<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2008-08-02 10:46:32Nhatho_PhamNgocThai>
Khoảng một năm sau, tôi đã cho xuất bản cả tập thơ ( cũng mang tên đề của bài thơ đó ): Người Đàn Bà Trắng - NXB Thanh niên 1994, thì bài thơ đã được viết lại gọn gàng hơn và cấu tứ cũng mạch lạc hơn:
Chiếc mũ trắng mềm em đội lệch bầu trời
Khóm mây trắng bay nghiêng trôi mái tóc
Đôi mắt em đong những sắc mây
Người đàn bà trắng.
Nỗi niềm thao thức
Những đêm trăng nước...
Chùm hoa trinh ngát
Ngỡ đoá thiên thai
Người đàn bà ai mà định nghĩa?
Đường xưa đó về đây hoa ơi?
Những con đường đắp đầy xác lá rơi
Xác ve, xác gió và xác của mưa.
Em không biến thành đá
để hoá "Vọng Phu"
Anh cũng không làm chàng Trương Chi
suốt đời chèo sóng vắng
Ta không đi theo con- đường-lông-ngỗng-trắng
Dẫu hình hài khắc mãi tim nhau !
Vết thương lòng không dễ đã lành đâu
Những đêm sao thầm , những đêm gió khát
Khúc thơ buồn anh lại viết về em
Người đàn bà ngậm cả vầng trăng...
Tuy nhiên: xem ra bài thơ lần này có số câu, nhất là ở đoạn thơ đầu khi tả về đôi mắt, mái tóc của người đàn bà - thì hình ảnh có vẻ lại kém đi? Nói chung là bài thơ vẫn không làm tôi ưng ý. Không những nó chưa viên mãn, mà ý tứ từ chân dung tới tình yêu của nàng chưa sao bật lên cho sâu sắc... và hình như nó còn phải thiếu một, hai đoạn nào đó mới được trọn vẹn? Loay hoay cứ sửa đi, sửa lại mãi như thế - Cho đến năm 2003, thì mình quyết định cho đăng lại bài thơ ở trên Tạp chí "Tháp bút" ở Thủ đô! Cái đoạn tả về "đời" đã được viết lại một chút, rồi đưa lên làm tựa đề cho bài thơ chứ không để ở dưới nữa. Toàn bộ bài thơ lại được hình thành như sau:
Em không biến thành Vọng Phu
hoá đá để khóc than
Anh cũng không làm chàng Trương Chi
suốt đời chèo sông vắng
Ta không đi theo con-đường-lông-ngỗng-trắng
Dẫu hình hài khắc mãi tim nhau.
*
Chiếc mũ trắng mềm em đội bầu trời
Bông mây trắng bay nghiêng vờn trên mái tóc
Đôi mắt em tan tác áng mây
Người Đàn Bà Trắng !
Em đi-về... chao những hàng cây
Hồ gió thổi lệch vành mũ đội
Thấm đẫm mình em cả thềm nắng gội
Rũ ngang vai mái xoã tơi bời.
Người đàn bà đi trong cơn mưa rơi
Chứa một trời thầm như hoa vậy
Những con đường dấu chân xưa bổi hổi
Đã đầy xác lá, xác hoa trôi.
Em vẫn về khi nghe mưa bay
Dạt cả hồn tôi vào bến vắng...
Nụ trinh em thắm:
Đấy chỗ thiên thai !
Người đàn bà ai mà định nghĩa???
Vết thương lòng tim anh không lành nữa
Gió khát đêm đêm những sao buồn
Nhớ về em anh lại viết khúc thơ tình
Người đàn bà... ngậm cả vầng trăng...
Lần này mình đã thêm vào một số câu thơ, trong đó có hai đoạn thơ lấy từ bài " về người đàn bà " đã được in trong tập thơ Có Một Khoảng Trời ( NXB Hà Nội 1990 ), đó là đoạn thơ thứ hai:
Em đi-về... chao những hàng cây
Hồ gió thổi lệch vành mũ đội
Thấm đẫm mình em cả thềm nắng gội
Rũ ngang vai mái xoã tơi bời.
Và hai câu trong đoạn thơ thứ tư:
Em vẫn về khi nghe mưa bay
Dạt cả hồn tôi vào bến vắng...
Bài "về người đàn bà" ấy cũng là bài thơ tôi đã viết cho nàng! Đó là những hình ảnh mà những năm tháng bên nàng đi-về... trên phố, đã trở thành những kỷ niệm đậm nét trong tôi. Cũng là những hình ảnh đã khắc hoạ chân dung nàng trong cuộc sống đời thường, làm cho bài thơ rung động, sâu sắc hơn. Bài thơ lần này xem ra có vẻ đã hay hơn, nổi lên hơn trước... nhưng vẫn mắc một khuyết điểm là còn tham thơ!... Cho nên tình thơ đã bị rối, Tứ nghĩa đâm ra cũng rậm rì quá! Hơn nữa đoạn thơ "đời" rất xương cốt của bài thơ lại bị tách biệt khỏi bài thơ ( để mang lên làm tựa đề ), như thế thì thật phí. Còn một khuyết tật nữa: trong bài có những câu thơ rất hay - Nhưng nếu để thì bài thơ thành hơi rườm rà, nếu cắt bỏ đi thì thật tiếc? Thí dụ như hai câu:
Người đàn bà đi trong (cơn) mưa rơi
( sau này tôi bỏ chữ "cơn" )
Chứa một trời thầm như hoa vậy...
Khi đưa vào chính thức trong Tuyển, tôi đã đưa hai câu thơ đó lên làm tựa đề của bài thơ, để rút bốn câu "thơ đời" ấy trả lại vị trí cũ bên dưới như trước đây. Đồng thời cũng cần phải sửa lại mấy câu cho hay hơn, thí dụ như câu cuối cùng của đoạn thơ thứ hai:
Rũ ngang vai mái xoã tơi bời...
Mái tóc "rũ" và "xoã" thì... có vẻ nó bị rũ rợi... chưa bật được cái tư chất hãnh tiến của người đàn bà đẹp! Cho nên sau này tôi đã sửa là:
Xoã ngang vai mái hất tơi bời...
Vân vân và vân vân...
Đời hư, thực nhập nhoè lẫn lộn
Đêm ái tình... ta nương ngủ trái tim hoang.
Đêm ái tình... ta nương ngủ trái tim hoang.