<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2008-06-15 12:08:52Lai Ly Anh Van>
NGHIÊNG MÌNH NGƯỠNG MỘ NGƯỜI TÀI
Tôi thường hay đọc sách, mỗi khi thấy được người tài thì lòng vô cùng thán phục. Thường hay tơ tưởng mà cảm khái viết bài này. Chao ôi, khi người ta có tài thì sướng biết là chừng nào, chả thế mà cụ Nguyễn Công Trứ xưa đã từng thốt lên sung sướng:
Cái tài ở mỗi người (tài) nó tỏ ra mỗi khác và dĩ nhiên cái cảm nhận mỗi người mỗi khác. Ví như Trang Sinh nhà ở ngay kinh đô mà nghèo đến nỗi cửa treo bằng chiếu, lối vào phải vạch cỏ mà đi. Đến nỗi người con cả Đào Chu công không thể tin theo lời bố, không thể cứ "để vàng đấy rồi về" kết quả là trái lời cha làm cho đứa em mà mình có trách nhiệm đi cứu đã không cứu được.
Lại nói Đào Chu công, tôi hết lòng thán phục cái tài ông. Nhiều người hay than "Sinh bất phùng thời" nhưng với ông Chu thì đâu có thế. Ông, lúc thì làm Đại phu cho Câu Tiễn tức là Phạm Lãi mưu thần đã giúp cho nước Việt thắng nước Ngô, lúc thì cày ruộng ở nước Tề, khi lại đi buôn ở đất Đào tự gọi mình là Đào Chu công. Ở đâu, việc gì ông cũng đều thành công vượt bực. Sướng thay có được chữ TÀI.
Một Bốc Thức của nhà Hán mới thật là kì tài. Sống ở nơi thôn dã, chỉ bằng việc chăn cừu mà danh tiếng đến tận tai vua khiến phải triều đình phải cho là chuyện lạ. Bốc Thức cha, mẹ mất đi chia gia sản cho em rất hậu, mình chỉ lấy 100 con cừu đem vào núi 10 năm làm nên sản nghiệp khổng lồ. Rồi ông đem vàng mấy ngàn lạng dâng cho quan huyện để dùng vào việc công mà không hề xin gì cho riêng mình. Anh chăn cừu Bốc Thức đã làm cho vua phải ngạc nhiên rồi cho với vào làm quan. Từ một người chăn cừu mà thành đại quan của triều đình, nếu nói đem tiền mua quan thì phải như Bốc Thức mới thật kì tài. Nhưng đâu phải là người mua quan, ấy là do vua mến mộ người tài đấy chứ.
Tôi thường hay đọc sách, mỗi khi thấy được người tài thì lòng vô cùng thán phục. Thường hay tơ tưởng mà cảm khái viết bài này. Chao ôi, khi người ta có tài thì sướng biết là chừng nào, chả thế mà cụ Nguyễn Công Trứ xưa đã từng thốt lên sung sướng:
"Trời đất ban cho một cái tài
Giắt lưng dùng để tháng ngày chơi"
Cái tài ở mỗi người (tài) nó tỏ ra mỗi khác và dĩ nhiên cái cảm nhận mỗi người mỗi khác. Ví như Trang Sinh nhà ở ngay kinh đô mà nghèo đến nỗi cửa treo bằng chiếu, lối vào phải vạch cỏ mà đi. Đến nỗi người con cả Đào Chu công không thể tin theo lời bố, không thể cứ "để vàng đấy rồi về" kết quả là trái lời cha làm cho đứa em mà mình có trách nhiệm đi cứu đã không cứu được.
Lại nói Đào Chu công, tôi hết lòng thán phục cái tài ông. Nhiều người hay than "Sinh bất phùng thời" nhưng với ông Chu thì đâu có thế. Ông, lúc thì làm Đại phu cho Câu Tiễn tức là Phạm Lãi mưu thần đã giúp cho nước Việt thắng nước Ngô, lúc thì cày ruộng ở nước Tề, khi lại đi buôn ở đất Đào tự gọi mình là Đào Chu công. Ở đâu, việc gì ông cũng đều thành công vượt bực. Sướng thay có được chữ TÀI.
Một Bốc Thức của nhà Hán mới thật là kì tài. Sống ở nơi thôn dã, chỉ bằng việc chăn cừu mà danh tiếng đến tận tai vua khiến phải triều đình phải cho là chuyện lạ. Bốc Thức cha, mẹ mất đi chia gia sản cho em rất hậu, mình chỉ lấy 100 con cừu đem vào núi 10 năm làm nên sản nghiệp khổng lồ. Rồi ông đem vàng mấy ngàn lạng dâng cho quan huyện để dùng vào việc công mà không hề xin gì cho riêng mình. Anh chăn cừu Bốc Thức đã làm cho vua phải ngạc nhiên rồi cho với vào làm quan. Từ một người chăn cừu mà thành đại quan của triều đình, nếu nói đem tiền mua quan thì phải như Bốc Thức mới thật kì tài. Nhưng đâu phải là người mua quan, ấy là do vua mến mộ người tài đấy chứ.