Đọc thơ Tô Hoàn: Phía nào cũng có gió

Linh Vân

Phía nào cũng gió

Thơ Tô Hoàn, Nxb Hội nhà văn 2004

Những kí ức chiến tranh vẫn là một mảng sống hôm nay của tâm hồn chung thủy Tô Hoàn. Những đồng đội không về, những hạnh phúc muộn mằn mà muối mặn... Không chân thật làm sao có thể viết

Con đừng trách cha dại khờ

Khi cha trở về

Gia tài có mỗi chiếc ba lô màu đất

Chiếc ba lô cũng tong teo như cha

Chiếc ba lô đã cứu cha nhiều lần chết trẻ



Con ơi

nếu không có chiếc ba lô màu đất ấy

con làm gì được góp mặt với thế gian

(Chiếc ba lô màu đất)

Tập thơ 45 bài mỏng đến mức không có gáy gập, in có 300 cuốn, người thi sĩ cựu binh của Bắc Giang lại đầy lên những điều muốn nói. Chúng ta đọc trong này những hồi hộp, xót xa, những cắn răng, giữ vững và ngẩng cao đầu. Đây là “lập trường nghệ, thuật” mà người cầm bút không dễ dàng sống ở thời buổi này:

Với nghề khác càng khôn ngoan, càng tốt

Với người thơ khôn ngoan quá, xin đừng

Khôn ngoan quá suốt đời che giấu hết

Chẳng phía nào còn gió để rưng rưng.

Thưa thi sĩ Tô Hoàn, hình như, mà đúng vậy, số người khôn ngoan cứ đông, càng đông, biết làm sao, dòng chảy thời thế... mà

Lập trường đáng mến, đáng kính của anh trước hết gặt hái được món “lãi” trong lòng anh em cầm bút giới ta. Anh sẽ đáng kính mến hơn, không chỉ vì anh không bỏ bút mà bạn thơ của anh muốn những “rưng rưng gió” của anh hãy qua những lần tinh lọc nữa, đẩy tinh túy thi ca ngời lên nữa trong tinh túy ngữ ngôn. Người thơ đáng mến nào cũng phải chống lại những thói quen trong nhịp điệu, trong kiến tạo từ ngữ, hình ảnh.

Chúc người chiến binh xưa đã thành một thi sĩ rồi, nhưng hãy mới hơn trên chính bản thể của mình.

(Phụ bản Thơ - Báo Văn nghệ)