Khám phá 7 loại hình thông minh của bạn
     Bây giờ bạn đã biết được một vài điều về cơ sở khoa học của thuyết 7 loại hình thông minh này, hãy xem xem bản thân bạn sẽ khớp với mỗi loại hình thông minh đến mức nào. Trong quá trình tôi tổ chức các cuộc hội thảo và giảng bài ở trên khắp nước Mỹ, mọi người thường đặt ra câu hỏi "Có bài kiểm tra nào có thể thử làm để biết được trí thông minh của tôi ra sao hay không?". Tôi hy vọng rằng không có. Quyển sách này đã được xây dựng trên cơ sở của sự tin tưởng là trí thông minh rất phong phú và đa dạng, vượt hẳn ra ngoài khái niệm trí thông minh bị gò ép chỉ trong một bài kiểm tra khoảng 90 phút. Mặc dù vẫn có nhiều bài kiểm tra cá nhân trên thực tế, chúng đánh giá những khía cạnh khác nhau của 7 loại hình thông minh, nhưng cách tốt nhất để khám phá xem các kiểu thông minh của bạn nhiều đến mức nào chính là thông qua sự đánh giá trung thực nhất bằng việc xem bạn đã ứng dụng như thế nào trong cuộc sống hàng ngày.
     Hãy xem xét những gì bạn làm hàng ngày, như là việc sử dụng điện thoại. Bạn có các kỹ năng gì để ghi nhớ các số điện thoại? Bạn có lặp lại các con số điện thoại bằng cách tự lẩm nhẩm khẽ đọc chúng trước khi quay số hay không? Nếu có thì đó là bạn đang sử dụng năng lực ngôn ngữ đấy. Hay bạn hình dung ra được các phím cần bấm trên mặt máy điện thoại như tấm bản đồ có dạng một mạng kẻ ô vuông. Điều đó phản ánh môt kiểu trí tuệ tư duy theo không gian trong công việc. Tôi đã từng nghe có người nói rằng họ nhớ số điện thoại bằng các âm điệu đặc trưng của phím bấm khi nhấn. Những người này phải là những người có trí thông minh về âm nhạc. Một điều nữa là trí thông minh của một người được sinh ra từ các hoạt động hàng ngày như tiến hành một cuộc gọi điện thoại chẳng hạn, chứ không phải những vấn đề và công việc được lập ra để kiểm tra như những gì tìm thấy trong một bài kiểm tra IQ.
     Không có một nhóm các khả năng được sắp xếp sẵn từ trước nào đó có thể định nghĩa được toàn bộ trí thông minh của bạn. Mặc dù vậy, bạn có thể tiến gần đến việc hiểu được kiểu suy nghĩ của bạn bằng cách khảo sát một ví dụ tiêu biểu trong số các sự kiện vẫn diễn ra thường xuyên trong cuộc đời của bạn. Danh sách kiểm tra với những đề mục sau đây sẽ giúp bạn làm điều này. Có một khoảng trống ở cuối mỗi mục để viết về những khả năng khác đã không được nhấn mạnh trong danh sách kiểm tra. Đừng coi danh sách kiểm tra này như là những gì quyết định cuối cùng về 7 loại hình trí tuệ của bạn. Còn có nhiều bài tập và các hoạt động khác nhau trong quyển sách này, chúng sẽ bổ sung thêm vào vốn hiểu biết của bạn cách làm thế nào để bạn đạt được hiệu quả cao nhất. Hãy nghĩ danh sách kiểm tra này đơn giản chỉ là một cách để bắt đầu khám phá khi bạn muốn tìm đáp số thực về trí thông minh của bản thân mình.
 
     Danh sách kiểm tra cho các loại trí thông minh
     Đối với từng loại trí thông minh, bạn hãy kiểm tra xem những quan điểm dưới đây có đúng khi áp dụng đối với bạn hay không: (tích vào khoảng trống đầu dòng)
 
     TRÍ THÔNG MINH NGÔN NGỮ:
     _____ Những quyển sách rất quan trọng đối với tôi.
     _____ Tôi có thể nghe thấy những từ vang lên trong đầu mình trước khi đọc, nói hay viết chúng ra.
     _____ Tôi nghe đài hoặc nghe băng nhiều hơn là xem ti vi hay xem phim.
     _____ Tôi có khả năng từ ngữ trong các trò chơi như sắp xếp chữ, đảo chữ hay mật khẩu.
     _____ Tôi thích giải trí hay chơi những trò nào mà có sự xoắn lưỡi, có những âm điệu vô nghĩa hay có sự chơi chữ.
     _____ Đôi khi những người khác phải dừng lại và đề nghị tôi giải thích ý nghĩa của những từ ngữ mà tôi sử dụng khi viết và nói.
     _____ Tiếng Anh, các môn học xã hội và lịch sử đối với tôi dễ hơn nhiều so với môn toán và khoa học trong thời gian tôi còn đi học phổ thông.
     _____ Khi lái xe thong thả trên xa lộ, tôi có sự chú ý vào những từ ngữ viết trên bảng quảng cáo nhiều hơn chú ý quang cảnh xung quanh.
     _____ Cuộc nói chuyện, trao đổi của tôi thường liên quan đến những thông tin tham khảo mà tôi vừa được đọc hoặc nghe thấy.
     _____ Gần đây tôi đã viết về một số điều đã làm tôi đặc biệt tự hào hoặc những điều giúp tôi được nhận ra giữa những người khác.
 
     Những năng lực ngôn ngữ khác:   ...


     TRÍ THÔNG MINH LÔ-GIC:
     _____ Tôi có thể dễ dàng tính toán các con số trong đầu.
     _____ Toán và/hoặc các môn khoa học là những môn học được tôi yêu thích trong số những môn khi còn học ở nhà trường.
     _____ Tôi thích thú với các trò chơi hay giải các câu hỏi hóc búa mang tính trí óc mà chúng đòi hỏi phải có suy nghĩ lô-gic.
     _____ Tôi thích nghĩ ra và làm các thí nghiệm mà có một chút tính chất là "cái gì xảy ra" (Thí dụ như: "cái gì sẽ xảy ra nếu tôi tăng gấp đôi số lượng nước tôi tưới hàng tuần vào bụi hoa hồng của tôi").
     _____ Suy nghĩ của tôi là tìm tòi những khuôn dạng, luật lệ hay những trật tự có tính lô-gic trong các sự vật, sự việc.
     _____ Tôi ham thích và hứng thú với những phát triển, tiến bộ mới của khoa học.
     _____ Tôi tin tưởng rằng hầu hết mọi thứ đều có một cách lý giải hợp lý, chặt chẽ.
     _____ Đôi khi tôi tư duy bằng những khái niệm trừu tượng, tách biệt rõ ràng, không có từ ngữ và hình ảnh.
     _____ Tôi thích tìm kiếm những thiếu sót mang tính lô-gic trong những thứ mà mọi người nói và làm ở nhà và trong công việc.
     _____ Tôi cảm thấy thoải mái, dễ chịu hơn khi có một điều gì đó được đo đạc, xếp loại, phân tích và định lượng theo một phương pháp nào đó.
 
     Những năng lực trí thông minh lô-gic toán học khác:   ...

     TRÍ THÔNG MINH KHÔNG GIAN:
     _____ Tôi thường thấy được rõ ràng hình ảnh hiện lên khi tôi nhắm mắt lại.
     _____ Tôi nhạy cảm với màu sắc.
     _____ Tôi thường sử dụng máy quay phim hoặc máy ảnh để ghi lại những gì tôi nhìn thấy ở xung quanh mình.
     _____ Tôi thích thú với việc giải câu đố xếp hình, mê cung hay những câu đố khác sử dụng hình ảnh.
     _____ Tôi có những giấc mơ đầy hình ảnh sống động vào ban đêm.
     _____ Nói chung, tôi có thể nhìn thấy đường của mình cả ở những khu vực, địa bàn không quen biết.
     _____ Tôi thích vẽ hoặc viết nguệch ngoạc một  cách lơ đãng.
     _____ Khi còn đi học phổ thông, đối với tôi môn hình học dễ hơn nhiều so với môn đại số.
     _____ Tôi có thể tưởng tượng một cách thoải mái về hình ảnh của một sự vật hoặc một cảnh bất kỳ nào đó sẽ được hiện ra như thế nào, khi được nhìn từ trên cao xuống bằng đôi mắt của con chim đang bay.
     _____ Tôi thích nhìn ngắm một tài liệu có nhiều hình ảnh minh hoạ hơn là đọc nó.
 
     Những năng lực khác của trí thông minh về không gian:   ...

     TRÍ THÔNG MINH VẬN ĐỘNG CƠ THỂ:
     _____ Tôi tham gia ít nhất một môn thể thao hoặc hoạt động thân thể đều đặn và thường xuyên.
     _____ Tôi thấy thật khó khăn khi phải ngồi lỳ một chỗ trong một khoảng thời gian dài.
     _____ Tôi thích làm việc bằng bàn tay với những công việc, hoạt động có tính cụ thể như nghề làm may, nghề thêu, chạm khắc, nghề thợ mộc hoặc tạo mẫu.
     _____ Những ý tưởng tốt nhất thường đến với tôi khi đang đi dạo hoặc chơi đùa ở bên ngoài, hoặc khi tôi tham gia vào một vài hoạt động cơ thể khác nào đó.
     _____ Tôi thường thích được dùng thời gian rỗi rãi để đi ra ngoài.
     _____ Tôi thường sử dụng các cử chỉ phức tạp của tay hoặc các dạng khác của ngông ngữ cơ thể khi đối thoại, nói chuyện với một người nào đó.
     _____ Tôi cần được chạm vào các thứ để có thể hiểu rõ hơn về chúng.
     _____ Tôi ham thích được chơi các trò chơi tiêu khiển liều lĩnh, táo bạo hoặc tham gia các hoạt động thân thể tương tự, có thể đem lại cảm giác mạnh, hồi hộp, sợ hãi với người chơi.
     _____ Tôi có thể tự vận động tốt cũng như khi phối hợp với người khác.
     _____ Tôi cần được thực tập một kỹ năng mới nhiều hơn là chỉ đọc về nó một cách đơn thuần hay xem một băng video mô tả về nó.
 
     Những khả năng khác của vận động thân thể:   ...

     TRÍ THÔNG MINH ÂM NHẠC:
     _____ Tôi có một giọng hát dịu dàng.
     _____ Tôi có thể biết và phân loại được khi có một nốt nhạc bị lạc điệu (bị sai).
     _____ Tôi thường nghe nhạc ở đài phát thanh, ở đĩa hát, ở băng từ hay ở đĩa CD.
     _____ Tôi chơi được một nhạc cụ.
     _____ Cuộc sống của tôi sẽ thật nghèo nàn, đơn điệu nếu trong đó không có âm nhạc.
     _____ Đôi khi tôi tự nhận thấy mình đang đi bộ trên đường phố với những đoạn quảng cáo trên ti vi được lặp đi lặp lại trong đầu hoặc những giai điệu nào đó đang lướt qua trong ý nghĩ.
     _____ Tôi có thể dễ dàng dành thời gian để nghe một đoạn nhạc được chơi với chỉ một dụng cụ gõ đơn giản.
     _____ Nếu tôi nghe một bản nhạc được tuyển chọn nào đó, sau một hặc hai lần được nghe, tôi thường có thể hát lại chúng một cách tương đối chính xác.
     _____ Tôi thường tạo ra các âm thanh gõ nhè nhẹ hoặc hát những giai điệu nhỏ trong khi làm việc, nghiên cứu hoặc làm một điều gì mới.
 
     Những năng lực khác về âm nhạc:   ...
 
     TRÍ THÔNG MINH TƯƠNG TÁC CÁ NHÂN:
     _____ Tôi thuộc dạng người mà những người khác tìm đến để nghe lời khuyên và tư vấn của tôi về công việc hoặc về những hàng xóm của tôi.
     _____ Tôi thích những môn thể thao có tính đồng đội như cầu lông, bóng chuyền, hay bóng mềm hơn là những môn thể thao mang tính cá nhân như môn bơi lội hoặc cưỡi ngựa.
     _____ Khi gặp phải rắc rối, khó khăn, tôi thích đi tìm một người khác giúp đỡ tôi hơn là việc tôi cố gắng làm việc để giải quyết được những vướng mắc, khó khăn của bản thân.
     _____ Tôi có ít nhất là 3 người bạn thân.
     _____ Tôi yêu thích những trò tiêu khiển có nhiều người tham gia như chơi bài brít hoặc bài Monopoly hơn là những trò chơi trên máy hoặc trò đánh bài một người.
     _____ Tôi thấy thích thú khi có cơ hội được dạy người khác hoặc hướng dẫn cho một nhóm người làm những điều gì tôi đã biết cách làm.
     _____ Tôi tự coi mình là người lãnh đạo (hoặc những người khác gọi tôi như vậy).
     _____ Tôi cảm thấy thoải mái khi ở giữa một đám đông người.
     _____ Tôi thích tham gia vào những hoạt động xã hội có liên quan đến vông việc của tôi, liên quan đến nhà thờ hoặc cộng đồng.
     _____ Tôi sẽ muốn dành các buổi tối để tham gia các cuộc hội họp đông người sống động hơn là ở nhà một mình.
 
     Những năng lực giao cảm khác:   ...
 
     TRÍ THÔNG MINH NỘI TÂM:
     _____ Tôi thường để thời gian một mình nghiền ngẫm, trầm ngâm hoặc suy nghĩ về những vấn đề quan trọng trong cuộc sống.
     _____ Tôi đều đặn đến dự các buổi tư vấn hoặc các cuộc hội thảo về sự trưởng thành của con người để hiểu biết nhiều hơn nữa về bản thân mình.
     _____ Tôi có những chính kiến khác hẳn làm cho tôi tách biệt với đám đông người.
     _____ Tôi có một sự hứng thú hoặc sở thích đặc biệt trong việc giữ kín thật nhiều điều tốt đẹp cho bản thân.
     _____ Tôi có một cách nhìn thực tế về những mặt mạnh và điểm yếu của bản thân mình (những điều này đã được khẳng định nhờ thông tin phản hồi từ nhiều nguồn tin khác).
     _____ Tôi sẽ thích được ở một mình suốt cả thời gian cuối tuần trong một căn hầm nhỏ ở giữa rừng hơn là ở một khu nghỉ mát hấp dẫn có rất nhiều người xung quanh.
     _____ Tôi tự coi mình là người có ý chí mạnh mẽ hoặc là người có khuynh hướng độc lập.
     _____ Tôi giữ một cuốn sổ nhật ký cá nhân hoặc một cuốn sổ ghi lại những sự kiện trong đời sống nội tâm của mình.
     _____ Tôi tự làm việc cho mình hoặc ít nhất là có những suy nghĩ nghiêm chỉnh về việc bắt đầu công việc hoặc nghề nghiệp của riêng mình.
 
     Những năng lực tự tri giác khác:   ...

     
    

 
 
     Sử dụng quyển sách này như thế nào?
     Việc hình thành danh sách kiểm tra nói trên có thể cho bạn biết nhiều điều về bản thân bạn, những điều mà có thể bạn đã biết rồi. Quyển sách này phục vụ cho một mục đích là xác lập được niềm tin của bạn trong việc biết cách làm thế nào để học tập và suy nghĩ có hiệu quả nhất. Bạn có thể vui mừng thấy rằng, có nhiều tài năng của bạn có những đặc điểm và biểu hiện như của trí thông minh thông thường thể hiện. Đặc biệt là điều này có thể gợi lại cho bạn nhớ việc bạn đã từng nghĩ rằng, những tài năng đó của bạn có những khác biệt với kiểu thông minh lô-gic, ngôn ngữ và cũng đáng được quý trọng trong nền văn hoá của chúng ta. Cũng có thể bạn sẽ khám phá ra được ít nhất có vài điều đáng ngạc nhiên trong số những điều đánh giá ở trên và có thể vì thế mà bạn háo hức khám phá nhiều hơn nữa về trí thông minh của mình. Trước khi tiếp tục với phần còn lại của cuốn sách này, dù sao đi nữa, bạn hãy ghi nhớ trong đầu những ý kiến sau đây:
     Hãy nhìn vấn đề một cách toàn cảnh: Bạn có thể là thiên tài toán học, là lực sĩ đáng ngưỡng mộ, là biên tập viên giỏi, hoặc chỉ là người có trí tưởng tượng nghèo nàn, là người ham thích tiệc tùng, hay là một người mê âm nhạc - tất cả đều có liên quan đến nhau và được xếp chung trong một khối khổng lồ duy nhất. Điều đó giải thích tại sao việc đọc hết cuốn sách này, xem từng loại trí thông minh là rất quan trọng với bạn, nhờ đó bạn có thể thu được một hình ảnh đầy màu sắc về tất cả các khả năng của bạn, chứ không phải chỉ đơn giản là một bức tranh đen trắng nghèo nàn về khả năng của bạn.
     Hãy yêu quý và biết ca ngợi những năng lực sẵn có của bạn: Một trong những đóng góp lớn nhất của thuyết trí thông minh đa dạng này là nó tạo điều kiện cho tất cả mọi người đều có được cơ hội để toả sáng về một số mặt nào đó. Trong vai trò của một chuyên gia đi tìm hiểu, tôi đã từng trò chuyện với rất nhiều người, họ đã trải qua suốt cả cuộc đời nhưng đều nghĩ rằng họ là những người không thành công, bởi vì họ không phải là kiểu người có trí thông minh về ngôn ngữ hoặc lô-gic, trong khi xã hội chỉ chú trọng và muốn họ trở thành người có trí thông minh kiểu này. Quyển sách này mang lại cho những cá nhân ở trong tình trạng trên một dịp tốt, để họ tự thể hiện trên thực tế như là những người có trí thông minh cao độ về một hoặc nhiều loại thông minh nào đó mà họ có.
     Hãy tập trung chú ý vào những trí thông minh còn ẩn giấu trong con người bạn: Trong quá trình làm những bài tập ở trong cuốn sách này, bạn có thể phát hiện ra những năng lực của bạn đã từng có trước đây - có khả năng từ thời thơ ấu của bạn - những năng lực này bạn đã bỏ qua, không chú ý tời từ nhìêu năm nay. Những trí thông minh này là đại diện cho những tiềm năng ở ngay trong con người bạn mà đã bị bỏ quên không được khai thác. Có thể bạn đã cản trở việc phát triển chúng ngay từ khi còn trẻ vì những kinh nghiệm tiêu cực ở gia đình và nhà trường. Hoặc đơn giản là bạn chưa bao giờ có người nào giúp đỡ để phát triển chúng. Dù lý do cho sự lãng quên những trí thông minh của bạn là gì đi nữa, bạn có thể sử dụng quyển sách này để đánh thức những năng lực đang ngủ quên và mở rộng trí thông minh của bạn theo hướng mà bạn có thể chưa bao giờ tưởng tượng ra được. Chương 9 chỉ ra cho bạn cách làm thế nào để tìm tòi trong quá khứ và khôi phục trí thông minh đã bị quên lãng, từ đó bạn thử bắt đầu đưa nó áp dụng vào trong những hoạt động thực tại hàng ngày.
     Hãy lạc quan về những năng lực còn yếu của bạn: Đừng cảm thấy tuyệt vọng nếu bạn thấy mình là người vụng về, hoặc vì bạn không thể cân đối được tài chính của mình, hoặc vì có những điểm yếu khác đang ám ảnh bạn. Có một số điều mà bạn có thể làm để giúp bạn đối phó với những khó khăn trong việc rèn luyện kỹ năng của mình. Chương 10 mô tả một phương pháp hữu hiệu để thực hiện các công việc cần thiết cho những loại trí thông minh còn yếu của bạn. Và hãy nhớ rằng: mọi người đều có thể không rèn luyện được một vài mặt kỹ năng nào đó. Picasso không bao giờ có thể nhớ được bảng chữ cái. Beethoven thì nổi tiếng về tính vụng về, lóng ngóng. Moses lại có tật nói lắp. Bạn cũng là người giống như họ mà thôi.
     Dù bạn là người thích thú với những mặt mạnh của mình, hay bạn đang phải chống đỡ lại với những điểm yếu của bản thân, cuốn sách về 7 loại hình thông minh sẽ cung cấp cho bạn hàng trăm ý tưởng và sáng kiến để phát triển được 7 loại hình thông minh của bạn. Còn hơn thế nữa, quyển sách này sẽ mang lại cho bạn một cách nhìn mới đối với bản thân. Ở một mức độ nào đó, đây còn là một quyển sách giúp mở rộng hơn nữa trí thông minh của bạn. Nhưng theo ý nghĩa rõ ràng hơn, chính là bạn đã làm tăng trí thông minh của mình. Đơn giản là bởi vì giờ đây, bạn biết được câu trả lời cho câu hỏi đã được nêu ra từ đầu cuốn sách, đó là: Bạn thông minh như thế nào? Trí thông minh của bạn còn đi xa hơn nhiều so với những gì mà bạn có thể hình dung được. Bạn hiểu biết nhiều hơn so với bạn nghĩ bởi vì bạn nghĩ nhiều hơn những gì bạn biết.

 
 
     Bản chất và cội nguồn của lời nói
     Những loại hình văn bản mới xuất hiện và được phổ biến rộng rãi trong khoảng 6.000 năm nay. Trong khi đó, sự xuất hiện của phương pháp thông tin và giao tiếp thông qua lời nói thì khác. Để tìm thời điểm xuất hiện của lời nói, ta phải đi ngược lại thời kỳ của người cổ đại Neandectan, tức đã có từ 30 nghìn đến 100 nghìn năm về trước. Thậm chí nếu bạn coi âm thanh như những tiếng càu nhàu, lầm bầm từ miệng những chú khỉ là sự bắt đầu của trí thông minh về ngôn ngữ, thì thời điểm xuất hiện của ngôn ngữ còn xa hơn rất nhiều. Trải qua nhiều nghìn năm phát triển như vậy, nền văn hoá của con người đã tạo ra được những truyền thống giàu có trong văn nói vốn rất phức tạp, từ các lịch sử thị tộc cho đến các truyền thuyết thần thoại, các câu chuyện hư cấu, những lời sấm truyền bí ẩn, những câu chuyện ngụ ngôn và các câu chuyện kể khác đã được tạo ra để truyền lại những hiểu biết, chân lý căn bản về quan niệm của người xưa đối với trời đất, thượng đế, loài người và tự nhiên. Những truyền thống bằng lời nói truyền miệng này tiếp tục được mở rộng và hoạt động mạnh mẽ ở nhiều nơi trên trái đất. Trong nền văn hoá bền vững của nguời Châu Phi, vị tộc trưởng nhận được một sức mạnh lớn lao từ năng lực tinh thần để đánh bại được các đối thủ một cách hiệu quả. Ở Mêhicô, một ngôn ngữ bản địa đã góp phần tham gia vào cấu tạo nên hơn 400 thuật ngữ, khái niệm có liên quan đến quá trình sử dụng ngôn ngữ. Còn ở vùng Trung Đông, những cá nhân nào có khả năng ngâm thơ ở nơi công cộng và có tài nhớ được bộ Kinh Coran thiêng liêng thì đều được ca tụng, tôn vinh, đồng thời cho phép người làm nên kỳ công này có quyền mang một danh hiệu cao quý, được kính trọng gọi là "Hafiz" - những người thuộc lòng Kinh Coran.
     Trải qua vài thập kỷ gần đây, văn hoá truyền miệng của chúng ta có vẻ suy giảm đáng kể. Nghệ thuật hùng biện, một thời đã từng là kỹ năng được đánh giá cao, giờ đây đã bị hạ thấp đến mức như một sự xúc phạm (khi cho rằng "đó chỉ đơn thuần là sự hùng biện, hoa mỹ mà thôi"). Chúng ta chỉ còn nhớ lờ mờ về những tài năng diễn thuyết lừng danh trước đây của đất nước mà chúng ta đã từng được nghe nói đến thành công của họ như: Bài diễn văn Gettysburg của Lincoln; Những bài phát biểu thực sự khuấy động lòng người của Wiliam Jennings Bryan (người đã từng gọi hùng biện là "sự tư duy trên ngọn lửa"), và những cuộc nói chuyện bên cạnh lò sưởi của Franklin Delano Roosevelt. Một nhà bình luận đã đưa ra đề xuất rằng những người dân Mỹ nên quay ngược trở lại những năm 60, thời có bài phát biểu của Martin Luther King hay diễn văn nhận chức của John Kenedy, đó là ví dụ về những tài năng hùng biện thật sự trong xã hội của chúng ta.
     Cho mãi đến tận những năm 1920 hoặc 1930, theo nhà thơ kiêm nhà phê bình nghệ thuật Donald Hall, chúng ta đã sống trong một nền văn hoá "diễn thuyết". Các gia đình thường xuyên đọc kinh thánh, cùng nhau kể chuyện, tham gia vào những cuộc tranh luận và đọc sách ở nơi công cộng, ngâm nga những bài nói của họ ở trong lớp học. Mặc dù vậy, ngày nay việc đọc sách một cách thụ động và xem ti vi dường như đã thế chỗ của người kể chuyện và nhà hùng biện, do mọi người đều muốn nghe các nguồn tin tức hơn. Tôi nhớ lại một chuyện đã xảy ra từ nhiều năm về trước, khi tôi tham gia vào một nhóm những người Ấn Độ đang ngồi quanh một vòng tròn và cùng nhau chia sẻ những câu chuyện, những bài thơ và nhiều thứ khác cùng được họ góp chung. Khi đến lượt tôi nói, tôi đã ngạc nhiên thấy mình bắt đầu ngâm một bài thơ mà tôi vừa nhớ được, một bài thơ tôi được học từ hồi lớp 6, đó là bài: Abou ben Adhem của Leigh Hunt. Điều đó mang lại rất nhiều ý nghĩa đối với tôi, cho tôi biết rằng bài thơ này đã bị giấu kỹ ở một nơi nào đó trong cái kho ký ức của bản thân tôi (và nhờ có không khí của cuộc kể chuyện mà tôi đã nhớ lại).
 
     Bài tập sau đây sẽ giúp bạn nhớ và tìm lại mối liên kết trong tư duy với văn hoá truyền miệng của bạn, đồng thời hỗ trợ bạn trong việc phát triển phương hướng và biện pháp tìm lại nền văn hoá "hùng biện" cho tập thể gia đình và bạn bè riêng của bạn.
 
     Học cách khai thác từ nguồn của lời nói
     Hãy thực hiện hoạt động này với một nhóm có 3 người hoặc nhiều hơn nữa. Bắt đầu bằng việc đề nghị các thành viên tham gia hãy suy nghĩ xem họ có thể tham gia, đóng góp được điều gì bằng lời nói cho cả nhóm, với một tình huống giả dụ là họ đang cùng nhau bị mắc kẹt trong hầm trú bom sau một cuộc chiến tranh hạt nhân. Tất cả đều không có giấy, bút chì hoặc sách vở gì, và phải bắt đầu văn hoá truyền miệng trong những điều kiện ở trạng thái thuở ban đầu của xã hội con người, giống như thời xa xưa. Họ có thể đóng góp những truyện dân gian, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn loài vật, truyện ma, các câu đó, những tác phẩm hài hước, truyện cười hay trò chơi uốn lưỡi nào đó. Cũng có thể chỉ là những bài thơ được chọn lọc, những câu nói nổi tiếng, các câu tục ngữ hay những đoạn văn nào mà họ ghi nhớ được và có thể đưa ra chia sẻ với mọi người. Tiến hành thực hiện trò chơi khắp một vòng và luân phiên nhau ngâm, đọc lại những lời nói đặc biệt đã được ghi nhớ và nó sẽ trở thành một phần mới trong cách nói chuyện hàng ngày của bạn. Nếu bạn muốn, hãy lấy một chiếc băng ghi âm cầm tay để lưu giữ lại tất cả những gì đã được bạn bè góp vào và chia sẻ với nhau trong trò chơi. Bạn cũng có thể làm việc này một mình bằng cách ghi lại và viết lại những lời nói được hiện ra trong trí nhớ của bạn.
    
    
     Kinh nghiệm thực tiễn này nhằm khai thác được kho báu văn hoá bên trong bạn; nó cũng có thể kích thích bạn, khiến bạn muốn phát triển năng lực ngôn ngữ nói của bạn lên mức độ cao hơn nữa. Sau đây là một số đề nghị đối với bạn: Hãy phân bổ và dành thời gian khoảng vài phút mỗi tuần để ghi nhớ lại một số thành ngữ, đoạn văn trong những tác phẩm văn học yêu thích của bạn. Hoặc bạn sử dụng sách tham khảo, thí dụ như quyển: Bartlett's Familiar Quotations (Những trích dẫn quen thuộc của Bartlett) hoặc một tuyển tập các bài thơ làm nguồn tài liệu giúp phát triển trí nhớ của bạn. Hãy đọc nhiều lần những truyện cổ tích hoặc truyện thần thoại nổi tiếng, như thế bạn sẽ trở nên quen thuộc với chúng, sau đó bạn tập kể lại các câu chuyện đã đọc cho gia đình và bạn bè của mình. Nhà văn hài trên đài phát thanh Garrison Keilor nói rằng, thông thường mất từ 10 đến 12 lần lặp lại để có thể kể được câu chuyện một cách chính xác. Hãy đến các ngày hội kể chuyện, những dịp đọc thơ ca và những nơi nào mà ở đó văn hoá truyền miệng vẫn còn tồn tại và hưng thịnh. Hãy thu thập lấy các băng ghi âm về những nhà kể chuyện thành công trong xã hội (thông thường các dữ liệu này luôn rất sẵn có ở một thư viện công cộng nào đó), và học lấy cả nội dung cũng như phương pháp kể chuyện từ những băng ghi âm này. Khi nào bạn nhận ra rằng trí nhớ về ngôn từ của bạn đã tiến bộ, bạn sẽ thấy là bạn có thể kết hợp những kỹ năng mới này vào các bài phát biểu và các cuộc nói chuyện trong công việc chuyên môn của bạn, đưa chúng vào các nội dung trao đổi và thảo luận trong cuộc sống của bạn, cũng như bạn sẽ sử dụng chúng trong các bức thư, bản báo cáo và những bài viết khác mà bạn cần thực hiện.

 

     Nghệ thuật đọc sách
     Một công trình nghiên cứu đồ sộ kéo dài suốt 20 năm qua về vấn nạn mù chữ và thất học tại Mỹ. Hơn 20 triệu người trưởng thành không thể đọc được thực đơn, ký tên hoặc đọc các nội dung chữ in đơn giản. 40 triệu người khác chỉ có khả năng đọc được ở trình độ lớp 4. Nhưng trong khi các con số thống kê này thể hiện một tấn bi kịch của quốc gia cùng với những tác động chính trị và các vấn đề xã hội có liên quan, thì nước Mỹ vẫn phải đối mặt với một khó khăn khác mà thậm chí ta còn không thể gọi rõ tên của nó đang ngày càng lan rộng và phổ biến hơn cả vấn nạn nói trên. Đó chính là "bệnh" lười đọc, nó có nghĩa là biết đọc sách nhưng lại không đọc. Theo kết quả thăm dò của Viện Gallup trong thời gian gần đây, mỗi ngày một người Mỹ tính trung bình xem ti vi khoảng 2 giờ 38 phút, nghe đài phát thanh khoảng 1 giờ 56 phút, còn đọc sách khoảng 23 phút. Nhưng loại văn chương mà người dân Mỹ thích đọc lại không phải là loại văn chương có chất lượng cao. Một nghiên cứu được tiến hành trong năm bởi Tổ chức di sản nghệ thuật quốc gia cho thấy rằng chỉ có từ 7 đến 12% dân số là có thể đọc loại văn chương nghiêm túc, đứng đắn (có các tác giả như Hemingway, Joyce, Updike, Dickens). Những con số này nói lên một phần nào đó về tình trạng nền văn hoá của chúng ta, đặt việc đọc của các nhân ở một giá trị thấp kém trong nền văn hoá. Điều này thậm chí còn có khả năng tàn phá, gây hại hơn nhiều so với tình trạng có những người không đọc sách trong xã hội của chúng ta. Kể từ khi phát minh về sách báo in vào năm 1457, những quyển sách đã tạo lượng kiến thức phục vụ cho một số lượng khổng lồ người đọc, đến mức độ không thể tưởng tượng được và khiến người ta kinh ngạc nếu so với giai đoạn xã hội đang ở trong thời kỳ tiền văn tự. Năng lực và ý nghĩa của việc đọc sách giúp mở rộng thế giới của chúng ta ra ngoài những gì mà 5 giác quan cảm nhận trực tiếp, điều này chưa bao giờ được mô tả một cách rõ nét và xác thực như đoạn văn sau đây của Helen Keller: "Văn học là xã hội lý tưởng của tôi. Ở đó tôi không bao giờ bị mất quyền công dân. Không có sự cản trở nào đối với ý thức và cảm giác trong tôi và làm tôi không được hưởng những bài diễn văn ngọt ngào, tao nhã từ những người bạn sách của tôi. Chúng nói chuyện với tôi không hề có chút bối rối hoặc vụng về". Những quyển sách có sức mạnh thay đổi cả cuộc sống, từ đó làm thay đổi cả những kết cấu vững chắc của nền văn minh. Martin Luther đã cảm động đến mức cải tạo Thiên chúa của mình sau khi đọc tác phẩm Epistle to the Romans (Thư gửi các tín đồ Thiên chúa) của thánh Paul. Charles Darwin đã phát triển học thuyết tiến hoá của ông nhờ vào việc đọc tác phẩm của Malthus bàn về dân cư, dân số. Freud công nhận rằng, tiểu luận của Goethe có tên là Fragment Upon Nature (Tác phẩm chưa hoàn thành của tạo hoá) đã khuyến khích ông tiếp tục ngành y khoa (và đi đến cùng chuyên khoa phân tâm học) như một nghề thực thụ. Nhà văn Harold Brodkey chỉ ra rằng ở Châu Âu "Mọi người đều biêt việc đọc sách là rất có lợi. Việc đọc sách luôn mở đường dẫn lối cho những thay đổi tiến bộ của cá nhân và xã hội. Thậm chí đôi khi điều này là không thể bị đảo ngược". Dù sao đi nữa, có gần một nửa số người dân Mỹ đã từng được nghe nhắc đến những tác giả thực thụ như là James Joyce, Herman Melville, Virginia Woolf hay Gustave Flaubert. Bài tập tiếp theo sẽ tìm hiểu khám phá mức độ ham đọc sách trong con người bạn, hay còn gọi là tình yêu đối với sách.
 
     Sách trong cuộc đời của bạn
     Bạn hãy chia một tờ giấy trắng ra làm 4 cột dọc. Trong cột thứ nhất, bạn liệt kê những quyển sách quan trọng, có nhiều ý nghĩa với bạn từ thời thơ ấu (gồm cả những quyển sách mà bạn tự đọc lấy lẫn những quyển sách mà bạn được người khác đọc cho nghe). Trong cột thứ hai, hãy viết ra 4 hoặc 5 cuốn sách có ý nghĩa ảnh hưởng lớn nhất trong cuộc sống của bạn, đó là những quyển sách làm bạn nhìn thế giới theo một cách khác đi hoặc những quyển sách này giúp cho bạn có thay đổi đáng kể trong cuộc đời bạn. Nội dung ở cột thứ ba bao gồm các quyển sách mà nếu như ngày mai bạn bị chết, thì bạn sẽ cảm thấy hối tiếc vì chưa đọc được những quyển sách này. Ở cột cuối cùng, bạn liệt kê tất cả các quyển sách mà bạn đã đọc trong suốt 12 tháng vừa qua. Hãy rủ thêm một người bạn nữa, cũng tiến hành làm bài tập này như vậy và sau đó cùng nói chuyện với nhau về những kinh nghiệm đối với sách báo của các bạn. Bạn sử dụng bài tập như trên làm cơ sở để suy nghĩ xem liệu bạn muốn tạo ra thói quen đọc sách của mình như thế nào trong tương lai.
 
     Thật kỳ lạ là trong nền văn hoá của chúng ta, khi tiến hành phát triển hoặc trau dồi kỹ năng văn học cho một con người thì điều quan trọng được tập trung chú ý lại thường là khả năng đọc nhanh. Điều ấy gần như một nghịch lý bởi vì người dân Mỹ vốn luôn phải lo lắng để đối phó với tình trạng quá tải thông tin trong vài thập kỷ vừa qua, lại muốn thực hiện việc đọc sách của họ thật nhanh chóng và vô cảm đến chừng nào họ có thể. Dù sao đi nữa, cụm từ "đọc nhanh" thực tế là sử dụng sai thuật ngữ. Các cuộc nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mắt của con người có thể đọc được tối đa là 800 đến 900 từ trên một phút, bởi vì các bắo cơ thần kinh giới hạn cử động của mắt chỉ đạt đến một tốc độ tối đa nhất định nào đó, và rằng phần lớn những người đọc nhanh tốt nhất đều bị mất đi khả năng hiểu biết đầy đủ nội dung khi đọc nhanh đến chừng 500 đến 600 từ trong một phút. Điều này trái ngược với những tuyên bố của các chuyên gia về khả năng đọc nhanh, họ nói rằng các sinh viên được rèn luyện có khả năng đọc nhanh đến cỡ 10 nghìn từ (thậm chí là hàng trăm nghìn từ) trong một phút trong các thí nghiệm của họ. Trên  thực tế, những gì mà các huấn luyện viên đọc nhanh dạy là cách xem lướt qua, lượm lặt các từ khoá, các câu chủ đề, tóm tắt và các đặc điểm khác của cuốn sách để chắt lọc lại các điểm then chốt. Tác giả, đồng thời là nhà giáo dục, Mortimer Adler gọi cách đọc này là đọc kiểu kiểm tra: đó là quá trình mà nhờ đó, người đọc phát triển kỹ năng hơn trong việc lượm lặt một cách có hệ thống, có phương pháp đối với nội dung cuốn sách, để xác định rõ những thông điệp mà cuốn sách muốn nói. Theo Adler, thậm chí có đến 99% các cuốn sách không cần thiết phải đọc kỹ lưỡng. Vì vậy việc lượm lặt thông tin trong cuốn sách cũng đáp ứng được mục tiêu của việc đọc sách như yêu cầu cần phải có.
     Việc đọc sách kiểu kiểm tra ra soát trái ngược hẳn so với một phương pháp đọc sách khác (có thể quan trọng hơn). Phương pháp đọc sách này cho phép người đọc có một thời gian nhất định đề lần lữa, nán lại ở những từ ngữ thú vị, đọc lại các đoạn văn ưa thích và thưởng thức ý nghĩa cảu các ý tưởng và hình ảnh mà không phải chịu một áp lực khó chịu nào. Theo kiểu đọc sách này, tác giả William Gass viết: "Mỗi trang sách là một cánh đồng cỏ, và chúng ta giống như một bầy đàn đang đói được thả ra thoải mái để ăn cỏ". Đọc sách bằng cách mấp máy môi hay đọc thầm (một thời được các giáo viên chuyên sửa chữa cách đọc sách coi là thứ ngôn ngữ "không - không") và một vốn từ vựng đầy đủ là phần quan trọng của kiểu đọc sách này. Những bài thực hành ở đây giúp cho tâm hồn người đọc kết nối lại được với các âm thanh của ngôn ngữ và cuối cùng là với chính các từ gốc của ngôn ngữ, giống như khi còn có văn hoá truyền miệng thời Trung cổ, khi mà nguời ta thường đọc to. Bài tập sau đây nhằm gợi lại cho bạn cảm giác được vui chơi và khoái cảm khi đọc sách theo nhịp độ riêng của bản thân mỗi người, đây là một quá trình đôi khi được gọi là đọc sách giải trí (xuất phát từ tiếng Latinh Ludere - "vui chơi giải trí").
 
     Đọc để giải trí
     Bạn hãy chọn một cuốn sách mà bạn đã từng yêu thích trong quá khứ hoặc một quyển sách nào đó mà bạn thực sự muốn dành cho nó một khoảng "thời gian chất lượng" để đọc ngay bây giờ. Khi đọc được các từ hoặc cụm từ làm cho bạn thích thú, bạn hãy tự đọc khẽ hoặc đọc to nó lên cho chính bạn nghe. Nếu có một đoạn văn khó hiểu, bạn hãy dành thời gian để đọc nó một cách chậm rãi và nếu cần thiết, bạn hãy lật xem lại cả những trang sách trước đó để làm rõ nghĩa và hiểu được đoạn văn ấy. Hãy tự cho phép bạn được sử dụng cả những loại trí thông minh khác trong khi bạn đọc sách, bạn hãy hình dung ra các quang cảnh, cảm nhận những cảm xúc tự nhiên, lắng nghe những âm thanh không lời hoặc những bản nhạc được nói đến trong cuốn sách. Hãy tự cảm nhận và diễn đạt sự xúc động, và những điều tương tự như thế. Nếu muốn, bạn hãy sử dụng một cây bút đánh dấu để gạch chân những đoạn văn mà bạn ưa thích nhất. Dành thời gian làm như vậy thật lâu mỗi khi bạn muốn.
 
     Những người đọc giải trí tự cho phép họ bị sách lôi cuốn là vì lợi ích của chính bản thân họ. Không có gì quyến rũ đối với họ hơn là việc nằm cuộn tròn trên giường để đọc một quyển sách hay và chìm đắm vào nội dung trong các trang sách. Những người đọc để giải trí không bị lệ thuộc vào một danh sách các đầu sách có sẵn được đưa vào trong bảng liệt kê nhằm hướng dẫn việc đọc sách (mặc dù đối với những người đó, họ vẫn cần đến các bản kê khai này ở một mức độ nhất định. Tác phẩm Lifetime Reading Plan (Kế hoạch đọc sách suốt đời) của Clifton Fadiman là một sự hướng dẫn lý tưởng giúp cho bạn khi bắt đầu quá trình đọc sách). Hơn thế nữa, họ - những người đọc sách - bị lôi cuốn đến với sách theo một cách bản năng. Về mặt này, Alan Bloom, tác giả của cuốn The closing of the American Mind (Điều cuối cùng trong ký ức người Mỹ) đã chỉ ra rằng: "Nói chung, một người đọc sách không cần thiết đưa ra tiêu chuẩn của sách để đọc. Trên thực tế, tôi nghĩ rằng những bảng liệt kê tên sách như vậy là khá ngớ ngẩn. Điều quan trọng nhất chính là việc tìm lấy một quyển sách và đi theo những gì mà nó dẫn dắt người đọc".

• Bạn hãy tham gia vào hội nghị chuyên đề về sách hay.
• Tổ chức các buổi liên hoan, gặp gỡ với chủ đề là các hoạt động nghề nghiệp thông thường.
• Chơi các trò chơi ngôn từ (thí dụ như: trò đảo chữ, xếp chữ, hoặc trò chơi ô chữ).
• Tham gia vào một câu lạc bộ sách.
• Tham gia vào hội nghị của các nhà văn hoặc một lớp học hay hội thảo về viết văn trong một trường đại học địa phương.
• Tham gia vào các buổi đăng ký tên sách hoặc các sự kiện khác có tính đề cao, tôn vinh các nhà văn đã thành công trên văn đàn.
• Tự ghi âm lời nói của bạn và bật lại để nghe.
• Thường xuyên đi đến thư viện hoặc/và các nhà sách.
• Đặt mua dài hạn một tờ báo có chất lượng cao nào đó (thí dụ như tờ Thời báo New York, Bưu điện Washington...) và đọc chúng thường xuyên.
• Hãy đọc mỗi tuần một quyển sách tự xây dựng lấy một thư viện cá nhân của riêng bạn.
• Tham gia vào câu lạc bộ của những nhà hùng biện (thí dụ như câu lạc bộ "Những người chủ trì có tầm cỡ quốc tế") hoặc chuẩn bị cho một cuộc nói chuyện trong khoảng 10 phút không theo một nghi lễ nhất định nào cho một công việc hay một sự kiện của cộng đồng.
• Học cách sử dụng bộ vi xử lý từ ngữ.
• Hãy nghe băng ghi âm của các diễn giả nổi tiếng, các nhà thơ và những người kể chuyện khác (tìm và ghi lấy tên của họ trong các tài liệu ở thư viện).
• Hàng ngày hãy luôn giữ một cuốn nhật ký bên mình và viết khoảng 250 từ trong một ngày về bất cứ điều gì có trong trí nhớ của bạn.
• Hãy quan tâm và chú ý đến những kiểu nói khác nhau (như các hình thái ngôn ngữ, sự diễn đạt bằng tiếng lóng, ngữ điệu, các từ vựng, v.v...) của những người khác nhau mà bạn thường gặp hàng ngày.
• Dành thời gian kể chuyện thường xuyên với gia đình và bạn bè.
• Hãy tạo ra các trò chơi chữ, các câu đố, các trò đùa riêng của bạn.
• Tham dự vào hội thảo về việc đọc nhanh.
• Dạy cho người mù chữ, thất học thông qua các tổ chức tình nguyện.
• Ghi nhớ, học thuộc tất cả các bài thơ hoặc những đoạn văn xuôi nổi tiếng.
• Thuê, mượn hoặc mua các băng ghi âm về những tác phẩm văn học hay và nghe chúng mỗi khi rảnh rỗi hoặc vào những thời gian thuận tiện trong ngày.
• Đánh dấu, khoanh tròn những từ ngữ không quen mà bạn bắt gặp trong quá trình đọc sách, sau đó tìm hiểu chúng trong các từ điển.
• Hãy mua lấy một quyển từ điển đồng nghĩa và trái nghĩa, từ điển gieo vần, quyển sách về các gốc từ, và sổ tay thực hành về văn phong, sau đó sử dụng chúng thường xuyên trong các bài viết của bạn.
• Đến lễ hội của những người kể chuyện và học hỏi về nghệ thuật kể chuyện.
• Mỗi ngày hãy sử dụng thêm một từ mới.

Ban Tatchan oi
Ban co gang gui tiep bai viet "seven kinds of smart" nhe. Bai rat hay. Cam on ban. good luck!
Thanghuong

     Nhà khoa học người Mỹ Louis Agassiz là người rất coi trọng chi tiết. Một buổi nọ, có người trợ lý mới đến ra mắt với Agassiz và ông đã để anh ta nghiên cứu tiêu bản lạ của một loài cá. Sau khi hướng dẫn các bước tiến hành, Agassiz đã ra ngoài phòng thí nghiệm và để trợ lý lại một mình. Sau nửa giờ xem xét người trợ lý cảm thấy đã tìm hiểu hết mọi thứ muốn biết về tiêu bản này nhưng Agassiz chưa quay trở lại. Vài giờ nữa lại trôi qua anh ta hết bực bội, nản lòng và lại tức giận vì đã bị bỏ lại một mình. Để "giết" thời gian anh ta ngồi đếm vây cá, vảy cá và bắt đầu lập biểu đồ tiêu bản. Anh nhận ra rằng anh đã quên cách nhìn nhận ban đầu của minh, ngay cả việc loài các không có mi mắt. Cuối cùng Agassiz quay trở lại phòng thí nghiệm trong sự trông đợi của nhà nghiên cứu trẻ. Tuy vậy, Agassiz không hài lòng với nhà khoa học trẻ này và yêu cầu anh ta tiếp tục nghiên cứu tiêu bản này thêm hai ngày nữa. Rất nhiều năm sau đó nhà khoa học trẻ này trở nên xuất chúng trong lĩnh vực anh nghiên cứu và đã nói ba này đó là ba ngày thực tập có giá trị nhất mà anh đã từng trải qua.
     Ví dụ nói trên gợi cho ta một số điều về sức mạnh có được khi tập trung tìm tòi quan sát để nhận ra những tri thức còn ẩn giấu. Sự việc này đề cập đến một dạng trí thông minh về khả năng quan sát mà Howard Gardner nói đến: Spartial intelligence (Trí thông minh về không gian). Điểm cốt lõi của loại trí thông minh này là khả năng lĩnh hội chính xác về thế giới không gian thị giác và khả năng thực hiện chuyển đổi sự cảm thụ ban đầu về không gian của một người. Đây là loại trí thông minh của kiến trúc sư và dân Sherpa (người Himalay), hay của nhà phát minh và thợ máy, kỹ sư và người lập bản đồ địa chính. Người có trí thông minh không gian có thể nhìn thấy những điều mà người khác hay bỏ qua dù trong thế giới thực hay ảo. Người ta có thể định hình và định dạng những hình ảnh tưởng tượng này thông qua những phương pháp cụ thể như vẽ, điêu khắc, xây dựng và sáng chế, hoặc cả bằng cách trừu tượng là xoay tròn hoặc biến đổi những đối tượng hình ảnh đó bên trong tư duy, suy nghĩ của họ.
     Chương này sẽ đề cập đến một số dạng khác nhau của trí thông minh về không gian và khảo sát một số cách mà nhờ nó - giống như đối với người trợ lý mới nói trên của Agassiz - bạn có thể phát triển năng lực quan sát không gian của mình thông qua việc rèn luyện kiên nhẫn và thống nhất.

• Phòng ngủ của bạn.
• Một cái kéo.
• Một con hà mã màu vàng trong chiếc váy hồng có những chấm màu da cam.
• Mẹ của bạn ở trên trần nhà.
• Đường chân trời của một thành phố đô thị lớn.
• Đáy hồ hay đại dương.
• Một bức ảnh của Alberl Einstein.
• Một tấm bản đồ thế giới.
• Lúc bạn lên bảy tuổi.
• Một hình vuông màu xanh lá cây, một vòng tròn màu đỏ và một tam giác màu xanh da trời.

• Sơ đồ những nhà hàng xóm ở ngay sát nhà bạn (trong phạm vi bán kính 3 nhà).
• Sàn ngôi nhà hay căn hộ của bạn.
• Bức tranh nói về khái niệm dân chủ.
• Sơ đồ bên trong cơ thể con người.
• bản đồ thế giới và tất cả các châu lục.
• Sơ đồ bên trong chiếc máy giặt.

• Bạn hãy sử dụng những cuốn từ điển bằng hình ảnh, chơi trò tic-tac-toe trong không gan ba chiều hoặc những trò chơi khác có sử dụng tư duy về hình ảnh không gian.
• Hãy chơi trò xếp hình, trò chơi rubic, trò mê cung hoặc các trò chơi khác về không gian.
• Mua những chương trình phần mềm đồ hoạ và tập sáng tạo ra những kiểu thiết kế của riêng mình trên máy tính. Tập vẽ, tô màu và tưởng tượng ra những hình ảnh đó bằng cách sử dụng phần mềm máy tính.
• Học cách chụp ảnh và sử dụng máy quay phim để ghi lại những hình ảnh hoặc không gian mà bạn thấy ấn tượng.
• Hãy mua máy quay, máy ghi hình và tự sáng tạo ra những bộ phim mang chủ đề về các hoạt động diễn ra trong cuộc sống hàng ngày.
• Xem các bộ phim và chương trình vô tuyến truyền hình, đồng thời để ý tìm hiểu cách sử dụng ánh sáng, cách di chuyển máy quay, cách bố trí màu sắc và các thành phần khác có liên quan đến quá trình tạo dựng hình ảnh.
• Bạn thử trang trí lại bên trong ngôi nhà của bạn hoặc làm đẹp lại phong cảnh bên ngoài ngôi nhà bạn.
• Hãy tạo ra một thư viện riêng của bạn để lưu lại những hình ảnh mà bạn yêu thích khi xem các tờ tạp chí và báo.
• Học và rèn luyện những kỹ năng định hướng trong các cuộc đi dã ngoại ngoài thiên nhiên.
• Nghiên cứu về môn hình học.
• Bạn hãy tham gia các lớp học vẽ, điêu khắc, học tô màu, chụp ảnh, quay phim, thiết kế đồ họa, hoặc một vài lớp học nghệ thuật về hình hoạ khác tại các trường đại học hoặc những trung tâm hướng nghiệp ở địa phương bạn sinh sống.
• Học một ngoại ngữ mang tính tượng hình nào đó, chẳng hạn như tiếng Trung Quốc.
• Hãy sử dụng các ý tưởng, tư duy trong không gian ba chiều của bạn vào công việc sáng tạo hoặc các dự án khác nào đó.
• Học tập cách sử dụng và cách diễn đạt bằng hệ thống các biểu đồ, cấu trúc hình cây, các sơ đồ và những kiểu cấu trúc biểu đạt bằng hình ảnh khác.
• Mua một quyển từ điển bằng hình ảnh và sử dụng nó để tìm hiểu xem các thiết bị máy móc thông thường và các đối tượng khác hoạt động như thế nào.
• Hãy thử khám phá khoảng không xung quanh bạn bằng cách bịt mắt lại và để một người khác hướng dẫn bạn đi quanh ngôi nhà hoặc khoảng sân nhà của bạn.
• Luyện tập cách tìm kiếm, phát hiện ra những hình ảnh và cảnh tượng trong các đám mây, từ những vết nứt trên tường hoặc trong những bối cảnh nhân tạo hay tự nhiên tương tự khác.
• Tập phát triển kỹ năng sử dụng hình ảnh và biểu tượng để ghi lại những điều cần lưu giữ (sử dụng các mũi tên, vòng tròn, các hình sao, hình xoắn ốc, các mã màu, những bức tranh và các kiểu tượng hình khác).
• Gặp gỡ với các kỹ sư cơ khí, những kiến trúc sư, các họa sĩ hoặc nhà thiết kế để xem cách họ vận dụng khả năng không gian trong công việc của họ như thế nào.
• Dành một khoảng thời gian nhất định để tham gia thực hiện các hoạt động nghệ thuật cùng với gia đình hay bạn bè của bạn.
• Hãy nghiên cứu, khảo sát bản đồ về thị trấn và đất nước của bạn, sơ đồ các tầng trong ngôi nhà của bạn và các hệ thống miêu tả hình ảnh khác.
• Xây dựng lên các cấu trúc, hình khối khác nhau bằng cách sử dụng bộ đồ chơi xếp hình, các loại đất nặn, các khối không gian hoặc các vật thể lắp ráp khác trong không gan.
• Nghiên cứu về các hiện tượng gây ảo giác quang học (chẳng hạn chúng có trong quyển sách về các câu đố, tại các bảo tàng khoa học hay trong các thứ đồ chơi bằng cách gây ảo giác thị giác...).
• Bạn hãy thuê, mượn, hoặc mua lấy các băng video có tên "Hướng dẫn thực hiện" mô tả về những khu vực đặc biệt mà bạn quan tâm, yêu thích.
• Hãy phối hợp với người khác để tiến hành vẽ, chụp ảnh và lập ra những biểu đồ trong các văn bản, các dự án và trong các buổi trình diễn giới thiệu một vấn đề nào đó.

cuốn này hay quá! bác up lên các chương còn lại cho e xem với. Thanks!