Hạt lại gieo cho đời sau
Yến Dương
Đã không còn nữa rồi người viết “Hạt lại gieo”. Chúng tôi, những người trẻ tuổi cầm bút giờ đây cũng cảm thấy sự trống trải không bù đắp nổi. Trên con đường lao động sáng tạo đầy thử thách ấy đã lại vắng bóng một cây đại thụ mà chúng tôi từng có lúc tựa vào để được cây truyền cho bóng mát và sinh lực.
Dẫu biết là sẽ có ngày phải thế, nhưng những ai đã từng nói chuyện với nhà thơ về cuộc đời, về công việc... sẽ da diết mong cánh cửa căn phòng bên gốc si già ở “sân 5l” hôm nao lại mở cho ta gặp lại một Cù Huy Cận đã “đi trên con đường lớn của thơ: Thơ của cuộc đời, thơ của con người”, và một Huy Cận với tâm hồn tươi trẻ trong vóc dáng một người già hóm hỉnh.
Tôi chợt nhớ đến những câu thơ của Ngô Thế Oanh viết tặng Huy Cận Làm sao với tuổi 20 người ta có thể viết/ Một cái gì như Lửa thiêng/ Làm sao với tuổi ngoài tám mươi người ta còn sáng suốt/ Để giữ trái tim mình niềm đắm say của một tình nhân. Huy Cận là như thế, cả cuộc đời lao động của ông đã thầm lặng nói với thế hệ cầm bút non trẻ hôm nay: Rằng con đường sáng tạo là con đường phải đi trọn vẹn, vượt qua sự kiêu ngạo của tuổi trẻ, vượt qua cả sự trì trệ của tuổi già, bằng 99% sự cần cù lao động giữ cho cái l% tài năng ấy mãi toả sáng. Ai cũng biết một Huy Cận nổi tiếng bằng tài thơ và nổi tiếng vì làm quan khi đều con trẻ, năm 2l tuổi ra tập Lửa thiêng, năm 26 tuổi làm Bộ trưởng Bộ Canh Nông. Trong một thời gian dài Huy Cận cũng đảm nhiệm những chức vụ quan trọng như Thanh tra đặc biệt của Chính phủ lâm thời; Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ Kinh tế, Bộ Văn hoá... Nhưng ngay cả khi ấy và sau này, Huy Cận vẫn luôn luôn là một thi sĩ, qua tất cả những trọng trách, những nghĩa vụ ông lại trở về nguyên vẹn với thơ ca. Người đã thắp lên Lửa thiêng đã giữ cho ngọn lửa sáng tạo nghệ thuật ấy cháy cho đến phút cuối của cuộc đời.
Huy Cận giờ đã đi xa thật rồi. Căn phòng chỗ gốc si già sẽ không bao giờ còn thấy bóng ông. Những tập sách tiếng Pháp ông để lại cho mấy đứa trẻ chúng tôi giờ đây trĩu nặng buồn thương. Trong cuộc tiễn đưa ông, chắc chắn sẽ có rất nhiều bạn bè quốc tế. Huy Cận nói tiếng Pháp giỏi, có trí nhớ tốt. Ông từng là Uỷ viên Hội đồng cấp cao Pháp ngữ (1985-2000). Ông có cả những tác phẩm nghiên cứu được viết bằng tiếng Pháp như Văn hoá và chính sách văn hoá ở CNXH Việt Nam (xuất bản ở Paris, 1994)... Đó là cánh cửa đưa ông đến với kho tàng tri thức nhân loại, để một nhà thơ trở thành một nhà văn hoá. Tuy nhiên, trong cả thơ và đời, Huy Cận đều cho ta thấy ông là một người nặng hồn dân tộc. Người đã đi khắp nơi trên thế giới vẫn luôn luôn Nhớ giọt gianh bên thềm, những chiều mưa không ngớt. Có lần ngồi trò chuyện về việc nuôi dưỡng tâm hồn thế hệ trẻ, tôi hỏi ông có điều gì nhắn nhủ với lớp thiếu niên? Ông bảo phải yêu lấy tiếng Việt, yêu tiếng Việt cũng là một mặt của lòng yêu nước và yêu tiếng Việt cũng là bắt nguồn cho lòng yêu đời, yêu con người, yêu cuộc sống. Rồi ông đọc 4 câu thơ tặng các em thiếu niên: Nằm trong tiếng nói yêu thương/ Nằm trong tiếng Việt vấn vương một đời/ Sơ sinh lòng mẹ đưa nôi/ Hồn thiêng đất nước cũng ngồi bên con!
Mới đấy mà đã mấy năm, giờ có nói gì, viết gì về ông cũng chẳng được ông ngồi sửa từng câu, từng chữ và được ông “đòi” nhuận bút. Nhưng ông còn để lại những cả một mùa xanh trong những tác phẩm và cuộc đời sáng tạo của mình. Như là dự cảm, như là nhắn nhủ cho người sau, ông đã viết Rồi một ngày kia giã cõi này/ Xin cho gieo hết hạt trong tay/ Chứ tay còn nắm chưa vơi hạt/ Mà phải ra về cực lắm thay! Chao ôi, khát vọng được cống hiến và sự lao động nghiêm túc của ông thực sự là một hạt mầm quý giá ông lặng thầm gieo lại cho đời sau.
(Báo Văn nghệ trẻ)
Yến Dương
Đã không còn nữa rồi người viết “Hạt lại gieo”. Chúng tôi, những người trẻ tuổi cầm bút giờ đây cũng cảm thấy sự trống trải không bù đắp nổi. Trên con đường lao động sáng tạo đầy thử thách ấy đã lại vắng bóng một cây đại thụ mà chúng tôi từng có lúc tựa vào để được cây truyền cho bóng mát và sinh lực.
Dẫu biết là sẽ có ngày phải thế, nhưng những ai đã từng nói chuyện với nhà thơ về cuộc đời, về công việc... sẽ da diết mong cánh cửa căn phòng bên gốc si già ở “sân 5l” hôm nao lại mở cho ta gặp lại một Cù Huy Cận đã “đi trên con đường lớn của thơ: Thơ của cuộc đời, thơ của con người”, và một Huy Cận với tâm hồn tươi trẻ trong vóc dáng một người già hóm hỉnh.
Tôi chợt nhớ đến những câu thơ của Ngô Thế Oanh viết tặng Huy Cận Làm sao với tuổi 20 người ta có thể viết/ Một cái gì như Lửa thiêng/ Làm sao với tuổi ngoài tám mươi người ta còn sáng suốt/ Để giữ trái tim mình niềm đắm say của một tình nhân. Huy Cận là như thế, cả cuộc đời lao động của ông đã thầm lặng nói với thế hệ cầm bút non trẻ hôm nay: Rằng con đường sáng tạo là con đường phải đi trọn vẹn, vượt qua sự kiêu ngạo của tuổi trẻ, vượt qua cả sự trì trệ của tuổi già, bằng 99% sự cần cù lao động giữ cho cái l% tài năng ấy mãi toả sáng. Ai cũng biết một Huy Cận nổi tiếng bằng tài thơ và nổi tiếng vì làm quan khi đều con trẻ, năm 2l tuổi ra tập Lửa thiêng, năm 26 tuổi làm Bộ trưởng Bộ Canh Nông. Trong một thời gian dài Huy Cận cũng đảm nhiệm những chức vụ quan trọng như Thanh tra đặc biệt của Chính phủ lâm thời; Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ Kinh tế, Bộ Văn hoá... Nhưng ngay cả khi ấy và sau này, Huy Cận vẫn luôn luôn là một thi sĩ, qua tất cả những trọng trách, những nghĩa vụ ông lại trở về nguyên vẹn với thơ ca. Người đã thắp lên Lửa thiêng đã giữ cho ngọn lửa sáng tạo nghệ thuật ấy cháy cho đến phút cuối của cuộc đời.
Huy Cận giờ đã đi xa thật rồi. Căn phòng chỗ gốc si già sẽ không bao giờ còn thấy bóng ông. Những tập sách tiếng Pháp ông để lại cho mấy đứa trẻ chúng tôi giờ đây trĩu nặng buồn thương. Trong cuộc tiễn đưa ông, chắc chắn sẽ có rất nhiều bạn bè quốc tế. Huy Cận nói tiếng Pháp giỏi, có trí nhớ tốt. Ông từng là Uỷ viên Hội đồng cấp cao Pháp ngữ (1985-2000). Ông có cả những tác phẩm nghiên cứu được viết bằng tiếng Pháp như Văn hoá và chính sách văn hoá ở CNXH Việt Nam (xuất bản ở Paris, 1994)... Đó là cánh cửa đưa ông đến với kho tàng tri thức nhân loại, để một nhà thơ trở thành một nhà văn hoá. Tuy nhiên, trong cả thơ và đời, Huy Cận đều cho ta thấy ông là một người nặng hồn dân tộc. Người đã đi khắp nơi trên thế giới vẫn luôn luôn Nhớ giọt gianh bên thềm, những chiều mưa không ngớt. Có lần ngồi trò chuyện về việc nuôi dưỡng tâm hồn thế hệ trẻ, tôi hỏi ông có điều gì nhắn nhủ với lớp thiếu niên? Ông bảo phải yêu lấy tiếng Việt, yêu tiếng Việt cũng là một mặt của lòng yêu nước và yêu tiếng Việt cũng là bắt nguồn cho lòng yêu đời, yêu con người, yêu cuộc sống. Rồi ông đọc 4 câu thơ tặng các em thiếu niên: Nằm trong tiếng nói yêu thương/ Nằm trong tiếng Việt vấn vương một đời/ Sơ sinh lòng mẹ đưa nôi/ Hồn thiêng đất nước cũng ngồi bên con!
Mới đấy mà đã mấy năm, giờ có nói gì, viết gì về ông cũng chẳng được ông ngồi sửa từng câu, từng chữ và được ông “đòi” nhuận bút. Nhưng ông còn để lại những cả một mùa xanh trong những tác phẩm và cuộc đời sáng tạo của mình. Như là dự cảm, như là nhắn nhủ cho người sau, ông đã viết Rồi một ngày kia giã cõi này/ Xin cho gieo hết hạt trong tay/ Chứ tay còn nắm chưa vơi hạt/ Mà phải ra về cực lắm thay! Chao ôi, khát vọng được cống hiến và sự lao động nghiêm túc của ông thực sự là một hạt mầm quý giá ông lặng thầm gieo lại cho đời sau.
(Báo Văn nghệ trẻ)
Love mickey,