Chương 31
Quả nhiên ga rất nhỏ. Tôi tìm ra là nhờ cái đèn tín hiệu bên đường sắt. Ga không có ke lên xuống tàu. Đó là một căn nhà đắp đất, không lớn hơn cái bốt gác của cảnh sát. Nóc nhà, tuyết phủ dày cộm, như một cái nấm đơn độc giữa đồng tuyêt mênh mông. Trong nhà không có đèn, tối như mực. Tôi đẩy cánh cửa ghép bằng những thanh gỗ, bước vào. Quả như lời đội trưởng Tạ đã nói, có một bếp lò bằng thùng đựng dầu, than đã sắp tàn. Tôi rũ tuyết trên người, nhờ tia sáng yếu ớt hắt ra từ đáy ghi, tôi tìm thấy cây thông lò. Tôi dùng cây thông lò quét trên mặt đất, cuối cùng phát hiện ra đống than nhỏ ở một xó. Tôi cho than đầy lò, thông xỉ xong, bèn ngồi xuống chiếc ghế băng, tháo đôi giày bông rách ra, gạt sạch bùn tuyết, dùng đế giày quét sạch mặt lò, rồi hơ đôi giày và hai cái bánh quả lên đó.
Lò cháy rất nhanh,lưỡi lửa liếm ra cửa lò. Ánh lửa bập bùng trong căn nhà nhỏ. Hai bàn chân tôi kẹp lấy thành lò vỏ sắt, chỉ lát sau, toàn thân tôi ấm sực lên. Tôi vừa lật cái bánh, vừa ngắm gian nhà. Bốn vách tường chi chít những hình vẽ của hành khách cao hứng sáng tác trong lúc đợi tàu, y như lạc vào huyệt động của bộ lạc săn bắn nguyên thuỷ châu Phi đã từng ở. Điều kỳ lạ là ở đây không có cửa bán vé. Ơ, tôi nhớ lời anh cán bộ biên tập có nói, đây không phải là nhà ga, mà là một điểm lên xuống. Chỉ có tàu chậm gặp ga là dừng mới đỗ ở đây một phút. Tàu chậm đến đây lúc bốn giờ sáng vậy là tôi phải đợi ở đây đến bốn giờ.
Đợi thì đợi. Tôi ăn bánh quả cỏ, nhớ đến Hỉ. nếu thuận lợi, giờ này anh đã đến nhà bà cô. Tôi chân thành chúc anh ăn Tết vui vẻ, chúc anh từ nay sống hạnh phúc!
Tôi ngủ gật bên bếp lò ấm áp không rõ bao lâu chợt nghe tiếng chân giẫm trên tuyết lạo xạo ngoài cửa. Tiếp đó đội trưởng Tạ đẩy cửa bước vào.
-         Mẹ kiếp, tuyết to thật! – bác giậm chân, rũ quần áo và mũ, vươn cái cổ ho sù sụ, nói – Chú vẫn ở đây à? Thế nào, ở đây đỡ hơn chứ? mấy người kia bò trong tuyết hết đêm, thật tội!
Bác chưa biết "mấy người kia" đâu có bò trong tuyết. Họ về nhà ngủ từ đời địa nào. Tôi đâm ra thương và nể bác. Bác quan tâm chăm sóc cho tôi, bản thân bác cũng rất có trách nhiệm.
Tôi bảo bác ngồi bên tôi , đưa chiếc bánh còn lại để bác ăn. Bác cầm lên ngắm nghía, khen tôi biết nướng, nhưng bác lại để trên lò, không ăn. Bác nói, ở ngoài chuồng dê ninh một chảo xương to, cho vào đấy ít bột quả cỏ, làm một bữa "cháo dê", Những người đến làm đêm, mỗi người húp hai bát. Tôi nghĩ Hoa và bé Xá cũng ăn rồi, nghĩ vậy, lòng tôi thấy ấm hẳn lên.
-         Bác đội trưởng – tôi hỏi – có tóm được Hỉ không?
-         Tóm cái con khỉ. Thằng chết tiệt ấy lẩn lút rất giỏi. Nó đã bỏ đi thì ai mà tóm được! – bác xát xát mũi, nhìn lò lửa không chớp mắt.
-         Đã biết không tóm được tại sao còn bắt chúng tôi đi đuổi? – tôi ngạc nhiên.
-         Dào ôi – bác thở dài – không đuổi theo một tí cho có lệ thì không xong với nông trường bộ. Họ sẽ kêu ca, là nó bỏ đi mà lão Tạ cứ để mặc thì làm sao có ăn? Thế là tội lại đổ lên đầu. Tôi đến đây là để đợi đáp chuyến tàu bốn giờ đi nông trường bộ báo cáo.
Bác bảo tôi, phía đông, cách mười lăm cây số, là nhà ga, rẽ hướng nam mười cây số là nông trường bộ. đường sắt chạy xiên, ga sau cách nông trường bộ không xa, xuống tàu đi một cây số là đến. Thì ra bác cắt đặt rất khéo, vừa giả bộ đuổi theo Hỉ vừa nhân đó đi lên nông trường bộ.
-         Anh ấy có sai lầm gì không mà sao nông trường bộ cứ phải bắt lại hả bác?
-         Nó sai cái đếch gì. Nó chỉ có cái tội là làm giỏi quá nên không ai muốn nhả ra. Chú chỉ thấy hắn đánh xe nên không biết thôi, thật ra hắn làm việc nào cũng giỏi, từ cày bừa cuốc xới, đập lúa kéo trục đến nung gạch xây nhà. Thời buổi này tìm đâu ra lao động giỏi như thế?
Ôi Hỉ quả không nói ngoa. Tôi lại hỏi:
-         vậy nếu bắt được thì xử lý ra sao?
-         Xử lý cái cứt gì, cam đoan không bỏ đi nữa là xong thôi. Người ta đâu có ăn trộm ăn cắp gì?
Bác chống khuỷu tay lên cạnh bếp, mặt đỏ rực vì ánh lửa. Da mặt bác dãn ra, ánh lửa soi rõ những nếp nhăn chi chít, dấu vết của lao động quanh năm ngoài trời mưa nắng. Chắc bác bị đau mắt hột nặng nên nước mắt đục ngầu cứ ứa ra không ngừng. Tôi đoán con người bác già hơn tuổi bác rất nhiều. Nhưng lúc này, cũng như lần đầu tiên bác nói chuyện riêng với tôi, gương mặt bác đều bỉêu lộ sự khoan dung độ lượng mà chỉ người già mới có. Tôi cảm động quá, và cũng muốn được làm việc với Hỉ, nên suýt nữa thì "khai" với bác là Hỉ đang ở nhà bà cô, bác đến mà bảo anh ấy về. Nhưng nghĩ lại, thấy tốt hơn hết là đừng có chó chạy trước hươu để thất tín với anh. Tôi hỏi:
-          Bác đoán là anh ấy chạy đi đâu?
-         Đi đâu? Chắc chắn là đi Nội Mông rồi. Chỗ chân núi có bà cô. Cam đoan là hắn ăn tết ở đó.
Tôi giật mình. Thì ra bác không phái người đến con đường mòn dưới chân núi là có chủ ý.
-         Ôi chao – bác chùi nước mắt, không phải vì thương cảm, nhưng cử chỉ thì có vẻ như vậy  - giả dụ có tóm được thì cũng chỉ giữ được người chứ sao giữ được lòng. Tôi biết thằng cha ấy không có cô vợ tốt, không có gia đình thì hắn không ở lâu được đâu. Hôm nay tóm hắn về, ngày mai hắn sẽ lại trốn đi, chân mọc trên người hắn, ai mà kiểm soát nổi? Trước hết, hắn ở lại đội ta là đã có tính toán.
Tôi không dám nói gì thêm, chỉ theo dõi câu chuyện với thái độ ngờ vực, cứ lật đi lật lại cái bánh đã nướng vàng.
Bên ngoài không còn tiếng xào xạc nữa, có lẽ tuyết đã ngừng rơi. Sự im ắng căng thẳng trùm lên tất cả. Tiếng nổ lách tách của than kém phẩm chất càng tăng thêm tâm trạng bất an.
-         Chú Lân này – bác chợt quay mặt lại phía tôi – nói thật nhé, chú lấy Mã Anh Hoa đi.
Đây là lần thứ hai, hơn nữa, lại từ miệng hai người, bảo tôi như vậy. Tôi biết rõ, từ chuyện của anh Hỉ, mà bác đội trưởng nghĩ đến chuyện này. Và tôi lúng túng không biết trả lời sao.
-         Hoa là một cô gái đảm đang – bác nói – đôi khi cũng lòng thòng tí chút nhưng chuyện ấy có thể hiểu được. Một mẹ một con, tháng mười tám đồng lại gặp thời buổi đói kém, cô ấy có muốn cũng khó mà đứng đắn được. Có chú, cô ấy sẽ yên phận thôi.
Tôi những muốn quát to "Mã Anh Hoa đâu có lòng thòng với bọn đàn ông", Nhưng bốn năm lao động cải tạo và đến nay vẫn là thân phận của kẻ bị quản thúc, khiến tôi không đủ dũng khí tranh cãi với bác, đành chỉ im lặng cúi đầu.
-         Chú đừng ruồng rẫy cô ấy – Dừng một lúc, bác lại nói – Rất nhiều cô lúc trẻ bị lừa, sau lấy chồng đều trở nên khá. Đừng có nghe người ta đồn đại về "quán ăn Mỹ". Tôi biết, có đến mấy tháng cô ấy chỉ cảm tình với mỗi tay Hỉ, sau không hiểu sao lại thôi. Tôi thấy cô chú rất hợp. Chú lao động giỏi, tuổi cũng tương đối. Cô ấy còn có thể sinh con đẻ cái. Từ nay cứ sống ở nông trường này. Sống có đôi dù sao cũng đỡ cực hơn sống một mình. Tình hình đói kém cũng sắp chấm dứt, cuộc sống ngày sẽ khá lên. Nghe nói mấy tháng nay, Trung ương có cuộc họp gì đấy, rồi ra sẽ sửa lại chính sách mấy năm qua. Đời sống mà khá lên, thì ở đâu chả thế? Chẳng cần phải chạy về thành phố như mấy người trong tổ của chú. Nói thật tình, làm gì cũng nên làm cả đời. Chuyện cũ nên bỏ qua…
Bác không lên lớp cho tôi về đạo lý, đồng thời rất thận trọng khi đụng đến những vấn đề mà tôi đặc biệt nhậy cảm như xuất thân, sai lầm, thân phận của tôi, lại cho tôi biết tin mật về nội bộ Đảng. Giọng bác rất ôn tồn. Đã lâu, tôi chưa từng được nghe một đảng viên nói với tôi bằng cái giọng như thế. Bác hơn tôi nhiều tuổi. Ánh lửa hắt trên gương mặt mệt mỏi và sớm già, khiến bác có những nét nhân từ của bậc cha mẹ. Con người ta dù thô tục và kém văn hoá đến mấy, chỉ cần có tấm lòng chân thành, có tình có lý, thì vẫn vĩ đại và được tôn trọng. Trong cái đêm yên tĩnh này, bên lò lửa rừng rực và một túp lều nhỏ xíu như cái hang, khoảng cách giữa tôi và bác đã bị san bằng, nước mắt tôi trào ra ướt đẫm và từng giọt, từng giọt như máu đào rỏ xuống mặt bếp lò.
Bác liếc nhìn tôi, không nói gì nữa. Hai tay lồng trong ống tay áo, người hơi ngửa ra sau, dựa nghiêng vào vách lò, bác ngủ gà ngủ gật.

Chương 32
Đây là chuyến tàu khách kèm toa hàng. Toa khách sơn màu xanh lá cây, không đèn tối om. Toa chở hàng thì không rõ chở những gì, tuyết bám loang lổ trên tấm bạt to căng kín. Chiếc đầu máy cổ lỗ sĩ như bị bệnh suyễn, dừng lại thở phì phò. Đội trưởng Tạ trèo lên toa khách. Đoàn tàu lại ì ạch lăn bánh, khuất dần sau đám hơi nước. Hơi nước dần tan. Tất cả trở lại yên tĩnh. Tuyết ngừng rơi, tiếng xào xạc của tuyết bay cũng mất theo, thế giới ngưng đọng lại, phía trên là bầu trời xanh, phía dưới là mặt đất trắng. Tôi rời túp lều hình nấm, vượt qua đường sắt, trở lại con đường lớn có hai hàng liễu hai bên.
"Soạt, soạt, soạt", tôi đi như đếm từng bước, trong lòng cảm thấy thư thái và yên tĩnh. Đêm nay con người "lao động cơ bắp" và thế giới vụt trở nên đẹp đẽ và đầy thơ mộng trước mắt tôi. Hiện thực đã vượt xa mơ ước. Tấm lòng con người rực rỡ đến như thế! Sự vụng về trong cử chỉ, thô tục trong lời ăn tiếng nói và áo quần lam lũ vẫn không mảy may mờ nhạt ánh sáng nội tâm của họ.
Tôi vừa đi vừa suy ngẫm. Tôi nhận ra rằng, trong nền văn học của ta, trong nền văn học Trung Quốc và châu Âu mà tôi đã hấp thụ, hình như vẫn chưa có chỗ đứng cho người lao động chân tay, những con người thô lỗ và hoang dã, tuân theo một quy phạm đặc biệt về đạo đức, nhưng rất có trí, thông minh, cao đẹp, tình người. Số phận đã cho tôi cái duyên phát hiện ra họ, tôi ghi sâu vào dạ những con người ấy, từng người một, như những hạt kim cương.
Trời rạng sáng. Phía chân trời, ánh sáng ngưng kết lại thành một dải màu bạc. Tôi như đi trong thế giới thần thoại, một cành liễu bị gãy dưới sức nặng của tuyết, tung lên trời đám bụi thuỷ tinh, tơi tả như hoa lê gặp gió, tiếng rạn của băng tan trên cành cây, phát ra tiếng leng keng như gõ khánh bạc. Sức tưởng tượng làm tôi ngạt thở, đồng thời cảm thấy tác động của một lực tự nhiên, khiến đầu óc tôi bật ra sự linh cảm. Tôi chợt hiểu rằng dù cho anh thuộc lòng sách của Marx, đọc ngược không vấp một chữ, nhưng anh không yêu nhân dân lao động, trước sau cho rằng mình cao minh hơn những người lao động chân tay thô tục và không có văn hoá, thì anh còn xa mới là người macxít. Bọn tư bản chẳng đọc Tư bản đấy sao? Kennedy chẳng đã nghiên cứu Chiến thuật đánh du kích của Mao Trạch Đông đó sao? Quả vậy, "nhân dân lao động" không phải là cái gì trừu tượng, họ là những người như Mã Anh Hoa, đội trưởng Tạ, anh Hỉ…dù rằng họ còn lâu mới có dáng vẻ cao cả trang nghiêm của người lao động trong các tác phẩm văn nghệ.
Sung sướng  điên dại như người đọc trộm được sách nhà trời về kiếp nhân sinh, tôi rảo bước về phía cái bản bé nhỏ đến đau lòng, nằm giữa  vùng tuyết trắng. Tôi không thấy rét, trái lại, toàn thân nóng ran. Ở đó, có một người đang đợi tôi, người mà tôi yêu thương, từ giờ trở đi chúng tôi có thể dựa vào nhau để sống. Và còn nghĩ rằng, nếu lấy cô, tôi có thể thay dòng máu tư sản của mình, để chuyển dòng máu lao động cho thế hệ sau của tôi.
 Về đến bản thì trời đã sáng bạch, nhưng chưa thấy một dấu chân trên tuyết, các công nhân chưa ngủ dậy. Tôi đi thẳng đến nhà Hoa.
Có lẽ Mã Anh Hoa từ chuồng dê trở về chưa lâu, vừa làm xong bộ lông dê, chậu sành còn để nguyên trên sàn nhà. Chảo hấp bốc hơi nghi ngút, căn buồng sặc mùi dê. Bé Xá ngủ say trên giường. Tóc để xoã, nét mặt mệt mỏi, cô bận rộn giữa đám nồi chậu. Trông thấy tôi, cô tươi tỉnh lên một tí, đôi mắt như cười, nhưng giọng thì trách móc:
-         Anh đi đuổi thì thật là ngốc nghếch! mấy người kia họ đều về nhà ngủ.
Cô đã rõ chuyện Hỉ lại lang thang phiêu bạt, vậy mà cứ tỉnh như không khiến tôi hơi cáu. Tôi không thích vợ mình mà lại không có tình người. Tôi bảo cô:
-         Tôi không đi sao được? Đội trưởng Tạ đã phân công rồi.
-         Sa..a..o? – cô nhại giọng tôi – Nếu như đuổi kịp thì anh điệu anh ta quay lại phải không?
-          Tất nhiên rồi! – tôi cáu – Em không biết đấy, Hỉ là con người tốt!
-         Thì em có bao giờ nói anh ấy là người xấu – Cô dừng lại một lát, vẻ không vui – Anh thì chả nghĩ gì đến em cả…
Tôi cầu hôn bằng cách thăm dò:
-         Sao lại không? Bác Tạ còn khuyên anh nên tổ chức sơm sớm. Bác ấy còn bảo "sống có đôi hơn sống một mình".
-         Bác ấy cũng cái lối "ăn dưa mặn" nên lo bò trắng răng – Cô đứng dậy úp cái chậu đã rửa sạch lên mặt bệ đất, nói dứt khoát – Xin đừng ai nhiều lời về chuyện của hai ta! Em có ý của em.
Cảnh cầu hôn tức cười đã chấm dứt trong thảm bại. Cuộc sống vừa mở ra một hướng, thoắt cái đã khép lại như cũ, vẫn là cái hiện thực khắc nghiệt, không thơ mộng chút nào. Tôi không sao hiểu được sự quan tâm từng ly từng tí của cô với tôi là xuất phát từ tình yêu, hay là cách làm duyên của một cô gái bụi đời? Tôi đứng ngây bên cửa, rũ áo ra về hay ở lại, tìm hiểu cho rõ "ý" của cô?
Bên ngoài lại có tiếng chân đi cà nhắc. Cô vội vàng gạt tôi sang một bên vớ lấy cây gậy phía sau tôi chống cửa lại, rồi xoay người áp sát ngực tôi, rụt cổ, lè lưỡi, mỉm cười tinh nghịch như trẻ nhỏ chơi trò ú tim. Cô đợi bác quản lý thọt gõ cửa.
-         Cô Hoa! Cô Hoa! – bác quản lý đẩy cửa, hạ giọng gọi tiếp – cô Hoa ơi, cô Hoa!
Cô không lên tiếng ngay. Lát sau cô mới lấy giọng ngái ngủ hỏi vọng ra:
-         Ai đấy? – Hỏi xong cô ngửa mặt nhìn tôi, chun mũi một cái rồi cửa khe khẽ.
-         Tôi đây! Cô Hoa ạ, tôi đây!
-         Ngủ rồi! – cô dài giọng, tiếng nói hoàn toàn trái ngược với nét mặt – Tôi buồn ngủ quá rồi, nếu còn việc thì đợi ngủ dậy hẵng làm!
-         Ồ, không gọi cô đi làm đâu! Dậy đi, phía tây chuồng dê, cột thứ ba, tôi giấu cho cô một bộ lòng, đến mà lấy! – Đem cho mà nghe giọng như van nài.
-         Hay quá! – cô lại quay về phía tôi, nháy mắt một cái – Lát nữa tôi dậy, sẽ lấy về.
Bác quản lý còn dùng dằng không đi, cứ hai chân đổi chỗ cho nhau ở phía ngoài. Khoảng thời gian hai người đối thoại qua cánh cửa, tôi còn căng thẳng hơn lần trước. Lần trước giữa tôi và cô còn có một khoảng cách, lần nay thì cô đã nép sát vào lòng tôi, vừa trêu chọc bác quản lý, vừa nghịch cúc áo bông của tôi. Tôi vì miếng ăn, đã nhiều lần nguy khốn, dễ bị người ta phát giác hơn lần này nhiều, nhưng lúng túng như gà mắc tóc thì lần này mới là lần đầu. Tôi thấp thỏm đến lạnh toát cả người. Cô cười, nháy mắt với tôi, nhưng tôi không cười được, cảm thấy không có gì để cười. Vì hốt hoảng, tôi cũng không rõ thời gian kéo dài bao lâu nữa, bác quản lý mới lê cái chân thọt bỏ đi. Bên ngoài trở lại yên tĩnh.
-         Hì..hì.. – cô quay mặt lại, dúi một cái vào bụng tôi, nói – Anh chàng ngốc ấy có ý tứ đấy. Lát nữa em đi lấy! Ăn không là cái chắc!
-         Ôi chao! – tôi không nói được gì. Cuộc sống tươi đẹp đã xỉn màuthì không có gì khó coi hơn.    
-         Kìa anh, anh lạnh đến nỗi này cơ à? – Cô cầm tay, dang tay tôi ra để tôi ôm lấy ngang người cô, rồi cô kéo tà áo lên để tôi luồn vào trong – Nào, để em sưởi ấm cho anh!
Qua lần áo mỏng, tôi cảm nhận được hơi ấm của thân thể cô. Trong vòng tay tôi là eo lưng đầy đặn và mềm mại, vậy mà tôi không thấy thèm muốn. Tôi e rằng tôi đã đánh giá sai về con người, về cuộc đời. Sự lạnh nhạt ban nãy và cái âu yếm hiện nay, cái nào đáng tin?
-         Cún của em, anh ngốc thật đấy! – cô ngẩng mặt nhìn tôi, nói – Thế nào là "sống có đôi hơn sống một mình"? Anh thử nghĩ coi, chúng ta lấy nhau thì anh phải kiếm củi, gánh nước, việc nào chẳng đến tay? Có con thì anh phải giặt tã lót, suốt ngày khói lửa hun đỏ mắt, vất vả đến bù đầu. Mười tám đồng, ngay cho bản thân anh cũng không đủ, làm sao lo ăn, lo mặc cho một nửa người nữa? Chi bằng cứ như hiện nay, anh đến là ăn, ăn xong thì đọc sách. Cún của em, anh ngốc thật đấy!
Tôi bừng tỉnh. Thì ra, khi cô nói rằng cô có ý của cô, tức là cô nói vì tình yêu, vì tôi mà xả thân thế này đây. Nhưng tôi đáng giá bao nhiêu để cô phải hy sinh như thế? Thế giới, con người và người lao động chân tay vô học lại trở nên đẹp đẽ trước mắt tôi. Tôi nghĩ rằng tôi hiểu cô hơi khó vì tôi chưa bao giờ có tinh thần vị tha, xả thân vì người mình yêu, chưa bao giờ!
Tôi chỉ biết có tôi. ngay dù "nâng tầm lên" cũng là vì tôi mà nâng! Đó là khoảng cách lớn giữa tôi và cô.
Tôi ôm cô vào lòng. Giờ đây tôi mới thấy yêu cô thật sự, không phải để đền ơn, không phải  vì cảm kích! Tôi như nói mơ,  Hoa ơi, chúng mình cưới đi. Người ta sống chết thế nào, chúng mình sống như thế. Để anh chia xẻ gánh nặng với em chẳng hơn sao?
-         Sa..a..ao? – cô ẩy tôi ra, đắm đuối nhìn vào mắt tôi nói dỗi – Em không thể để cho anh "con, vợ: rợ buộc chân" như những người chồng khác. Nếu vậy thì là đồ bỏ đi! Anh là học trò thì phải đọc sách, khổ mấy em vẫn vui! Em cần chia xẻ cái gì? Anh chia xẻ được cái gì? Chúng mình lấy nhau thì đám ngốc nghếch kia còn đem đến cái gì nữa? Đấy, anh xem, em không nhúng tay vào mà bộ lòng dê lại giấu ở đàng kia? Cún của em, anh cứ ngồi mà ăn chẳng hơn sao?
Cô yêu cầu tôi đọc sách, nhưng vì sao mà đọc thì cô không nói. Theo cô, đọc sách là bổn phận của tôi, thiên chức của tôi, như mèo thì phải bắt chuột! Tôi thấy buồn cười, nhưng phải thừa nhận sự suy nghĩ của cô là rất thực tế. Tôi nhủ thầm: Ôi suy tính của đàn bà! Nhưng đây lại là một sự sỉ nhục đối với tôi. Lẽ nào tôi dựa vào sắc đẹp của một người đàn bà để no ấm, để "đọc sách"! Như vậy là tôi tự hạ thấp tôi.
-         Không – tôi nhắc lại – Chúgn ta cứ lấy nhau. Anh không thể để em làm như thế. Chúng ta cứ lấy nhau.
-         Chao ơi, Cún của em! – cô nói – Em chưa bao giờ nói là chúng ta không lấy nhau. Em đã nghĩ kỹ rồi, nếu không, em làm thế này để làm gì? Đợi thời kỳ "hạ thấp tiêu chuẩn" qua đi, đời sống khấm khá hơn thì chúng mình đi đăng ký, để cái lũ ngốc ấy trắng mắt ra…
-         Không, không! – tôi cố chấp – Anh không để em làm như vậy, có khác gì lừa dối người ta?
-         Ai lừa ai? – cô an ủi tôi – Anh thử nghĩ coi, những thứ mà họ đem đến cho em, họ móc từ hầu bao của họ ra đấy chắc? Em không nhận thì họ đem về nhà họ ăn, chẳng bằng mìnhăn quách cho xong! Em bảo này, đám cán bộ chỉ có mỗi bác Tạ râu là người tốt thôi!
Tôi choáng người trước sự tính toán dứt khoát, hiện thực và tỉnh táo của cô. vậy tôi phải sống theo một tiêu chuẩn đạo đức nào? Cô chưa hề hỏi tôi về chuyện này. Theo kiểu của tôi để lần hồi ngày tháng, thì còn đâu cái đứng đắn của một thằng đàn ông? Cô cho rằng, đây chẳng qua chấp kinh thì phải tòng quyền cho qua lúc cực kỳ khó khăn. Còn tôi, sức khoẻ đã được hồi phục – nhờ cô ứng xử linh hoạt mà hồi phục – hơn nữa lại còn "đọc sách"! Sự nhục nhã do những quan niệm về đạo đức của tôi đã chống lại cô.
-         Không – tôi vẫn kiên quyết – Em đừng làm thế. Chúng ta cứ lấy nhau. Đội trưởng Tạ đã tán thành rồi, ta đi đăng ký thôi!
-         Phải chăng anh không tin em? Sợ em lấy người khác? – Cô hỏi, nét mặt nghiêm túc. Rõ ràng cô hiểu lời đề nghị của tôi. Thế là cô sà vào lòng tôi, nhón chân để khuôn mặt cô dụi vào mặt tôi, nũng nịu – Nếu vậy, anh chiếm lấy nó ngay đi, anh muốn thì anh cứ "ấy" đi!
Qua một đêm vất vả, lúc này cô đã thấm mệt, đôi mắt đẹp quầng thâm càng rõ. Cử chỉ hiến thân ấy hoàn toàn không phải vì ham muốn, mà là tình yêu thương cháy bỏng vì tình. Tôi thấy mình vô cùng hạnh phúc, đúng thế, hạnh phúc đến nỗi tim thắt lại. Khúc hoà tấu nổi lên trong lòng tôi! Dòng nhạc không lời dịu dàng tuôn chảy, không phải vì nhục dục, cũng không phải vì tình yêu chung chung, mà là một tình cảm thiêng liêng thuần khiết! Yêu có mức độ thì đòi chiếm hữu người mình yêu. Yêu không giới hạn thì chỉ đòi được yêu. Thần thánh là do con người sáng tạo ra. Trong quá trình tạo ra thần thánh, chắc chắn con người đã từng ôm ấp nhân tố tình cảm đó. Tôi hôn cô một cách thành kính, rồi nhẹ nhàng ẩy cô ra:
-         Không – tôi nói – Đợi sau ngày cưới.
-         Vâng – cô lập tức né ra, ngước nhìn tôi, giọng tỉnh táo và quả quyết – Anh yên tâm. Dù dao có chém rơi đầu, còn cái thân em vẫn theo anh!
"Dù dao có chém rơi đầu, còn cái thân em vẫn theo anh!", không một lời chỉ non thề biển cao nhã nào bày tỏ được tình yêu chân thành, vĩnh cửu như câu nói ứa máu và hoang dã đó!
Ôi, cuộc sống gian nan và đẹp đẽ! Tôi run lên!

Chương 33
Ngủ đến giữa trưa, tôi bị một ông tổ trưởng gọi dậy. Đó chính là cái ông mặt mày ủ dột dẫn chúng tôi đi làm buổi đầu tiên. Ông nói vắn tắt là đội trưởng Tạ sai ông đánh xe đưa tôi lên nông trường bộ, đem theo đồ đạc, có lẽ ngày Tết trên ấy nhiều việc nên gọi tôi lên làm.
Tôi vội vã bò dậy. Đồ đạc thì có gì là chuẩn bị! Cuộn một cuộn là xong. Tôi đến nhà Hoa lấy đôi giày cô khâu cho tôi. Tôi đẩy cửa, Hoa vẫn đang ngủ say. Không sao, khì về hãy lấy. Gọi lên nông trưởng bộ, ngoài tôi ra, còn có năm người nữa. Người lái xe là một thanh niên. Anh ta nhìn lần lượt từng người, rồi quay về phía tôi hỏi:
-         Này, ai là "phái hữu" dạy ở trường cán bộ tỉnh?
Tôi bước lên một bước hỏi:
-         Tôi, nhưng đó là chuyện xưa.
-         Tôi biết – anh thanh niên cười có ẩn ý, hất đầu – Anh ngồi lên buồng lái. Còn lại thì lên hết rơ móoc, nghe rõ chưa?
Năm người kia vội vã leo lên rơ móoc, dùng chổi quét tuyết dầy đến nửa mét trên thùng. Tôi trèo lên cabin bằng tôn, nhét bọc hành lý sau lưng. Anh thanh niên chờ mọi người thu xếp xong chỗ ngồi, kiểm tra lại móc kéo, rồi phát động máy bằng một sợi dây da dính đầy dầu mỡ, trèo lên cabin lái đi.
Chiếc máy kéo rẽ vào con đường xuyên qua bản theo hướng tây. Đây đó một màu tuyết trắng. Hai bên đường cành cây rủ xuống trong suốt như thuỷ tinh. Ánh nắng xuyên qua lớp mây dầy, rải những đốm vàng trên cánh đồng tuyết phủ. Những con quạ và ác là đi tìm mồi, vừa bay vừa kêu. Đường rất khó đi, bánh xe luôn bị trượt. Anh thanh niên lái rất cẩn thận. Anh trạc tuổi tôi, đã nhìn thấy vệt đen mờ của ria mép, sống mũi hơi thấp, nhưng đôi mắt lại rất sáng.
Đến đoạn đường bằng phẳng, anh hơi ngả người ra sau, liếc nhìn tôi nói:
-         Bố tôi biết anh. Ông cụ từng học ở trường cán bộ, anh có dạy ông cụ.
-         Vâng – tôi ậm ừ, cũng không hỏi bố anh là ai. Lúc này hỏi những điều ấy có nghĩa gì? Chuyện đã qua là đã qua. Nhưng hôm nay, chiếc máy kéo chở tôi từ cánh đồng tuyết trắng nhằm hướng chân núi ẩn hiện sau mây mù đầy bí hiểm, số phận sẽ ra sao đây?
-         Anh biết ta đến nơi nào không? – anh thanh niên xoay vô lăng hỏi tôi.
-         Không biết – Tôi trả lời – Tôi đang định hỏi anh câu ấy.
-         Chà! – anh thanh niên thở dài, giọng thông cảm – Nông trường sai tôi chở các anh đến cái đội dưới chân núi. Có lẽ anh đã nghe nói, đó là nơi chuyên trừng phạt…Nông trường cho mấy người các anh là ương bướng, phá phách. Chuyện của anh vốn không có gì. nhưng sáng nay, đội của anh có một lão gầy nhom đến cắt hộ khẩu về thị xã. Chắc anh biết vì lão ở cùng phòng với anh. Lão nói với cán bộ tổ chức là đêm qua đội anh có người bỏ đi, người ấy có quan hệ rất tốt với anh. Hàng ngày anh vẫn đến nhà anh ta. Trước khi bỏ trốn ,anh ta còn đến tìm anh. Lão đoán chắc là hai người có âm mưu gì đó. Cán bộ tổ chức soát lại lý lịch, thấy anh xuất thân không tốt, chưa bỏ được cái mũ "phái hữu". vậy là mấy ông cán bộ bàn nhau thêm tên anh vào. Chính mắt tôi trông thấy. Ông đội trưởng rậm râu ccanh đến phòng nhân sự làm ầm lên, đòi bảo lãnh cho anh, nói rằng anh là người tốt. Ông bị họ cạo cho một trận, phê bình ông thiếu cảnh giác, đã để chạy mất một lao động giỏi, lại còn bao che cho một tên "Phái hữu" nổi tiếng đã từng bị phê phán trên báo chí. Họ còn bắt ông ta về viết kiểm điểm. Cái nông trường này cứ đến ngày Tết ngày lễ là y như rằng lại chỉnh đốn một trận, làm như kẻ xấu như nhằm vào những ngày đấy phá hoại! Đúng không nào? trước tết Nguyên Đán tôi đưa đi bốn người, hôm nay lại đến lượt sáu người các anh…Đên nơi, anh nên  cẩn thận, chúng sẽ lột da anh đến ba lần…
Thật kỳ lạ, tôi không bị bất ngờ trước những điều anh nói. Tôi không ngạc nhiên, cũng không sợ hãi. Thậm chí tôi còn cho rằng tôi và Hoa vẫn cùng ở một nông trường, không bao lâu sẽ gặp lại nhau. Tôi chỉ ức một nỗi, tay "Chủ nhiệm kinh doanh" đến lúc ra đi vẫn không buông tha tôi. Con người thật là cao đẹp, nhưng cũng có người xấu xa ghê tởm. nếu không thế , con người sẽ không sáng tạo ra ma quỷ cùng thánh thần! Cơn giận đã át nỗi nhớ Mã Anh Hoa và kích động sự chống đối của tôi. Tôi lặng nhìn phía trước mặt: trên đồng tuyết mênh mông, một tia  nắng đã xuyên thủng tầng mây, phóng thẳng xuống chân núi như một lưỡi kiếm sáng loáng. Cái cảnh ấy tôi rất quen thuộc, hình như đã gặp trong giấc mơ. Giờ đây tôi đã khoẻ, tôi hiểu được sách của Marx. Tôi tin rằng bất kỳ ở đâu tôi cũng có một sức mạnh mới để chống lại số phận khắc nghiệt.
Chiếc máy kéo lắc lư. Anh thanh niên để hết tâm trí vào tay lái. Tôi chợt nhơ; là quên bảo với Hoa về cái bàn trà và tải đậu của Hỉ để lại. Cái bàn chưa hẳn sẽ  bị lấy đi. Còn tải đậu thì chỉ mình tôi mới biết. nó sẽ nảy mầm khi trời trở ấm và tuyết đã tan.
Đúng như lời anh thanh niên nói. Ở cái đội dưới chân núi này, tôi bị tước hết quyền đi lại và gặp gỡ người không phải là ruột thịt. Hai tháng sau, một anh ốm nằm nhà khẽ ms với tôi là có một "cô nàng thật xinh" ôm một cái gói nhỏ đến thăm tôi, bị cán bộ căn vặn hồi lâu, rồi bắt phải quay về cái gói nhỏ cũng không cho phép gửi lại. Hôm ấy tôi vác mười tiếng đồng hồ đá hộc kè cửa mương, mệt đến đứt hơi. Tôi thương cô đi bấy nhiêu đường đất! nhưng tôi chưa kịp nhớ cô thì đã thiếp đi. Ít lâu sau, trong phong trào "Hàng năm hàng tháng hàng ngày không được quên đấu tranh giai cấp", tôi bị quản thúc ba năm về tội "Viết nhật ký phản động". Trong phong trào "Giáo dục xã hội chủ nghĩa" tôi bị đưa đi lao động vì tội "phái hữu lật lại án". Hết hạn lao động trở về nông trường thì gặp "đại cách mạng văn hoá", tôi bị thăng cấp thành "Phần tử xét lại phản cách mạng" bị quần chúng đấu tố. Năm 70, tôi bị giam tại nhà giam riêng của nông trường. Nhà giam này không do Công an quản lý, không có chế độ nội quy của một nhà tù hiện đại, nó là bản sao của nhà trừng giới của tôn giáo La Mã.
Hồi năm 68, khi tôi mãn hạn giáo dục lao động trở lại nông trường mới biết trong thời gian tôi bị quản chế trước đó, Hoa vẫn không lấy ai. Sau khi tôi bị đưa đi giáo dục lao động, cô đem bé Xá về ở với anh cô ở huyện, không bao lâu ,cô và cả nhà anh trai cô trở về Thanh Hải, nghe nói anh cô cũng phạm sai lầm gì đấy.
Năm 71, tôi bị giam ở nhà tù riêng của nông trường, ngay đến Tuyển tập Mao Trạch Đông cũng không cho "phạm nhân" xem, nói rằng nhiệm vụ chủ yếu của chúng tôi là cải tạo bằng lao động, đọc Tuyển tập Mao Trạch Đông sẽ học được sách lược đấu tranh với lãnh đạo nông trường! một hôm, tôi đến đắp lò ở phòng giáo vụ của trường dành cho con em trong nông trường, các giáo viên đều lên lớp, tôi hối hả lùng sục sách để đọc. Nhưng trên bàn toàn là vở tập của học sinh, chỉ mỗi quyển Từ Hải để trên giá. Tôi giở mục Hoa Mã Anh thấy giải thích như sau:
        Một loại thực vật tên khoa học là ALBIZ JULIBRISSIN, còn có tên là "Hợp Hoan". Họ đậu, lá rụng theo mùa. Lá kép hình lông vũ, về đêm lá khép lại từng đôi. Mùa hè ra hoa. Hoa bông tròn, cánh hoa nhiều lớp, màu hồng, nhiều nhị đực. Quả cứng hình đũa, hơii dẹt, không tách vỏ. Mọc chủ yếu ở miền Trung Trung Quốc. Ưa ánh sáng, chịu hạn, chịu đất cằn. Gỗ màu đỏ nâu, vân thẳng, thớ mịn, dễ nứt nẻ, có thể đóng đồ đạc. Vỏ có thể lấy nhựa. Vỏ không dùng làm thuốc, tính bình, vị ngọt. Công dụng: an thần, giải muộn, chữa chứng uất, mất ngủ, chấn thương do bị ngã hoặc bị đánh đập, viêm phổi..Hoa gọi là hoa Hợp hoan, công dụng như vỏ. Còn có tên là cây Lục hóa.
Ôi, những câu chữ trong giải thích đều đúng như con người của cô "Ưa ánh sáng, chịu được hạn, chịu được đất cằn". Chẳng phải tính cách của Hoa là như vậy sao?
Nhưng đêm ấy tôi mất ngủ. Công dụng làm thuốc của cô không có hiệu quả. Cây lục hoá, cây xanh! Trước mắt tôi là những câyxanh kết thành một đại dương mênh mông xanh thẳm…

Chương 34
Vừa chẵn hai mươi năm trôi qua. Hai mươi năm, một phần năm thế kỷ! Đất nước và tôi đã thoát khỏi số phận đau thương, trả xong cái giá phải trả cho lịch sử. Vẫn là vào mùa xuân có tuyết, tôi cùng đồng chí phụ trách Sở văn hoá và xưởng phim, ngồi hai xe du lịch Toyota, đem theo bộ phim màu màn ảnh rộng dựng theo một truyện dài của tôi, về chiếu ở nông trường để cám ơn. Sau buổi chiếu phim, Giám đốc và Bí thư nông trường tiễn chúng tôi về nhà khách. Tôi hỏi ông đội trưởng Tạ ở đâu? Họ thậm chí không hề biết có một đội trưởng tên là Tạ. Họ đổi về đây năm 1978, có lẽ khi ấy bác Tạ không còn ở nông trường.
Đêm khuya, tôi nhẹ nhàng ra khỏi cái nhà khách rất tiện nghi. Ánh trăng mờ ảo, đêm lạnh như băng. Tôi một mình đi  bộ đến đội Một.
Tuyết trắng, vẫn là cái tuyết trắng phau ấy phủ lên đội Một mà tôi từng ở. Từ chuồng dê vọng lại tiếng chó sủa, ngoài ra, đêm yên lặng như trong mơ. Tôi đứng lặng bên cầu, chuyện cũ như mây dồn khói toả, từ bên kia đầu cầu cuồn cuộn xô tới. Bên tai tôi vọng lại tiếng hát của Hoa, điệuhoàn toàn"Hoa" sao mà thanh thoát, trong sáng, uỷên chuyển và sâu lắng…
        Kim Sơn, Ngân Sơn, Bát Bảo Sơn
        Cho gỗ đàn hương lát ván sàn
        Muốn rẽ duyên ta thì hẵng đợi
        Sông Hoàng mười hai khúc, nước khan!
Rõ ràng tôi trông thấy cô tươi cười đi tới. Cô đi mà như bay, mặt tuyết không hề in vết chân. Cô vẫn đẹp, vẫn khoẻ mạnh, vẫn nét mặt rạng rỡ như thế. Đến trước mặt tôi cô cười khúc khích. Ôi, tôi quen thuộc biết bao tiếng cười ấy – bảo tôi "Dù dao chém rơi đầu, còn cái thân em vẫn theo anh!"
…Nhưng đêm vẫn yên tĩnh, tuyết vẫn trắng toát một màu. Ngoài tôi ra, bốn phía không có ai, không một tiếng động…Giọt nước mắt lặng lẽ ứa ra từ cặp mắt từ lâu đã ráo hoảnh của tôi, nó trào ra từ chiều sâu của ký ức, như rỉ ra từ lòng giếng cạn. Vậy, con người ta không nên vứt bỏ quá khứ, mất đi quá khứ cũng là mất đi bản thân mình! Tôi đã trải qua cuộc sống gian nan ở nơi này, nhưng cũng chính ở đây tôi bắt đầu nhận thức được cái đẹp của cuộc sống!
tháng Sáu năm 1983, tôi tham dự một cuộc họp quan trọng của nước Cộng hoà tại thủ đô Bắc Kinh. Quân nhạc cử bài quốc ca hùng tráng. Tôi, các đồng chí lãnh đạo nhà nước và Đảng, các nhân sĩ có ảnh hưởng đến từ mọi miền đất nước, đều đứng nghiêm. Lúc này những hình ảnh quen thuộc lướt qua trong đầu, tôi nghĩ, bài quốc ca trang nghiêm không chỉ dành cho các chí sĩ gần thế kỷ nay phấn đấu cho sự sống còn của dân tộc và phồn vinh của đất nước, không chỉ dành cho lớp cách mạng tiền bối phấn đấu để dựng nên nước Cộng hoà, không chỉ dành cho các liệt sĩ đã hy sinh để bảo vệ lãnh thổ và sự tôn nghiêm của đất nước…Bản nhạc hùng tráng đó còn dành cho những con người lao động bình thường, sau ngày thành lập nước đã tự giác hoặc không tự giác gắn bó chặt chẽ với nước Cộng hoà, với Đảng, đã ủng hộ Đảng bằng sức chịu đựng và tinh thần khắc khổ, để cuối cùng tìm ra con đường đúng đắn. Họ chính là những CÂY XANH mọc khắp mọi miền đất nước, vỏ thôi nhám, nhưng lá thì xanh mướt! chính họ đã tô điểm cho Trung Quốc ngày thêm đẹp.
còn tôi – một trí thức xuất thân từ gia đình tư sản, từng hấp thụ văn hoá phong kiến và tư sản, hôm nay đảm đương sứ mệnh lịch sử chấn hưng Trung Hoa, cùng bàn bạc với lãnh đạo nhà nước và Đảng về những vấn đề của đất nước, tôi không bao giờ quên người lao động chân tay. Chính họ đã cho tôi sức mạnh vật chất và tinh thần khi linh hồn tôi đã kề bên vực thẳm, giúp tôi tìm chân lý qua sách của Marx. Và những người như Mã Anh Hoa, đội trưởng Tạ, anh Hỉ, tuy không còn quan hệ với tôi, nhưng tấm lòng trong sáng và dấu vân tay đẹp như viên kim cương của người lao động chân tay ấy, đã thấm vào dòng máu của tôi, là nhân tố biến tôi thành con người mới.
 
HẾT

http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237nvnvn0n4n0n31n343tq83a3q3m3237nvn


Truyện Cây hợp hoan - Trương Hiền Lượng

Đã mang vào thư viện

Thành thật cảm ơn Tumbleweed nhiều và chúc Tum
năm mới Kỷ Sửu vạn sự như ý, an khang, thịnh vượng

Thân