Hôm nay chúng ta học tới bài kệ thứ 9 :
 
Người sống có ý nghĩa
Là người biết tu hành
Sống mà như đã chết
Là những kẻ ác tâm
Hiểu rõ ràng điều ấy
Bậc trí rất tinh cần
Huân tu giới định tuệ
Đạt tối thượng niết bàn
 
 
Thật ra câu chuyện liên quan đến bài kệ này dài thăm thảm luôn
Nếu mà đọc từ đầu cho đến cuối thì phải mất khoảng 1 tiếng rưỡi
 
 
 
Câu chuyện xoay quanh 1 vị vua trị vì một đất nước mà Đức Phật
không có đến đó nhiều
 
 
 
Vị vua này lên ngôi cũng rất kì lạ
Bà mẹ của ông lúc đang mai thai ông đang dạo chơi ngoài sân
thì có một con đại bàng không biết ở đâu lao từ trên không xuống
cắp bà rồi bay lên một ngọn núi cao 
 
 
 
 
Sau đó thì bà hạ sinh ra ông ngay ở trên núi
Vô tình gặp một ẩn sĩ và vị ẩn sĩ này đã nuôi dưỡng và dạy dỗ
ông , truyền cho ông một bí quyết để có thể thu phục được
voi.
Nhờ vậy mà sau này ông đã giành lại vương quốc
 
 
 
 
Nhưng ta sẽ không tập trung vào câu truyện này
Mà phân tích kĩ lúc ông lên ngôi vua và có nhiều hoàng phi
Điều đặc biệt là mỗi vương phi của ông đều có một câu chuyện
rất hay
 
 
 
 
Tại sao như vậy?
Thì trong đây có hai nhân vật chính là
 hoàng hậu Samavati và hoàng hậu Magandiya
 
 
 
 
Đây là hai hình ảnh trái ngược nhau
 
Hoàng hậu samavati thì nhân hậu hiền lành và kính tin tam bảo
những cung nữ xung quanh bà đều được bà hướng dẫn để biết
Phật Pháp
 
 
 
Hoàng hậu magandiya thì căm thù Đức Phật ,những người hầu
của bà cũng được bà hướng dẫn như thế
Ngay cả dân chúng trong vương quốc ,bà cũng kích động
họ cảm giận Đức Phật.
 
 
 
 
Sự việc rất căng thẳng
Và vì đã sẵn ghét Phật rồi nên bà cũng ghét luôn hoàng hậu samavati
Còn nhà vua thì không có chính kiến gì , hai bà muốn theo ai bỏ ai
thì tuỳ ý
 
 
 
 
 
Gia đình hoàng hậu samavati cũng rất giầu có
bỗng nhiên ,trong vương quốc   dịch tả xuất hiện
Gia đình bà sợ quá nên dắt các con trốn vào rừng ở
Và ở đó một thời gian dài đến nỗi cha mẹ cũng qua đời
 
 
Samavati tìm về thành và được nhận làm con nuôi
 một ông trưởng kho của vua
 
 
 
Người trưởng kho này cũng có một số phận rất kì lạ
Ông cũng được nhận nuôi và bị chính cha nuôi của mình
hãm hại đến 7 lần mà không chết
 
 
 
 
Bởi vì câu chuyện này rất dài nên chúng ta sẽ tìm hiểu kĩ
ở các phần sau
 
 
 
Thì bà samavati làm con nuôi một thời gian thì nhan sắc của bà
càng ngày càng rực rỡ
Và được tiến cung làm vợ vua
 
 
 
Còn bà hoàng hậu còn lại là magandiya
Lúc còn nhỏ là một người cực kì xinh đẹp
nên có rất nhiều người muốn cưới về làm vợ
Tuy nhiên cha mẹ của bà đều từ chối
Cha mẹ của bà đều thuộc giai cấp bà la môn rất tinh thông học thuật
Qua đây chúng ta nên chú ý điểm này
 
 
 
 
Giai cấp bà la môn ngày xưa cực kì uyên thâm về học thuật
xem tướng , coi bói ,phong thuỷ ,yoga , thần thông, trì trú
cái gì cũng giỏi hết
 
 
 
 
 cha mẹ của bà nhìn dung mạo của con gái biết chắc
sau này chí ít thì cũng được làm hoàng hậu
nên chưa gả cho ai hết
 
 
 
 
Một lần vô tình người cha gặp Phật ,vừa nhìn thấy Ngài
ông đứng sững sờ luôn. Ông cứ lầm rầm trong miệng
 
Trên thế gian này sao lại có một con người quá hoàn mĩ đến vậy
 
 
Tại vị xứ ấn độ hầu hết toàn da đen ,đâu có người nào da trắng đâu
Thế mà Đức Phật và dòng họ Thích Ca của  Ngài , ai cũng da trắng hết
 
 
 
Không chỉ da trắng mà dung mạo bề ngoài còn có ánh hào quang
tuy không rực rỡ.
 
 
Sau đó , người cha bèn  về nhà   dẫn theo bà vợ và người con
chạy tới chỗ Phật
 
 
 
Đức Phật biết chuyện Ngài bèn dùng thần thông in dấu chân
mình nên một bờ đá rồi lặng lẽ đến gốc cây gần đó ngồi xuống
 
 
 
 
Một lúc sau gia đình này đi đến thì thấy dấu chân của Phật
in trên đá
Bà vợ vừa nhìn thấy thế bèn bảo chồng
 
Không có hy vọng đâu ông ơi
Dấu chân của người này đã nói lên rằng Ông ta đã
vượt khỏi mọi dục lạc và ham muốn của thế gian rồi
 
 
 
 
Tuy vậy ,người chồng vẫn cương quyết đến gốc cây gặp Phật
và đề nghị Phật cưới con gái mình
Rồi ông khen ngợi về sự kiều diễm và nhan sắc của con gái mình
 
 
Phật  lặng lẽ , uy nghi nói một câu :
 
Trên thế gian này mọi thứ đều vô thường ,đây không phải là chỗ
có thể ở lâu được , cái mà ông bà gọi là nhan sắc
thực ra chỉ là một túi da bên trong đựng toàn thứ bất tịnh
Ta không bao giờ muốn đụng đến dù chỉ là ngón chân
 
 
Vừa nghe Đức Phật nói xong , cộng thêm duyên đời trước
nên hai ông bà chợt khai ngộ
 
 
Nhưng cũng thật oái ăm , cha mẹ đã được khai ngộ còn cô con gái
thì không như vậy
Và nổi giận khi nghe Phật nói sắc đẹp của bà chỉ là đồ bỏ đi
 
 
Thế là cô con gái hay là hoàng hậu magandiya bây giờ đã
cam ghét Phật từ đó.
Cha mẹ cô thì đã đi theo Phật luôn nên cô về ở với người chú
 
 
Thời gian sau được tiến cung làm hoàng hậu
 
 
Cho đến lúc này , bà vẫn luôn kích động từ vua quan cho đến
dân chúng căm ghét Phật
Hễ Đức Phật cùng tăng đoàn đi khất thực đến xứ đó
là bà xúi dân chúng chạy đến để chửi bới , xỉ vả Ngài
 
 
 
Tình trạng đó ngày một căng thẳng thêm ,cho đến khi
Bà thấy là nhà vua có ý không chấp thuận yêu cầu của bà nữa
Lợi dụng lúc vua đi săn mấy ngày , bà gọi gia nhân của mình
đốt cháy nơi ở của hoàng hậu samavati
 
 
Hoàng hậu samavati và gần 100 gia nhân bị thiêu rụi cùng
cung điện của bà
 
 
 
Nhà vua sau khi đi săn về ,thấy vậy rất đau khổ.
Một gia thần đứng bên hỏi :
Thưa đại vương ,ai gây ra nông nỗi như vậy?
 
Nhà vua mới trả lời thế này :
 
Samavati lúc còn sống đã làm phiền ta rất nhiều
cho nên người nào rất yêu ta mới dám giết samavati
 
 
Sau đó ,nhà vua nói với hoàng hậu magandiya sẽ thưởng
cho hành động này của bà
Và yêu cầu bà hãy gọi hết gia nhân ,họ hàng quyến thuộc
của mình ở mọi nơi về đây để nhà vua ban thưởng
 
 
Sau khi đại gia đình hoàng hậu magandiya  đã tề tựu đông đủ rồi
 
 
Nhà vua bất ngờ ra lệnh trói tất cả lại
 
 
Chôn nửa người xuống đất , nửa người còn lại sẽ cho trâu cày lên
 
 
Còn hoàng hậu magandiya   thì nhà vua cho thiêu sống
ngay trước mặt mọi người
 
 
 
Đến lúc này ,mọi người mới biết nhà vua đã làm thế để
trả thù cho hoàng hậu samavati
 
 
Chuyện này về sau lan đi rất nhanh
Dân chúng nghe tin đều bị chấn động và kinh hãi
 
 
 
Nghe chuyện xong ,các vị tỳ kheo mới đến hỏi Phật nguyên nhân
 
 
 
Phật nghe xong Ngài mới kể ra cặn kẽ nhân duyên của từng người
trong các kiếp xưa ,đã làm gì để bây giờ phải nhận lấy hậu quả
vô cùng thảm thương này
 
 
Xong rồi Phật mới nói bài kệ ở trên để kết luận lại câu chuyện này
 
 
 
 
Chúng ta bản thêm một chút về câu chuyện này :
 
 
 
Hai bà hoàng hậu với tình cách khác nhau một thì hiền lành
một thì độc ác đều chịu chung một số phận như nhau
cái chết thì không buông tha bất cứ một ai
Tuy nhiên người hiền lành chết đi sẽ sinh về một cõi sung sướng
ac lạc
Người xấu chết đi thì đoạ vào cõi ác chịu đựng khổ sở
 
 
 
 
Sống mà không biết tu hành ,không biết thương yêu và giúp đỡ
người khác thì khác chi người chết rồi
Nghe qua câu này thì chắc hẳn chúng ta đồng ý liền với nhau
đúng không?
 
 
 
Có nhiều người Phật tử cũng có tâm trạng như vậy
Họ sống đã hơn 40 năm rồi mới biết Phật pháp ,biết tu tập
Nhìn lại quãng đường đã qua ,họ thấy rất tiếc nuối tại sao
không biết đạo sớm hơn , chứ ngày tháng đã qua họ
đã khổ đau ,đã sân hận đã sống vô ích như thế nào
 
 
 
Giờ đây ,họ đã biết sống tốt hơn ,qua từng ngày ,từng tháng
họ thấy gia đình họ ,bạn bè họcũng an vui hơn
 
 
 
Vậy thế nào là sống vô nghĩa?
 
Có nghĩa là khi mình đang còn sống ,mình đang còn thở
người xung quanh không muốn gặp mặt mình ,không
muốn tiếp xúc với mình
 
Lúc mình chết đi rồi ,những người xung quanh cảm thấy vui mừng
 
 
 
Nghĩa tử là nghĩa tận
Khi chết đi thì dù có ghét nhau đến mấy cũng vứt bỏ
hiềm khích sang một bên mà tiễn đưa nhau
Rồi người ta tìm đủ mọi việc làm tốt ,hành động tốt của người chết
ghi lại trong một tờ cáo phó để tôn vinh ,để biểu dương
người đã chết cho người ở lại thì không phải xấu hổ
mà người ra đi cũng được thanh thản
Vì vậy ,trong tang lễ chúng ta chỉ nghe thấy những lời xưng tụng
ngợi khen : Ông ấy đã làm được việc này ,đã giúp được người đó
Thôi thì mong cho ông ấy ra đi thanh thản
 
 
 
Nhưng đấy là những người bình thường
Còn những người Phật tử như mình thì không thể đợi đến khi
chết rồi người ta cố tìm cho ra một việc tốt ít ỏi để ngợi khen
 
Ngay trong lúc còn sống ,còn thở ,người Phật tử phải dốc lòng dốc sức
để giúp đỡ người khác ,để cuộc sống có ý nghĩa
 
 
 
Người Phật tử là người khi còn sống ai cũng muốn tiếp xúc ,gặp gỡ
Khi chết đi rồi ai cũng tiếc thương cũng buồn bã
 
 
 
Vậy muốn làm cho mọi người xung quanh ta được an vui
thì phải làm sao?
 
Câu này không có dễ nói
 
Ví dụ như người xung quanh ta cần sự giúp đỡ
thì ta giúp đỡ
Muốn ta đạo đức hơn ,tốt bụng hơn ,giỏi giang hơn thì
ta cũng cố làm cho được như vậy
 
Mình làm được thì người xung quanh ta sẽ an vui
 
Tuy nhiên điều này không đơn giản
Vì nhiều người cho rằng sống trên đời không thể thiếu
những trò vui ,những trò giải trí
 
Ví dụ có một người chồng rất yêu thương gia đình
rất quan tâm và cham sóc chu đáo cho gia đình
Tuy nhiên anh lại thích đánh bài ,cho rằng đánh bài là vui
 
Qua đó chúng ta thấy rằng việc bảo người khác từ bỏ mọi trò
vui của thế gian để sống một cuộc sống mẫu mực không
hề dễ dàng
 
 
Ngay cả một người lãnh đạo rất tận tuy trong công việc
nhưng ngoài những lúc làm việc ra ông còn nhiều trò tiêu khiển
khác như nhậu nhẹt
 
 
 
Nên ta thấy đòi hỏi một con người sống rất mực gương mẫu
không đòi hỏi một thú vui thế gia nào là rất khó
 
 
Ta sẽ chỉ có thể tìm ra người đó trong Phật pháp trong tăng đoàn mà thôi
Ngoài ra những người thế gian hầu như khó được như vậy lắm
 
 
Như vậy mới gọi là người sống có ý nghĩa
Đấy là mặt bên ngoài
Còn mặt tâm linh bên trong ta chỉ có thể tăng tiến khi
ta có đạo đức
Đạo đức sẽ làm cho tâm hồn ta thanh tịnh không loạn động
Khi tâm hồn thanh tịnh rồi ,tâm linh mới khai mở đuợc
 
Còn điều bất thiện sẽ khiến cho tâm hồn ta loạn động
 
Quí vị nào không tin cứ thử ngẫm lại trong
quá khứ xem khi mình làm điều gì đó bất thiện thì
tâm mình sẽ hoang mang hồi hộp hay tự tin và thoải mái?
 
 
Cho nên ích kỷ là nguồn gốc của khổ đau