[/font] [/font]
Miệng Lưỡi đa sự ký 5
Hàn Lệ Nhân
Một cái lưỡi chạy nhanh hơn hai cái chân (thành ngữ Pháp)
Mỗi lần có ý tập viết một bài phang phác mùi khảo luận để tổng hợp việc tự học, tôi thường ưu tiên tẩn mẩn truy tầm các điển tích có chứng cớ khả tín, có giá trị vượt không và thời gian từ và do các con dân nước Việt 4.000 văn hiến lưu truyền, trước là muốn thay thế dần các điển tích phi Việt đã và đang độc trị trong sách Việt, mọc rễ trong đầu tôi ; sau là tự hào ta cũng có đóng góp chứ đâu phải chỉ biết bắt chước, biết hưởng.
Đã đành văn hoá là vốn chung của nhân loại, nhưng có qua có lại vẫn biết điều hơn, "người lớn" hơn. Chắc chắn là ta đã có, phải có, có nhiều điển tích thâm thúy nhưng do xưa ông bà ta chưa có thói quen ghi chép mà bị vùi theo bụi thời gian, nay đặc biệt nhờ Internet nên mới bắt đầu, chưa thể tập trung thành vốn lớn cho mình cho người. Và nội hình dung đến một ngày không xa toàn đồng bào ta trong nước đòi lại được quyền cơ bản nhất của con vật-người, thoải mái phổ biến những ghi chép tai nghe mắt thấy kể từ sau thời đất nước được chia đôi rồi giang sơn bị thống nhất, mà chẳng còn lo sợ dúm đồng bào người-vật trù dập, ai sao không biết, riêng tôi đã linh cảm vài tháng sau cái ngày đó tôi sẽ được chết vì cười như Trình Giảo Kim ! Song đến đêm nay cá nhân tôi đành chịu. Chẳng hạn đọc sách do người Việt soạn thảo tôi chưa tìm ra tích nào cụ thể nói tới sự lợi-hại về Miệng Lưỡi Việt (1), và, nếu bỏ qua lối Chơi Chữ trong Giai Thoại Làng Nho đầy ý vị (2) nhưng còn riêng lẻ co ro trong mỗi hình chữ S, theo sự tìm tòi của tôi, người mình – trong đó có bản thân tôi – có tập quán trích dẫn điển tích của thiên hạ là chính, đặc biệt đến từ Trung quốc.
Người nào đọc sách Tàu xưa mà không biết mấy điển tích về miệng lưỡi dưới đây :
* Thường Tung thầy của Lão Tử bị bệnh. Lão Tử đến thăm, hỏi rằng :
- Tôi xem ra tiên sinh mệt nặng. Dám hỏi tiên sinh còn có câu gì để dạy đệ tử chúng con nữa không ?
Thường Tung nói: Qua chỗ cố hương mà xuống xe, ngươi đã biết điều ấy chưa?
- Lão Tử thưa: Qua chỗ cố hương mà xuống xe, có phải nghĩa là không quên nơi quê cha đất tổ không ?
- Ừ phải đấy. Thế qua chỗ có cây cao mà bước rảo chân, ngươi đã biết điều ấy chưa?
- Qua chỗ cây cao mà bước rảo chân, có phải là kính những bậc già cả không?
- Ừ phải đấy.
Thường Tung há miệng ra cho Lão Tử coi và hỏi rằng:
- Lưỡi ta còn không?
- Lão Tử thưa: Còn.
Thường Tung lại há miệng cho Lão Tử coi nữa và hỏi rằng:
- Răng ta còn không?
- Lão Tử thưa: Rụng hết cả.
- Thế ngươi có rõ cái lý do ấy không?
- Ôi ! Lưỡi mà còn lại, có phải tại lưỡi mềm không? Răng mà rụng hết, có phải tại răng cứng không ?
- Đúng thế. Việc đời đại để như thế cả. Ta không còn gì để nói cùng các ngươi nữa. (Nguyễn Văn Ngọc & Trần Lê Nhân, Thầy trò dạy nhau,
Cổ Học Tinh Hoa 2, trang 47)
* Đọc Xuân thu - Chiến Quốc không thể không nhớ tới miệng lưỡi của Tô Tần, Trương Nghi ; đọc Tam Quốc thật khó quên ba tấc lưỡi của Khổng Minh làm bạt viá quần hào văn quan, khích rồi chọc chết võ quan phò mã Chu Công Cẩn nhà Ngô…
* Đọc Kinh Thánh tôi nhập tâm sự tích Đức Jésus đã cứu được một người đàn bà "tội lỗi" giữa đám trí thức và tu sĩ hung dữ, bằng vỏn vẹn một câu nói « Trong tất cả mọi người ở đây, ai là người chưa từng làm tội lỗi có quyền ném viên đá đầu tiên ».
* Đọc sách về Đức Phật tôi tâm đắc câu ngài tuyên bố « Trong 49 năm thuyết pháp, ta chưa nói một lời nào ! Kià đệ tử hãy xem theo ngón tay ta mà thấy mặt trăng nhưng nên nhớ : ngón tay ta không phải là mặt trăng ! ».
Tôi chủ quan nghĩ rằng ai ai cũng từng nghe, từng đọc và thừa hiểu hai chữ Miệng Lưỡi theo nghĩa bóng cái lưỡi là cây bút của tâm trí (theo Miguel de Cervantès : cây bút là cái lưỡi của tâm hồn), chẳng hạn "miệng lưỡi luật sư" , "miệng mồm con buôn"…hay "lưỡi không xương nhiều đường lắt léo", "miệng nhà quan có gang có thép". Từ cổ chí kim phụ huynh nào mà chẳng dạy con cái nên "giữ mồm giữ miệng", "uốn lưỡi trước khi nói"… ; hiện đại ta có "công Lý bịt mồm", "miệng vẹm, lưỡi gỗ", "đại biểu hến", "mệ mõ thị ninh", «gây tiếng động bằng cái mõm như một bộ trưởng, thế đấy là diễn viên, với chút khác biệt : Bộ trưởng được trả lương cao khi đóng phim.» (Jean Yanne), «những con dao sắc nhất có thể cùn nhưng cái lưỡi của con người thì luôn luôn bén.» (Elif Uyanik)… ! Cao xa hơn nữa trong giáo lý đạo Chúa, trong giáo lý đạo Phật cũng xum xuê những lời đạo đức khuyên răn, cảnh báo về mầm Hại, mầm Hoạ gây nên từ cơ quan ngôn luận thiên phú và bất trị này của con người, từ trên 2.500 năm qua, ví dụ : «Cái lưỡi cũng như lửa đốt cháy cả đời», «Đồng một lỗ miệng mà ra cả sự khen ngợi và rủa sả ! Hỡi anh em, không nên như vậy.» ; "Thiệt căn, khẩu nghiệp, vọng ngôn, ái ngữ" ; "hoạ tòng khẩu xuất"…v.v… Tựu trung xưa nay những lời của Chúa, của Phật (về miệng lưỡi) khi được các thế hệ sau Tri rồi lặp lại không sai một dấu phẩy đều hàm thiện ý đùn sứ mệnh cho thế hệ kế tiếp, kế tiếp nữa hãy cố gắng mà Hành, theo đúng triết lý
con hơn cha nhà có phúc !
Cũng như trên 10 năm qua, tôi đã đọc vô số sách báo tán tụng, tinh lọc về tư tưởng Hồ Chí Minh nhưng khi tự làm bản sơ kết, thú thật tôi chỉ rút ra được mỗi chữ Cười : Tôi không đời nào dám ngạo mạn cười sở học, kiến văn của các chuyên gia tán tụng, càng không dám cười cơ sở tư tưởng vĩ đại
của cụ Hồ vốn đã [«trở thành một gia tài vô cùng quý báu của cả dân tộc. Hơn nữa còn là một tài sản văn hoá chung của cả nhân loại.»] (3) nhưng mỗi lần sưu tầm được một cuốn tán tụng cụ về nằm ngấu nghiến tôi thường nhiều bận gấp sách lại mím chi cho các nhà biên khảo, các lý luận gia học phiệt hàng đầu của chế độ vì các tác phẩm tán tụng của họ đều không khác nhau mấy tí, nếu không muốn nói là tán tụng phẩm của tác giả A tương đương bản photocopy mờ hay rõ của tác giả B bởi chưng nội dung sách của A và B đều được Tri lanh quanh khoảng 35-40
danh ngôn cách mạng và 8 chữ cần-kiệm-liêm-chính-chí-công-vô-tư,
đạo đức phổ thông học làm người – nghe nói –
của cụ Hồ, so với sự đồ sộ của "bộ kinh"
Hồ Chí Minh Toàn Tập (12 cuốn). Và như đã nói trên, những tán tụng ép dầu ép mỡ này đều dành bán khoán cho người đọc noi gương mà Hành để trở thành Con Người Mới XHCN trong một đất nước XHCN mới Đổi Mới trong bước đầu chập chững của "giai đoạn phát triển không-thể-không-kinh-qua- tư-bản-chủ-nghĩa"! Nghĩa là chính bản thân các GS-TS đó (đều trên dưới 70 tuổi đời, 50 năm tuổi đảng) cũng chưa lãnh được tấm bằng đại học "Con Người Cũ XHCN" vì chưa vị nào định nghĩa được thế nào là Con Người XHCN ? (4) Đôi khi tôi cũng mon men điểm tán tụng phẩm của các vị ấy nhưng, do sự trùng lặp giữa các sách đó, tôi đành bỏ ngang vì ý thức được rằng những gì họ tán tụng «giống như những cái đinh, càng đập vào càng làm cho nó lún sâu» (không nhớ tác giả câu này). Và tôi từng lẩn thẩn thắc mắc, bằng cấp cỡ nào họ cũng làm giả được thì cớ chi không "vận dụng sáng tạo" làm đại và phát đại trà mảnh bằng Con Người Mới XHCN…
dổm, có chết ai đâu lại vui vẻ cả nước, đặc biệt đối với thế hệ rường cột của quốc gia 7x, 8x… vốn đã sẵn Gen bợ trên đì dưới, vi-rút lừa dối… từ phút hội ngộ giữa tinh cha noãn mẹ.
Các bạn nghĩ sao về mấy hàng dưới đây:
[«Thật kỳ lạ, Hồ Chí Minh muôn vàn kính yêu của chúng ta, người đã giác ngộ cách mạng theo lập trường chủ nghĩa Mác-Lênin, đã khuyên mọi người tu dưỡng đạo đức cách mạng theo phương pháp làm việc biện chứng của Các Mác lại nhận mình là học trò nhỏ của các vị như Giê-su, Khổng Tử, Tôn Dật Tiên và có thể kể cả Thích Ca Mâu Ni, Môhamét và Găngđi nữa… Song, điều tưởng như kỳ lạ đó lại chính là sự vĩ đại của Hồ Chí Minh. Sự thật là, những con người như Giê-su, Khổng Tử, Các Mác, Tôn Dật Tiên [cả Mao Trạch Đông nữa chứ]… đang chi phối tâm trí hàng tỷ con người trên thế giới này. Cho nên, khi nhận thức được rằng những bậc đại nhân, đại trí kia có thể chung sống với nhau rất hoàn mỹ như những người bạn thân thiết, nếu họ còn sống, thì
phải nói Hồ Chí Minh không chỉ nâng mình lên bậc đại nhân, đại trí như họ mà còn đứng cao hơn họ rất nhiều, bởi Người là kết tinh của trí tuệ Việt Nam và thế giới của thế kỷ XX…»] (PGS-TS Thành Duy Nguyễn Văn Truy, sđd trang 293, hàng 1 đến 19).
Một trong muôn vàn tán tụng ca…
Đọc đi đọc lại đoạn này, mỗi lần tôi đều nổi da gà, trộm cười lạnh, nhận định chung : Các tán tụng gia GS-TS ở xứ ta, đặc biệt tác giả mấy hàng nêu trên, vừa chị em ta hai chữ
trí thức vừa « đi lùi về tương lai, cặp mắt hướng về quá khứ » (G. Ferrero), hay có thể hiểu câu thành ngữ "bán trôn nuôi miệng" đã được
đổi mới thành "bán miệng nuôi trôn". Nói là nói vậy chứ trong thâm tâm tôi cảm, thương tình cảnh "ăn cơm chúa múa theo rầy xe lửa" của họ lắm vì gì thì gì "thời thế thế thời phải thế" (Ngô Thời Nhậm), phải kỳ nhông mà sinh tồn, vả lại đâu phải ai cũng vượt qua được chữ Sợ ! Có người nói cái chết chẳng có gì mà sợ, sợ chết mới đáng sợ.
Bởi vậy, dù là mọt sách, tài liệu ngoại ngữ về Miệng Lưỡi sưu tập được chồng đống, đêm nay tôi quyết định không đa sự về Miệng Lưỡi theo lối biên khảo đạo mạo cổ điển, với lý do đơn giản duy nhất là chắc chắn nó sẽ không làm tôi cười - đủ kiểu - trong lúc lọc cọc gõ bài. Mà tôi thì chỉ khoái cười thật và rất sợ phải khóc giả, dĩ nhiên chẳng hiếm khi cười ra nước mắt…một mình. Noi gương pháp-thuật của nhà văn Hồ Phương, tác giả
Cha và Con, đồng thời nhân tháng tàn năm tận 2007, tôi xin đề nghị lưu trữ điển tích chưa phân loại về Miệng Lưỡi Việt dựa chắc vào những sự kiện có thật 100% do, từ và vì con dân nước Việt, tạm gọi là :
Những điển tích lỡ miệng
01. Nguyên Tổng bí thư – ĐỖ MƯỜI :
- « Như hiện nay, đi xin học, hay vào bệnh viện đều phải có...tí phong bì !». (Nói về tình trạng tham nhũng).
02. Phó tổng giám đốc VIETSOPETRO – DƯƠNG QUỐC HÀ :
- « Đây là số tiền bất hợp pháp. Lẽ ra, phải nộp lại cho nhà nước nhưng tôi không đủ dũng khí để làm việc này. Tôi xin tạ lỗi đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân Vũng Tàu, nơi đã cưu mang tôi suốt mấy mươi năm qua. Tôi là con sâu làm rầu nồi canh...» ( Trả lời trước tòa về số tiền 430.000 USD ông được chia trong vụ nâng giá thầu của dự án Block 140).
03. Trưởng khoa Sức khỏe Môi trường, Trung tâm Y tế TP.HCM – HOÀNG THỊ NGỌC NGA :
- « Trung tâm không có thiết bị xác định, nên kiểm tra bằng...cảm quan thôi !». (Câu nói khi “đề cập” đến việc kiểm tra nước bẩn, đã khiến cho mọi người rơi vào tâm trạng lo lắng cho sức khỏe của mình!)
04. Chủ tịch UBND phường Ngọc Lâm (Hà Nội) – LƯU ĐẮC NÔNG :
- « Tôi thấy chẳng có gì sai ! Nhưng nếu quận bảo trả lại thì sẽ trả lại, có gì đâu !» (Câu trả lời khi được hỏi “Việc thu tiền... tự nguyện của dân, khi làm sổ đỏ cho những hộ có đất thừa...).
05. Thanh tra giao thông (thuộc Sở Giao thông Công chánh TP.HCM) – TRẦN TẤN LỘC :
- «... Tùy, muốn đưa bao nhiêu thì đưa. Cả tập thể chứ tui đâu có ôm hết được ! Đội có 50 người chia ra 2 tổ thay nhau đi... Có thì đưa 3 “xị”, lúc nào chạy qua đưa 2 “xị”. Anh em không đòi hỏi, giúp nhau mà sống.».
06. Chuyên viên cao cấp của Ban tổ chức Trung ương – BÙI ĐỨC LẠI :
- « Không ai dại gì đem chuyện tham nhũng ra cuộc họp chi bộ, như thế khác gì cầm một tiểu liên để chiến đấu chống... xe tăng ! »
07. Nguyên Chủ tịch Quốc hội – NGUYỄN VĂN AN :
- « Ta nghèo nhưng nhiều người lại thích xài sang trong khi thực chất đang xài tiền của... dân ! » ( Phát biểu tại cuộc thảo luận Dự luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí ).
08. Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội – TRẦN QUỐC THUẬN :
- « Hiện nay, người ta chưa quen với văn hóa từ chức vì người ta nói dối quen rồi, sai chỉ đưa... mặt ra cười hì hì thì làm sao mà từ chức được!».
09. Trưởng ban Nghiên cứu chính sách, Bộ Kế hoạch & Đầu tư – VÕ TRÍ THÀNH :
- « Đừng để tình trạng những người “có tóc” thì bị nắm áo để thu thuế, còn người “trọc đầu” né được thì cứ sống phây phây !». (Nói về Thuế thu nhập cá nhân).
10. Chủ tịch UBND phường Quảng An, Q. Tây Hồ, Hà Nội – NGUYỄN DUY BÌNH :
- « Tao làm sai đấy, mày thích thì đi mà kiện ! » (Thách thức các hộ dân khiếu nại về vấn đề đền bù).
11. Phó chủ tịch Hội Tiêu chuẩn & Bảo vệ người tiêu dùng – ĐỖ GIA PHAN :
- « Nhà nước không thể để các Bộ đùn đẩy nhau kiểu “cha chung không ai khóc !». (Bức xúc trước hiện tượng các đơn vị đá quả bóng trách nhiệm cho nhau trong vụ nước tương đen).
12. Luật sư LÊ BẢO QUỐC :
- « Bạn bè tôi có đứa làm dịch vụ đến 10 tỉ đồng mà vẫn không sao, tôi chỉ làm có... 3 tỉ thôi !.»
13. Phó chánh án Toà án Nhân dân Hải Phòng – DƯƠNG VĂN THÀNH :
- « Tôi đã khá lo lắng khi thực hiện xét xử vụ này. Tất nhiên không ai bảo tôi phải xử thế này, thế nọ. Nhưng đã có những “gợi ý” và "định hướng" xét xử, mình phải tham khảo. Cấp trên đã có đề nghị xin, thì mình làm khác cũng khó !» (Chủ tọa phiên tòa sơ thẩm vụ tiêu cực Đồ Sơn).
14. Chánh án Toà án Nhân dân Tối cao – NGUYỄN VĂN HIỆN :
- « Ngay từ khi tôi mới về giữ chức Chánh án Toà án Nhân dân Tối cao thì lực lượng của ngành Tòa án đã thiếu 1.106 thẩm phán... Vì thiếu thẩm phán nên chúng tôi đã cố gắng tạm gọi là "vơ vét", tận dụng những lực lượng đã có để bổ nhiệm cho đủ. Dù vậy cũng vẫn thiếu hơn 900 thẩm phán ».
- « Một đại biểu ở Tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu mà sao lại tốn thời gian và hồ sơ để quan sát sự việc ở Hà Nội để chất vấn chánh án như vậy ?» (Trả lời Đại biểu Bà Rịa -Vũng Tàu, NGUYỄN THỊ HỒNG XINH)
15. PGS-TS NGUYỄN THIÊN TỐNG :
- « Hiện nay sách giáo khoa được xem như “kinh”. Đã là “kinh” rồi thì mọi người yên tâm “tụng” mà thiếu sự suy nghĩ, đối chiếu để phản biện !». (Nói về tình trạng dạy và học theo lối mòn trong giáo dục hiện nay).
16. Đại biểu Quốc Hội – NGUYỄN NGỌC TRÂN :
- « Dân có câu: “Người giàu đi xe hơi - uống bia ôm ; người nghèo đi xe ôm - uống bia hơi”, vì vậy đánh thuế suất cao đối với bia hơi là đánh vào sức mua của dân ! » (Phát biểu tại cuộc thảo luận Thuế tiêu thụ đặc biệt).
17. Giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM – CHÂU MINH TỶ :
- « Người dân trả lương cho anh để mong muốn anh làm việc cho dân, chứ không phải để bị anh hành ! » (Nói về ý thức phục vụ nhân dân của cán bộ).
18. Đại biểu Quốc Hội – TRẦN HỮU HẬU :
- « Quy định thuế như hiện nay tạo kẽ hở rất lớn cho gian lận thuế, ví như miếng mỡ ngon để trước trăm con mèo không che đậy gì cả mà chỉ giáo dục chúng phải nâng cao đạo đức, kiềm chế ham muốn. » (Nhận xét về các kẽ hở trong luật Thuế giá trị gia tăng)
19. GS-TS VÕ TÒNG XUÂN :
- « Việc giao chỉ tiêu phổ cập sẽ đưa cán bộ quản lý giáo dục đến chỗ... nói dóc ! » (Nói về hậu quả của việc “áp đặt thành tích” không có cơ sở khoa học của ngành giáo dục).
20. Tiến sĩ LÊ ĐĂNG DOANH :
- « Cần từ bỏ kiểu bán “bánh chưng đất”, kiểu nhồi bánh đúc vào diều vịt trước khi đưa ra chợ ! » (Với quan điểm kinh doanh văn minh khi gia nhập WTO).
21. Vụ trưởng Vụ Thể thao Thành tích cao – NGUYỄN HỒNG MINH :
- « Chúng ta đang tổ chức Đại hội Thể Dục Thể Thao toàn quốc, chứ không phải đại hội... xóm ! » (Đuổi các phóng viên tác nghiệp ở sân thi đấu trong vụ kiện của đoàn Thanh Hóa).
22. Đại biểu HĐND TP.HCM – NGUYỄN VĂN MINH :
- « Tại ba kỳ họp HĐND trước, tôi đã nghe câu nói "sẽ rút kinh nghiệm" của ngành quy hoạch, đến nay vẫn lại "rút kinh nghiệm". Vậy còn "rút kinh nghiệm đến bao giờ ? »
23. Chủ tịch UBND thị trấn Vĩnh An (Vĩnh Cửu, Đồng Nai) – NGUYỄN NGỌC CHIẾN :
- « Nếu mày cụng ly và uống hết 100% với tao, tao sẽ cấp cho mày 2 lô...». (Trong một cuộc nhậu, ông đã “phán” với chiến hữu rằng: Chỉ một ly rượu (bia) mà có giá đến... 2 lô... đất !)
24. Cựu Thủ Tướng – PHAN VĂN KHẢI :
- «.... Ông [Bill Gates] đi thăm Việt Nam, chúng tôi cũng có yêu cầu thứ hai là ông và gia đình ông làm từ thiện nổi tiếng trên thế giới, nên cũng mong rằng ông đi để ông thấy chúng tôi cũng là một đất nước đáng cho ông giúp đỡ từ thiện ». (Phát biểu tại trụ sở Microsoft trong chuyến viếng thăm Hoa Kỳ, 28/06/05)
- « Trên nói dưới không nghe, dưới kêu trên im lặng. »
- « Ngày tôi còn làm Phó chủ tịch TP.HCM, đồng chí Chủ tịch TP muốn kỷ luật một anh chủ tịch phường vì có sai phạm, nhưng dưới địa phương nhất định không chịu kỷ luật. Vậy mà phải thua đấy ! »
25. Chủ tịch nước – NGUYỄN MINH TRIẾT :
- « Bỏ điều 4 hiến pháp là tự sát ! »
- « Chúng tôi không nỡ đối xử không tốt với nhân quyền…»
26. Tổng bí thư – NÔNG ĐỨC MẠNH :
- « Chúng ta không để trò chơi dân chủ lồng vào sinh hoạt quốc hội ». (HN 21/03/07)
27. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội – TÔN NỮ THỊ NINH :
- « Tôi chống lại ý kiến cho rằng cử tri luôn đúng.»(I resist the idea that voters are always right).
- « Chủ nghĩa xã hội không phải là chuyện để tôi xía vào.»
- « Mong mỏi dân chủ hóa ở Việt Nam là một điều ai cũng muốn.»
28. Tạp chí Cộng sản điện tử số 9 (129) năm 2007 (cập nhật 21/05/07) – NGUYỄN DUY QUÝ:
[- «Dân Chủ và Nhân Quyền - Chiêu Bài Đã Lỗi Thời. Nhân dân Việt Nam đã trải qua bao năm chiến tranh ròng rã, đã tốn biết bao xương máu để giành lại độc lập, tự do, dân chủ cho chính mình từ tay những kẻ xâm lược cùng bọn tay sai của chúng, không lẽ ngày nay lại dại dột trao lại quyền tự do, dân chủ cho chính những kẻ chiến bại…»].
29. Chủ tịch Hồ Chí Minh :
- [ « Không có gì quý hơn độc lập tự do ». Nhưng « nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng chẳng nghĩa lý gì »].(
HCM Toàn tập, tập 4, nxb Sự Thật, HN 1984, trang 35)
- [« Khuyết điểm lớn nhất là thiếu dân chủ » vì « Dân chủ là cái chià khoá vạn năng »] (trích HCM dưới bút danh Chiến sĩ,
Cái chià khoá vạn năng, báo Nhân Dân số 4733, 25/03/1967 in lại trong
Chế độ XHCN là chế độ do nhân dân lao động làm chủ, trang 113-115, nxb Sự Thật, HN 05/1979).
- [« Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào. »] (HCM,
Tuyên ngôn độc lập, 02/09/1945)
- [« Cuối cùng, người ta hứa hẹn với anh em đủ mọi thứ trên trời dưới biển, nhưng giờ đây anh em thấy toàn là những lời lừa dối cả. »] (Nguyễn Ái Quốc = HCM ?,
Le Procès colonisation Française, viết tại Paris năm 1925, bản tiếng Việt
Bản án chế độ thực dân Pháp do nxb Sự Thật, HN 1960, in lại trong
HCM tuyển tập 1, trang 216, hàng 20-22).
30. Chủ tịch Quốc hội – NGUYỄN PHÚ TRỌNG :
- «Chống tham nhũng, tiêu cực là vấn đề sống còn của Đảng…»
- « Nắm vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong nền kinh tế thị trường ở nước ta »
31. Chủ tịch Hội đồng Dân tộc – TRÁNG APAO :
- « Những vụ sai phạm lớn đều liên quan đến lãnh đạo địa phương, nhưng khi xử lý chỉ thấy xử lý những ông... “be bé” ở dưới !». (Góp ý với báo cáo của Chính phủ về phòng chống tham nhũng).
- « Nhiều đại biểu không hiểu gì, ngay cả thu nhập GDP là cái gì cũng không hiểu thì làm sao ổng dám phát biểu ! ». (Với quan điểm cần nâng cao trình độ của đại biểu HĐND để tránh tình trạng…nghị gật).
32. Bộ trưởng Thương mại – TRƯƠNG ĐÌNH TUYỂN :
- « Cả nước gia nhập WTO chậm 1 năm cũng giống như một người đàn ông chậm lấy vợ 1 năm mà thôi. Chậm 1 năm có khi còn tốt hơn chậm vài ngày ! »
33. Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo – NGUYỄN THIỆN NHÂN :
- « Vào năm 2010, giáo viên sẽ sống được bằng đồng lương ! » (Không hiểu từ nay tới năm 2010, giáo viên sống bằng gì vậy nhỉ ? ).
- « Từ lâu nay, trong ngành sư phạm đã tồn tại tình trạng đào tạo “bừa” ! » ( Phát biểu tại hội nghị đổi mới các trường Sư phạm tháng 11/2006 ).
- « Các thầy, cô xin đừng vội nghỉ hưu. Ông cụ tôi hồi hơn 80 vẫn còn đi dạy ! » ( Nói trong dịp trao tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú nhân dịp 20/11/2006)
- Không phải chúng ta không thấy mà là chúng ta “quên”. Các thầy cô của chúng ta hiện nay đang phải ở trong những cái gọi là “lều” công vụ chứ không phải nhà công vụ.» (Như trên)
34. GS NGUYỄN VĂN ĐẠO :
- [ « Có xin - cho thì mới có... phong bì to ! ». (Nói về cơ chế quản lý theo kiểu xin - cho của ngành giáo dục là mầm mống của tiêu cực).
35. Đại biểu Quốc hội – LÊ VĂN CUÔNG :
- « Nếu cứ theo thống kê các báo cáo về trồng rừng thì rừng trồng của nước ta đã vươn ra đến tận... biển Đông ! » (Nói về hiện tượng khai khống và con số ảo trong dự án trồng rừng).
36. Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội – NGUYỄN NGỌC TRÂN :
- [ « Đừng tiếp tục đem tiền vứt vào... vũ trụ mà không biết trách nhiệm sẽ thuộc về ai !» (Kiến nghị bỏ chương trình “Trồng mới 5 triệu ha rừng” khi trước đây đã tiêu tốn hết 8.000 tỉ mà không hiệu quả).
37. Tiến sĩ DƯƠNG NGỌC DŨNG :
- « Hầu hết các cuộc hội thảo ở ta toàn nói “vuốt đuôi” nhau theo kiểu “Vấn đề anh phát biểu, chúng tôi cơ bản nhất trí”. Nếu có bất đồng cãi nhau, chẳng qua là vì... ghét nhau chứ không phải tranh luận ». (Cho rằng nhiều cán bộ còn thiếu văn hóa tranh luận, luôn lấy “dĩ hòa vi quí” làm phương châm sống).
38. Phó chủ tịch huyện U Minh (Cà Mau) – NGUYỄN MINH ĐIẾU :
- « Tôi sử dụng bằng cấp III bất hợp pháp tôi chịu kỷ luật, nhưng xin thưa còn bao nhiêu đồng chí cấp ủy tại huyện sử dụng bằng giả như tôi. » (Lời nói khi bị kỷ luật về việc mua và sử dụng bằng giả).
39. Chủ tịch UBND huyện An Dương, Hải Phòng – HOÀNG HẢI HƯNG :
- « Thần thiêng nhờ bộ hạ, nhưng bộ hạ không thiêng thì mình phải chịu thôi ! ». (Người ký quyết định cho thành lập đoàn thanh tra những sai phạm từ một quyết định của... chính mình, với các thành viên lại là người có liên đới đến vụ sai phạm).
40. Nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp – Tiến sĩ luật NGUYỄN ĐÌNH LỘC :
- «Ta hay nói “vỏ quýt dày có móng tay nhọn”, nhưng móng tay nhọn thì vỏ quýt càng ngày càng dày ra để không bóc được ! » (Nói về khả năng đối phó với Nghị định minh bạch tài sản, thu nhập).
41. Giám đốc Sở Qui hoạch - Kiến trúc TP.HCM – NGUYỄN TRỌNG HÒA :
- « Dù bị trách là chậm, nhưng quan điểm của tôi là chậm mà... chắc ! » (Biện minh cho tình trạng qui hoạch treo ở thành phố).
42. Chủ lò nấu thép phế liệu Phương Đô, huyện Củ Chi, TP HCM – LƯU QUANG TRIỆU :
- « Muốn kiện tới đâu thì kiện, tôi sợ gì ! Mà tôi với nó có hợp đồng hợp điếc gì đâu ! Mỗi năm cả nước có khối người chết vì tai nạn lao động chứ nó mất đôi mắt thì nhằm nhò gì ? Tôi thách chúng nó đi kiện » (Phát biểu nơi xảy ra vụ tai nạn nổ lò làm 2 công nhân bị mù mắt).
43. Thẩm phán NGUYỄN THỊ CẨM THU :
- « Tôi làm theo sự chỉ đạo của ông Lung [Chánh án Đào Văn Lung]. Muốn khiếu nại thì lên tòa tối cao mới thắng chứ ở đây không thắng kiện được đâu. Luật là cái gì ? Đi tòa tối cao thì cũng phải có quà cáp, bao thơ. Bản thân tôi làm trong ngành tòa án muốn gặp người trong tòa án tôi cũng phải đưa bao thư » ( Nói ngay trước mặt nhiều người tại Tòa Án Nhân Dân, TP Rạch Giá).
44. Giám đốc kho bạc Hà Tây – NGUYỄN BÁ THƯỜNG :
- « Thời buổi bây giờ, một giám đốc kho bạc Nhà nước tỉnh mà có 1,4 tỉ là quá bình thường !» (Nói về chuyện “đánh rơi” 1,4 tỉ và 22 phong bì ).
45. Đại biểu Quốc hội – NGUYỄN ĐÌNH XUÂN :
- « Được cấp nhà là những người ở vị trí cao nên bây giờ mà “lật lại” thì hơi... nhạy cảm ! » (Cho rằng vì “tế nhị” nên các Bộ trưởng phải trả lời né về chuyện nhà công vụ).
46. Chủ tịch UBND TP.HCM – LÊ HOÀNG QUÂN :
- « Nội bộ cứ luôn làm phiền nhau: xã phiền quận, quận phiền sở, sở này làm phiền sở kia ! » (Bức xúc về bộ máy Hành chánh cồng kềnh, chồng chéo và… chỏi nhau gây kém hiệu quả).
47. Phó viện trưởng viện kinh tế VN – TS TRẦN ĐÌNH THIÊN :
- « Thói quen “đánh nhanh, rút nhanh” và ăn… lẻ là phổ biến ! ». (Nói về tập quán xấu trong kinh doanh của các doanh nghiệp ta).
48. Chủ tịch HĐND TP.HCM – PHẠM PHƯƠNG THẢO :
- « Hiện vẫn còn nhiều công chức “3 không” đó là: công chức không cười, công chức không tận tình, và công chức nói không có chủ ngữ ! » (Về cải cách hành chánh ở bộ máy công quyền).
49. Tiến sĩ DƯƠNG QUÍ ĐÀM :
- « Gặp nhau ở Hội đồng giám khảo cốt... vui là chính. Mà đã “vui là chính” thì cũng... đại khái là chính.» (Nói về chuyện Hội đồng giám khảo Mỹ thuật có tới 4 vị du học ở Nga về nhưng không am hiểu, đã trao giải nhầm cho 1 bức tranh sao chép của Nga).
50. Phó ban chỉ đạo cải cách hành chính thành phố – NGUYỄN TRUNG THÔNG :
- « Một cửa hiện nay là mỗi sở một cửa, mỗi quận một cửa, mỗi phường một cửa; nhà đầu tư muốn đi, phải qua nhiều cửa; đây là kiểu một cửa... đứt khúc ! »
51. Chủ tịch huyện Mỹ Đức, Hà Tây – (?) :
- « Du khách nên thương lượng trước để tránh tình trạng... chẳng biết kêu ai ! » (Khuyến cáo bà con về tình trạng không kiểm soát được giá cả niêm yết của dịch vụ ở chùa Hương).
52. Đại biểu Quốc hội – PHAN ANH MINH :
- « Có rất nhiều người chỉ đạo, nhưng rất ít người thực hiện !». (Nói về việc thực hiện Luật phòng chống tham nhũng).
53. Chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước – NGUYỄN TẤN HƯNG :
- « Cán bộ ai cũng được cấp đất để vùng đất mới thêm... trù phú ! » (Thanh minh cho việc cấp đất sai nguyên tắc trong vụ “14 quan chức chia đất mặt tiền”).
54. Bộ trưởng Thể dục Thể thao – NGUYỄN DANH THÁI :
- « Tôi không bất ngờ và không bị sốc về tin cầu thủ bán độ !»
55. Huấn luyện viên trưởng U11 Quảng Trị – LÊ CHÍ BÌNH :
- « Thực tế, mỗi đội đều phải đem theo 2 đội hình. Nếu vào thi đấu các đội khác không gian lận thì mình cũng không gian lận. Còn họ cho cầu thủ gian lận thi đấu mà mình không làm sẽ... bị thiệt thòi. »
56. Hiệu trưởng Đại học An Giang – GS-TS VÕ TÒNG XUÂN :
- « Chính các trường sư phạm cũng dạy vẹt, học sinh sư phạm học vẹt, khi ra trường thì bê nguyên xi cái mà mình đã học vẹt đó để dạy học sinh phổ thông. Hậu quả là học sinh cũng học vẹt. »
57. Đại biểu Quốc hội – NGUYỄN ĐỨC DŨNG :
- « Bây giờ hơi một tí lấy tiền của Nhà nước thì bảo là “Tôi bị lừa”. Tại sao những đồng chí có trách nhiệm thế này, có trình độ thế này mà lại bị lừa... dữ dội vậy ?» (Nói về trách nhiệm của cán bộ trong việc chống tham nhũng).
58. TGĐ VietNam Airlines – NGUYỄN XUÂN HIẾN :
- « Bản thân tôi có 2 cháu du học, 1 đứa là cháu ruột hoàn toàn tự túc kinh phí, còn 1 đứa là cháu vợ tôi. Giờ chúng tôi xem xét lại những trường hợp nào sai thì phải bồi hoàn tiền, thế thôi.» ( Nói về việc ký duyệt cho 16 trường hợp du học sai quy chế, trong đó có cả người nhà của ông ).
59. Chuyên gia chứng khoán HUY NAM :
- « Thị trường chứng khoán VN phát triển rất nhanh nhưng lại... “béo phì” nên rất dễ ngã ! » (Cảnh báo về hiện tượng “bong bóng”).
60. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao – LÊ DŨNG :
- [ « Đây là việc làm tự phát,
chưa được phép của các cơ quan chức năng Việt Nam.»] (Nói về một số người VN tự động tỏ lòng yêu nước, biểu tình trước Đại sứ quán và Tổng lãnh sự Trung Quốc tại Hà Nội và TP-HCM sau khi Quốc Vụ Viên Trung Quốc phê chuẩn việc thành lập thành phố hành chính cấp huyện Tam Sa bao gồm cả hai quần đảo Hoàng Sa / Paracels và Trường Sa / Spratleys của Việt Nam, 03/12/2007).
http://www.mofa.gov.vn/vi/tt_baochi/pbnfn/ns071209190944
So với lời tuyên bố trước kia :
- [ « Ðây là hành động mở rộng lấn chiếm, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, gây tình hình căng thẳng, đe dọa hòa bình ổn định và đi ngược lại với xu thế chung của khu vực.
Phía Việt Nam kiên quyết phản đối và yêu cầu phía Ðài Loan chấm dứt ngay các hoạt động này, không được tiến hành những hành động tương tự tại khu vực quần đảo Trường Sa của Việt Nam và phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về mọi hậu quả do hành động của mình gây ra.» (Nói về vụ Đài Loan có hành động xâm chiếm Bãi Cạn Bàn Than - Trường Sa, 29/12/2005)
http://www.quangninhpt.com.vn/2007_details.asp?id=3852
1 + 59 tác giả số điển tích lỡ miệng nêu trên tôi đãi sơ từ kho sưu tập trong máy, lượm được trong sách, trên các mạng chính thống của CHXHCNVN vài năm qua, là bước đầu của se sẻ na lâu thành Việt Nam Khẩu Điển, thể hiện tinh thần “đời đời nhớ ơn 60 năm trồng người của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại", “sống, chiến đấu, lao động và học tập theo tấm gương bách đạo của
Người", với hoài bảo mai này dịch nguyên tác ra dăm ngoại ngữ, ấn tống miễn phí tặng đời tưởng cũng không đến nỗi vô ích ! Mong các bạn giúp bổ túc cho hầu mộng chung chóng thành.
Hàn Lệ Nhân
(1) Lưu ý : Trong Từ Điển Bách Khoa Việt Nam, tập 2, Nxb TĐBK, Hà Nội 2002, do sơ suất nên thiếu nhiều chữ bắt đầu bằng vần M, như Miệng, Mồm…, trang 805-980.
(2)
Chơi chữ (1963) và Giai Thoại Làng Nho(1966) là 2 tác phẩm của Lãng Nhân Phùng Tất Đắc, nxb Nam Chi Tùng Thư, Sàigòn.
(3) (PGS-TS Thành Duy,
Tư tưởng HCM - Những nội dung cơ bản, Nxb Phương Đông TP-HCM, 07/2005, trang 9 hàng 17)
(4)
Những lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, nxb Sự Thật, HN 1962, trang 174 : «Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có những
con người xã hội chủ nghĩa.» (trong sách in chữ nghiêng) :
Miệng lưỡi kiểu này mà được cho là danh ngôn, kể cũng xuề xoà dễ tánh, ấy vì thời nay trẻ Việt nào chẳng biết muốn cất một căn nhà một trăm triệu VCD thì chỉ phải có sẵn trong túi chừng mười ngàn USD, muốn xây một biệt thự giá một triệu USD phải có tài khoản ít nhất hai ba chục tỉ VCD, đó là những con số tối-thiểu-dứt-khoát-rõ-ràng sờ được. Còn khi chưa có con người xã hội chủ nghĩa thì dùng bùa phép nào để xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa, rồi xã hội cộng sản đại đồng ? Tôi trực nhớ tới mẩu chuyện này :
Giáo sư kinh tế chính trị hỏi học sinh :
- Anh Quang, yêu cầu anh định nghĩa về Tư bản chủ nghĩa, Xã hội chủ nghĩa và Cộng sản chủ nghĩa.
- Thưa thầy, TBCN theo con là một căn phòng tối om, trong đó có một chú mèo và một người. Nếu người chụp được mèo sẽ có quyền giữ lấy mèo. XHCN, vẫn là căn phòng tối đó, người tìm mèo mà không biết mèo không có trong phòng. Riêng CSCN, thưa thầy, cũng là căn phòng tối nói trên, người cố tìm mèo dù đã biết chắc mèo không có trong phòng…
Và ở Việt Nam, ai đã là người có đủ tay nghề và đạo đức xã hội chủ nghĩa để làm thầy nặn ra con người xã hội chủ nghĩa ? Quí vị nào giới thiệu cho tôi một ông hay bà thầy chuyên ngành trồng người xã hội chủ nghĩa tôi xin đài thọ từ A đến Z một chuyến du lịch khứ hồi Việt Nam-EU.[/font]
[font="times new roman"]