GERANIUM - PHONG LỮ
Họ : géraniacées .
Khi nói đến Géranium ta nên luôn luôn phân biệt giữa hai loại hoa khác giống nhưng cùng họ : Géranium và Pélargonium !
Géranium thuộc loài hoa sống lâu, phát triển rất mạnh, chịu được hầu như mọi khí hậu trên toàn cầu nên là một trong những nữ hoàng của các loài hoa trên thế giới . Đặc biệt được trồng bên ngoài vào hè và bên trong phòng kính vào mùa lạnh .
Hoa bắt đầu nở từ tháng 5 cho đến tháng 10 với những màu như: trắng, đỏ, hồng, tím , cam , hai màu ...., hoa kép hoặc đơn !
Lá của Géranium có dạng ít hoặc nhiều khứa sâu . Tuy có thể phát triển nhanh ở mọi loại đất nhưng vẫn thích phần nào thể loại đất trồng dành cho hoa trong chậu , rất cần ánh sáng mặt trời và chịu được bóng râm một vài giờ trong ngày.
Có giống Géranium odorant ( thật ra là Pelargonium ) với những chiếc lá khi bạn vò trong bàn tay sẽ ngữi thấy một mùi thơm ; giống hoa này đã được đem về từ Châu-Phi và trồng trọt rất nhiều trên L'Île Bourbon ( ngày nay là île de La Réunion ) để chiết lấy mùi thơm của lá chế biến thành dầu pha lẫn trong các loại dầu thơm sang trọng .
Từ khi có sự cạnh tranh của Trung hoa và Ai-Cập , ngành trồng Géranium ở đảo La Réunion xuống dốc sau hai thế kỷ, tuy vậy trong thời gian huy hoàng đó, người dân bản xứ đã chuyên dụng không ít những hiệu nghiệm của giống hoa này để chữa lành các vết thẹo , chóng nhiễm trùng , điều hòa mạch máu ; ngoài ra còn có giống Herbe à Robert rất nổi tiếng trong việc trừ muỗi, nhai lá trong miệng sẽ điều trị được mụn miệng .
Theo các nhà thực vật học có 5 thể loại cùng họ Geraniaceae :
* Geranium ( gốc tiếng Hy-lạp :Geranos ) : " bec de grue " = mỏ chim Hạc .
* Erodium ( gốc Hy-lạp : Eranos ) : " bec de Héron " = mỏ chim Cò.
* Monsonia : Mang tên của Phu Nhân Anne Monson ( 1727 - 1776 ): nhà thực vật học , sưu tầm gia các loài hoa cỏ và côn trùng vào thế kỷ 18 .
* Sarcocaulon ( Hy-lạp : Sarco = charnu ( dày cơm ) , caulon ( thân nhánh ) , người Anh thường gọi dưới tên " Brushman candles "
* Pelargonium ( Hy-Lạp :pelargos ):" bec de cigogne " mỏ chim cò " , giống này có khoảng 280 loại hoa khác nhau !
Để cho dễ phân biệt , bạn nên luôn ghi nhớ sự khác biệt giữa Géranium và Pélargonium như sau :
Géranium : hoa có năm cánh xoe tròn , độ lớn bằng nhau , nằm trên năm trục chia đều . Luôn luôn có 10 nhị đực bọc lấy phấn hoa .
Pélargonium : hoa có dạng lưỡng trắc = cánh hoa có độ lớn không đều nhau và chỉ có một trục đối xứng. Trên 10 nhụy đực chỉ có 6 hoặc 7 nhụy là hoàn hảo với phấn hoa bên trong mà thôi .
Trong vườn hoa của các nhà Họa sĩ thuộc trường phái Impressionnistes luôn luôn có hoa Géranium : vào năm 1881 , nhà họa sĩ Edouart Manet phải đến Versailles để dưỡng bịnh , trong thời gian đó ông đã vẽ khu vườn Hoàng gia trang trí và trình bày bởi Le Nôtre ( Người làm Vườn nổi danh của Pháp quốc vào thế kỷ 17 với những thành công tuyệt vời như lâu đài Vaux -le -Vicomte , Versailles ,Chantilly ! ) không ít nhiều ảnh hưởng bởi vườn hoa cá nhân trồng thật nhiều hoa Géranium .
Apollinairre đã ca ngợi " les géraniums qui penchent comme la Tour de Pise " ( các nhánh hoa Phong lữ rũ dài nghiêng nghiêng như trụ đài Pise " ( Pise = trụ đài nổi tiếng vì sự đỗ nghiêng trong thành phố Pise , tỉnh Toscane , nước Ý-Đại-lợi ).
Đến cả Balzac cũng nhắc đến loài hoa này trong " Ursule Mirouet ( 1841 ) như sau :
"- Voilà , mon oncle une jolie maison à vendre, elle a un charmant jardin sur la rivière.
- Entrons , dit le docteur en voyant au bout d'une petite cour pavée une maison serrée entre les murailles de deux maisons voisines déguisées par les massifs d'arbres et de plantes grimpantes .
- Elle est bâtie sur caves, dit le docteur en rentrant par un perron très élevé garni de vases en faïence blanche et bleue où fleurissaient alors des géraniums .
Honoré de Balzac ."
Ngày 20-04-2010
TN