con muốn trở lại học viện Vitenbơc thì thật trái với ý ta lắm đấy. Ta tha thiết mong con hãy vâng mệnh ta ở lại đây, cho ta được vui lòng đẹp ý. Con là người đứng đầu các triều thần của ta, cháu ruột của ta, con ta…
HẬU: - Hămlet con ơi, đừng để mẹ uổng công cầu xin. Mẹ van con, ở lại đây cùng chúng ta, đừng đi Vitenbơc nữa con ạ!
HĂMLET: - Tâu Lệnh bà, con cố hết sức vâng lời Lệnh bà.
VUA: - Ồ! Câu trả lời đáng yêu và hay làm sao! Con hãy sống trên đất nước Đan-mạch này như chính ta vậy. Nào ta đi thôi, ái khanh. Hămlet tự nguyện vui lòng ở lại, làm ta đẹp lòng mãn ý biết bao nhiêu. Để ban thưởng ta ra lệnh: hôm nay, trên đất nước Đan-mạch này, cứ mỗi tuần rượu hân hoan là tiếng đại bác lại dâng cao lời chúc tụng lên chín tầng mây và tiệc rượu của Trẫm sẽ tưng bừng, đất trời sẽ âm vang tiếng súng gầm rộn rã. Nào ta đi.
Tiếng kèn đồng. Mọi người vào, trừ Hămlet.
HĂMLET: - Ôi, thịt da rắn chắc, quá rắn chắc này hãy chảy ra đi, tan ra đi, biến thành một giọt sương! Mong sao đấng bất diệt kia đừng trừng phạt kẻ tự hủy hoại mình. Ôi! Trời hỡi trời! Bao nhiêu lạc thú trên đời này đối với ta sao mà chán chường, nhạt nhẽo và vô vị đến thế! Bẩn thỉu thay là đời, ôi bẩn, bẩn! Chỉ là một cái vườn hoang mọc lên hạt giống độc, đầy dẫy những cây cỏ thối tha. Sự tình đã đưa đến nỗi này! Mới chết được hai tháng! Mà không, làm gì được, nào đã được hai tháng. Một Đức Vua hiền minh như thế, sánh với kẻ kia khác nào thần Hypêriôn ([1]) đem đọ với quỷ đêm. Người đã yêu quý mẹ ta, đến nỗi không muốn để gió trời thổi mạnh vào da mặt bà. Trời đất hỡi: ta có nên nhớ lại nữa không? Mẹ ta đã từng bám lấy cổ Người, tưởng chừng như càng hưởng thụ lại càng thêm khao khát! Thế mà, chỉ trong một tháng… Thôi… ta đừng nghĩ đến nữa! Nhẹ dạ, đích danh mi là đàn bà! Một tháng trời ngắn ngủi! Đôi giày tang còn chưa mòn gót, mới ngày nào lê theo thi hài người cha đáng thương của ta, khóc như nàng Niôbê ([2]) đầm đìa giọt lệ; ấy thế mà mẹ ta, chính mẹ ta, Trời hỡi! Một con vật không biết điều hay lẽ phải cũng còn để tang được lâu hơn - mẹ ta đã tái giá cùng chú ta, em ruột của cha ta. Nhưng đem so y với Người, có khác gì đem ta sánh với Hecquyn ([3])! Mới trong vòn một tháng! Giọt lệ giả dối khóc chồng chưa kịp ráo trong khóa mắt đỏ hoe, thì đã vội bước đi bước nữa. Ôi! Sao quá nhẫn tâm vội vàng đắm mình vào đống gối chăn loạn luân khéo léo đến thế! Như vậy chẳng tốt đâu, trước sau chẳng thể nào tốt được! Nhưng tim ta ơi! Hãy nổ tung ra đi, vì ta bắt buộc cứ phải chịu câm miệng!
Hôraxiô, Macxenlut và Bơcnađô ra.
HÔRAXIÔ: - Kính chào Điện hạ!
HĂMLET: - Tôi vui mừng khi thấy bạn hiền vẫn mạnh giỏi; có phải đúng Hôraxiô đây không? Hay là tôi lẫn mất rồi.
HÔRAXIÔ: - Thưa Điện hạ, chính tôi đây là kẻ tùy tùng lúc nào cũng trung thành cùng Điện hạ.
HĂMLET: - Bạn hiền ơi, tôi xin cùng bạn đổi cái danh hiệu ấy đấy! Hôraxiô, Vì cớ gì bạn rời Vitenbơc trở về đây? Trông thấy Macxenlut - Kìa Macxenlut.
MACXENLUT: - Thưa Điện hạ!
HĂMLET: - Tôi rất vui lòng được gặp tiên sinh. Xin chào tiên sinh. Với Hôraxiô - Nhưng này, tôi vẫn không hiểu vì cớ gì bạn lại rời Vitenbơc?
HÔRAXIÔ: - Thưa Điện hạ, bởi tính giang hồ lãng tử đấy thôi.
HĂMLET: - Ngay cả kẻ thù của bạn nói thế, tôi cũng không muốn nghe đâu! Xin đừng cưỡng ép tai tôi phải tin những lời bạn tự bôi xấu mình. Tôi biết bạn không phải kẻ giang hồ lãng tử. Bạn về Enxơnơ có việc gì? Trước khi bạn rời khỏi xứ này, chúng tôi sẽ chuốc rượu cho bạn thật say sưa.
HÔRAXIÔ: - Thưa Điện hạ, tôi về để dự tang lễ phụ thân người.
HĂMLET: - Thôi, ông bạn đồng môn ơi, xin đừng diễu tôi nữa. Tôi nghĩ là ông về để dự đám cưới mẹ tôi.
HÔRAXIÔ: - Thưa Điện hạ, quả là đám cưới tiếp liền đám tang gấp quá!
HĂMLET: - Để tiết kiệm đấy thôi, tiết kiệm đấy thôi! Hôraxiô ạ! Thịt quay trong đám tang sẽ dùng làm đồ nguội trong đám cưới mà. Hôraxiô ơi! Tôi thà gặp kẻ tử tù nguy hiểm nhất trên đời, còn hơn phải nhìn thấy cái ngày đó. Phụ thân ơi! Hình như tôi trông thấy phụ thân tôi.
HÔRAXIÔ: - Ở đâu kia, Điện hạ?
HĂMLET: - Trong con mắt của tâm tư tôi đây, Hôraxiô ạ.
HÔRAXIÔ: - Tôi đã có lần được chiêm ngưỡng dung nhan người. Thật là một Đức Vua đường bệ.
HĂMLET: - Một con người, hoàn toàn về mọi phương diện; không bao giờ tôi còn thấy lại được một con người như thế nữa!
HÔRAXIÔ: - Thưa Điện hạ! Tôi tin là tôi vừa được trông thấy Người đêm qua.
HĂMLET: - Trông thấy à? Ai?
HÔRAXIÔ: - Thưa Điện hạ, Đức Tiên đế, thân phụ của người.
HĂMLET: - Đức Tiên đế, thân phụ của tôi ư?
HÔRAXIÔ: - Xin Điện hạ cố nén kinh ngạc, và lắng nghe, để tôi xin kể câu chuyện kỳ lạ ấy, có hai tiên sinh đây làm chứng.
HĂMLET: - Đội ơn Chúa, tôi xin lắng nghe.
HÔRAXIÔ: - Luôn hai đêm liền, Macxenlut và Bơcnađô đã được gặp Người, trong lúc đứng canh, giữa đêm khuya tịch mịch thanh vắng; một hình dáng giống hệt thân phụ Điện hạ, vũ trang từ đầu đến chân, ung dung đường bệ hiện lên trước cặp mắt hoảng hốt, dại đờ của hai người, đi đi lại lại ba lần, chỉ cách chừng một tầm gậy ngắn. Hai người kinh ngạc hãi hùng, chết lặng đi, cứng miệng lại chẳng nói được nửa lời. Hai người đem câu chuyện bí mật, khủng khiếp đó kể lại với tôi. Đêm thứ ba, tôi đã cùng tới canh, đúng giờ ấy, đúng như hình dáng họ tả, bóng ma hiện về: Tôi nhận ra thân phụ của Điện hạ. Thật, hai bàn tay tôi đây cũng không thể giống nhau hơn được.
HĂMLET: - Nhưng ở chỗ nào chứ?
MACXENLUT: - Thưa Điện hạ, ở trên sân thượng nơi chúng tôi đứng canh.
HĂMLET: - Thế bạn không nói gì với Người à?
HÔRAXIÔ: - Thưa Điện hạ, tôi có hỏi, nhưng hồn chẳng đáp lấy nửa lời. Có một lúc tôi thấy hồn ngửng đầu lên, dường như muốn nói điều gì, nhưng vừa lúc đó thì tiếng gà gáy sáng. Nghe tiếng gáy, hồn vội biến mau, không còn thấy tăm dạng nữa.
HĂMLET: - Lạ lùng quá thật!
HÔRAXIÔ: - Thưa Điện hạ kính mến, câu chuyện này hoàn toàn là thực, thực như tôi đang sống lúc này. Chúng tôi nghĩ có bổn phận đem tâu bày cùng Điện hạ.
HĂMLET: - Đúng thế, đúng thế. Các bạn ơi, chuyện này làm cho tôi bối rối, băn khoăn. Đêm nay các bạn có canh nữa không?
MACXENLUT và BƠCNAĐÔ: - Thưa Điện hạ, có ạ!
HĂMLET: - Vũ trang, các bạn bảo thế à?
MACXENLUT và BƠCNAĐÔ: - Thưa Điện hạ, vũ trang.
HĂMLET: - Từ đầu đến chân à?
MACXENLUT và BƠCNAĐÔ: - Thưa Điện hạ, từ đầu đến chân.
HĂMLET: - Thế các bạn có nhìn thấy mặt Người không?
HÔRAXIÔ: - Ồ, thưa Điện hạ, có chứ; giáp miện của Người lật ngược lên…
HĂMLET: - Người có vẻ giận dữ không?
HÔRAXIÔ: - Nét mặt Người có vẻ buồn thương hơn là giận dữ.
HĂMLET: - Xanh xao hay hồng hào?
HÔRAXIÔ: - Thưa, xanh xao lắm.
HĂMLET: - Người cứ nhìn chòng chọc vào các bạn à?
HÔRAXIÔ: - Nhìn chăm chú lắm.
HĂMLET: - Giá tôi có mặt ở đấy lúc đó nhỉ?
HÔRAXIÔ: - Thì Điện hạ sẽ phải kinh ngạc!
HĂMLET: - Giống lắm à? Giống lắm à? Thế hồn có ở lâu không?
HÔRAXIÔ: - Trong khoảng thời gian đếm thong thả từ một đến một trăm.
MACXENLUT và BƠCNAĐÔ: - Lâu hơn, lâu hơn chứ.
HÔRAXIÔ: - Lần tôi gặp, chỉ lâu chừng thế thôi.
HĂMLET: - Chòm râu Người có đốm bạc không? Không chứ?
HÔRAXIÔ: - Có, cũng đốm bạc như khi sinh thời Người, tôi được bệ kiến, màu đen điểm bạc.
HĂMLET: - Tôi sẽ đến canh đêm nay. May ra hồn Người, lại hiện về nữa chăng?
HÔRAXIÔ: - Tôi cam đoan hồn còn hiện về nữa.
HĂMLET: - Nếu đúng là thân phụ cao quý của tôi, thì tôi quyết hỏi chuyện Người, dù địa ngục có mở toang cửa mà lôi tôi xuống, bắt tôi phải câm chăng nữa. Tôi xin tất cả các bạn, nếu các bạn còn giữ kín chuyện này thì xin cứ giữ kín nguyên cho. Dẫu đêm nay cơ sự ra sao, cũng nên để bụng chớ nói ra; tôi sẽ xin đền đáp lại tấm lòng của các bạn đối với tôi. Thôi tạm biệt. Đêm nay quãng từ mười một đến mười hai giờ, tôi sẽ đến gặp các bạn trên sân thượng.
CẢ BA NGƯỜI: - Chúng tôi xin hết lòng vì Điện hạ.
HĂMLET: - Các bạn yêu mến tôi, cũng như lòng tôi yêu mến các bạn. Thôi tạm biệt.
Mọi người vào trừ Hămlet.
Hồn cha ta hiện lên, vũ trang! Mọi việc ắt chẳng lành! Ta ngờ rằng có chuyện ám muội gì đây! Mong sao đêm mau tới! Nhưng hỡi tâm hồn ta ơi! Hãy cố mà trấn tĩnh từ bây giờ cho đến lúc đó! Những hành động ám muội dù đem cả trái đất mà lấp liếm đi, rồi cũng sẽ hiển hiện ra trước mắt con người.
(Còn nữa)
 
 
Chú thích:
 
[1] Hypêriôn: Thần mặt trời.
[2] Niôbê: một nhân vật trong thần thoại Hy-lạp. Nàng có bảy con trai và bảy con gái bị Apôlô và Điana bắn chết. Nàng hóa thành đá. Niôbê tượng trưng cho sự đau khổ của người mẹ.
[3] Hecquyn: một vị bán thần trong thần thoại Hy-lạp, tượng trưng cho sức mạnh.