BÓNG ĐÁ NAM VN ĐANG Ở VỊ TRÍ NÀO?
      Mới đây, liên đoàn bóng đá châu Á xếp đội tuyển bóng đá VN làm hạt giống chia bảng đấu vòng loại giải vô địch châu Á 2009 đã làm không ít người ngộ nhận. Chả là theo cách chọn này bóng đá Vn ngang nhiên "nằm chiêú trên", vượt lên nhiều đội tuyển rất mạnh như TQ, CHĐCN Triều Tiên, O Man, Thái Lan... Nhưng thực chất đây chỉ là cách chọn có tính chất tương đối, chủ yếu dựa vào thành tích của đội tuyển bóng đá VN thi đấu ở giải vô địch chấu Á năm 2007 tổ chức ở 4 nước ĐNA. Khi đó đội VN là đội chủ nhà duy nhất lọt vào vòng tứ kết.
    Nếu nhìn nhận một cách khách quan, thẳng thắn trên tinh thần cầu thị thì chúng ta thấy rằng bóng đá nam VN đang đứng ở tốp giữa của bóng đá châu lục. Trong bảng đá vòng loại gồm 4 đội TQ, Xy ri, Li băng và VN thì chúng ta phải dứng sau TQ và Li băng, ngang ngửa với Xy ri. So với 3 đội trên, đội tuyển của chúng ta vừa "thấp bé nhẹ cân", vừa non kém hơn về kinh nghiệm trận mạc và thành ích thi đấu. Có thể bạn cho tôi là người bi quan, nhưng chúng ta hãy đợi... Dù ông "tô" có mang biệt danh là "thầy phù thuỷ" đi chăng nữa thì khó xoay chuyển được tình thế khi các trận đấu tổ chức 2 lượt trên sân nhà và sân khách. Có tài giỏi dến mấy thì đội VN chỉ xép thứ 3 bảng và sẽ bị loại.
     Theo bạn tôi có bi quan quá không?

Đội tuyển bóng đá nam VN thua cả 3 trận, ghi được 4 bàn thắng và để lọt lưới 7 bàn, xếp cuối giải. Điều đó người hâm mộ nào cũng thấy và vô cùng đau lòng. Nhưng đáng tiếc là báo chí ít phê phán. Nguyên nhân là do các báo trước đây quá đề cao ông H. Calisto nên bây giờ phải "ngậm bồ hòn làm ngọt".
Là người luôn theo dõi và yêu mến đội tuyển bóng đá nước nhà, chúng tôi xin nêu ra đây một số nguyên nhân thất bại 6 trận liên tiếp của đội tuyển bóng đá nam VN
Thứ nhất: Chưa định hình được lối chơi. Mỗi trận có một kiểu chơi khác nhau. Hay nói cách khác huấn luyện viên trưởng đang thử nghiệm lối chơi. Mặt khác lối chơi quá chậm, triển khai bóng lẩn quẩn, không tạo nên tính bất ngờ.
Thứ hai: Thiếu cấu thủ dẫn dắt lối chơi (nhạc trưởng) như Hồng Sơn hay Quốc Vượng, Minh Phương (trước đây).
Thứ ba: Nhiều vị trí trên sân không đáp ứng được yêu cầu chuyên môn. Cụ thể
- Ví trí thủ môn: Hồng Sơn thiếu tập trung còn Phan Văn San Tot quá chậm, có thể gọi anh là San "béo".
- Ví trí trung vệ, hậu vệ: bọc lót kém, hậu vệ trái quá yếu.
- Tiền vệ: thiếu nhạc trưởng.
- Tiền đạo: chưa có người đá cặp với Lê Công Vinh.
Theo chúng tôi, những cầu thủ sau phải loại khỏi đội tuyển: Phan Văn Santot, Phùng Văn Nhiên, Nguyễn Việt Thắng, Hoàng Thương, Minh Châu.
Đề nghị bổ sung các cầu thủ sau:
- Thủ môn: Thế Anh, Tấn Trường
- Trung vệ: Huy Hoàng, Duy Hoàng
- Tiền vệ: Anh Đức, Vũ Phong
- Tiền đạo: Phan Thanh Bình
Tất nhiên, ông H. Calisto phải bỏ qua ý thích cá nhân. Nếu cần, liên đoàn phải can thiệp như năm 1995, UBTDTT đã ra QĐ gọi Lê Huỳnh Đức vào đội tuyển.

                 LỐI ĐÁ NÀO PHÙ HỢP VỚI BÓNG ĐÁ VIỆT NAM
 
         Mỗi đời huấn luyện viên ngoại khi làm huấn luyện viên trưởng đội tuyển bóng đá nam nước ta thường xây dựng một lối đá theo truyền phái bóng đá của quốc gia họ. Ông Wergang (1995-1996) sử dụng lối đá thực dụng theo trường phái bóng đá Đức. Thời đó, chúng ta đá với 5 hậu vệ, Mạnh Cường, Đỗ Khải đá ở vị trí hậu vệ thòng. Lối đá phòng ngự phản công. Rất may cho ông là VN lúc đó có “thế hệ vàng” với rất nhiều hảo thủ như Hoàng Bửu, Hữu Thắng, Hồng Sơn, Huỳnh Đức, Minh Chiến, Quốc Cường, Công Minh, Mạnh Cường, Đỗ Khải, Văn Cường, Văn Phụng… nên các giải đấu khu vực chúng ta đã gặt hái được những thành công đáng kể (huy chương bạc Seagame, huy chương đồng Tige cup). Nhưng thẳng thắn đánh giá thì đó là lối chơi co cụm, bị đối thủ dồn ép, cuối trận thường mất tuyến giữa. Năm 1997, ông Colin Moocphil làm huấn luyện viên trưởng lại xây dựng theo lối bóng đá Anh: bóng một chạm, chuyền dài bóng sang hai biên, các tiền vệ cánh lật vào giữa cho tiền đạo đánh đầu (lật cánh đánh đầu). Lối chơi này hoàn toàn không phù hợp với thể hình, thể lực của cầu thủ VN. Mặc dù năm đó chúng ta cũng giành được huy chương đồng, nhưng theo giới chuyên môn tấm huy chương ấy cơ bản là do nổ lực của các cá nhân cầu thủ giỏi. Từ 1998-2000; năm 2003 và từ 2005-2007, ông A. Ritder làm thuyền trưởng chèo lái con thuyền bóng đá VN. Trong thời gian gần 8 năm, tuy có những bước thăng trầm nhưng phải thừa nhận ông đã giúp bóng đá VN giành được nhiều thành tích: vào tứ kết giải vô địch bóng đá châu Á 1997, vào vòng loại thứ 3 vòng loại Olimpic Bắc Kinh khu vự châu Á 1997, 4 huy chương bạc giải bóng đá khu vực 1998, 1999, 2003, 2005; hai lần vào bán kết giải bóng đá khu vực (2000 và 2007). Đặc biệt trong thời gian ông cầm quân, đội tuyển chúng ta có những trận thắng vang dội các đối thủ lớn ở các giải đấu chính thức như thắng Olimpíc Hàn Quốc 2003, Olimpíc Libăng, AEA (các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất); thắng đội tuyển Baranh, AEA… Ông A. Ritder đã xây dựng lối đá hiện theo sơ đồ chiến thuật 4-4-2, có sự cải biên trường phái bóng đá châu Âu cho phù hợp với con người Việt Nam. Ông biết “đi vào lòng người” nên không chỉ quan chức Liên đoàn bóng đá VN mà các tuyển thủ đều kính nể ông. Nhiều cầu thủ vì những lí do khác nhau muốn không tham gia đội tuyển nhưng ông đã phân tích cho họ thấy trách nhiệm đối với Tổ Quốc nên đã vui vẻ nhận nhiệm vụ. Có điều, năm 2007, sức khỏe ông không được tốt (thay thận), lại ảo tưởng vào khả năng sức mạnh của các cầu thủ trẻ nên cùng một lúc tham gia vào quá nhiều giải đấu (Asian Cup, vòng loại Olimpíc, Seagame). Vì vậy, các cầu thủ không còn đủ thể lực để tham dự giải cuối cùng của năm 2007 là Seagame ở Thái Lan: thua Myanma ở bán kết. Do quá kỳ vọng vào đội tuyển U 23 nên lãnh đạo Liên đoàn trong giây phút nóng vội đã ép ông phải từ chức. Theo chúng tôi, hành động này mang tính chủ quan, nóng vội, chưa thấu tình, đạt lý. Cũng từ đó bóng đá nam VN đang lao dần xuống dốc (tụt hơn 50 bậc trên bảng xếp hạng của FIFA.
           Tháng 4/2008, sau nhiều tháng lựa chọn trên 50 hồ sơ (nhưng thực ra những huấn luyện viên ngoại chúng ta ưng ý thì khi mời sang thương thảo để kí hợp đồng họ đã có việc làm),cuối cùng mời ông H. Calisto, huấn luyện viên trưởng Gạch Đồng Tâm-Long An, làm huấn luyện viên trưởng. Từ tháng 4 đến tháng 8 ông theo dõi các trận đấu ở giải chuyên nghiệp, giải hạng nhất để chọn cầu thủ và thi đấu giao hữu 3 trận. Từ 10/9 đến cuối năm 2008, các tuyển thủ được tập trung luyện tập, thi đấu 2 giải giao hữu (Cúp TP. Hồ Chí Minh, Cúp T&T) cùng 2 trận giao hữu với đội tuyển Singapor, để cuối cùng bước vào giải AFF cúp. Huấn luyện viên H. Calisto có tham vọng xây dựng cho bóng đá VN một lối chơi riêng phù hợp với sở trường của con người VN là thông minh, khéo léo, nhanh nhẹn có kỹ thuật cá nhân tốt. Vì vậy, ông dạy cho cầu thủ lối đá nhỏ, nhanh, sệt; các đường chuyền ngắn. Bóng được các hậu vệ, tiền về biên phối hợp với tiền vệ trung tâm chuyền dần xuống biên sau đó chuyền trở lại cho tiền đạo cắm dứt điểm. Phải thừa nhận lối đá này phù hợp với thể hình, thể lực của cầu thủ VN. Vậy tại sao không thành công? Theo chúng tôi, lối chơi trên nếu ông H. Calisto dẫn dắt “thế hệ vàng” bóng đá VN thì đã thành công vang dội nhưng hiện tại các cầu thủ VN chưa có đầy đủ những tố chất và phẩm chất để chơi lối bóng này. Lối đá ông H. Calisto đang xây dựng không yêu cầu cầu thủ có thể hình cao to nhưng bắt buộc phải có kỹ thuật điêu luyện, thể lực sung mãn và tư duy chiến thuật linh hoạt, biến hóa, có tinh thần đồng đội cao. Thế nhưng, nhìn đội tuyển hiện nay chúng ta thấy:
          - Về thể lực: Sau một mùa giải kéo dài, nhiều tuyển thủ thể lực suy giảm, nạm chấn thương hoành hành;
          - Số tuyển thủ có kỹ thuật cá nhân điêu luyện không nhiều;
          - Tư duy chiến thuật thực hiện chưa nhuyễn, nhiều đường chuyền máy móc, sai địa chỉ;
         - Tinh thần đồng đội chưa cao;
         - Chưa có cầu thủ dẫn dắt lối đá và chỉ huy hàng phòng ngự.
Vì thế, trên cơ sở lối chơi của ông H. Calisto, chúng tôi đề xuất thêm một số điểm cho phù hợp với bóng đá VN hiện nay:
        1. Kiên trì theo đuổi và luyện tập lối chơi bóng đá nhỏ, chuyền ngắn… như hiện nay.
        2. Khi vào trận không nên tổ chức tấn công dồn dập như những trận vừa qua mà phải khi “khoan” khi “nhặt”. Nghĩa là khi bóng ở phần sân mình nên đá chậm, nhởn nhơ còn khi bóng sang phần sân đối phương chúng ta chuyển sang đá nhanh, tạo đột biến, bất ngờ. Cách đá chậm, nhởn nhơ bên sân nhà vừa có thời gian cho cầu thủ nghỉ sức, vừa tạo nên sự ức chế tâm lý cho đối phương và khi họ xông lên để cướp bóng là lúc họ mắc bẫy ta; những khoảng trống bên sân đối phương xuất hiện cho chúng ta khai thác.
        3. Các hậu vệ biên cần dâng lên tấn công nhưng các trung vệ không lên quá cao. Đồng thời tiền vệ trụ phải thường xuyên lùi về làm nhiệm vụ đánh chặn từ xa.
        4. Phải để lại một số tiền đạo, tiền vệ tấn công giỏi (thậm chí rất giỏi) làm nhiệm vụ “siêu dự bị”, tung vào sân đầu hiệp 2-khi đối phương mệt- nhằm tăng hiệu suất ghi bàn.