<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2008-01-29 07:09:38Ngọc Lý>
Quốc tang cho cựu tổng thống Suharto
[/align]BBC 28/01/2008
[/align]
Quan tài phủ cờ của ông Suharto được đưa tới Solo để tiến hành lễ tang
Cựu Tổng thống Indonesia Suharto, người qua đời hôm Chủ nhật ở tuổi 86, được chôn cất theo nghi thức quốc tang.
[/align]
[/align]Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono đã dự buổi lễ tại bảo tàng gia đình Suharto gần thành phố Solo.
Suharto, người cai trị Indonesia trong hơn ba thập niên, được ca ngợi là đã dẫn dắt đất nước từ nghèo đói thành một nước tương đối phát triển.
Nhưng ông cũng bị cáo buộc tội tham nhũng, đàn áp chính trị và có những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.
Bà Tutut Suharto, con gái cả của ông Suharto, theo truyền thống Indonesia đã đề nghị mọi người khoan dung và tha thứ với người đã mất.
Ông chết lúc 13h10 giờ địa phương (0610 GMT) sau khi bị hôn mê lần đầu kể từ khi nhập viện.
Cả sáu người con của ông Suharto đều có mặt trong bệnh viện tại Jakarta bên giường bệnh của ông.
Suy sụp
Sức khỏe của ông Suharto diễn biến thất thường gần như hàng ngày suốt một thời gian gần đây.
Ông Suharto phải từ nhiệm năm 1998 sau khi có một loạt các cuộc biểu tình rầm rộ phản đối tình trạng tham nhũng và vi phạm nhân quyền xảy ra trong thời gian ông cầm quyền.
Quan chức cảnh sát cao cấp, thiếu tá Dicky Sondani, nói với các phóng viên tại bệnh viện Pertamina ở Jakarta: "Tổng thống thứ hai của Indonesia, Haji Muhammad Suharto, đã qua đời vào lúc 1310."
Ông Suharto bị đưa đi cấp cứu từ hôm 4 tháng Một vì một số triệu chứng bệnh cấp về tim, phổi và thận.
Ông sống một cách lặng lễ tại Jakarta kể từ khi mất quyền trong cuộc khủng hoảng tài chính Á châu 1997-1998. Ông đã phải nhập viện nhiều lần.
Tuy bị cáo buộc tham nhũng hàng trăm triệu đôla trong thời gian ba thập niên cầm quyền, ông Suharto chưa từng phải ra tòa vì lý do sức khỏe.
Thân thế sự nghiệp Suharto
[/align]
Ông Suharto lên nắm quyền năm 1967
Ông Suharto lãnh đạo đất nước Indonesia trong hơn ba thập niên, trước khi phải từ chức sau làn sóng phản đối của người dân năm 1998.
[/align]
[/align]Trong thời gian ông cầm quyền, đầu tư từ phương Tây được khuyến khích và Indonesia đạt tỷ lệ tăng trưởng cao.
Thế nhưng cuộc khủng hoảng tài chính 1997 đã dẫn đến làn sóng bất bình trong tầng lớp dân nghèo, sinh viên và cả giới trung lưu, khiến cuối cùng ông phải ra đi.
Ông Suharto sinh tại Java năm 1921. Các thông tin về thời niên thiếu của ông không đồng nhất, nhưng tựu chung người ta biết rằng ông xuất thân từ gia đình đông con và nghèo khổ.
Trong thời kỳ Thế chiến II, quân Nhật đã chiếm đóng Indonesia mà trước đó còn là thuộc địa của Hà Lan. Suharto thời trẻ được huấn luyện trong lực lượng dân quân thân Nhật.
Khi chiến tranh kết thúc năm 1945, đương kim tổng thống Sukarno tuyên bố độc lập và khởi đầu cuộc chiến đẫm máu chống thực dân, trong đó ông Suharto tham gia một cách tích cực.
Hà Lan cuối cùng phải trao quyền tự trị lại cho người Indo vào bốn năm sau.
Ông Suharto dần dần thăng tiến trong quân đội và cuối cùng lên cấp tướng.
Đảo chính hụt
Năm 1965 xảy ra một cuộc đảo chính bất thành.
Các chi tiết về cuộc đảo chính không ai nhớ chính xác, nhưng hôm mùng 1 tháng Mười, sáu tướng lĩnh cao cấp theo cánh hữu trong quân đội bị bắt và bị sát hại.
[/align]
Ông Suharto đã vực dậy nền kinh tế Indonesia nhờ thân Tây phương
Bản thân ông Suharto không có mặt ở nhà khi việc này xảy ra và không hề hấn gì.
Ông đã đóng vai trò chủ chốt trong cuộc khủng hoảng chính trị diễn ra sau đó.
Người ta cho rằng phe cánh tả trong quân đội đã tiến hành vụ đảo chính bất thành này. Trong làn sóng thanh trừng sau đó, hàng trăm ngàn người theo cộng sản và cánh tả, cũng như người gốc Hoa vốn làm ăn thành đạt và bị ghen tỵ, đã bị giết hại.
Trong thời gian này, quyền năng chính trị của ông Sukarno giảm sút đáng kể và ông Suharto lên cầm quyền vào năm 1967. Ông chính thức trở thành tổng thống sau kỳ bầu cử năm sau đó.
Bàn tay sắt
Cứ 5 năm một lần, ông Suharto lại được tái cử vào chức tổng thống, cho tới tận ngày ông phải từ chức. Tuy nhiên thành công của ông không làm ai ngạc nhiên, vì điều luật bầu cử hạn chế số đảng phái tham gia cũng như không cho phép bất đồng chính kiến.
Tuy các viên chức sỹ quan quân đội bị cấm tham gia các đảng phái chính trị, mỗi kỳ bỏ phiếu họ vẫn được dành sẵn 100 ghế.
Cơ chế hai chế độ - dwifungsi -đã quy định quân đội được tham gia trong mọi tầng lớp của chính quyền dân sự.
Trong khi ông Sukarno tự xưng là "cha già của nước Indonesia thời hiện đại", ông Suharto coi mình là người thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thông qua việc sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên để thiết lập hệ thống hạ tầng hiện đại.
Suharto coi mình là người thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thông qua việc sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên để thiết lập hệ thống hạ tầng hiện đại.
[/align]
Kết hợp tự do hóa kinh tế và kỷ luật sắt trong cai trị, ông Suharto đã dẫn dắt Indonesia từ chỗ nghèo khổ tới vị trí tương đối phồn thịnh.
Thế nhưng tăng trưởng kinh tế cũng có giá của nó.
Chính quyền Suharto là chính quyền với bàn tay sắt. Ông Suharto bỏ ngoài tai các đòi hỏi về cải cách chính trị và thường xuyên bị cáo buộc là tham nhũng và vi phạm nhân quyền.
Sau khi hệ thống thuộc địa của Bồ Đào Nha sụp đổ vào năm 1975, ông Suharto đã gửi quân tới thôn tính Đông Timor, vốn nằm trong hệ thống này.
Tới 200.000 người - khoảng 1/3 dân số Đông Timor - đã bị sát hại hoặc chết đói trong thời gian Jakarta cai quản khu vực này.
Indonesia cuối cùng cũng đồng ý trao quyền độc lập cho Đông Timor vào năm 1999.
Tường thành chống cộng
Trong những năm cuối đời, ông Suharto đã thừa nhận ông mắc nhiều sai lầm. Ông nói: "Trong quá trình chuyển biến dân tộc, chúng ta có thể va vấp. Chúng tôi không muốn che dấu điều này".
Trong tư cách một người theo chủ nghĩa dân tộc truyền thống, ông Suharto đã giữ lập trường trung lập trong các cuộc tranh chấp quốc tế và Indonesia là thành viên Phong trào Không liên kết từ thời Sukarno.
Gia đình Suharto bị cáo buộc đã tham nhũng hàng tỷ đôla
Thế nhưng ông Suharto cũng được đông đảo người quan sát nhận định là thân phương Tây và phương Tây thì đánh giá ông là 'bức tường thành chắn chủ nghĩa cộng sản'.
Đảng Golkar của ông đã chủ trương Pancasila, một ý thức hệ nhà nước bao gồm duy trì sự tồn tại của nhiều tín ngưỡng và chủ trương hòa hợp xã hội.
Thí dụ, cho dù 80% dân Indonesia là người theo đạo Hồi thì ông Suharto cũng không muốn nước này trở thành quốc gia Hồi giáo.
Chính phủ Indonesia thực tế đã quy định lấy ngày lễ của nhiều tôn giáo khác nhau làm quốc lễ.
Tuy nhiên hệ thống kiểm soát nghiêm khắc mà ông Suharto dựng lên đã tỏ ra bất cập trong cuộc khủng hoảng kinh tế hồi năm 1997.
Khi khủng hoảng tài chính xảy ra ở toàn châu Á, tại Indonesia người dân cũng xô nhau đi rút tiền ngân hàng trước khi đồng nội tệ mất giá thêm.
Người ta tranh nhau mua đồ và nạn khan hiếm hàng ảnh hưởng dân chúng trên toàn quốc.
Cáo buộc tham nhũng
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã phải can thiệp để giúp Indonesia qua cơn khủng hoảng với một loạt các biện pháp kinh tế nặng tay.
Thế nhưng dường như đã quá muộn để cứu ông Suharto. Dân nghèo Indonesia, nhiều người mất việc và lâm cảnh khó khăn, đã xuống đường cướp bóc, phá phách. Cộng thêm các cuộc biểu tình đông đảo của sinh viên, ông Suharto cuối cùng phải từ chức.
Ông Suharto bị ốm nặng một thời gian dài
Sau khi mất quyền, ông phải đối diện các cáo buộc về tham nhũng và vi phạm nhân quyền.
Những người chống lại ông cáo buộc ông đã tham nhũng mức độ lớn trong thời gian giữ chức tổng thống. Tạp chí Time ước tính ông Suharto và gia đình đã tích tụ khoảng 15 tỷ đôla trong 30 năm ông tại chức.
Ông bác bỏ mọi cáo buộc và kiện tờ Time vì tội phỉ báng.
Tòa án Indonesia đã phán quyết thuận cho ông, đòi tạp chí Time phải bồi thường ông 100 triệu đôla. Hiện quá trình kháng kiện vẫn đang diễn ra.
Công tố viện muốn mang các tội danh hình sự đối với ông Suharto ra xét xử và buộc ông là tham nhũng.
Thế nhưng năm 2006, sau khi các bác sỹ làm chứng rằng não ông bị thương tổn sau một vài lần đột quỵ, người ta đã bỏ cáo trạng về ông, gây phản đối giận dữ từ những người chống ông.
Giờ đây, nhân vật mà tổ chức Minh bạch Quốc tế mô tả là tên đạo tặc nổi danh nhất mọi thời kỳ, đã thở hơi cuối cùng, cắt đứt vĩnh viên mối dây liên hệ với nước Indonesia hiện đại.
CÁC BÀI LIÊN QUAN
[/align][/align]
Bác sĩ 'lạc quan' về tình hình Suharto
19 Tháng 1, 2008 | Thế giới
[/align][/align]Hình ảnh cuộc đời ông Suharto
14 Tháng 1, 2008 | Trang Ảnh
[/align][/align]Sức khỏe Suharto khá lên đôi chút
14 Tháng 1, 2008 | Thế giới
[/align][/align]Cựu TT Indonesia Suharto 'nguy kịch'
05 Tháng 1, 2008 | Thế giới
[/align][/align][/align]
TIN MỚI NHẤT
[/align] Quốc tang cho cựu tổng thống Suharto
[/align] Người Indonesia thứ 100 chết vì cúm gà
[/align] Tuyết dầy cản trở giao thông TQ
[/align] Đồng minh của Thaksin thành thủ tướng
[/align]
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/regionalnews/story/2008/01/080127_suharto_dies.shtml
[/align]BBC 28/01/2008
[/align]
Quan tài phủ cờ của ông Suharto được đưa tới Solo để tiến hành lễ tang
Cựu Tổng thống Indonesia Suharto, người qua đời hôm Chủ nhật ở tuổi 86, được chôn cất theo nghi thức quốc tang.
[/align]
[/align]Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono đã dự buổi lễ tại bảo tàng gia đình Suharto gần thành phố Solo.
Suharto, người cai trị Indonesia trong hơn ba thập niên, được ca ngợi là đã dẫn dắt đất nước từ nghèo đói thành một nước tương đối phát triển.
Nhưng ông cũng bị cáo buộc tội tham nhũng, đàn áp chính trị và có những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.
Bà Tutut Suharto, con gái cả của ông Suharto, theo truyền thống Indonesia đã đề nghị mọi người khoan dung và tha thứ với người đã mất.
Ông chết lúc 13h10 giờ địa phương (0610 GMT) sau khi bị hôn mê lần đầu kể từ khi nhập viện.
Cả sáu người con của ông Suharto đều có mặt trong bệnh viện tại Jakarta bên giường bệnh của ông.
Suy sụp
Sức khỏe của ông Suharto diễn biến thất thường gần như hàng ngày suốt một thời gian gần đây.
Ông Suharto phải từ nhiệm năm 1998 sau khi có một loạt các cuộc biểu tình rầm rộ phản đối tình trạng tham nhũng và vi phạm nhân quyền xảy ra trong thời gian ông cầm quyền.
Quan chức cảnh sát cao cấp, thiếu tá Dicky Sondani, nói với các phóng viên tại bệnh viện Pertamina ở Jakarta: "Tổng thống thứ hai của Indonesia, Haji Muhammad Suharto, đã qua đời vào lúc 1310."
Ông Suharto bị đưa đi cấp cứu từ hôm 4 tháng Một vì một số triệu chứng bệnh cấp về tim, phổi và thận.
Ông sống một cách lặng lễ tại Jakarta kể từ khi mất quyền trong cuộc khủng hoảng tài chính Á châu 1997-1998. Ông đã phải nhập viện nhiều lần.
Tuy bị cáo buộc tham nhũng hàng trăm triệu đôla trong thời gian ba thập niên cầm quyền, ông Suharto chưa từng phải ra tòa vì lý do sức khỏe.
Thân thế sự nghiệp Suharto
[/align]
Ông Suharto lên nắm quyền năm 1967
Ông Suharto lãnh đạo đất nước Indonesia trong hơn ba thập niên, trước khi phải từ chức sau làn sóng phản đối của người dân năm 1998.
[/align]
[/align]Trong thời gian ông cầm quyền, đầu tư từ phương Tây được khuyến khích và Indonesia đạt tỷ lệ tăng trưởng cao.
Thế nhưng cuộc khủng hoảng tài chính 1997 đã dẫn đến làn sóng bất bình trong tầng lớp dân nghèo, sinh viên và cả giới trung lưu, khiến cuối cùng ông phải ra đi.
Ông Suharto sinh tại Java năm 1921. Các thông tin về thời niên thiếu của ông không đồng nhất, nhưng tựu chung người ta biết rằng ông xuất thân từ gia đình đông con và nghèo khổ.
Trong thời kỳ Thế chiến II, quân Nhật đã chiếm đóng Indonesia mà trước đó còn là thuộc địa của Hà Lan. Suharto thời trẻ được huấn luyện trong lực lượng dân quân thân Nhật.
Khi chiến tranh kết thúc năm 1945, đương kim tổng thống Sukarno tuyên bố độc lập và khởi đầu cuộc chiến đẫm máu chống thực dân, trong đó ông Suharto tham gia một cách tích cực.
Hà Lan cuối cùng phải trao quyền tự trị lại cho người Indo vào bốn năm sau.
Ông Suharto dần dần thăng tiến trong quân đội và cuối cùng lên cấp tướng.
Đảo chính hụt
Năm 1965 xảy ra một cuộc đảo chính bất thành.
Các chi tiết về cuộc đảo chính không ai nhớ chính xác, nhưng hôm mùng 1 tháng Mười, sáu tướng lĩnh cao cấp theo cánh hữu trong quân đội bị bắt và bị sát hại.
[/align]
Ông Suharto đã vực dậy nền kinh tế Indonesia nhờ thân Tây phương
Bản thân ông Suharto không có mặt ở nhà khi việc này xảy ra và không hề hấn gì.
Ông đã đóng vai trò chủ chốt trong cuộc khủng hoảng chính trị diễn ra sau đó.
Người ta cho rằng phe cánh tả trong quân đội đã tiến hành vụ đảo chính bất thành này. Trong làn sóng thanh trừng sau đó, hàng trăm ngàn người theo cộng sản và cánh tả, cũng như người gốc Hoa vốn làm ăn thành đạt và bị ghen tỵ, đã bị giết hại.
Trong thời gian này, quyền năng chính trị của ông Sukarno giảm sút đáng kể và ông Suharto lên cầm quyền vào năm 1967. Ông chính thức trở thành tổng thống sau kỳ bầu cử năm sau đó.
Bàn tay sắt
Cứ 5 năm một lần, ông Suharto lại được tái cử vào chức tổng thống, cho tới tận ngày ông phải từ chức. Tuy nhiên thành công của ông không làm ai ngạc nhiên, vì điều luật bầu cử hạn chế số đảng phái tham gia cũng như không cho phép bất đồng chính kiến.
Tuy các viên chức sỹ quan quân đội bị cấm tham gia các đảng phái chính trị, mỗi kỳ bỏ phiếu họ vẫn được dành sẵn 100 ghế.
Cơ chế hai chế độ - dwifungsi -đã quy định quân đội được tham gia trong mọi tầng lớp của chính quyền dân sự.
Trong khi ông Sukarno tự xưng là "cha già của nước Indonesia thời hiện đại", ông Suharto coi mình là người thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thông qua việc sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên để thiết lập hệ thống hạ tầng hiện đại.
Suharto coi mình là người thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thông qua việc sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên để thiết lập hệ thống hạ tầng hiện đại.[/align]
Kết hợp tự do hóa kinh tế và kỷ luật sắt trong cai trị, ông Suharto đã dẫn dắt Indonesia từ chỗ nghèo khổ tới vị trí tương đối phồn thịnh.
Thế nhưng tăng trưởng kinh tế cũng có giá của nó.
Chính quyền Suharto là chính quyền với bàn tay sắt. Ông Suharto bỏ ngoài tai các đòi hỏi về cải cách chính trị và thường xuyên bị cáo buộc là tham nhũng và vi phạm nhân quyền.
Sau khi hệ thống thuộc địa của Bồ Đào Nha sụp đổ vào năm 1975, ông Suharto đã gửi quân tới thôn tính Đông Timor, vốn nằm trong hệ thống này.
Tới 200.000 người - khoảng 1/3 dân số Đông Timor - đã bị sát hại hoặc chết đói trong thời gian Jakarta cai quản khu vực này.
Indonesia cuối cùng cũng đồng ý trao quyền độc lập cho Đông Timor vào năm 1999.
Tường thành chống cộng
Trong những năm cuối đời, ông Suharto đã thừa nhận ông mắc nhiều sai lầm. Ông nói: "Trong quá trình chuyển biến dân tộc, chúng ta có thể va vấp. Chúng tôi không muốn che dấu điều này".
Trong tư cách một người theo chủ nghĩa dân tộc truyền thống, ông Suharto đã giữ lập trường trung lập trong các cuộc tranh chấp quốc tế và Indonesia là thành viên Phong trào Không liên kết từ thời Sukarno.
Gia đình Suharto bị cáo buộc đã tham nhũng hàng tỷ đôla
Thế nhưng ông Suharto cũng được đông đảo người quan sát nhận định là thân phương Tây và phương Tây thì đánh giá ông là 'bức tường thành chắn chủ nghĩa cộng sản'.
Đảng Golkar của ông đã chủ trương Pancasila, một ý thức hệ nhà nước bao gồm duy trì sự tồn tại của nhiều tín ngưỡng và chủ trương hòa hợp xã hội.
Thí dụ, cho dù 80% dân Indonesia là người theo đạo Hồi thì ông Suharto cũng không muốn nước này trở thành quốc gia Hồi giáo.
Chính phủ Indonesia thực tế đã quy định lấy ngày lễ của nhiều tôn giáo khác nhau làm quốc lễ.
Tuy nhiên hệ thống kiểm soát nghiêm khắc mà ông Suharto dựng lên đã tỏ ra bất cập trong cuộc khủng hoảng kinh tế hồi năm 1997.
Khi khủng hoảng tài chính xảy ra ở toàn châu Á, tại Indonesia người dân cũng xô nhau đi rút tiền ngân hàng trước khi đồng nội tệ mất giá thêm.
Người ta tranh nhau mua đồ và nạn khan hiếm hàng ảnh hưởng dân chúng trên toàn quốc.
Cáo buộc tham nhũng
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã phải can thiệp để giúp Indonesia qua cơn khủng hoảng với một loạt các biện pháp kinh tế nặng tay.
Thế nhưng dường như đã quá muộn để cứu ông Suharto. Dân nghèo Indonesia, nhiều người mất việc và lâm cảnh khó khăn, đã xuống đường cướp bóc, phá phách. Cộng thêm các cuộc biểu tình đông đảo của sinh viên, ông Suharto cuối cùng phải từ chức.
Ông Suharto bị ốm nặng một thời gian dài
Sau khi mất quyền, ông phải đối diện các cáo buộc về tham nhũng và vi phạm nhân quyền.
Những người chống lại ông cáo buộc ông đã tham nhũng mức độ lớn trong thời gian giữ chức tổng thống. Tạp chí Time ước tính ông Suharto và gia đình đã tích tụ khoảng 15 tỷ đôla trong 30 năm ông tại chức.
Ông bác bỏ mọi cáo buộc và kiện tờ Time vì tội phỉ báng.
Tòa án Indonesia đã phán quyết thuận cho ông, đòi tạp chí Time phải bồi thường ông 100 triệu đôla. Hiện quá trình kháng kiện vẫn đang diễn ra.
Công tố viện muốn mang các tội danh hình sự đối với ông Suharto ra xét xử và buộc ông là tham nhũng.
Thế nhưng năm 2006, sau khi các bác sỹ làm chứng rằng não ông bị thương tổn sau một vài lần đột quỵ, người ta đã bỏ cáo trạng về ông, gây phản đối giận dữ từ những người chống ông.
Giờ đây, nhân vật mà tổ chức Minh bạch Quốc tế mô tả là tên đạo tặc nổi danh nhất mọi thời kỳ, đã thở hơi cuối cùng, cắt đứt vĩnh viên mối dây liên hệ với nước Indonesia hiện đại.
CÁC BÀI LIÊN QUAN
[/align][/align]
Bác sĩ 'lạc quan' về tình hình Suharto 19 Tháng 1, 2008 | Thế giới
[/align][/align]
Hình ảnh cuộc đời ông Suharto 14 Tháng 1, 2008 | Trang Ảnh
[/align][/align]
Sức khỏe Suharto khá lên đôi chút 14 Tháng 1, 2008 | Thế giới
[/align][/align]
Cựu TT Indonesia Suharto 'nguy kịch' 05 Tháng 1, 2008 | Thế giới
[/align][/align][/align]
TIN MỚI NHẤT
[/align]
Quốc tang cho cựu tổng thống Suharto [/align]
Người Indonesia thứ 100 chết vì cúm gà [/align]
Tuyết dầy cản trở giao thông TQ [/align]
Đồng minh của Thaksin thành thủ tướng [/align]
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/regionalnews/story/2008/01/080127_suharto_dies.shtml