Ngày Chủ Nhựt mùng 7 tháng 12 vừa qua, báo chí và TV Pháp đều loan tin ông Cò Lộc, Le Chinois, từ trần trong đêm thứ Bảy, mùng 6 tại thành phố Nice, miền nam nước Pháp do bịnh tim, hưởng thọ 75 tuổi.

Không riêng báo chí Pháp loan tin, mà cả nhiều hãng tin ngoại quốc như AP cũng đưa tin về cái chết của ông Cò Lộc.
Ông Cò Lộc không phải là một ông Cò bình thường như những ông Cò của Pháp. Mà đây là một trường hợp hi hữu vì điển hình về gương phấn đấu bản thân, chọn lựa giữa sự lương thiện và băng đảng tội ác, ý chí mãnh liệt của một người sanh ra và lớn lên trong một khu phố ‘có vấn đề xã hội’, gốc di dân từ xứ Đông dương, để thoát ra và vượt lên cao, trở thành một cảnh sát cao cấp của Pháp và xuất sắc có một không hai.

Ngoài ra, ông còn viết hơn 10 quyển sách nói về ông như tự truyện, về nghề nghiệp và đời sống xã hội nơi ông sanh ra và lớn lên. Đặc biệt hơn nữa, sách của ông được dựng thành phim truyện nhiều tập và ông thủ diễn vai chánh.

Cho đến hôm nay, bạn bè, đồng nghiệp, nhân viên dưới quyền của ông gởi thư bày tỏ sự xúc động và thương tiếc về sự ra đi của ông ở tuổi 75 ngày nay là quá sớm. Nhiều kỷ niệm chung được nhắc nhở trong những lời phân ưu. Thật đẹp!

Về phía Chánh quyền, Bà Michelle Alliot-Marie, Tổng trưởng Nội vụ, ngày Chủ Nhựt, bày tỏ lời thương tiếc nồng nàn về sự mất mát này và phân ưu cùng gia đình người quá cố ‘…thương tiếc người công chức cao cấp, danh dự của ngành Cảnh sát Quốc gia, một gương mặt biểu tượng của giới Cảnh sát, hơn nữa, đặc biệt của Marseille’.

Xóm Ma-Thiên-Lảnh

Khu phố nơi ông Lộc sanh ra đời ngày 2 tháng 04 năm 1933 là một khu phố bình dân, hỗn tạp, đầy tội phạm, nằm ở cuối Đại lộ La République, gần bến Cảng Marseille, có tên gọi Panier. Nơi đây, người Việt Nam ở Hải phòng, Kiến An, sau Đệ I thế chiến, đi làm tàu biển cho Pháp như thủy thủ, phụ bếp, tụ tập nhau lại để chuyển hàng đem từ Việt Nam qua cho các bà Việt Nam ở đây chuyền tay nhau buôn bán, kiếm chút tiền còm phụ thêm đồng lương hàng tháng. Ít lâu sau, Panier trở thành khu phố của người Việt Nam làm tàu. Về sau, có nhiều người Việt Nam ở lại sanh sống luôn. Ông Cò Nguyễn Văn Lộc sanh ra từ một gia đình Việt Nam, thủy thủ, thuộc cư dân của xóm này.

Vào đầu thập niên 60, khi 3 tàu hành khách cuối cùng Cambodge, Laos, Việt Nam của Công ty Messageries Maritimes ngưng hoạt động, thì xóm Ma Thiên Lảnh cũng bắt đầu chuyển biến. Người Việt Nam lần lượt đi đến nơi khác tìm công ăn việc làm. Phần lớn, họ chuyển qua nghề làm tiệm ăn Việt Nam. Ngày nay, xóm Ma Thiên Lảnh chỉ còn lại kỷ niệm ở những người lớn tuổi. Ông Cò Lộc cũng thiên di qua định cư ở Nice.

Ngày trước, ở Pháp, ít người biết ai là người Việt Nam vì không phân biệt được với người Tàu, người Nhựt. Vả lại, lúc bấy giờ, người Việt được biết là annamite. Do đó, về sau này, người Việt gọi nhau là ‘dân mít’ để phân biệt với ‘dân rệp’ (á rặp), ‘dân lọ’ (phi châu đen). Khi có một người Việt Nam nào đánh lộn với tây thì người ta bảo đó là người Nhựt Bổn vì can đảm, ngon lành.

Bị gọi là chinois không chỉ là đồng hóa với người Tàu vì màu da, mà còn bị miệt thị nữa. Lắm khi gặp người Việt Nam, họ gọi ‘le sale chinois’, thằng chệt dơ dáy hoặc chinetoque (khinh rẻ vì kỳ thị chủng tộc). Chệt bị khinh rẻ lây lan qua Việt Nam chớ riêng người Việt Nam không bị mang tiếng xấu tập thể như vậy.

Cậu bé Nguyễn Văn Lộc hằng ngày đã phải chịu đựng cái xã hội khó sống của cậu. Bao lần, Lộc đã phải xiết chặt nắm tay làm thành quả đấm để bảo vệ danh dự và sự an toàn bản thân của mình. Chân mày của Lộc đã nhiều lần rách toang, máu chảy ướt mặt để Lộc có thể hiên ngang xác định chỗ đứng của mình trong lòng khu phố. Ở Lộc, ý chí phải thắng bạo lực vô cùng mãnh liệt.

Và ý chí này, năm mươi năm sau, đã thật sự đưa Lộc từ thành công này đến thành công khác, đem lại cho Lộc những phần tưởng thưởng cao quí nhứt của nước Pháp mà không có mấy người Pháp hưởng được. Tên gọi Le Chinois, Thằng Chệt, từ nay không còn mang ý nghĩa miệt thị, khinh bỉ một người ngoại quốc sanh sống trên nước Pháp nữa, mà thật sự trở thành một biểu tượng của sức mạnh, của tinh thần bất khuất. Người ta gọi Le Chinois với tất cả lòng cảm mến, sự kính trọng đối với ông Cò Nguyễn Văn Lộc.

Tự do ý chí

Nguyễn Văn Lộc lẽ ra đã trở thành tướng cướp lừng danh, thay vì ông Cò Cảnh sát đầy thành tích trừ gian diệt bạo. Thời trai trẻ, ông từng quen biết những tay anh chị nổi tiếng ở Marseille như Gaetan Zampa có biệt danh Tani, Godfather, Lucien ‘Les Beaux Yeux’ (Đôi mắt đẹp), ‘Planche’ Paolini, người gầy nhom cứng ngắc như khúc gỗ, Muzzioti, trùm ma-cô,…Nguyễn Văn Lộc cũng từng đam mê thể thao. Ông làm thủ quân Đội Bóng chuyền trên bãi biển Catalan, thu hút quần chúng thích thể thao đổ xô về Marseille xem ông đánh bóng. Ý chí cầu tiến mãnh liệt nơi ông luôn luôn thúc đẩy ông phải thành công và vượt lên cao, bất kỳ trong lãnh vực nào mà ông tham dự.

Ngay từ nhỏ, ông Lộc đã có thói quen chỉ huy. Phần lớn bạn khu phố chơi với ông sau này trở thành du đãng và tội phạm. Vậy điều gì đã đẩy ông Lộc không đi theo con đường bất hảo trong một hoàn cảnh đầy cạm bẫy và quyến rũ như vậy?

Theo ông kể lại đó là nhờ sự dạy dỗ nghiêm khắc của phụ thân, và lòng tự trọng của bà mẹ mộ đạo. Kết quả là sự giáo dục gia đình đã có sức mạnh hướng dẫn ông tự chọn cho mình một con đường trong sáng, lương thiện, tránh xa tội ác.

Ông Lộc vẫn lo học tập chuyên cần. Khi nghe tin ông đậu Tú Tài, người cha thủy thủ của ông đang làm việc trên tàu mở Champagne đãi bạn bè để mừng sự thành công của con. Học hành thành công của con em luôn luôn là ước vọng của lớp phụ huynh di dân. Có lẽ vì thấu hiểu được tâm trạng của cha mẹ mà ông Lộc đã chọn cho mình con đường dấn thân, nổ lực để thành công.

Trở thành ông Cò có một không hai của Pháp

Nhưng, người cha ấy chẳng may chỉ ít lâu sau qua đời để lại bà vợ góa và chàng trai Nguyễn Văn Lộc vừa đậu Cử nhân Luật, đã có một con. Rồi ông bị động viên vì Pháp đang làm chiến tranh ở Đông Dương và Bắc Phi. Không đạt mộng nghiệp văn thì nhận vòng hoa nghiệp võ vậy. Ông đậu Thủ khoa kỳ thi ra trường Sĩ quan năm 1957 và được bổ nhiệm vào đơn vị tác chiến ở Algérie. Tại đây, ông chỉ huy một Trung Đội. Công tác của ông lúc đó là

thi hành những cuộc tấn công biệt kích trong lòng địch. Sau khi giải ngũ, ông ở lại làm việc trong nghành cảnh sát Algérie cho đến năm 1961. Có lẽ những kinh nghiệm chiến trường của chiến tranh giải phóng Algérie đã giúp ông sau này, khi trở về Pháp thừa bản lãnh dẹp những bạo loạn xã hội khu phố, thành quả đã đưa ông đến tột đỉnh vinh quang.

Ông ý thức sự kính trọng đối thủ. Trong chiến tranh Algérie, kháng chiến quân là những người ái quốc xả thân đánh giặc chỉ để giải phóng đất nước của họ thoát khỏi sự đô hộ thực dân nên trong công tác cảnh sát dẹp bạo loạn xã hội, ông luôn luôn biết quí trọng sanh mạng con người. Đối với ông, việc tham gia đánh giặc Algérie là sự trả nghĩa nước Pháp đã đón nhận gia đình của ông. Đó cũng là vấn đề danh dự. Mà danh dự là điều quan trọng nhứt trong đời ông Nguyễn Văn Lộc....

Thật ra, nghề Cảnh sát không hề quyến rũ ông Lộc vì ông cho biết là ông đã không chọn làm cảnh sát. Trở thành cảnh sát chỉ do hoàn cảnh mà thôi. Cha mất, mẹ góa bụa, riêng ông có một đứa con. Phải có việc làm để sống, nuôi mẹ, nuôi con. Nhưng khi đã dấn thân thì ông phải thành công trong công việc nghề nghiệp. Mà phải thành công tối ưu. Ông là một thứ super-flic, supercop!

Khi có người hỏi ông về sự thành công, ông không hề tự mãn với những hào quang người đời khen tặng ông mà chỉ nhấn mạnh đến những đức tính nghề nghiệp như chuyên cần học tập, tận tụy, lắng nghe ý kiến đồng đội... Không riêng một mình ông phải tập luyện mà cả Toán Đột Kích của ông đều phải tôi luyện thuần thục những phản ứng cần thiết trước mọi tình huống. Ông quan niệm sức mạnh, sự hiệu quả không ở bản lãnh riêng của một cá nhân, mà tùy thuộc ở cả Toán.

Về mặt đạo đức nghề nghiệp, người cảnh sát phải thành thật, lương thiện với mọi người. Thiếu đức tính này sẽ phương hại đến sự an nguy của tập thể.

Toán Đột Kích Cảnh Sát Quốc gia

Toán Đột Kích Cảnh sát Quốc gia được coi như một đơn vị khuôn mẫu cho sự hình thành nhiều nhóm tương tự khác, do ông chủ trương thành lập và chỉ huy từ năm 1973. Lúc đầu chỉ có 15 người, về sau tăng lên 170 người. Sự tuyển lựa người vào Toán hoàn toàn do ông đảm trách, dựa trên sức khỏe thể chất, sự cân bằng tâm lý, và tư cách đạo đức. Toán sinh hoạt trong tinh thần huynh đệ, sự tôn trọng danh dự và tinh thần kỷ luật tự giác là quan trọng. Tất cả thành viên đều sống và làm việc gắn bó với nhau thân thiết, chung quanh vị chỉ huy của họ là ông Cò Nguyễn Văn Lộc.

Tất cả đều trung thành chết sống với ông. Về phần ông, ông luôn luôn tỏ ra là người chỉ huy xứng đáng, đi đầu trong những công tác nguy hiểm, phản ứng chớp nhoáng để giải quyết tình thế khẩn trương. Được luyện tập kỹ, thuộc cấp của ông cũng quyết định nhanh nhẹn khi phải quyết định. Không do dự vì nguy hiểm.

Tất cả hài lòng về ông vì suốt 16 năm dài hoạt động trừ gian không có một người nào trong Toán thương vong. Đó là ‘phần thưởng lớn nhứt, cao quí nhứt của tôi’, ông Lộc thường tự hào.

Tránh được tổn thất khi hoạt động tại Marseille trong 16 năm là một điều lạ lùng. Marseille là một thành phố phức tạp, đầy tội ác do ma-phia và nhiều nhóm băng đãng từ Phi châu dến làm ăn. Ngày nay, cảnh sát không dám đi tuần tiểu bằng xe hơi vào những con đường nhỏ ngoằn ngoèo trong khu lao động vì dân chúng ở trên lầu những chung cư sẵn sàng ném những vật nặng, như tủ lạnh cũ, máy giặt hư... xuống xe cảnh sát.

Những máy rút tiền tự động trên đường phố dần dần biến mất. Đến giờ cầu nguyện, dân rệp tràn ra chiếm hết lòng đường, quì cuối rạp người xuống, chỏng đít lên, đọc kinh. Cảnh sát chỉ biết cô lập khu vực ấy chờ họ đọc kinh xong. Nhưng công tác của ông Cò Lộc nhằm vào băng đảng cướp bóc, buôn lậu ma túy, vũ khí, bắt cóc người chuộc tiền...

Đặc thù văn hóa chánh trị pháp

Một trong những trách nhiệm của ông Cò Lộc đối với nhân viện thuộc cấp là bảo đảm cho họ những phương tiện hữu hiệu. Nhưng ông vẫn phải than phiền sự thiếu phương tiện thi hành nghề nghiệp. Trung ương tỏ ra không thật sự quan tâm đến Toán Đột kích của ông. Vì tinh thần trung ương và địa phương khi địa phương với Chánh quyền không cùng phe cánh?

Người Pháp nguyên chất, ai cũng hiểu vấn đề này vì đây là ‘đặc thù văn hóa chánh trị pháp’. Như một ngày nọ, Quan lớn ra lệnh thu hồi loại súng dài FRF 1 mà Toán của ông đang sử dụng vì cho rằng đắt tiền, thay vào đó bằng súng Carabine BAR. Các cuộc thử nghiệm với loại Carabine cho thấy kết quả vô cùng thảm hại. Ông đã phải mất nhiều ngày giờ, công sức để chống lại quyết định thiếu hiểu biết của cấp trên. Sau cùng cấp trên nhìn nhận là ông có lý và hoàn trả lại cho Toán ông những khẩu FRF 1. Thừa thắng xông lên, ông từ từ đòi được trang bị loại súng Carabine Steyr Mannlicher danh tiếng của Áo. Trong công tác của ông, súng dài vô cùng quan trọng, nhứt là khi được sử dụng cùng với súng ngắn PA MAC 50 khi phải đối phó với địch thủ ở gần.

Từ chối cấp Tướng

Ông tranh chấp với thượng cấp chỉ nhằm bảo đảm tối đa sự an toàn nghề nghiệp của nhân viên dưới quyền chỉ huy của ông. Nhưng đến năm 1989, ông đã phải từ chức vì thấy người ta vì ganh tỵ hạn chế quyền chỉ huy của ông trong công tác. Đối với ông, điều này đe dọa đến sự an nguy của cả Toán và còn tổn thương đến danh dự của ông.

Nhưng trước tiếng tâm lẫy lừng của ông trong dư luận, Chánh phủ phải đề nghị vinh thăng ông lên Tướng, với một chức vụ ‘ngồi chơi xơi nước’. Lẽ dĩ nhiên ông từ chối và về làm Cảnh sát trưởng cho Thành phố Cannes.

Ở đây, ông quan niệm một loại cảnh sát khác, gần với dân chúng, đi sát với nhu cầu thường ngày của mỗi người, và luôn luôn sẵn sàng giúp đỡ người dân từ những công việc nhỏ nhặt.

Tội phạm trong vùng hoạt động của ông đều biết qui luật riêng của ông: hễ gây đổ máu nạn nhân thì phải đền tội bằng sanh mạng của mình. Còn nếu chọn con đường tránh đổ máu, thì khi sa lưới sẽ được đối xử tử tế, với hồ sơ gia giảm để ra Tòa được nhẹ tội.

Vết thương và thanh kiếm

Ông Cò Nguyễn Văn Lộc biểu hiện một ý chí sắt thép cho thành công, tức chu toàn trách nhiệm nhận lãnh. Ông còn thể hiện tấm gương đạo đức xã hội, giử vững nề nếp gia phong.

Năm 1943, một đứa bé 10 tuổi dẫn đầu một nhóm trẻ con trang lứa đi ăn cắp củi về đốt lò sưởi. Người lính Đức nổ súng đuổi đi. Ai nghĩ một đứa trẻ trong nhóm ấy sau này trở thành một siêu cảnh sát? Một ông Cò ngoại hạng, mà không phải một tên trùm buôn lậu, băng đãng, tay dính đầy máu?

Người ta gọi ông là ‘người vì nghĩa trừ gian diệt bạo của Marseille’, là ‘người được bọn bất lương nể sợ nhứt’, ‘một huyền thoại sống’, một ‘Superflic’. Qua các tên gọi ấy vừa danh dự vừa đầy ắp sự quí mến kính trọng, ông Lộc chọn ‘Thằng Chệt’! Le Chinois!

Tước hiệu của ông. Mà cũng là tựa quyển sách của ông bán chạy nhứt. Từ cái tên gọi miệt thị mà mọi sự bắt đầu và kết thúc trong danh dự, với niềm kính trọng của mọi người, bạn và cả kẻ thù.

‘Tôi là nạn nhân và hung thủ

Là vết thương và thanh kiếm’ - 2 câu thơ mà ông thường trích dẫn của Beaudelaire.

‘Je suis la victime et le bourreau

La plaie et le couteau’ (Beaudelaire)

Nguyễn thị Cỏ may

Source: http://vietluanonline.com/191208/huy...yenvanloc.html

[/align]